Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 1158/2015 ECLI:CY:DD:2016:411 Generato dall'IA

Administrative court dismisses appeal as inadmissible because seasonal firefighter hiring falls under private law.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 1158/2015
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court dismissed the applicant's appeal as inadmissible, ruling that the hiring of seasonal firefighters is governed by private law rather than public law. The applicant challenged the refusal to recruit him as a seasonal worker, arguing for administrative review under Article 146 of the Constitution. The court relied on established precedent to determine that such temporary, contract-based employment lacks the necessary legal interest for administrative jurisdiction.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

N. 158(I)/1999; Article 146 of the Constitution: The Administrative Court lacks jurisdiction over disputes regarding the employment of seasonal workers in public services when such employment is characterized as private law relations lacking the requisite legal interest for administrative review.

Parole chiave

Generato dall'IA
seasonal employment private law relations legal interest administrative jurisdiction public service hiring inadmissible appeal constitutional review eliminazione dei candidati

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
N. 158(I)/1999
Article 146 of the Constitution

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Antigoni Paschidou v. Republic (1969) 3 CLR 297
Georgia Papakyriakou v. The Health Services of Cyprus (1970) 3 CLR 351
Androklis v. Republic (1985) 3 CLR 11
Konstantinos Dimitris and Another v. Republic (2004) 3 AAD 577
Theodoros Melitius v. Republic (2009)
ECLI:CY:DD:2016:411
Administrative court dismisses appeal as inadmissible because seasonal firefighter hiring falls under private law.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

ANTIGONI PASCHALIDOU ν. REPUBLIC (MINISTER OF EDUCATION AND ANOTHER) (1969) 3 CLR 297

GEORGHIA PAPAKYRIAKOU ν. THE HEALTH SERVICES OF CYPRUS, THROUGH THE MINISTRY OF HEALTH OF THE CYPRUS REPUBLIC (1970) 3 CLR 351

ANDROKLI ν. REPUBLIC (1985) 3 CLR 11

Kωνσταντίνου Δημήτρης και Άλλος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2004) 3 ΑΑΔ 577

Χαράλαμπου Κωνσταντίνου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Διευθυντή Τμήματος Πολιτικής Αεροπορίας κ.α., Υποθ.αρ.329/97, 826/97, 441/97, 29.5.1998

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 784/2007, 785/2007, 786/2007, 787/2007 και 788/2007, 28 Μαΐου 2009

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:411

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 1158/2015)

12 Δεκεμβρίου 2016

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΜΠΟΥΤΑΦΟΥΟΚΟ,

Αιτητής,

και

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ

ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΕΩΣ,

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Σ. Ζαννούπας, για τον Αιτητή

Κ. Σταυρινός, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό εξέταση προσφυγή προσβάλλεται η νομιμότητα και εγκυρότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, η οποία κοινοποιήθηκε στον αιτητή με σχετική επιστολή, ημερομηνίας 25.6.2015, σύμφωνα με την οποία δεν κατέστη δυνατή η πρόσληψή του ως Εποχικού Ωρομίσθιου Προσωπικού στην Πυροσβεστική Υπηρεσία για το έτος 2015.

Η διαδικασία πρόσληψης ωρομίσθιου εποχικού προσωπικού πυρόσβεσης στην Πυροσβεστική Υπηρεσία για το έτος 2015 ξεκίνησε με την υπό του Αρχηγού Αστυνομίας σύσταση τριμελούς Επιτροπής Επιλογής, η οποία και προέβη στην αξιολόγηση των υποψηφίων σε όλες τις επαρχίες και κατάρτισε τους τελικούς πίνακες υποψηφίων κατά σειρά επιτυχίας. Όπως δε προκύπτει από σχετική επιστολή του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού προς τον Διευθυντή Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας 10.3.2015, για το έτος 2015, είχε εγκριθεί η πρόσληψη 160 εποχικών ωρομίσθιων εργατών πυρόσβεσης.

Σε πρώτο στάδιο προσελήφθησαν 97 εποχικοί εργάτες πυρόσβεσης αορίστου χρόνου. Ακολούθησε εν συνεχεία η διαδικασία για την πλήρωση των λοιπών θέσεων από υποψηφίους, μεταξύ των οποίων και ο αιτητής, που θα έπρεπε να πληρούν τα κριτήρια του οικείου σχεδίου υπηρεσίας, προκειμένου να αξιολογηθούν από τη σχετική Επιτροπή. Σύμφωνα με το υπό αναφορά σχέδιο υπηρεσίας, οι υποψήφιοι θα έπρεπε να είναι απόφοιτοι Δημοτικής Εκπαίδευσης, να κατέχουν πείρα σχετική με τα καθήκοντα της θέσης, να έχουν καλή σωματική και φυσική κατάσταση, που θα διαπιστωνόταν με προσκόμιση ιατρικού πιστοποιητικού και υποβολή τους σε αθλητική δοκιμασία, ακεραιότητα χαρακτήρα, υπευθυνότητα και να έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις ή να έχουν νόμιμα απαλλαγεί από αυτές, όχι όμως για λόγους υγείας. Περαιτέρω, κατά την προσέλευσή τους, οι υποψήφιοι συμπλήρωναν σχετικό έντυπο, στο οποίο επισυνάπτετο (α) Αντίγραφο Απολυτηρίου της Εθνικής Φρουράς, (β) Ιατρικό Πιστοποιητικό για διαπίστωση καλής υγείας και (γ) Βεβαίωση για τυχόν προηγούμενη εμπειρία τους. Τα δε κριτήρια αξιολόγησης που εφάρμοσε η Επιτροπή ήταν (α) η αθλητική δοκιμασία, (β) η προφορική συνέντευξη, (γ) ο χρόνος ανταπόκρισης στο καθήκον, (δ) η πείρα σχετική με τα καθήκοντα της θέσης και (ε) η συνεχής συνεργασία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Η Επιτροπή, με βάση τα πιο πάνω κριτήρια, προχώρησε στην αξιολόγηση των υποψηφίων κατά επαρχία. Ο αιτητής κλήθηκε σε προσωπική συνέντευξη ενώπιον της Επιτροπής και αξιολογήθηκε με βάση τα εν λόγω κριτήρια. Όπως δε προκύπτει από τα ενώπιον μου έγγραφα, κατά τη συμπλήρωση της Υπεύθυνης Δήλωσης για Πρόσληψη, ο αιτητής δεν δήλωσε οποιαδήποτε προσόντα σε σχέση με προηγούμενη εμπειρία στην Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Τελικά, ο αιτητής δεν επελέγη, αφού μετά από τη σχετική αξιολόγηση κατέλαβε την 50η θέση στην τελική κατάταξη, στην Επαρχία Πάφου, λαμβάνοντας συνολικά 25,33 μονάδες, ενώ οι κενές θέσεις για την επαρχία Πάφου ήσαν 15.

Νομικοί Ισχυρισμοί

Ο αιτητής, κατ’ επίκληση του άρθρου 28 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν.158(Ι)/1999), ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει ως μη επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, αφού στηρίζεται σε αυθαίρετα συμπεράσματα και είναι «λακωνική σε τέτοιο βαθμό που δεν διευκρινίζεται σε αυτή ο λόγος για τον οποίο δεν κατέστη δυνατή η πρόσληψη του». Προβάλλει, περαιτέρω, ο αιτητής ισχυρισμούς περί κατάχρησης εξουσίας και πλάνης περί τα πράγματα, καθώς και έλλειψης δέουσας έρευνας εκ μέρους της Διοίκησης.

Από την πλευρά τους, οι καθ’ ων η αίτηση εγείρουν δια της ενστάσεώς τους δυο προδικαστικές ενστάσεις, ισχυριζόμενοι ότι η προσβαλλόμενη πράξη (α) δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και (β) εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου, με αποτέλεσμα να στερείται ο αιτητής του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος να προσβάλει την επίδικη απόφαση. Στη δε γραπτή τους αγόρευση, οι καθ’ ων η αίτηση αναπτύσσουν εκτενώς, και με αναφορά σε σχετική νομολογία επί του θέματος, τη δεύτερη προβαλλόμενη προδικαστική ένσταση, περί πράξεως εμπίπτουσας στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου.

Πέραν των πιο πάνω προδικαστικών, οι καθ’ ων η αίτηση προβάλλουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε ορθά και νόμιμα και μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας και κατ’ ορθή ενάσκηση της διακριτικής τους εξουσίας, ενώ ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη αυτής. Ειδικότερα, ο ευπαίδευτος συνήγορος για τη Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι ο αιτητής αξιολογήθηκε και βαθμολογήθηκε ορθά και δίκαια, με βάση τα κριτήρια που είχαν τεθεί για την πρόσληψη των υποψηφίων. Υπήρξε δε πλήρης και/ή δέουσα αιτιολόγηση της εν λόγω βαθμολόγησης και ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός του αιτητή παρέμεινε ατεκμηρίωτος. Περαιτέρω, η αξιολόγηση των προσόντων των υποψηφίων έγινε εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης και από πουθενά δε συνάγεται ότι η σχετική Επιτροπή παραγνώρισε την αξία ουσιωδών προσόντων του αιτητή, οι δε ισχυρισμοί περί μη διενέργειας της δέουσας έρευνας και εμφιλοχωρήσασας πλάνης θα πρέπει να απορριφθούν.

Η κατάληξη

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε υπέρ είτε κατά της νομιμότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.

Προέχει βέβαια, λόγω της φύσης του και της σπουδαιότητας που ενέχει, αλλά και ως θέμα λογικής προτεραιότητας, ο ισχυρισμός που τίθεται με την προδικαστική ένσταση των καθ’ ων η αίτηση ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου, αλλά του ιδιωτικού δικαίου, με αποτέλεσμα να στερείται ο αιτητής του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος να προσβάλει αυτήν δια προσφυγής, δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος. Το συγκεκριμένο ζήτημα εξετάζεται αμέσως πιο κάτω, κατά προτεραιότητα.

Ως έχει ήδη αναφερθεί ανωτέρω, η επίδικη πράξη αφορά στον διορισμό εποχικών ωρομίσθιων εργατών πυρόσβεσης στην Πυροσβεστική Υπηρεσία για χρονική περίοδο «που δεν θα υπερβαίνει τους οκτώ μήνες και όχι αργότερα από τις 30.11.2015, για σκοπούς αντιμετώπισης πυρκαγιών στην ύπαιθρο» (βλ. παράρτημα Β στην ένσταση των καθ’ ων η αίτηση και την εκεί περιεχόμενη επιστολή του Τμήματος Δημόσιας Διοίκηση και Προσωπικού προς τον Διευθυντή Πυροσβεστικής Υπηρεσίας).

Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η εργοδότηση εποχικών ωρομίσθιων εργατών δεν συνιστά σχέση δημοσίου, αλλά ιδιωτικού δικαίου, καθώς αυτή η απασχόληση δεν φέρει τα χαρακτηριστικά της «δημόσιας υπηρεσίας». Σύμφωνα με το Άρθρο 122 του Συντάγματος, η υπηρεσία ενός εργάτη θεωρείται «δημόσια υπηρεσία», εάν αυτός απασχολείται τακτικά σε μόνιμα έργα της Δημοκρατίας ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Για να κριθεί δε εάν ένας θεωρείται τακτικός εργάτης, εν τη εννοία της πιο πάνω συνταγματικής διάταξης, λαμβάνονται αρκετοί παράγοντες υπόψη, μεταξύ των οποίων και η διάρκεια της υπηρεσίας και η φύση των εκτελούμενων καθηκόντων (βλ. Doloros Loizou and Another v. C.I.T.A. 4 R.S.C.C. 48, 51). Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην Δημήτρης Κωνσταντίνου κ.α. ν. Δημοκρατίας (2004) 3 Α.Α.Δ. 577, έκρινε ότι δεν συνιστούσε «δημόσια υπηρεσία» η απασχόληση για αρκετά χρόνια στον αερολιμένα Πάφου ωρομίσθιων εργατών. Παραθέτω το ακόλουθο, άμεσα σχετικό, απόσπασμα από την εν λόγω απόφαση (οι υπογραμμίσεις είναι του Δικαστηρίου):

«Δεν υπάρχει αμφιβολία, και έτσι έχει αντικρισθεί το θέμα στη νομολογία, ότι το σημείο αναχώρησης είναι το Άρθρο 122, καθ' όσον είναι η υπαγωγή του Αιτητή στη δημόσια υπηρεσία που καθιστά τη διαφορά που προκύπτει από τέτοια υπηρεσία θέμα δημοσίου δικαίου εντασσόμενο στη δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος.

Στη Loizou a.ο. v. CΥ.T.A. (ανωτέρω), αυτό ήταν καθαρό. Όπως το έθεσε το Δικαστήριο (σελίδες 50-51):

"The main issue to be determined in this Case is whether Applicants at the material time were workmen regularly employed in connection with permanent works of Respondent, in the sense of the definition of "public service" in Article 122. If they were so, then the termination of their employment as effected by the Respondent was made without competence because the competent organ in the matter would be the Public Service Commission."

Έτσι ετέθη το θέμα και από τον Αρτεμίδη, Δ. (ως ήτο τότε), στην Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω:

"Η νομική βάση της υπόθεσης καλύπτεται αποκλειστικά από τις διατάξεις του άρθρου 122 του Συντάγματος, όπου καθορίζονται οι όροι 'δημόσιος υπάλληλος' και 'δημόσια υπηρεσία'."

Το πράγμα είχε προσεγγισθεί σε αυτή τη βάση και στην Androkli v. The Republic (1985) 3 C.L.R. 11, η οποία αναφέρεται στην Κωνσταντίνου, ανωτέρω, όπως και στην άλλη απόφαση Κωνσταντίνου, ανωτέρω.

Αυτό δεν σημαίνει, βεβαίως, ότι κάθε πρόσωπο που απασχολείται στο δημόσιο υπάγεται και στη δημόσια υπηρεσία. Στην περίπτωση των εργατών αυτό είναι καθαρό από το ίδιο το Άρθρο 122 το οποίο ρητά τους εξαιρεί εκτός αν συντρέχουν οι όροι τους οποίους θέτει. Αλλά και στην περίπτωση άλλων προσώπων, μη εργατών, που απασχολούνται στη δημόσια υπηρεσία, η διερεύνηση δεν εξαντλείται στο γεγονός αυτό καθ' αυτό της τέτοιας απασχόλησής τους. Παραμένει η ανάγκη διαπίστωσης κατά πόσο η απασχόληση τους εντάσσεται στα πλαίσια σχέσης δημοσίου δικαίου, ή εντάσσεται μάλλον στα πλαίσια σχέσης ιδιωτικού δικαίου. Έτσι εξετάσθηκε το θέμα στην Pantelidou v. The Republic (1963) 4 R.S.C.C. 100, στην περίπτωση βοηθού γραφέα απασχολούμενης από μήνα σε μήνα, στην Pascalidou v. The Republic (1969) 3 C.L.R. 297, στην περίπτωση νηπιαγωγού απασχολούμενης δυνάμει σύμβασης απροσδιόριστης διάρκειας, και στην Papakyriakou v. The Health Services (1970) 3 C.L.R. 351, στην περίπτωση μαίας απασχολούμενης σε ημερομίσθια βάση. Στην Pantelidou εκρίθη ως αποφασιστικής σημασίας το γεγονός ότι η απασχόληση έγινε δυνάμει νόμου, υπόκειτο στους περί Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμους, και ήταν προς ικανοποίηση των συνήθων αναγκών της εκπαιδευτικής υπηρεσίας ως μέρος της δημόσιας υπηρεσίας, έστω και αν είχε συμβατική πηγή.

Από όσα έχουν ήδη λεχθεί, προκύπτει, όπως ήδη υποδείξαμε, ότι δεν τίθεται θέμα δεσμευτικού προηγούμενου ή κατηγοριοποίησης απασχόλησης, αφού στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση το θέμα είναι θέμα κρίσεως επί του συνόλου των γεγονότων που τη συνθέτουν, ούτε βεβαίως μπορεί να γίνεται λόγος για διάσταση στη νομολογία, η αρχή της οποίας είναι σαφής και δεν έχει διαφοροποιηθεί αφ' ότου διατυπώθηκε στη Loizou a.o. v. CY.T.A.. Και δεν είναι μόνο το ότι δεν είναι δυνατός ο προκαθορισμός της σημασίας οποιουδήποτε συγκεκριμένου στοιχείου για κάθε περίπτωση, αφού είναι ο ποικίλων συνδυασμός και η ποικίλουσα σημασία των στοιχείων σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, εξεταζόμενη στο χρόνο της, που διαμορφώνει, στο τέλος της ημέρας, την καλή κρίση του δικαστηρίου ως προς την έτσι αναδυόμενη πραγματική φύση της απασχόλησης. Ιδιαιτέρως σε μια εποχή που ο ρόλος των πολιτειακών δραστηριοτήτων έχει εξέλθει από τα στερεότυπα πλαίσια του παραδοσιακού κράτους και διακλαδωθεί σε πολύμορφα και διαρκώς αναπτυσσόμενα πεδία που δεν επιτρέπουν δογματικές ή ανελαστικές αντικρίσεις παρά μάλλον μια λειτουργική και πραγματιστική προσέγγιση στο πλαίσιο της κοινής λογικής και των αναγκών και αντιλήψεων της εποχής.

Στην προκειμένη περίπτωση αδυνατούμε να διαπιστώσουμε έρεισμα στην εισήγηση ότι υπήρξε λανθασμένη προσέγγιση ή κρίση στην εφεσιβαλλόμενη απόφαση. Τα στοιχεία στα οποία εβασίσθη το Δικαστήριο ήσαν τέτοια που δικαιολογούσαν την άποψη του για το θέμα. Δεν μπορούσε να απομονωθεί το γεγονός, και να του δοθεί βαρύνουσα σημασία, σημαντικό και αν ήταν, ότι οι Εφεσείοντες απασχολούντο συνεχώς για χρόνια στο Αεροδρόμιο.

Η διάρκεια και συνέχεια της εργοδότησης αφ' εαυτής δεν απαντούν το ερώτημα, ούτε είναι ταυτόσημες οι έννοιες "απασχολούνται τακτικώς" και "απασχολούνται συνεχώς και επί μακρό". Είναι η ίδια η φύση της απασχόλησης τους που ήταν το ζητούμενο. Και, ως προς τούτο, τα "εξωτερικά γνωρίσματα" ή η "λειτουργική σχέση" της απασχόλησης τους, όπως το έθεσε ο αδελφός μας Δικαστής, δεν καταδείκνυαν σχέση δημόσιας υπηρεσίας.

Η όλη δομή, όσο και οι επί μέρους πρόνοιες των μη θεσμοθετημένων κανονισμών που αφορούσαν την απασχόληση τους ως ωρομίσθιοι κυβερνητικοί εργάτες είχε ως βάση και ως επίκεντρο συλλογική σύμβαση εργασίας, που προσιδιάζει στο ιδιωτικό δίκαιο, και υπόκειται μάλιστα κάθε τόσο σε επαναδιαπραγμάτευση και ανανέωση.

Δεν υπάρχει συσχετισμός της απασχόλησης των ωρομίσθιων εργατών στο Αεροδρόμιο, όπως οι Εφεσείοντες, στη βάση των έτσι διαμορφωθέντων και μη θεσμοθετημένων κανονισμών που τη διέπουν, προς την απασχόληση στη δημόσια υπηρεσία στη βάση των νόμων και των θεσμοθετημένων κανονισμών που τη διέπουν, που να δικαιολογεί το χαρακτηρισμό της ως "δημόσια υπηρεσία".

Είναι προς την απασχόληση βάσει σχέσης ιδιωτικού δικαίου που προσιδιάζει η απασχόληση των Εφεσειόντων, με το κράτος ως εργοδότη προς εξασφάλιση χειρονακτικής εργασίας και όχι ως υπεύθυνο της λειτουργίας της κυβερνητικής μηχανής αυτής καθ' αυτής. Η πρόσληψη, υπηρεσία και απόλυση τους, όπως και ο Κώδικας Βιομηχανικών Σχέσεων, το Ταμείο Προνοίας και το Σχέδιο Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης και Ευημερίας που ισχύουν, με έντονο το στοιχείο της συντεχνιακής διάστασης, διέπονται από την αντίληψη σχέσης ιδιωτικού δικαίου.

Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για δημόσια υπηρεσία.».

Είχε, βεβαίως, προηγηθεί η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Χαράλαμπος Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 329/97, 826/97 και 441/97, ημερ. 29.5.1998, όπου το Δικαστήριο, εξετάζοντας περίπτωση απόλυσης ωρομίσθιου υπαλλήλου και την εμβέλεια του προαναφερθέντος Άρθρου 122 του Συντάγματος, ανέφερε τα εξής (και πάλι οι υπογραμμίσεις είναι του Δικαστηρίου τούτου):

«Στις υποθέσεις που εξετάζουμε αφορά το μέρος του πιο πάνω άρθρου που διαλαμβάνει:

« ......... ο εν αρχή όρος δεν περιλαμβάνει όμως υπηρεσίαν εις θέσιν ή αξίωμα ου ο διορισμός ή η πλήρωσις δυνάμει του Συντάγματος ενεργείται από κοινού υπό του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας, ουδέ υπηρεσίαν εργατών, εκτός εάν ούτοι απασχολώνται τακτικώς ως εργάται εις μόνιμα έργα της Δημοκρατίας .........»

(υπογραμμίζω την κρίσιμη διάταξη)

Από το σημείο αυτό αρχίζει η διερεύνηση των πραγματικών γεγονότων, για να διαπιστωθεί αν η εξεταζόμενη περίπτωση εμπίπτει στην πιο πάνω ιδιότητα που καθορίζει το άρθρο του Συντάγματος. Υπάρχει βοηθητική νομολογία του Δικαστηρίου μας που θέτει κριτήρια που προσμετρούν σε μια τέτοια έρευνα. Είναι η υπόθεση Gregoris Androklis ν. The Republic (1985) 3 C.L.R. p.11, στην οποία γίνεται αναφορά στην πρώτην απόφαση επί του θέματος Doloros Loizou and another v. The Cyprus Inland Telecommunications Authority 4 R.S.C.C. p.48, όπου λέχθηκαν τα εξής: (σελ.51)

«Τhe period of his service, the security of the duties, the view taken of the status of such workman by his employing authority, are all relevant matters to be weighed together with other pertinent factors in order to arrive at a proper conclusion».

[…]

Έχω καταλήξει στην άποψη πως η αρμοδιότητα και λειτουργία των αιτητών ανήκει στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου για τους εξής λόγους. Ο αερολιμένας Λάρνακας λειτουργεί μεν ως ένα μόνιμο, και ασφαλώς σοβαρότατο έργο, που υπάγεται στο αρμόδιο τμήμα της δημόσιας διοίκησης, αλλά όσοι εργάζονται σ΄αυτό για χρονικό διάστημα που ανανεώνεται κατά διαστήματα, με κοινή συμφωνία, δεν έχει την ιδιότητα του δημόσιου υπαλλήλου. Η ιδιότητα αυτή συναρτάται από πολλούς παράγοντες που άπτονται των λεπτομερειών της εργοδότησης. Διαφορετικά όποιος εργάζεται στο χώρο του αεροδρομίου, ανεξάρτητα από τους όρους εργοδότησης του, θα εθεωρείτο δημόσιος υπάλληλος, μέσα στην έννοια του άρθρου 122 του Συντάγματος.

Εκείνο όμως, μεταξύ άλλων, που είναι κατά τη γνώμη μου ο πιο σοβαρός παράγοντας που λειτουργεί ενάντια στην εισήγηση των αιτητών είναι η φράση που βρίσκουμε στην υπόθεση Dolores Loizou, «the view taken of the status of such workman by employing authority». Βέβαια, η ύπαρξη του παράγοντα αυτού καταδεικνύεται ως αντικειμενικό γεγονός από τις περιστάσεις της υπόθεσης και όχι την απλή εισήγηση του εργοδότη για τις προθέσεις του. Φρονώ, λοιπόν, επί του σημείου τούτου πως διαπιστώνεται αντικειμενικά, και σύμφωνα με τα γεγονότα που εκθέτω πιο πάνω, πως η πρόθεση της κυβέρνησης, αλλά και των αιτητών μέσω των συντεχνιών τους, ήταν να λειτουργεί η εργοδότηση στη βάση ιδιωτικής διευθέτησης, έξω από τα πλαίσια του δημοσίου δικαίου.».

Άμεσα σχετική και η μεταγενέστερη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Θεόδωρος Μελετίου ν. Δημοκρατίας, Συνεκδ. Υποθ. 784/2007 κ.α., ημερ. 28.5.2009, όπου το Δικαστήριο, αποδεχόμενο σχετική προδικαστική ένσταση περί ελλείψεως του απαραίτητου εννόμου συμφέροντος εκ μέρους των αιτητών προς καταχώρηση και προώθηση της προσφυγής τους, έκρινε ότι οι «ωρομίσθιοι εργάτες» δεν ενέπιπταν στον υπό του άρθρου 2 του περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμου του 1990 (1/1990), ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο, προβλεπόμενο ορισμό του όρου «δημόσια υπηρεσία»[1].

Κρίνω ότι η πιο πάνω, πάγια και διαχρονική, προσέγγιση του Ανωτάτου Δικαστηρίου επί του υπό εξέταση θέματος, την οποία και υιοθετώ, τυγχάνει πλήρους εφαρμογής και στην παρούσα υπόθεση, σφραγίζοντας ωσαύτως και την τύχη της παρούσας προσφυγής. Υπό το φως των πιο πάνω, είναι σαφές ότι η απασχόληση εποχικών ωρομίσθιων εργατών πυρόσβεσης στην Πυροσβεστική Υπηρεσία για συγκεκριμένη χρονική περίοδο και για συγκεκριμένο σκοπό, ως αυτά έχουν περιγραφεί ανωτέρω, συνιστά σχέση που διέπεται και/ή εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου.

Κατά συνέπεια, η προδικαστική ένσταση ευσταθεί, εφόσον η προσφυγή, ως στρεφόμενη κατά πράξης που εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και μη υποκείμενης στον αναθεωρητικό έλεγχο του Δικαστηρίου τούτου, καθίσταται απορριπτέα ως απαράδεκτη.

Με αυτή τη διαπίστωση, παρέλκει η εξέταση άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα προσφυγή.

Κατά συνέπεια, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται ως απαράδεκτη, με €1.200 έξοδα υπέρ των καθ’ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

[1] Σύμφωνα με τον εν λόγω ορισμό, ο οποίος ίσχυε και κατά τον ουσιώδη χρόνο της υπό εξέταση προσφυγής, «δηµόσια υπηρεσία» σηµαίνει κάθε υπηρεσία που υπάγεται στη ∆ηµοκρατία εκτός από τη δικαστική υπηρεσία της ∆ηµοκρατίας, την υπηρεσία στις Ένοπλες ∆υνάµεις της ∆ηµοκρατίας ή τις ∆υνάµεις Ασφάλειας της ∆ηµοκρατίας, την υπηρεσία στη θέση του Γενικού Εισαγγελέα της ∆ηµοκρατίας ή του Γενικού Ελεγκτή ή των Βοηθών τους ή, τηρουµένων των παραγράφων 3 και 4 του Άρθρου 126 του Συντάγµατος, του Γενικού Λογιστή ή των Βοηθών του ή υπηρεσία σ’ οποιαδήποτε θέση αναφορικά µε την οποία γίνεται διαφορετική πρόνοια µε νόµο ή την υπηρεσία εργατών ή την υπηρεσία από πρόσωπα των οποίων η αµοιβή υπολογίζεται πάνω σε ηµερήσια βάση ή την υπηρεσία από πρόσωπα τα οποία προσλαµβάνονται πάνω σε έκτακτη βάση δυνάµει των περί Προσλήψεως Έκτακτων Υπαλλήλων (∆ηµόσια και Εκπαιδευτική Υπηρεσία) Νόµων του 1985 έως 1991 και των περί της ∆ιαδικασίας Πρόσληψης Έκτακτων Υπαλλήλων στη ∆ηµόσια και Εκπαιδευτική Υπηρεσία».

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο