Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 218/2013, 220/2013 και 221/2013 ECLI:CY:DD:2016:404 Generato dall'IA

Administrative Court dismisses hotel companies' appeal against sewage authority decision for lack of standing and procedural violations.

Numero d'incarto Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 218/2013, 220/2013 και 221/2013
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court dismissed the joint appeals filed by three hotel companies against the Nicosia Sewage Authority's decision. The plaintiffs argued the decision was invalid due to reliance on an external study and alleged errors in fact-finding, but the court found they lacked legal standing to challenge the matter. Furthermore, the court rejected their claim regarding the external study because it was raised for the first time during the written defense stage, violating procedural rules against late arguments.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

N. 1/1971; N. 158(I)/1999: Administrative appeals are inadmissible if the applicant lacks legal interest, and arguments raised for the first time in the written defense stage are rejected unless they concern public order issues.

Parole chiave

Generato dall'IA
lack of legal standing procedural admissibility late argument rejection administrative appeal dismissal public order exceptions valore di pianificazione costi d'alloggio bando di espropriazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
N. 1/1971
N. 158(I)/1999

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

ANDREAS TRYFON ν. REPUBLIC (PUBLIC SERVICE COMMISSION) (1968) 3 CLR 28

CONSTANTINOS CARAYIANNIS ν. REPUBLIC (MINISTRY OF EDUCATION AND ANOTHER) (1969) 3 CLR 341

GLAFCOS COLOCASSIDES AND ANOTHER ν. REPUBLIC (MINISTER OF FINANCE AND ANOTHER) (1977) 3 CLR 364

KANIKA HOTELS LTD. και Άλλοι ν. Συμβουλίου Aποχετεύσεων Λεμεσού-Aμαθούντας (1997) 3 ΑΑΔ 15

Παυλάκη Παύλος Γ. ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 720

Lordos Hotel (Holdings) Ltd και Άλλοι ν. Συμβουλίου ΑποχετεύσεωςΠαραλιμνίου και Άλλων (2004) 3 ΑΑΔ 188

Sigma Radio TV Ltd ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2009) 3 ΑΑΔ 30

Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, Αντέννα Λίμιτεδ ν. (Αρ. 1). (2013) 3 ΑΑΔ 242

Αλκιβιάδης ν. Δημοκρατίας κ.ά. (1991) 4 ΑΑΔ 851

ARODAPHNE BAY DEVELOPMENTS LTD ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Λάρνακας, ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡ. 599/98, 621/98 και 642/98., 23 Μαΐου, 2000

HAWAII HOTELS LTD ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Λεμεσού-Αμαθούντος, ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡ. 626/98, 628/98, 661/98, 667/98 και 770/98., 23 Μαΐου, 2000

Pericleous A. J. (Services) Ltd ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2000) 4 ΑΑΔ 224

ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΥΙΟΙ (ΕΡΓΟΛΑΒΟΙ) ΛΤΔ ν. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1415/2006, 14 Μαίου 2009

ODESSA HOTELS LTD ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ, Υπόθεση Αρ. 1371/2010, 23 Δεκεμβρίου 2011

ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΔΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΙ ΛΤΔ κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 207/2010, 208/10, 209/10, 210/10, 211/10, 225/10, 226/10, 227/10, 277/10, 279/10, 280/10, 281/10, 282/10, 283/10, 284/10, 286/10, 287/10, 288/10, 290/10, 291/10, 293/10, 296/10, 297/10, 298/10, 301/10, 302/10, 304/10, 305/10, 306/10, 308/10, 309/10, 310/10, 311/10, 312/10, 313/10, 319/10, 320/10 και 322/10 , 31/1/2014, ECLI:CY:AD:2014:D85

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 1/1971 - Ο περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμος του 1971

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:404

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 218/2013,

220/2013 και 221/2013)

2 Δεκεμβρίου 2016

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

(Υπόθεση Αρ. 218/2013)

Α. TSOKKOS HOTELS PUBLIC LTD Αιτήτρια,

και

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ

Καθ΄ ου η Αίτηση

(Υπόθεση Αρ. 220/2013)

TSOVACO HOTELS LTD, Αιτήτρια,

και

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ

Καθ΄ ου η Αίτηση.

(Υπόθεση Αρ. 221/2013)

DOME INVESTMENTS PUBLIC COMPANY LTD Αιτήτρια,

και

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ

Καθ΄ ου η Αίτηση

Στ. Μαξούτη (κα), για τις Αιτήτριες

Α. Χριστοφή, για το Καθ’ ου η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με τις παρούσες προσφυγές, οι οποίες συνεκδικάζονται δυνάμει σχετικού διατάγματος του Δικαστηρίου, προσβάλλεται η νομιμότητα και εγκυρότητα της πράξης και/ή απόφασης του καθ’ ου η αίτηση, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 7.12.2012, δια σχετικής Γνωστοποίησης (Κ.Δ.Π. 503/2012), με την οποία το καθ’ ου η αίτηση καθόρισε τα τέλη αποχέτευσης για το έτος 2012.

Η πρώτη αιτήτρια εταιρεία είναι ιδιοκτήτρια των τεμαχίων 429 και 423 Φ/Σχ. 0/2-209-373, στην περιοχή του Δήμου Αγίας Νάπας, η οποία διατηρεί και/ή διαχειρίζεται ξενοδοχειακή μονάδα. Το ίδιο και η αιτήτρια εταιρεία στην προσφυγή αρ. 220/2013, η οποία είναι ιδιοκτήτρια των τεμαχίων 16 και 17 Φ/Σχ. 1-2905-3730, επίσης στην περιοχή του Δήμου Αγίας Νάπας. Τέλος, η αιτήτρια εταιρεία στην προσφυγή αρ. 221/2013 διατηρεί και/ή διαχειρίζεται ξενοδοχειακή μονάδα, επίσης στην περιοχή του Δήμου Αγίας Νάπας, η οποία βρίσκεται στα τεμάχια 246 και 248, Φ/Σχ. 0/2-287-372 και στα τεμάχια 249 και 264 Φ/Σχ. 0/2-287-373. Η συγκεκριμένη ακίνητη ιδιοκτησία ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία και, δυνάμει συμφωνίας μίσθωσης, ημερομηνίας 16.1.1982, εκμισθώθηκε στην αιτήτρια.

Με επιστολή του προέδρου του καθ’ ου η αίτηση, Συμβουλίου Αποχετεύσεων Αγίας Νάπας, ημερομηνίας 17.10.2012, προσκλήθηκαν όλα τα μέλη του Συμβουλίου σε συνεδρία που θα γινόταν στις 22.10.2012 αναφορικά με οικονομικά θέματα του Συμβουλίου, περιλαμβανομένων του προϋπολογισμού για το έτος 2013, των οικονομικών δεδομένων του Συμβουλίου και του καθορισμού των αποχετευτικών τελών και τελών χρήσης για το έτος 2012. Η συνεδρία έλαβε χώρα στις 22.10.2012, όμως, λόγω του ότι τέσσερα μέλη απουσίαζαν, ορίστηκε και νέα, έκτακτη συνεδρία, για τις 23.10.2012, στην οποία και παρευρέθησαν όλα τα μέλη του Συμβουλίου. Στην εν λόγω συνεδρία, αποφασίστηκαν και καθορίστηκαν τα τέλη αποχέτευσης για το έτος 2012. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, το ετήσιο τέλος, με βάση την εκτιμημένη αξία του ακινήτου, για την Κατηγορία Α, στην οποία εμπίπτουν και τα ξενοδοχεία, καθορίστηκε στο 6,50 %0 επί της εκτιμημένης αξίας, ως αυτή είναι γραμμένη ή καταχωρημένη στα βιβλία του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Αμμοχώστου.

Η πιο πάνω απόφαση δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 7.12.2012, δια σχετικής Γνωστοποίησης (Κ.Δ.Π. 503/2012), καθώς και σε τρεις ημερήσιες εφημερίδες. Είναι δε αυτήν την απόφαση που προσβάλλουν οι αιτήτριες με τις υπό εξέταση προσφυγές.

Νομικοί Ισχυρισμοί

Οι προβαλλόμενοι λόγοι ακύρωσης είναι οι ίδιοι και στις τρεις προσφυγές.

Εν πρώτοις, οι αιτήτριες ισχυρίζονται ότι δεν διενεργήθηκε η δέουσα έρευνα και εμφιλοχώρησε ουσιώδης πλάνη κατά την υπό της καθ’ ης η αίτηση λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία πάσχει και ως μη δεόντως και/ή επαρκώς αιτιολογημένη. Συγκεκριμένα, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι το καθ’ ου η αίτηση, κατά παράβαση του άρθρου 30(1)(β) του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου του 1971 (Ν.1/1971), «ουδόλως διερεύνησε και/ή έλαβε υπόψη» τη φύση των εγκαταστάσεων που έγιναν από τις αιτήτριες και ειδικότερα τον βιολογικό σταθμό λυμάτων που αυτές δημιούργησαν, καθώς και το όφελος που προκύπτει από τη χρήση του αποχετευτικού συστήματος και τη δυνατότητα χρήσης του εν λόγω βιολογικού σταθμού.

Επιπρόσθετα, αγνοήθηκε πλήρως το γεγονός ότι οι αιτήτριες καταβάλλουν σχετικό τέλος για την κάλυψη του κόστους κατασκευής του αποχετευτικού συστήματος από το έτος 1992 και ότι το υπό αναφορά αποχετευτικό σύστημα λειτούργησε από το έτος 2002. Κατά συνέπεια, συνεχίζει η κα Μαξούτη, το καθ’ ου η αίτηση δεν έλαβε υπόψη του συγκεκριμένες παραμέτρους και δεν διεξήγαγε τη δέουσα έρευνα προτού καταλήξει στην αύξηση του τέλους, ως όφειλε, κατ’ ορθή ενάσκηση της διακριτικής του εξουσίας, «γεγονός που εκθεμελιώνει το πραγματικό υπόβαθρο της προσβαλλόμενης πράξης».

Συνεπεία δε της πλάνης αυτής και της παράλειψης διεξαγωγής σχετικής έρευνας, δεν υπάρχει πουθενά καταγεγραμμένη αιτιολογία, με αποτέλεσμα η επίδικη απόφαση να καθίσταται ακυρωτέα και λόγω έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας.

Επιπρόσθετα, οι αιτήτριες, με την απαντητική τους αγόρευση, για πρώτη φορά, αναπτύσσουν τον ισχυρισμό ότι τρωτή και ακυρωτέα είναι η επίδικη απόφαση και για το λόγο ότι κατά τη λήψη αυτής λήφθηκαν υπόψη, «πέραν και έξω από τα νομοθετικά πλαίσια», στοιχεία που συνιστούν εξωγενείς παράγοντες, αναφερόμενες σε σχετική μελέτη του Γραφείου Προγραμματισμού.

Περαιτέρω, εγείρεται ως δεύτερος λόγος ακύρωσης η κακή σύνθεση του συλλογικού οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη. Ειδικότερα, οι αιτήτριες προβάλλουν ότι πάσχει η σύνθεση του καθ’ ου η αίτηση, τόσο σε σχέση με τη συνεδρία του ημερομηνίας 22.10.2012 όσο και σε σχέση με τη συνεδρία της 23.10.2012. Σύμφωνα με την ευπαίδευτη συνήγορο για τις αιτήτριες, κατά τη συνεδρία ημερομηνίας 22.10.2012, απουσίαζαν τέσσερα μέλη του καθ’ ου η αίτηση Συμβουλίου, χωρίς να καταγράφεται ο λόγος απουσίας τους και χωρίς να αποδεικνύεται η έγκαιρη και νομότυπη κλήτευσή τους, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο δικαστικός έλεγχος του νομίμου και/ή δικαιολογημένου ή μη της απουσίας αυτής.

Γίνεται συναφώς εκτενής αναφορά σε σχετική νομολογία επί του θέματος. Επιπρόσθετα, σύμφωνα πάντα με τις αιτήτριες, η σύνθεση του καθ’ ου η αίτηση πάσχει και για το λόγο ότι δεν καταγράφεται κατά πόσον τα προαναφερθέντα τέσσερα μέλη ενημερώθηκαν για τα διαμειφθέντα στη συνεδρία της 22.10.2012, ούτως ώστε νόμιμα να συμμετέχουν στην επόμενη συνεδρία ημερομηνίας 23.10.2012, κατά την οποία και λήφθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

Συναφώς, προβάλλεται ότι το καθ’ ου η αίτηση δεν μπορούσε εν προκειμένω να λάβει νόμιμη απόφαση, εφόσον η συζήτηση που προηγήθηκε, στη συνεδρία της 22.10.2012, δεν επαναλήφθηκε και ούτε φαίνεται να ενημερώθηκαν πλήρως τα μέλη που απουσίαζαν αναφορικά με το τι ελέχθη στην εν λόγω συνεδρία. Αυτά, κατά παράβαση του άρθρου 22 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν. 158(Ι)/1999).

Πέραν των πιο πάνω, η αιτήτρια στην προσφυγή αρ. 221/2013, κατ’ επίκληση του κανονισμού 36 των περί Αποχετεύσεων Αγίας Νάπας Κανονισμών του 1992 (Κ.Δ.Π. 305/1992), προβάλλει ότι παράνομα και πεπλανημένα της επιβλήθηκε το επίδικο τέλος, εφόσον αυτή, από τη στιγμή που δεν είναι ιδιοκτήτρια της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας, αλλά εκμισθώνει αυτήν από την Κυπριακή Δημοκρατία, δεν ευθύνεται για την καταβολή του εν λόγω τέλους. Αντίθετα, το καθ’ ου η αίτηση όφειλε να επιβάλει στην ιδιοκτήτρια της ακίνητης ιδιοκτησίας, ήτοι στην Δημοκρατία, το υπό αναφορά τέλος.

Από την πλευρά του, το καθ’ ου η αίτηση αντιτείνει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε ορθά και νόμιμα και μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας, κατ’ εφαρμογή των αρχών του διοικητικού δικαίου και κατ’ ορθή ενάσκηση των εξουσιών που του παρέχει ο νόμος.

Εις απάντηση στα όσα οι αιτήτριες προβάλλουν στο πλαίσιο του πρώτου προβαλλόμενου λόγου ακύρωσης, ο ευπαίδευτος συνήγορος για το καθ’ ου η αίτηση, με εκτενή αναφορά σε σχετική νομολογία, τονίζει ότι το επίδικο τέλος αποτελεί φόρο και όχι ανταποδοτικό τέλος και, συνακόλουθα, το Συμβούλιο ορθώς εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της συνεδρίας ημερομηνίας 23.10.2012, είναι επαρκώς αιτιολογημένη. Εξάλλου, συνεχίζει ο κ. Χριστοφή, το καθ’ ου η αίτηση δεν έχει υποχρέωση εξατομίκευσης των τελών για κάθε περίπτωση ξεχωριστά.

Ως προς τον ισχυρισμό περί πάσχουσας και/ή κακής σύνθεσης του Συμβουλίου, η πλευρά του καθ’ ου η αίτηση προβάλλει ότι έγινε νομότυπη σύγκληση του Συμβουλίου, ούτως ώστε όλα τα μέλη να παρευρίσκονται στη συνεδρία της 22.10.2012. Ωστόσο, στην εν λόγω συνεδρία, λόγω του ότι απουσίαζαν τέσσερα μέλη του Συμβουλίου, δεν έγινε οποιαδήποτε συζήτηση επί του θέματος και ούτε και λήφθηκε οποιαδήποτε απόφαση. Αυτό έγινε κατά τη συνεδρία της 23.10.2012 που ήταν παρόντα όλα τα μέλη. Μάλιστα, στην εν λόγω συνεδρία, υπήρξε πλήρης ενημέρωση των μελών για τα όσα διαμείφθηκαν στη συνεδρία της 22.10.2012, τα οποία, σύμφωνα με τον συνήγορο του καθ’ ου η αίτηση, ήσαν προκαταρκτικά θέματα και αφορούσαν σε ενημέρωση από τον λογιστή του Συμβουλίου.

Τέλος, ειδικά ως προς τον δια της προσφυγής αρ. 221/2013 εγειρόμενο ισχυρισμό περί παραβίασης των διατάξεων του κανονισμού 36 της προαναφερθείσας Κ.Δ.Π. 305/1992, το καθ’ ου η αίτηση προβάλλει ότι τυχόν αποδοχή της θέσης της αιτήτριας, θα οδηγούσε ευθέως στην υπ’ αυτής έλλειψη εννόμου συμφέροντος να εγείρει και να προωθεί την εν λόγω προσφυγή, αφού σε τέτοια περίπτωση μόνο η Δημοκρατία, ως ο, κατ’ ισχυρισμόν της αιτήτριας, ιδιοκτήτης που οφείλει να καταβάλει το τέλος, θα είχε το απαιτούμενο έννομο συμφέρον να προσβάλει την επίδικη πράξη. Αντίθετα, συνεχίζει ο κ. Χριστοφή, η προσβαλλόμενη πράξη δεν επιβάλλει με οποιοδήποτε τρόπο αποχετευτικά τέλη στην αιτήτρια, αλλά καθορίζει το ύψος και τον τρόπο που θα πρέπει αυτά να καταβληθούν για τις διάφορες κατηγορίες ακίνητης ιδιοκτησίας. Είναι γεγονός, συνεχίζει, ότι το καθ’ ου η αίτηση απαίτησε από τη συγκεκριμένη αιτήτρια εταιρεία το ετήσιο αποχετευτικό τέλος για το έτος 2012, δια αποστολής σχετικού τιμολογίου, ημερομηνίας 31.7.2013, που θα μπορούσε, σύμφωνα με τα κριθέντα στην ODESSA HOTELS LTD v. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Παραλιμνίου, Υποθ. Αρ. 1371/2010, ημερ. 23.12.2011, να προσβληθεί αυτοτελώς με προσφυγή, ως εκτελεστή διοικητική πράξη. Ωστόσο, καταλήγει ο συνήγορος του καθ’ ου η αίτηση, η εν λόγω πράξη δεν προσβλήθηκε με την υπό εξέταση προσφυγή.

Εξάλλου, συνεχίζει η πλευρά του καθ’ ου η αίτηση, στη βάση σχετικής συμφωνίας μίσθωσης μεταξύ της Κυβέρνησης και της αιτήτριας, η τελευταία κατέβαλλε κάθε χρόνο, χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη, το οφειλόμενο ετήσιο αποχετευτικό τέλος κατόπιν σχετικής κατάστασης λογαριασμού που απέστελλε σε αυτήν το καθ’ ου η αίτηση.

Η κατάληξη

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων και ισχυρισμών που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για την προώθηση των θέσεων των διαδίκων.

Προέχει, λόγω της φύσης του και της εγγενούς σπουδαιότητας που αυτός ενέχει, ο ισχυρισμός περί πάσχουσας απόφασης που οφείλεται στην κακή σύνθεση του καθ’ ου η αίτηση. Ενδεχόμενη διαπίστωση παρανομίας στη σύνθεση του διοικητικού οργάνου, «στοιχειοθετεί λόγο ακυρότητας που ανατρέχει στη ρίζα της διοικητικής διαδικασίας και συνεπώς δεν δικαιολογείται η εξέταση άλλου θέματος» (βλ. Αντέννα Λτδ. ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, Α.Ε. 167/09 ημερ. 12.4.2013).

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των αιτητριών, πάσχει η σύνθεση του καθ’ ου η αίτηση Συμβουλίου, τόσο σε σχέση με τη συνεδρία του ημερομηνίας 22.10.2012 όσο και σε σχέση με τη συνεδρία της 23.10.2012, εφόσον κατά τη συνεδρία ημερομηνίας 22.10.2012, απουσίαζαν τέσσερα μέλη χωρίς να καταγράφεται ο λόγος απουσίας τους και χωρίς να αποδεικνύεται η έγκαιρη και νομότυπη κλήτευσή τους, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο δικαστικός έλεγχος του νομίμου και/ή δικαιολογημένου ή μη της απουσίας αυτής. Επιπρόσθετα, δεν καταγράφεται κατά πόσον τα τέσσερα μέλη που απουσίαζαν στην πρώτη συνεδρία ενημερώθηκαν για τα εκεί διαμειφθέντα, ούτως ώστε νόμιμα να συμμετέχουν στην επόμενη συνεδρία ημερομηνίας 23.10.2012, κατά την οποία και λήφθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Συναφώς, εγείρεται ο ισχυρισμός ότι το καθ’ ου η αίτηση δεν μπορούσε να λάβει νόμιμη απόφαση, εφόσον η συζήτηση που προηγήθηκε στη συνεδρία της 22.10.2012 δεν επαναλήφθηκε και ούτε φαίνεται να ενημερώθηκαν πλήρως τα μέλη που απουσίαζαν αναφορικά με το τι ελέχθη στην εν λόγω συνεδρία.

Δεν συμφωνώ με τους πιο πάνω ισχυρισμούς.

Εν πρώτοις, από μελέτη των σχετικών πρακτικών, τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης συνεδρίας του Συμβουλίου, ημερομηνίας 22.10.2012 και 23.10.2012 αντίστοιχα, είναι πρόδηλο ότι το ζήτημα του καθορισμού και/ή επιβολής αποχετευτικών τελών για το έτος 2012 δεν συζητήθηκε στη συνεδρία της 22.10.2012. Είναι γεγονός ότι κατά την εν λόγω συνεδρία, τέσσερα από τα μέλη του Συμβουλίου απουσίαζαν και μάλιστα χωρίς να καταγράφεται πουθενά οποιαδήποτε αιτιολογία επ’ αυτού.

Είναι επίσης γεγονός ότι από τα ενώπιον μου στοιχεία δεν προκύπτει κατά πόσον προηγήθηκε νομότυπη πρόσκληση των μελών για τη συγκεκριμένη συνεδρία, δεδομένου ότι δεν έχω εντοπίσει οποιοδήποτε αποδεικτικό επίδοσης της σχετικής πρόσκλησης είτε κάποια σχετική βεβαίωση μέλους, ως η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου επιτάσσει (βλ.

ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΔΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΙ ΛΤΔ κ.α. ν. Δημοκρατίας, Συνεκδικαζόμενες ECLI:CY:AD:2014:D85, Προσφυγές αρ. 207/2010 κ.α., ημερ. 31.1.2014, Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2009) 3 Α.Α.Δ. 30 και A.J Pericleous (Services) Ltd v. Δημοκρατίας (2000) 4 Α.Α.Δ. 224). Ωστόσο, από τη στιγμή που το ζήτημα του καθορισμού αποχετευτικών τελών για το έτος 2012, όπως ξεκάθαρα προκύπτει από τα σχετικά πρακτικά, δεν συζητήθηκε στη συγκεκριμένη συνεδρία και ούτε οποιαδήποτε σχετική απόφαση λήφθηκε, τα πιο πάνω από μόνα τους δεν μπορούν να επιδράσουν στην εγκυρότητα και νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης.

Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στα πρακτικά της εν λόγω συνεδρίας, τα παρόντα μέλη ενημερώθηκαν από τον λογιστή του Συμβουλίου για τα οικονομικά δεδομένα και τον προϋπολογισμό του Συμβουλίου για το έτος 2013, ενώ το ζήτημα του καθορισμού των τελών, τόσο για το έτος 2012 όσο και για το 2013, αποφασίστηκε όπως συζητηθεί τελεσίδικα κατά την συνεδρία της 23.10.2012.

Συναφώς, θα πρέπει να επισημανθεί ότι το ζήτημα του καθορισμού του τέλους χρήσης του αποχετευτικού, το οποίο, έστω ακροθιγώς, εξετάστηκε και στην πρώτη εκ των δυο υπό αναφορά συνεδριών είναι εντελώς ξεχωριστό από αυτό του καθορισμού αποχετευτικού τέλους. Επ’ αυτού περιορίζομαι να αναφέρω ότι η σαφής διάκριση και/ή διαφοροποίηση ανάμεσα στα δυο γίνεται ιδιαίτερα εμφανής μέσα από τα πρακτικά και των δυο συνεδριών του καθ’ ου η αίτηση.

Αντίθετα, στη δεύτερη συνεδρία του Συμβουλίου, ημερομηνίας 23.10.2012, όπως σαφέστατα καταγράφεται στο σχετικό πρακτικό, συζητήθηκε το επίδικο ζήτημα και λήφθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Προκύπτει δε ότι κατά την εν λόγω συνεδρία όλα τα μέλη του Συμβουλίου ήσαν παρόντα. Συνεπώς, ούτε και ζήτημα μη νομότυπης και/ή ελαττωματικής πρόσκλησης των μελών μπορεί να τεθεί.

Αυτό που απομένει να εξεταστεί είναι το κατά πόσον κατά τη δεύτερη συνεδρία, η διαδικασία, αναφορικά με την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, επαναλήφθηκε και τα τέσσερα μέλη που απουσίαζαν στην πρώτη συνεδρία, ενημερώθηκαν πλήρως για τα εκεί διαμειφθέντα. Όπως έχω προαναφέρει, το ζήτημα καθορισμού τελών αποχέτευσης δεν συζητήθηκε στη συνεδρία της 22.10.2012.

Αυτό που έγινε στην εν λόγω συνεδρία ήταν μια ενημέρωση των παρόντων μελών του καθ’ ου η αίτηση αναφορικά με τα οικονομικά δεδομένα και τον προϋπολογισμό του καθ’ ου η αίτηση για το έτος 2013 από τον λογιστή του Συμβουλίου, με την εκ μέρους του επισήμανση της ανάγκης αύξησης των αποχετευτικών τελών για τα επόμενα έτη, όμως το ζήτημα του καθορισμού των τελών, τόσο για το έτος 2012 όσο και για το 2013, αποφασίστηκε όπως συζητηθεί κατά την συνεδρία της 23.10.2012.

Από την αντιπαραβολή των πρακτικών των δυο συνεδριών, προκύπτει αβίαστα ότι παρόμοια ενημέρωση, και μάλιστα σε μεγαλύτερη έκταση, με αυτήν που έγινε στη συνεδρία της 22.10.2012 σε σχέση με το επίδικο ζήτημα, περιλαμβανομένων και των οικονομικών δεδομένων και του προϋπολογισμού του Συμβουλίου για το έτος 2013, στο βαθμό που αυτά αφορούσαν τον καθορισμό των τελών αποχέτευσης για το έτος 2012, έγινε από το λογιστή του καθ’ ου η αίτηση και στην επόμενη συνεδρία της 23.10.2012, με την έναρξη της εν λόγω συνεδρίας.

Μετά δε την διενεργηθείσα ενημέρωση, ακολούθησε η λήψη της επίδικης απόφασης.

Κατά συνέπεια, δεν μπορώ παρά να καταλήξω ότι τα μέλη του καθ’ ου η αίτηση, στη συνεδρία της 23.10.2012, ενημερώθηκαν πλήρως, πριν από τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, για τα διαμειφθέντα στην αμέσως προηγούμενη συνεδρία, της 22.10.2012. Όπως φαίνεται δε από το πρακτικό της συνεδρίας ημερομηνίας 23.10.2012, όλα τα στοιχεία που ήταν αναγκαία για τη λήψη της επίδικης απόφασης τέθηκαν ενώπιον των μελών του Συμβουλίου κατά την τελευταία συνεδρία, της 23.10.2012. Εν προκειμένω, κρίνω ότι τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του άρθρου 22 του Νόμου 158(Ι)/1999, σύμφωνα με το οποίο, όταν πρόκειται για απουσία από συνεδρία συλλογικού οργάνου που ασχολήθηκε με προκαταρκτικά θέματα ή όταν τα μέλη τα οποία λαμβάνουν την τελική απόφαση είναι πλήρως ενημερωμένα σχετικά με όλα τα στοιχεία που είναι αναγκαία για τη λήψη απόφασης, όπως συμβαίνει στην υπό εξέταση περίπτωση, η απόφαση του συλλογικού οργάνου είναι έγκυρη και δεν χρειάζεται στη συνεδρία αυτή να επαναληφθεί από την αρχή η διαδικασία και η συζήτηση που προηγήθηκε σε προηγούμενες συνεδρίες που απουσίαζαν μέλη του συλλογικού οργάνου.

Ενόψει των πιο πάνω, κρίνω ότι ο συγκεκριμένος προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί και, συνακόλουθα, απορρίπτεται.

Ερχόμενος τώρα στον εγειρόμενο λόγο ακύρωσης αναφορικά με την παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 30(1)(β) του Νόμου 1/1971, την έλλειψη δέουσας έρευνας και ουσιώδη πλάνη, καθώς και μη επαρκή αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης, επισημαίνω τα εξής:

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 30, το Συμβούλιο έχει την εξουσία όπως, εντός των ορίων της περιοχής του επιβάλλει και εισπράττει «διά τοιαύτην χρονικήν περίοδον και κατά τοιούτον τρόπον, ως ήθελεν εκάστοτε καθορισθή» τέλος επί των ιδιοκτητών ή κατόχων ακινήτου ιδιοκτησίας και, κατά τον καθορισμό του εν λόγω τέλους, «δυνατόν να ληφθή ειδική πρόνοια δια την μείωσιν ή αύξησιν του τέλους δι’ ωρισμένας τάξεις ιδιοκτησίας, αναλόγως του σκοπού, δι’ ον, η βαρυνόμενη δια του τέλους ιδιοκτησία χρησιμοποιείται, της φύσεως γενομένων εγκαταστάσεων και το προκύπτον εις την τοιαύτην ιδιοκτησίαν και τον ιδιοκτήτην ή κάτοχον αυτής όφελος ή για τη μείωση ή αύξηση του τέλους για ακίνητη ιδιοκτησία που ευρίσκεται μέσα σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή εντός των ορίων ορισμένου δήμου ή κοινότητας εντός της περιοχής του Συμβουλίου, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη ανάκτησης του συνολικού κόστους των έργων εντός της συγκεκριμένης περιοχής».

Είναι σαφές ότι η πιο πάνω διάταξη παρέχει τη διακριτική ευχέρεια και/ή τη δυνατότητα στο Συμβούλιο να προχωρεί στη μείωση ή αύξηση του τέλους αποχέτευσης για ορισμένες κατηγορίες ακινήτων, ανάλογα με το σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιείται το εκάστοτε ακίνητο, τη φύση των γενομένων εγκαταστάσεων και το προκύπτον στην εν λόγω ιδιοκτησία και στον ιδιοκτήτη αυτής όφελος.

Σύμφωνα πάντα με την εν λόγω διάταξη, η ίδια διακριτική ευχέρεια παρέχεται στο Συμβούλιο και για τη μείωση ή αύξηση του τέλους για ακίνητη ιδιοκτησία που ευρίσκεται μέσα σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, εντός των ορίων του Συμβουλίου, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη ανάκτησης του συνολικού κόστους των έργων εντός της συγκεκριμένης περιοχής.

Ούτε από την ερμηνεία της εν λόγω διάταξης ούτε και από οποιοδήποτε σημείο του λεκτικού αυτής προκύπτει αυτό που οι αιτήτριες εισηγούνται, ότι δηλαδή το Συμβούλιο όφειλε να ασκήσει την εξουσία του και να διεξαγάγει σχετική έρευνα αναφορικά με συγκεκριμένες παραμέτρους, οι οποίες δυνατόν να επηρέαζαν το ύψος του τέλους, ήτοι έρευνα αναφορικά με τη φύση των εγκαταστάσεων που διέθεταν οι αιτήτριες στα επίδικα ακίνητα, το όφελος που προκύπτει από τη χρήση του αποχετευτικού συστήματος και τη δυνατότητα χρήσης βιολογικού σταθμού που αυτές διαθέτουν, καθώς και το ότι από το έτος 1992 οι αιτήτριες καταβάλλουν τέλος για την κάλυψη του κόστους κατασκευής του αποχετευτικού συστήματος, το οποίο είχε ολοκληρωθεί ήδη από το 2002.

Εν προκειμένω, είναι ξεκάθαρη η βούληση του νομοθέτη, ο οποίος ρητά προβλέπει για την ύπαρξη δυνατότητας και/ή διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης για το συγκεκριμένο ζήτημα, υπό το φως βέβαια και της βασικής αρχής του δικαίου ότι ο νομοθέτης παρέχει σε θέματα φορολογίας ευρύτατη ελαστικότητα (βλ. Kolokasides and another (1977) 3 C.L.R. 364).

Συνεπώς, ουδεμία υποχρέωση και ουδεμία παράλειψη διενέργειας δέουσας έρευνας αναφορικά με τις συγκεκριμένες παραμέτρους που θέτουν οι αιτήτριες υφίσταται.

Εξάλλου, την ίδια προσέγγιση επί του θέματος έχει κατ’ επανάληψη ακολουθήσει η ημεδαπή νομολογία. Στην υπόθεση Lordos Hotel (Holdings) Ltd κ.α. v. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Παραλιμνίου κ.α. (2004) 3 Α.Α.Δ. 188, η Πλήρης Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με αναφορά στην Kanika Hotels Ltd και άλλων ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού-Αμαθούντος, Α.Ε. 1491, ημερ. 17.1.1997, επεσήμανε τα εξής (οι υπογραμμίσεις είναι του Δικαστηρίου):

«Αναφορικά με το πρώτο σκέλος της εισήγησης, της εφαρμογής δηλαδή και ερμηνείας του επίμαχου άρθρου 30(1)(β) του Νόμου, κρίνουμε πως η απόφαση στην Κanika το έχει επιλύσει, και υιοθετούμε το σύντομο αλλά διαυγές σκεπτικό της. Να εξηγήσουμε αμέσως τους λόγους: Είναι κοινώς παραδεκτό πως το επίμαχο τέλος είναι φορολογικής φύσης και όχι ανταποδοτικό. Εξάλλου, τούτο έχει αποφασιστεί στην υπόθεση Loizou v. The Sewage Board of Nicosia (1988) C.L.R. 1, p.122. Τo υπό συζήτηση επίμαχο άρθρο του Νόμου παρέχει δυνητικό πλαίσιο, και υπογραμμίζουμε και τονίζουμε τη λέξη «δυνητικό», μέσα στο οποίο μπορούν τα Συμβούλια να κινηθούν για να καθορίσουν με κανονισμούς τα τέλη. Δεν υποχρεώνονται να υιοθετήσουν συγκεκριμένα κριτήρια που περιέχει το πλαίσιο αυτό. Και το κείμενο της νομοθεσίας, και βεβαίως η ερμηνεία που δόθηκε στην υπόθεση Κanika, συνάδουν με τη βασική αρχή του δικαίου πως ο νομοθέτης παρέχει σε θέματα φορολογίας ευρύτατη ελαστικότητα. Η αρχή αυτή έχει υιοθετηθεί από τη νομολογία μας. Να παραπέμψουμε, ενδεικτικά, στην υπόθεση Kolokasides and another (1977) 3 C.L.R. 364, όπου εξηγούνται και οι λόγοι για τη νομολογιακή καθιέρωση της. Στην υπόθεση Κanika επισημαίνεται ακριβώς αυτή η δυνητική εξουσία των Συμβουλίων στο ουσιαστικό μέρος της απόφασης, όπου διαβάζουμε τα εξής:

«Η διάκριση η οποία γίνεται στους Κανονισμούς μεταξύ ιδιοκτητών ξενοδοχείων και οργανωμένων διαμερισμάτων αφενός και άλλων ακινήτων αφετέρου, έχει ως αφετηρία τις διατάξεις του Άρθρου 30(1)(β) του Νόμου, οι οποίες παρέχουν εξουσία για τη διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με τη φύση της ιδιοκτησίας. Επίμετρο της διάκρισης είναι οι εγγενείς διαφορές μεταξύ ξενοδοχειακών μονάδων και καταλυμάτων αφενός και άλλων μορφών ιδιοκτησίας αφετέρου.»

(η υπογράμμιση δική μας)

Να σημειώσουμε εδώ πως στην πιο πάνω υπόθεση προβαλλόταν, μεταξύ άλλων, και απορρίφθηκε από το Δικαστήριο, ο ισχυρισμός πως η σχετική διάταξη των κανονισμών που διαφοροποιεί, για σκοπούς επιβολής τελών, τους ιδιοκτήτες ξενοδοχειακών και οργανωμένων διαμερισμάτων αφενός από τους άλλους ιδιοκτήτες αφετέρου, ήταν αντισυνταγματική γιατί προσέκρουε στο άρθρο 28(1) του Συντάγματος. Έχουμε, επομένως, ενώπιον μας, και αυτό δεν αμφισβητείται, Νόμο και Κανονισμούς που κρίθηκαν συνταγματικοί.

Και προβάλλεται το ερώτημα. Τι ζητούν στην ουσία από το Δικαστήριο οι αιτητές; Απαντώντας στο ερώτημα έχουμε τη γνώμη πως αξιώνουν από το Δικαστήριο να απαλείψει από τη σχετική διάταξη του Νόμου τη φράση «δυνατόν να ληφθή ειδική πρόνοια», και να την αντικαταστήσει με φράση δηλώνουσα υποχρεωτική ενέργεια, έτσι που τα Συμβούλια να υποχρεώνονται να λαμβάνουν υπόψη ως στοιχείο για τον καθορισμό των τελών: «των γενομένων εγκαταστάσεων σε ακίνητη ιδιοκτησία.» Είναι περιττό βεβαίως να τονίσουμε πως τέτοια εξουσία δεν έχει το Δικαστήριο. Και κάτι ακόμη, για σκοπούς θεωρητικής και ευρύτερης συζήτησης του θέματος μόνο, οι δικηγόροι των αιτητών θέλουν να ερμηνεύουν τη φράση «γενομένων εγκαταστάσεων» ως αυτή να αφορά μόνο σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Και ερωτάται επί του προκειμένου, γιατί να υποθέσουμε πως ο νομοθέτης είχε μόνο αυτό υπόψη; Η δικηγόρος του συμβουλίου Λεμεσού-Αμαθούντος αντικρούοντας τέτοια ερμηνεία διερωτήθηκε: γιατί να μη θεωρούνται εγκαταστάσεις και οι λάκκοι που χρησιμοποιούνται για την απόρριψη των λυμάτων ή οποιεσδήποτε άλλες εγκαταστάσεις.

Κρίνουμε λοιπόν πως τα Συμβούλια ορθά ερμήνευσαν και εφάρμοσαν τις εξουσίες που τους αποδίδονται από το σχετικό άρθρο του Νόμου, οι δε κανονισμοί που αφορούν στον καθορισμό των τελών συνάδουν με την πιο πάνω νομοθετική διάταξη. Τέλος, και αυτό έχει αποφασιστική σημασία, οι εισηγήσεις των δικηγόρων των αιτητών απολήγουν στη μεταβολή του χαρακτήρα του τέλους από φορολογικό σε ανταποδοτικό, σε αντίθεση με την τελεσίδικα εκφρασθείσα κρίση του δικαστηρίου, που, πρέπει να πούμε, έγινε κοινώς δεκτή από τους αιτητές.».

Η ίδια προσέγγιση ακολουθήθηκε και προηγουμένως από το Ανώτατο Δικαστήριο, στην HAWAII HOTELS LTD v. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Λεμεσού-Αμαθούντος, Συνεκδ. Υποθέσεις Αρ. 626/1998 κ.α., ημερ. 23.5.2000 και ARODAPHNE BAY DEVELOPMENTS LTD ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Λάρνακας, Συνεκδ. Υποθέσεις Αρ. 599/1998 κ.α., ημερ. 23.5.2000. Στην τελευταία, το Δικαστήριο, με εκτενή αναφορά σε σχετική νομολογία επί του θέματος, επεσήμανε τα εξής (οι υπογραμμίσεις είναι του Δικαστηρίου):

«Έρχομαι τώρα στην ερμηνεία του άρθρου 30(1) (β) του Νόμου 1/1971. Το άρθρο αυτό έχει ερμηνευθεί στην Gold Coast Ltd v. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Παραλιμνίου, Υπόθεση 68/94/22.12.97 (απόφαση Πική, Π.). Κρίθηκε ότι το λεκτικό του σχετικού μέρους του άρθρου 30(1) (β) δεν αφήνει αμφιβολία ότι η εξουσία, η οποία παρέχεται, έχει ως αντικείμενο τη διαφοροποίηση των τελών κατά κατηγορίες ακινήτων και όχι το ιδιαίτερο όφελος το οποίο θα προκύψει. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:

«Είναι η θέση των αιτητών ότι η διερεύνηση του οφέλους, το οποίο θα προκύψει σε συγκεκριμένο ακίνητο από το αποχετευτικό σύστημα, αποτελεί νομική υποχρέωση η οποία πηγάζει από το άρθρο 30(1) (β) του Νόμου 1/71, η μη εκπλήρωση της οποίας καθιστά την απόφαση ακροσφαλή. Η θέση των αιτητών υποστηρίζεται από την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην άσκηση της πρωτοβάθμιας αναθεωρητικής δικαιοδοσίας στην Lordos Hotels (Holdings) v. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Λάρνακας, (Υποθ. αρ. 980/94, ημερ. 28.11.1997), στην οποία αποφασίστηκε ότι οι διατάξεις του άρθρου 30(1) (β) επιβάλλουν το συνυπολογισμό του οφέλους που θα προέλθει από το αποχετευτικό σύστημα στη συγκεκριμένη ιδιοκτησία του φορολογουμένου ως αναπόσπαστο μέρος της διεργασίας καθορισμού του επιβλητέου τέλους. Αυτό αποτέλεσε ένα από τους λόγους για την ακύρωση της διοικητικής απόφασης για την επιβολή αποχετευτικών τελών στην υπόθεση εκείνη. Δεν συμφωνώ με αυτή τη θεώρηση του άρθρου 30(1) (β).

Στην απόφαση Kanika Hotels Ltd και άλλων ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού-Αμαθούντος, Α.Ε. 1491, ημερ. 17.1.1997 εξετάστηκε από την Ολομέλεια η φύση της εξουσίας η οποία παρέχεται από τις σχετικές πρόνοιες του άρθρου 30 του νόμου στο Συμβούλιο Αποχετεύσεως για τη διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με τη φύση της ιδιοκτησίας που αποτελεί το αντικείμενο της φορολογίας. (Σχετική με το θέμα είναι και η απόφαση στην Αρχή Λιμένων Κύπρου ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας, Υποθ. αρ. 784/95, ημερ. 27.2.1997). Γνώμονα, για τη διάκριση αυτή, μπορεί να αποτελέσουν όπως αποσαφηνίστηκε "... οι εγγενείς διαφορές μεταξύ ξενοδοχειακών μονάδων και καταλυμάτων αφενός, και άλλων μορφών ιδιοκτησίας, αφετέρου". Το λεκτικό του σχετικού μέρους του άρθρου 30(1) (β) δεν αφήνει αμφιβολία ότι η εξουσία, η οποία παρέχεται, έχει ως αντικείμενο τη διαφοροποίηση των τελών κατά κατηγορίες ακινήτων και όχι το ιδιαίτερο όφελος το οποίο θα προκύψει σε συγκεκριμένο ακίνητο. Το σχετικό μέρος του άρθρου 30(1) (β) του Ν 1/71 έχει ως ακολούθως:

'... κατά τον καθορισμόν του τοιούτου τέλους δυνατόν να ληφθή ειδική πρόνοια δια την μείωσιν ή αύξησιν του τέλους δι΄ ωρισμένας τάξεις ιδιοκτησίας, αναλόγως του σκοπού, δι΄ όν, η βαρυνομένη διά του τέλους ιδιοκτησία, χρησιμοποιείται, της φύσεως γενομένων εγκαταστάσεων και το προκύπτον εις την τοιαύτην ιδιοκτησίαν και τον ιδιοκτήτην ή κάτοχον αυτής όφελος.'

Εν πάση περιπτώσει ο νόμος δεν καθιστά επιτακτική τη διαφοροποίηση των τελών κατά κατηγορίες ιδιοκτησίας. ΄Ο,τι παρέχεται, είναι εξουσία για το σκοπό αυτό εφόσον το Συμβούλιο Αποχετεύσεων κρίνει τούτο δικαιολογημένο. Καταλήγω ότι ο μη συσχετισμός των επιβληθέντων τελών με τα ιδιαίτερα οφέλη στην ιδιοκτησία των αιτητών δεν αποτελεί παρέκκλιση από το νόμο και δεν συνιστά λόγο ακύρωσης.»

Συμφωνώ με την ερμηνεία που έχει δοθεί στην Gold Coast Ltd (πιο πάνω) και την υιοθετώ.

Με βάση το λεκτικό του επίμαχου άρθρου θεωρώ ότι αυτό στοχεύει αποκλειστικά στο να δώσει εξουσία στο Συμβούλιο να προβαίνει σε μείωση ή αύξηση του τέλους σε ωρισμένες τάξεις ιδιοκτησίας. Ωστόσο είναι καθαρό, από το λεκτικό του άρθρου, ότι αυτή η εξουσία δεν είναι επιτακτική αλλά δυνητική. Το Συμβούλιο δεν βαρύνεται με την υποχρέωση να συσχετίσει τα επιβληθέντα τέλη με τα ιδιαίτερα οφέλη που προκύπτουν στην ιδιοκτησία των αιτητών από τη χρήση του αποχετευτικού συστήματος. Αποδοχή της θέσης των αιτητών θα είχε σαν συνέπεια την μετατροπή του τέλους από φόρο σε ανταποδοτικό κατά παράβαση του Νόμου και της νομολογίας (Βλ. Loizou, πιο πάνω). Εφόσον το τέλος δεν είναι ανταποδοτικό αλλά φόρος κρίνω ότι το "όφελος" το οποίο αναφέρεται στο άρθρο 30(1) (β) του Νόμου δεν είναι το όφελος που προκύπτει στον κάθε συγκεκριμένο αιτητή από τη χρήση του συστήματος αλλά το όφελος που προκύπτει γενικά από την ύπαρξη του αποχετευτικού συστήματος. Το όφελος που προκύπτει σε κάθε τάξη ιδιοκτησίας είναι το ίδιο για κάθε ακίνητο της ίδιας τάξης. Το γεγονός ότι ωρισμένα ξενοδοχειακά συγκροτήματα έχουν δικό τους αποχετευτικό σύστημα δεν θα μπορούσε να διαδραματίσει οποιοδήποτε ρόλο.

Το επόμενο ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο το ΣΑΛΑ είχε υποχρέωση να διερευνήσει την κατάσταση λειτουργίας των αποχετευτικών συστημάτων των ξενοδοχείων των αιτητών.

Είναι νομολογημένο ότι η υποχρέωση της διοίκησης για διεξαγωγή δέουσας έρευνας περιορίζεται σε υποχρέωση διερεύνησης των παραγόντων οι οποίοι είναι σχετικοί με το υπό εξέταση θέμα (Βλ. Tryfon v. Republic (1968) 3 C.L.R. 28 και Carayiannis v. Republic (1969) 3 C.L.R. 341).

Το κατά πόσο ένας παράγων είναι σχετικός εξαρτάται από το νομοθετικό πλαίσιο δυνάμει του οποίου ασκείται η σχετική εξουσία. Όπως έχει ήδη υποδειχθεί νομικό βάθρο της εισήγησης των αιτητών ήταν το πιο πάνω άρθρο 30(1) (β). Εφόσον, όπως έχω ήδη αποφανθεί, το άρθρο αυτό δεν εναποθέτει υποχρέωση στο ΣΑΛΑ να λάβει υπόψη το όφελος που θα προκύψει στους αιτητές θεωρώ ότι η ύπαρξη ή μη του αποχετευτικού συστήματος των αιτητών δεν αποτελεί σχετικό παράγοντα για τους σκοπούς άσκησης της εξουσίας καθορισμού των επιδίκων τελών δυνάμει του άρθρου 30(1) (β) του Νόμου 1/71. Έπεται πως το ΣΑΛΑ δεν βαρυνόταν με την υποχρέωση να ερευνήσει δεόντως ένα τέτοιο παράγοντα εφόσον τέτοια υποχρέωση υπάρχει μόνο σε σχέση με σχετικούς παράγοντες. Για το λόγο αυτό ο σχετικός λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί και απορρίπτεται. Το ΣΑΛΑ δεν είχε υποχρέωση να διερευνήσει και λάβει υπόψη το όφελος από την χρήση του συστήματος στην ιδιοκτησία των αιτητών, λόγω της ύπαρξης δικών τους συστημάτων, αλλά μόνο το γενικό όφελος από την ύπαρξη του συστήματος.».

Κρίνω ότι η πιο πάνω προσέγγιση του Δικαστηρίου, την οποία και υιοθετώ, τυγχάνει πλήρους εφαρμογής και στην παρούσα υπόθεση. Η εν λόγω απόφαση, όπως και όλες οι προαναφερθείσες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναιρούν θεμελιακά τις περί του αντιθέτου θέσεις που εγείρουν οι αιτήτριες στην αγόρευσή τους επί του συγκεκριμένου ζητήματος.

Συνακόλουθα, ενόψει των πιο πάνω, καταλήγω ότι δεν ευσταθούν ούτε οι ισχυρισμοί περί παραβίασης του άρθρου 30(1)(β) του Νόμου 1/1971, αλλ’ ούτε αυτοί περί έλλειψης δέουσας έρευνας και ουσιώδους πλάνης που εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη της επίδικης απόφασης. Η τελευταία, όπως προκύπτει και από το σχετικό πρακτικό της συνεδρίας του καθ’ ου η αίτηση, ημερομηνίας 23.10.2012, είναι επαρκώς αιτιολογημένη, υποκείμενη ωσαύτως στο απαιτούμενο δικαστικό έλεγχο, ως η ημεδαπή νομολογία πάγια και διαχρονικά απαιτεί (βλ. Στέφανος Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 720).

Συνεπώς, και ο συγκεκριμένος προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης απορρίπτεται ως αβάσιμος.

Όπως έχω ήδη αναφέρει πιο πάνω, στην προσφυγή αρ. 221/2013, προβάλλεται, κατ’ επίκληση του κανονισμού 36 της Κ.Δ.Π. 305/1992, ο επιπρόσθετος ισχυρισμός ότι παράνομα και πεπλανημένα επιβλήθηκε στην αιτήτρια το επίδικο τέλος, εφόσον αυτή, από τη στιγμή που δεν είναι ιδιοκτήτρια της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας, αλλά εκμισθώνει αυτήν από τη Δημοκρατία, δεν ευθύνεται για την καταβολή του εν λόγω τέλους. Αντίθετα, συνεχίζει η αιτήτρια, το καθ’ ου η αίτηση όφειλε να επιβάλει στη Δημοκρατία, ως ιδιοκτήτρια της εν λόγω ακίνητης ιδιοκτησίας, το υπό αναφορά τέλος.

Ούτε αυτός ο ισχυρισμός με βρίσκει σύμφωνο.

Είναι ξεκάθαρο από τη σχετική σύμβαση μίσθωσης που υπεγράφη στις 16.1.1982, μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της αιτήτριας (παράρτημα 4 στην ένσταση του καθ’ ου η αίτηση), ότι η αιτήτρια υποχρεούται στην καταβολή των συγκεκριμένων τελών και αδίκως παραπονείται. Όπως ρητά προβλέπεται στον όρο 16(α) της σύμβασης, ο μισθωτής υποχρεούται

«όπως καθ’ όλην τη διάρκειαν της μισθώσεως φέρη το βάρος και καταβάλλη άπαντας τους νυν ή εν τω μέλλοντι οφειλόμενους φόρους, τέλη, δικαιώματα και πάσης φύσεως επιβαρύνσεις, αίτινες βαρύνουν ή ήθελον βαρύνει το μίσθιον και τας δυνάμει του όρου 6(1) γενομένας κατασκευάς ή εγκαταστάσεις ή και είναι πληρωτέαι εν σχέσει προς ταύτα ή δια την λειτουργίαν των συμφώνως προς τας διατάξεις των εκάστοτε εν ισχύι Νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών, ανεξαρτήτως του εάν αυταί είναι δια νόμου ή κατ’ έθιμον πληρωτέαι υπό της Κυβερνήσεως ή άλλως πως και όπως αποζημιώνη την Κυβέρνησιν δια παν ποσόν, όπερ αυτή ήθελεν καταβάλει εις οιανδήποτε αρχήν υπό μορφήν εισφορών ή άλλως πως αντί της πληρωμής των τοιούτων φόρων, τελών δικαιωμάτων και επιβαρύνσεων».

Περαιτέρω, όπως ορθά παρατηρεί και η πλευρά του καθ’ ου η αίτηση, με την προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι την Κ.Δ.Π. 503/2012, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 7.12.2012, δεν επιβάλλεται οποιοδήποτε τέλος στην αιτήτρια, ούτε και σε κανένα άλλο πρόσωπο συγκεκριμένα. Με την εν λόγω πράξη, καθορίζονται τα αποχετευτικά τέλη για το έτος 2012, σε σχέση με διάφορες κατηγορίες ακίνητης ιδιοκτησίας. Προς εκτέλεση δε αυτής της απόφασης, το καθ’ ου η αίτηση απέστειλε στη συνέχεια προς την αιτήτρια εταιρεία κατάσταση λογαριασμού υπό μορφή τιμολογίου, ημερομηνίας 31.7.2013, με την οποία απαιτούσε την υπ’ αυτής καταβολή των συγκεκριμένων αποχετευτικών τελών. Αυτή την πράξη, η οποία σύμφωνα με τα κριθέντα στην ODESSA HOTELS LTD, ανωτέρω, αποτελεί αυτοτελή εκτελεστή διοικητική πράξη, υποκείμενη σε προσφυγή, δεν προσέβαλε η αιτήτρια και δεν αποτελεί αντικείμενο της υπό εξέταση προσφυγής. Εν πάση περιπτώσει, τυχόν αποδοχή της θέσης της αιτήτριας, θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην διαπίστωση της εκ μέρους της έλλειψης του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος για προώθηση της προσφυγής της, καθιστώντας ωσαύτως απορριπτέα ως απαράδεκτη την παρούσα προσφυγή.

Ενόψει λοιπόν των πιο πάνω, καταλήγω ότι και ο συγκεκριμένος ισχυρισμός υπόκειται σε απόρριψη ως αβάσιμος.

Τέλος, εγείρεται και αναπτύσσεται, για πρώτη φορά με την απαντητική αγόρευση των αιτητριών, ο ισχυρισμός περί εξωγενών παραγόντων και/ή στοιχείων που λήφθηκαν υπόψη κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης: συναφώς, η ευπαίδευτη συνήγορος για τις αιτήτριες προβάλλει ότι εσφαλμένα και «έξω από τα νομοθετικά πλαίσια», λήφθηκε υπόψη από το Συμβούλιο η μελέτη του Γραφείου Προγραμματισμού, με αποτέλεσμα να καθίσταται ακυρωτέα η προσβαλλόμενη απόφαση. Το θέμα τέθηκε και κατά το στάδιο των διευκρινίσεων από τον ευπαίδευτο συνήγορο του καθ’ ου η αίτηση, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν θα πρέπει να τύχει εξέτασης εφόσον εγείρεται για πρώτη φορά με την απαντητική αγόρευση της αιτήτριας. Εις απάντηση, η κα Μαξούτη υποστήριξε ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός έχει δικογραφηθεί, αφού περιλήφθηκε στην παράγραφο 12 της αίτησης ακυρώσεως, όπου αναφέρεται ότι η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε υπό καθεστώς πλάνης και λήφθηκαν υπόψη στοιχεία που δεν θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη.

Θα συμφωνήσω με τη θέση του καθ’ ου η αίτηση ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν μπορεί να εξεταστεί, εφόσον πράγματι αυτός αναπτύσσεται για πρώτη φορά με την απαντητική αγόρευση της αιτήτριας, πράγμα βεβαίως ανεπίτρεπτο, αφού, κατά πάγια νομολογία, δεν είναι δυνατή η ανάπτυξη λόγων για πρώτη φορά με την απαντητική αγόρευση, εκτός αν αφορούν λόγους δημόσιας τάξης που μπορούν να εξεταστούν σε κάθε στάδιο ακόμη και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο (βλ. ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ & ΥΙΟΙ (ΕΡΓΟΛΑΒΟΙ) ΛΤΔ. ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1415/2006, ημερ. 14.5.2009). Ο εν λόγω ισχυρισμός προβάλλεται καθυστερημένα και παράτυπα στην απαντητική γραπτή τους αγόρευση, όπου οι αιτήτριες θα έπρεπε να περιοριστούν μόνο στην απάντηση στους ισχυρισμούς του καθ' ου η αίτηση που αναπτύσσονται στη γραπτή του αγόρευση (βλ. Χριστάκης Αλκιβιάδης ν. Δημοκρατίας (1991) 4 Α.Α.Δ. 851).

Εν πάση περιπτώσει, επισημαίνεται ότι και αυτός ο ισχυρισμός εγείρεται στο πλαίσιο της επιχειρηματολογίας περί παραβίασης των διατάξεων του άρθρου 30(1)(β) του Νόμου 1/1971 και, συνακόλουθα, ισχύουν και εδώ όσα σχετικά έχουν λεχθεί πιο πάνω, στο πλαίσιο εξέτασης του προβαλλόμενου λόγου ακύρωσης αναφορικά με την έλλειψη δέουσας έρευνας και ουσιώδη πλάνη κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, ο οποίος, για τους λόγους που έχω εκθέσει, απορρίφθηκε.

Συνεπώς, ακόμη και να προχωρούσα στην εξέταση του συγκεκριμένου ισχυρισμού, αυτός δεν θα μπορούσε να έχει αίσια κατάληξη.

Των πιο πάνω λεχθέντων, καταλήγω ότι ουδείς από τους προβαλλόμενους λόγους ακύρωσης ευσταθεί.

Κατά συνέπεια, οι προσφυγές αποτυγχάνουν και απορρίπτονται με €1.000 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, εναντίον εκάστης αιτήτριας και υπέρ του καθ’ ου η αίτηση.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο