Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 1010/2014 ECLI:CY:DD:2016:381 Generato dall'IA

Administrative court annuls decision for lack of sufficient reasoning regarding disability status definition.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 1010/2014
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court annulled the Education Service Commission's decision rejecting the applicant's registration for the Special List of Teachers for Persons with Disabilities. The applicant argued she qualified as a person with disabilities, but the Commission failed to provide specific reasons linking her medical evidence to the legal definition. The court ruled that the decision was invalid because it merely repeated statutory text without addressing the applicant's specific medical facts or explaining why she did not meet the criteria.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

N. 146(I)/2009; N. 158(I)/1999: Administrative decisions must provide specific and sufficient reasoning based on the facts; mere repetition of statutory definitions without addressing the applicant's specific circumstances constitutes a lack of reasoning and renders the decision void.

Parole chiave

Generato dall'IA
administrative law sufficient reasoning persons with disabilities legal definition void administrative act duty to explain disability status revoca dell'annullamento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
N. 146(I)/2009
N. 158(I)/1999

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

ELEFTHERIOU & OTHERS ν. CENTRAL BANK (1980) 3 CLR 85

Δημοκρατία ν. C. Kassinos Construction Ltd (1990) 3 ΑΑΔ 3835

Πιπερίδης Παύλος και άλλοι ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω Eπιτροπής Eκπαιδευτικής Yπηρεσίας και άλλου. (1995) 3 ΑΑΔ 134

Συμεωνίδου Xρυστάλλα και Άλλη ν. Kυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Eπιτροπής Δημόσιας Yπηρεσίας (1997) 3 ΑΑΔ 145

Χατζηαράπης Γεώργιος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 64

Motorways Ltd ν. Υπουργού Οικονομικών και Άλλου (1999) 3 ΑΑΔ 447

Hλιόπουλος Kωνσταντίνος ν. Aρχής Hλεκτρισμού Kύπρου (2000) 3 ΑΑΔ 438

Samson Anayat ν. Aναθεωρητικής Aρχής Προσφύγων (2006) 3 ΑΑΔ 390

Χρυσικού Χρίστος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2008) 3 ΑΑΔ 483

Κυπριακή Δημοκρατία ν. Krashias Footwear Industries Ltd (2009) 3 ΑΑΔ 92

Ηροδότου Χρίστος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2010) 3 ΑΑΔ 220

ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑΣ ΟΛΥΜΠΙΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1092/2011, 21/11/2012

ΒΑΣΟΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ.: 330/2011, 17/1/2014, ECLI:CY:AD:2014:D35

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Αρ. Υπόθεσης: 116/2012, 1/8/2014, ECLI:CY:AD:2014:D592

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας στους οποίους κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας Δ.1

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 146(I)/2009 - Ο περί Πρόσληψης Ατόμων με Αναπηρίες στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Ειδικές Διατάξεις) Νόμος του 2009

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:381

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 1010/2014)

16 Νοεμβρίου 2016

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑ ΟΛΥΜΠΙΟΥ Αιτήτρια,

και

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ

ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ,

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Δ. Νικολετόπουλος, για την Αιτήτρια

Ε. Νεοφύτου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Η αιτήτρια, με την παρούσα προσφυγή, προσβάλλει ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 17.3.2014, με την οποία οι καθ’ ων η αίτηση δεν συμπεριέλαβαν αυτήν και/ή απέρριψαν την αίτησή της για εγγραφή της στον Ειδικό Κατάλογο Διοριστέων Εκπαιδευτικών για Άτομα με Αναπηρίες (στο εξής «ο Κατάλογος»), στην ειδικότητα Φιλολογικών.

Η μελέτη των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης αποκαλύπτει τα εξής:

Η αιτήτρια είναι εγγεγραμμένη στον πίνακα διοριστέων καθηγητών Φιλολογικών και στις 3.9.2010 υπέβαλε αίτηση για εγγραφή στον Κατάλογο (Ειδικότητα Φιλολογικών). Η Ε.Ε.Υ., με σχετική επιστολή της ημερομηνίας 14.9.2010, απέστειλε τα ιατρικά πιστοποιητικά της αιτήτριας στη Διευθύντρια του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, προκειμένου αυτά να διαβιβαστούν στην Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή και η τελευταία να γνωμοδοτήσει κατά πόσο η αιτήτρια είναι άτομο με αναπηρία, καθώς και κατάλληλη για άσκηση των καθηκόντων εκπαιδευτικού (Καθηγήτρια Φιλολογικών), όπως αυτά καθορίζονται στο οικείο σχέδιο υπηρεσίας. Στις 2.11.2010, η Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή γνωμοδότησε ότι η αιτήτρια δεν ενέπιπτε στον ορισμό του όρου «άτομο με αναπηρίες», σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 του περί Πρόσληψης Ατόμων με Αναπηρίες στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Ειδικές Διατάξεις) Νόμου του 2009 (Ν.146(Ι)/2009), ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο (στο εξής «ο Νόμος»), ενημερώνοντας με σχετική επιστολή, ημερομηνίας 18.11.2010, την Ε.Ε.Υ.. Η τελευταία ολοκλήρωσε την εξέταση της αίτησης της αιτήτριας στη συνεδρία της, ημερομηνίας 20.12.2010, και, υιοθετώντας τη γνωμοδότηση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής, αποφάσισε να την απορρίψει, ενημερώνοντας συναφώς την αιτήτρια, με επιστολή της ημερομηνίας 28.2.2011.

Η αιτήτρια αντέδρασε και, με επιστολή ημερομηνίας 8.3.2011, υπέβαλε ένσταση για τη μη συμπερίληψή της στον Κατάλογο, εκθέτοντας σχετική επιχειρηματολογία υπέρ της συμπερίληψής της στον εν λόγω Κατάλογο. Στη συνεδρία της ημερομηνίας 4.4.2011, η Ε.Ε.Υ. μελέτησε την εν λόγω ένσταση και αποφάσισε να την παραπέμψει στο Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, για να εξεταστεί από την Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή. Στις 18.5.2011, η Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή γνωμοδότησε και πάλι ότι η αιτήτρια δεν ενέπιπτε στο άρθρο 2 του Νόμου, ενημερώνοντας την Ε.Ε.Υ. με σχετική επιστολή, ημερομηνίας 18.11.2010. Ακολούθως, η Ε.Ε.Υ. εξέτασε την έκθεση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής, στη συνεδρία της ημερομηνίας 3.6.2011, και, υιοθετώντας σχετική γνωμοδότησή της, αποφάσισε να απορρίψει την ένσταση της αιτήτριας, ενημερώνοντας την σχετικά με επιστολή ημερομηνίας 3.6.2011.

Εναντίον της απόρριψης της ένστασής της, η αιτήτρια καταχώρησε την προσφυγή αρ. 1092/2011. Το Ανώτατο Δικαστήριο, με απόφασή του ημερομηνίας 21.11.2012[1], ακύρωσε την προαναφερθείσα απόφαση της Ε.Ε.Υ., λόγω πάσχουσας συγκρότησης της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής. Η Ε.Ε.Υ., στο πλαίσιο επανεξέτασης της ακυρωθείσας απόφασής της, με επιστολή ημερομηνίας 31.1.2013, απέστειλε στη Διευθύντρια του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες τα ιατρικά πιστοποιητικά της αιτήτριας, με την παράκληση να τα διαβιβάσει ξανά στην Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή, προκειμένου η τελευταία να γνωμοδοτήσει κατά πόσο η αιτήτρια ήταν άτομο με αναπηρία, καθώς και κατάλληλη για άσκηση των καθηκόντων του εκπαιδευτικού.

Στις 14.11.2013, η Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή, γνωμοδότησε και πάλι ότι η αιτήτρια δεν ενέπιπτε στον ορισμό του όρου «άτομο με αναπηρίες», σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 του Νόμου. Υιοθετώντας την εν λόγω γνωμοδότηση, η Ε.Ε.Υ. ολοκλήρωσε την επανεξέταση της αίτησης της αιτήτριας στη συνεδρία της ημερομηνίας 14.1.2014, και αποφάσισε την απόρριψή της.

Εν συνεχεία, και μετά την ανάρτηση των πινάκων διοριστέων Φεβρουαρίου 2014, η αιτήτρια, με επιστολή ημερομηνίας 13.3.2014, υπέβαλε ένσταση για τη μη συμπερίληψή της στον Κατάλογο. Εξετάζοντας την εν λόγω ένσταση και τους εκεί περιεχόμενους ισχυρισμούς της αιτήτριας, η Ε.Ε.Υ., στη συνεδρία της ημερομηνίας 17.3.2014, αποφάσισε να την απορρίψει, ενημερώνοντας σχετικά την αιτήτρια, με επιστολή ημερομηνίας 21.3.2014.

Εναντίον της απόφασης της Ε.Ε.Υ, η αιτήτρια καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή.

Νομικοί Ισχυρισμοί

Αποτελεί τον βασικό άξονα της επιχειρηματολογίας της αιτήτριας ότι οι καθ’ ων δεν διενήργησαν τη δέουσα και/ή επαρκή έρευνα πριν από τη λήψη της επίδικης απόφασης, η οποία ωσαύτως πάσχει ως ουσιωδώς πεπλανημένη. Ειδικότερα, ο ευπαίδευτος συνήγορος για την αιτήτρια ισχυρίζεται ότι οι θέσεις που είχε προβάλει η αιτήτρια στην ένστασή της αναφορικά με τα προβλήματα όρασης που αυτή αντιμετωπίζει, «δεν φαίνεται να διερευνήθηκαν με επάρκεια και στον απαιτούμενο βαθμό» από τους καθ’ ων η αίτηση. Η δε έκθεση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής, την οποία και υιοθέτησε η Ε.Ε.Υ., δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφού ο χαρακτηρισμός της βλάβης του αριστερού οφθαλμού της αιτήτριας ως μηδενικός δεν έγινε σε συνάρτηση με την πλήρη απώλεια της όρασης στον δεξιό οφθαλμό αλλ’ ούτε και με το πραγματικό γεγονός ότι πάσχει από υψηλού βαθμού μυωπία. Κατά συνέπεια, συνεχίζει ο κ. Νικολετόπουλος, η θέση της Πολυθεματικής Επιτροπής ότι η αιτήτρια δεν ενέπιπτε στα άτομα με αναπηρίες, επειδή είχε καλή όραση στον αριστερό οφθαλμό, είναι ουσιωδώς πεπλανημένη και εσφαλμένα κρίθηκε ότι η αιτήτρια δεν ενέπιπτε στον υπό του άρθρου 2 του Νόμου προβλεπόμενο ορισμό. Συνακόλουθα, συνεχίζει ο συνήγορος της αιτήτριας, πάσχει και υπόκειται σε ακύρωση και η απόφαση της Ε.Ε.Υ., η οποία και υιοθέτησε την απόφαση της προαναφερθείσας Πολυθεματικής Επιτροπής.

Επιπρόσθετα, η πλευρά της αιτήτριας εγείρει και ζήτημα ελλιπούς αιτιολογίας της απόφασης της Πολυθεματικής Επιτροπής και, κατ’ επέκταση, της Ε.Ε.Υ., εφόσον δεν καταγράφεται σε αυτήν οτιδήποτε που να τεκμηριώνει ότι πράγματι διενεργήθηκε η αξιολόγηση των υποψηφίων, ούτως ώστε να καθίσταται εφικτός και ο απαιτούμενος δικαστικός έλεγχος.

Τέλος, εγείρεται από την πλευρά της αιτήτριας και ο ισχυρισμός ότι από το σχετικό πρακτικό της Ε.Ε.Υ., δεν προκύπτει ότι η Ε.Ε.Υ. άσκησε την αποφασιστική της αρμοδιότητα και εσφαλμένα αυτή «θεώρησε εαυτόν δέσμιο της γνωμάτευσης» της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής, χωρίς να ασκήσει η ίδια την αποφασιστική της αρμοδιότητα, κατά παράβαση του άρθρου 17 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν. 158(Ι)/1999)[2]. Η έκθεση της Πολυθεματικής Επιτροπής, προβάλλει η αιτήτρια, είναι μεν ένας πολύ σημαντικός παράγοντας, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όχι όμως και ο μοναδικός, ούτε και δεσμευτικός, ως η Ε.Ε.Υ, στην προκειμένη περίπτωση, τον έχει αναγάγει. Όλα αυτά, καταλήγει η αιτήτρια, δημιουργούν αμφιβολίες ως προς το πλαίσιο λήψης της επίδικης απόφασης και εγείρουν ζήτημα μη τήρησης άρτιων πρακτικών από τους καθ’ ων η αίτηση.

Οι καθ’ ων η αίτηση αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ορθά, νόμιμα, κατόπιν δέουσας έρευνας και κατ’ ορθή ενάσκηση της διακριτικής τους εξουσίας, είναι δε επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη. Ειδικότερα, η συνήγορος για τη Δημοκρατία προβάλλει ότι η απόφαση της Ε.Ε.Υ. να υιοθετήσει τη γνωμοδότηση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής και να απορρίψει την αίτηση της αιτήτριας για εγγραφή στον σχετικό Κατάλογο είναι αιτιολογημένη και ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη αυτής. Οποιαδήποτε δε αναφορά της αιτήτριας σε σχέση με την πάθησή της αφορά στοιχεία, τα οποία αξιολογήθηκαν πρωτογενώς από την Ειδική Πολυθεματική Επιτροπή και δεν εμπίπτουν στον έλεγχο του Δικαστηρίου τούτου, αφού το Δικαστήριο δεν μπορεί να ασκήσει πρωτογενή κρίση επ’ αυτών. Επιπρόσθετα, προβάλλεται από την πλευρά των καθ’ ων η αίτηση ότι υπήρξε πλήρης συμμόρφωση της Διοίκησης με το δεδικασμένο στην προαναφερθείσα προσφυγή αρ. 1092/2011, όπου είχε κριθεί ότι έπασχε η συγκρότηση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής.

Η κατάληξη

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε κατά είτε υπέρ της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης.

Όπως αναφέρεται στο πρακτικό της συνεδρίας της Ε.Ε.Υ., ημερομηνίας 17.3.2014, η Επιτροπή αποφάσισε να απορρίψει την ένσταση της αιτήτριας για μη συμπερίληψή της στον Κατάλογο, «για τους λόγους που αναφέρονται στο πρακτικό ημερομηνίας 14.1.2014». Στο εν λόγω πρακτικό (βλ. παράρτημα 12 στην ένσταση των καθ’ ων η αίτηση), καταγράφεται ότι η Ε.Ε.Υ., αφού μελέτησε τις εκθέσεις των Ειδικών Πολυθεματικών Επιτροπών, στα πλαίσια του Νόμου, μετά από αξιολόγηση των υποψηφίων, αποφάσισε να απορρίψει, μεταξύ άλλων αιτήσεων, και την αίτηση της αιτήτριας, γιατί στην έκθεσή της η ειδική Πολυθεματική Επιτροπή, την οποία υιοθέτησε η Ε.Ε.Υ., γνωμοδότησε ότι η αιτήτρια δεν ενέπιπτε στον ορισμό «άτομο με αναπηρίες», σύμφωνα με το άρθρο 2 του Νόμου. Σύμφωνα με τον εν λόγω ορισμό-

«άτοµο µε αναπηρίες» σηµαίνει άτοµο, το οποίο µετά από αξιολόγηση από την ειδική πολυθεµατική επιτροπή, όπως προβλέπεται στις διατάξεις των άρθρων 5 και 6 του παρόντος Νόµου, διαπιστώνεται ότι έχει ανεπάρκεια ή µειονεξία η οποία προκαλεί µόνιµο ή απροσδιόριστης διάρκειας σωµατικό, διανοητικό ή ψυχικό περιορισµό που µειώνει ουσιωδώς ή αποκλείει τη δυνατότητα εξεύρεσης και διατήρησης κατάλληλης απασχόλησης·».

Στην έκθεση της Πολυθεματικής Επιτροπής, ημερομηνίας 14.11.2013, καταγράφεται ότι ο δεξιός οφθαλμός της αιτήτριας «είναι τυφλός», έχοντας πλήρη βλάβη, ενώ καμία βλάβη δεν έχει ο αριστερός οφθαλμός (βλ. Μέρος Β, «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ»). Στο Μέρος Γ της σχετικής έκθεσης, με τίτλο «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ», όπου παρατίθεται ο τυποποιημένος «Σύντομος κατάλογος των χώρων δραστηριότητας και συμμετοχής», καταγράφεται ότι η αιτήτρια αντιμετωπίζει «ήπια δυσκολία»[3] στην «εκτέλεση μεμονωμένων ή σύνθετων έργων, οργάνωση καθημερινού προγράμματος και διαχείριση του άγχους», ενώ στην «ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ», η δυσκολία της αιτήτριας καταγράφεται ως «μέτρια»[4].Τέλος, στο στοιχείο «ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ», που αναφέρεται στην «εκτέλεση των δράσεων και των έργων που απαιτούνται για τη συμμετοχή στην εκπαίδευση, την εργασία και την απασχόληση και τη διεξαγωγή οικονομικών συναλλαγών», η δυσκολία της αιτήτριας αξιολογήθηκε ως ήπια. Στα λοιπά στοιχεία του καταλόγου, κρίθηκε ότι η αιτήτρια δεν αντιμετωπίζει οποιαδήποτε δυσκολία. Στο Μέρος Δ της Έκθεσης, καταγράφηκε η γνωμοδότηση της Επιτροπής αναφορικά με την αιτήτρια, σύμφωνα με την οποία η τελευταία δεν ενέπιπτε στον πιο πάνω ορισμό του όρου «άτομο με αναπηρίες», λόγω, σύμφωνα με τη σχετική επεξήγηση, «καλής όρασης στο αριστερό μάτι με 10/10 c/c (με γυαλιά) χωρίς κανένα παθολογικό πρόβλημα σε αυτό».

Στην υποβληθείσα ένσταση της αιτήτριας που ακολούθησε, ημερομηνίας 13.3.2014, αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«(ιι) Έχω απωλέσει πλήρως την όραση του δεξιού οφθαλμού μου. Επιπρόσθετα, πάσχω από γλαύκωμα κερατοειδούς και δεύτερο γλαύκωμα καθώς και από υψηλή ενδοφθάλμιο πίεση στον δεξιό οφθαλμό.

Η φυσιολογική ή όχι όραση στον αριστερό οφθαλμό μου θα πρέπει να εξεταστεί και αντικριστεί σε συνάρτηση με το πραγματικό γεγονός ότι πάσχω από υψηλού βαθμού μυωπία στον αριστερό οφθαλμό αλλά και του γεγονότος ότι ο δεξιός οφθαλμός πέραν της πλήρους απώλειας της οράσεως, παρουσιάζει γλαύκωμα, λεύκωμα και πίεση, τα οποία καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την καθημερινή μου διαβίωση λαμβανομένων επίσης υπόψη ότι ο ελλοχεύων κίνδυνος της πλήρους τυφλώσεως είναι υπαρκτός και οπωσδήποτε ενδεχόμενος.

[…]

Το 2001 μετά από γνωμάτευση του κυβερνητικού ιατρού μου κύριου Μ. Κωνσταντινίδη, τέως Διευθυντή της Οφθαλμολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Μακάριος Γ’, εισήχθηκα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας) ως υπεράριθμη στην κατηγορία ατόμων με μειωμένη όραση.

(ιιι) Έχω πληροφορηθεί ότι σε παρόμοια περίπτωση με τη δική μου έχει ήδη δοθεί έγκριση και μάλιστα την ίδια με την παρούσα περίπτωση χρονική περίοδο. Πρόκειται για την περίπτωση της κας Δουμάζου Χρυστάλλας του Λεωνίδα. Αν οι πιο πάνω πληροφορίες ευσταθούν τότε επιπρόσθετα ανακύπτει και θέμα άνισης μεταχείρισης μου.

(ιν) Ο αριστερός οφθαλμός μου πάσχει από υψηλού βαθμού μυωπία και άρα δεν είναι φυσιολογικός, αλλά και το πραγματικό γεγονός ότι ο δεξιός οφθαλμός μου πέραν της πλήρους απώλειας οράσεως παρουσιάζει επιπρόσθετα προβλήματα (γλαύκωμα, λεύκωμα, πίεση) τα οποία με επηρεάζουν στην καθημερινή μου διαβίωση λαμβανομένου επίσης υπόψη ότι ο ελλοχεύων κίνδυνος της πλήρους τυφλώσεως είναι υπαρκτός και οπωσδήποτε ενδεχόμενος.

[…]

Συνεπώς σαφώς είμαι άτομο με ανεπάρκεια και μειονεξία έναντι ατόμων που έχουν όραση και στους δυο οφθαλμούς. Συνεπώς, σαφώς είμαι άτομο με ανεπάρκεια και μειονεξία έναντι ατόμων που έχουν ολόκληρο το οπτικό τους πεδίο. Είμαι δηλαδή άτομο που έχει ανεπάρκεια ή μειονεξία η οποία προκαλεί μόνιμης διάρκειας σωματικό περιορισμό που μειώνει ουσιωδώς τη δυνατότητά μου εξεύρεσης εργασίας και διατήρησης κατάλληλης απασχόλησης.

Με το δεδομένο ότι ο δεξιός μου οφθαλμός πέραν της πλήρους τύφλωσης είναι επιπρόσθετα και ιατρικώς βεβαρημένος με πίεση, λεύκωμα και γλαύκωμα, ο αριστερός μου οφθαλμός, ο οποίος πάσχει από υψηλού βαθμού μυωπία και αστιγματισμό δεν είναι «φυσιολογικός». Συνεπώς, η περίπτωσή μου θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ιδιαίτερη περίπτωση».

Ασφαλώς, το κατά πόσον η αιτήτρια εμπίπτει ή όχι στον προαναφερθέντα ορισμό του όρου «άτομο με αναπηρίες», με βάση τα ευρήματα της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής, αποτελεί θέμα τεχνικό που δεν ελέγχεται από το Δικαστήριο κατά την αναθεωρητική του δικαιοδοσία εκτός όπου διαπιστώνεται πλάνη, κακοπιστία ή έλλειψη δέουσας έρευνας (βλ. Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2014:D592, Υποθ. Αρ. 116/2012, ημερ. 1.8.2014 και Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2014:D35, Υποθ. Αρ. 330/11, ημερ. 17.1.2014). Ούτε βεβαίως το Δικαστήριο υποκαθιστά τις αποφάσεις της Διοίκησης ή προβαίνει σε επανεκτίμηση πρωτογενών γεγονότων, εφόσον κρίνει ότι η έρευνα ήταν επαρκής (Δημοκρατία ν. C. Cassinos Constructions Ltd (1990) 3(Ε) Α.Α.Δ. 3835, Χατζηαράπης ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 64, 69 και Samson ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων (2006) 3 Α.Α.Δ. 390).

Από την άλλη, βεβαίως, θα πρέπει μέσα από την επίδικη απόφαση να προκύπτουν με σαφήνεια οι λόγοι που οδήγησαν τους καθ’ ων η αίτηση στη λήψη αυτής. Έχει κατ’ επανάληψη νομολογηθεί ότι η αιτιολογία πρέπει να προσδιορίζει τη βάση της απόφασης και τους λόγους που την στοιχειοθετούν. Πρέπει να δίνονται σαφείς και ικανοποιητικοί λόγοι, έτσι ώστε να καθίσταται δυνατό για το Δικαστήριο να διακριβώσει κατά πόσο η προσβαλλόμενη απόφαση εδράζεται επί του ορθού, πραγματικού και νομικού υπόβαθρου και ότι δεν είναι προϊόν πραγματικής ή νομικής πλάνης (βλ. Eleftheriou a.o. v. Central Bank (1980) 3 C.L.R. 85, Motorways Ltd. v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά. (1999) 3 Α.Α.Δ. 447). Είναι επίσης παγίως νομολογημένο ότι η αιτιολογία δεν πρέπει να περιορίζεται σε γενικούς χαρακτηρισμούς που μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε περίπτωση και δεν θεωρείται ολοκληρωμένη αν επαναλαμβάνει απλώς τις διατάξεις του Νόμου. Επανάληψη γενικών όρων του Νόμου, ισοδυναμεί με ανύπαρκτη αιτιολογία, που καθιστά αδύνατο τον δικαστικό έλεγχο, εφόσον δεν εκτίθενται τα γεγονότα πάνω στα οποία διαμορφώθηκε η κρίση της Διοίκησης ή που μπορεί να έτυχε εφαρμογής γενικότροπα και σε κάθε περίπτωση (βλ. Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας, 1929-59, σελ. 186-187 και Πιπερίδης κ.α. ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 134, 141).

Στην Ηροδότου ν. Δημοκρατίας (2010) 3 Α.Α.Δ. 220, όπου και πάλι εξετάστηκε το ζήτημα της αιτιολογίας, λέχθηκαν συναφώς τα εξής:

«Βέβαια το κενό που η απουσία αιτιολογίας δημιουργεί, μπορεί, σύμφωνα με τη νομολογία, όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει και το πρωτόδικο Δικαστήριο, να πληρωθεί από στοιχεία που προκύπτουν από το διοικητικό φάκελο, νοουμένου ότι τα εν λόγω στοιχεία προκύπτουν ευθέως και «είναι σαφώς και άρρηκτα συνδεδεμένα με την ληφθείσα απόφαση έτσι που να μπορεί να λεχθεί ότι βρίσκονται αναπόφευκτα πίσω της. Αν δηλαδή καταδεικνύουν αναμφίβολα και αναντίλεκτα τους λόγους που οδήγησαν στην απόφαση» (Συμεωνίδου κ.ά. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1997) 3 Α.Α.Δ. 145, Ηλιόπουλος ν. Α.Η.Κ. (2000) 3 Α.Α.Δ. 438).».

Στην υπό εξέταση υπόθεση, η αιτήτρια, ως έχουσα το σχετικό βάρος απόδειξης, όφειλε να παράσχει στη Διοίκηση όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, ώστε να πείσει για το εύλογο του αιτήματός της (βλ. Χρυσικού ν. Δημοκρατίας (2008) 3 Α.Α.Δ. 483, 487 και Μάργαρη ν. Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Υποθ. Αρ. 456/010, ημερ. 27.3.2013). Από την εξέταση του οικείου διοικητικού φακέλου και γενικότερα όλων των ενώπιον μου στοιχείων, προκύπτει ότι η αιτήτρια έθεσε ενώπιον των καθ’ ων η αίτηση το πλήρες ιστορικό της υπόθεσής της, με λεπτομέρεια, κυρίως στην προαναφερθείσα ένστασή της, προσκομίζοντας συναφώς όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και/ή πιστοποιητικά. Η Ε.Ε.Υ. απέρριψε την αίτηση της αιτήτριας, υιοθετώντας τη σχετική γνωμοδότηση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής, η οποία όμως, κατά την άποψή μου, υπό το φως και των πιο πάνω νομολογιακά διαμορφωμένων αρχών, δεν υπήρξε επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη.

Εν πρώτοις, θεωρώ ότι από κανένα σημείο του διοικητικού φακέλου, ούτε και από την έκθεση της Πολυθεματικής Επιτροπής δεν προκύπτει, έστω στοιχειώδης, και/ή επαρκής εξήγηση ως προς το σκεπτικό της εν λόγω Επιτροπής, το οποίο οδήγησε στην γνωμοδότηση ότι η αιτήτρια δεν εμπίπτει στον ορισμό του όρου «άτομο με αναπηρίες», ως αυτός προβλέπεται στο άρθρο 2 του Νόμου.

Υπάρχει βέβαια, στο σημείο Δ.1. του Μέρους Δ («ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΠΟΛΥΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ»), αμέσως μετά την κατάληξη ότι η αιτήτρια δεν εμπίπτει στον πιο πάνω ορισμό, η επεξήγηση «λόγω καλής όρασης στο αριστερό μάτι με 10/10 c/c (με γυαλιά) χωρίς κανένα παθολογικό πρόβλημα σε αυτό», ωστόσο αυτό δεν επιλύει το πρόβλημα και δεν θεραπεύει την έλλειψη αιτιολογίας που υφίσταται εν προκειμένω, αφού και πάλι δεν αποκαλύπτεται πως και γιατί η εν λόγω Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αιτήτρια δεν είναι «άτομο με αναπηρίες», δεδομένου βέβαια και του αναντίλεκτου γεγονότος ότι στον δεξιό οφθαλμό της αιτήτριας έχει επέλθει πλήρης βλάβη και αυτός είναι τυφλός.

Ας σημειωθεί, περαιτέρω, ότι ουδεμία αναφορά γίνεται από τους καθ’ ων η αίτηση ούτε και στα επανειλημμένα παράπονα της αιτήτριας αναφορικά με τα προβλήματα και/ή αδυναμίες του αριστερού οφθαλμού της, τα οποία εξέθεσε αναλυτικά και στην ένστασή της, παρόλο που γίνεται αναφορά στην προαναφερθείσα επεξήγηση της έκθεσης ότι η «καλή όραση» της αιτήτριας στο αριστερό μάτι είναι αποτέλεσμα της χρήσης γυαλιών και παρόλο που υπάρχουν σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά και ως προς αυτό το ζήτημα.

Εν πάση περιπτώσει, και ανεξαρτήτως της όποιας αδυναμίας ή/και άλλου προβλήματος του αριστερού οφθαλμού, κρίνω ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε επαρκής αιτιολογία και δεν στοιχειοθετείται επαρκώς η κατάληξη της Επιτροπής ότι η αιτήτρια δεν είναι «άτομο με αναπηρίες», εν τη εννοία του προαναφερθέντος άρθρου 2 του Νόμου, με αποτέλεσμα, κάτω από τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και τη φύση της υπόθεσης, να καθίσταται ανέφικτη η άσκηση του απαιτούμενου δικαστικού ελέγχου και η προσβαλλόμενη απόφαση να πάσχει ως μη επαρκώς και/ή μη δεόντως αιτιολογημένη (βλ. Δημοκρατία ν. Krashias Footwear Industries Ltd (2009) 3 A.A.Δ. 92).

Επαναλαμβάνω, συναφώς, ότι η αιτιολογία δεν πρέπει να περιορίζεται σε γενικούς χαρακτηρισμούς που μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε περίπτωση και δεν θεωρείται ολοκληρωμένη αν επαναλαμβάνει απλώς τις διατάξεις του Νόμου. Επανάληψη γενικών όρων του Νόμου, ισοδυναμεί με ανύπαρκτη αιτιολογία, που καθιστά αδύνατο τον δικαστικό έλεγχο, εφόσον δεν εκτίθενται τα γεγονότα πάνω στα οποία διαμορφώθηκε η κρίση της Διοίκησης ή που μπορεί να έτυχε εφαρμογής γενικότροπα και σε κάθε περίπτωση (βλ. Πιπερίδης κ.α., ανωτέρω). Εν προκειμένω, πέραν της κατάληξης της Πολυθεματικής Επιτροπής ότι η αιτήτρια δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ορισμού του όρου «άτομο με αναπηρίες» κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 του Νόμου, δεν υπάρχει οτιδήποτε άλλο που να καταγράφει, έστω στοιχειωδώς, το σκεπτικό της Επιτροπής αναφορικά με την κατάληξή της και να καταδεικνύει και/ή να αιτιολογεί επαρκώς την γνωμοδότηση της εν λόγω Επιτροπής. Ιδιαίτερα στην υπό εξέταση περίπτωση, όπου η αιτήτρια προέβαλε με την ένστασή της, και λεπτομερώς, σειρά επιχειρημάτων που συνηγορούσαν, κατά την άποψή της, υπέρ του ότι αυτή είναι άτομο με αναπηρίες, κρίνω ότι απαιτούνταν ανάλογη και, εν πάση περιπτώσει, επαρκής αιτιολόγηση εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση.

Κατά συνέπεια, η γνωμοδότηση της Ειδικής Πολυθεματικής Επιτροπής πάσχει ως μη επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη και συμπαρασύρει, ωσαύτως, σε ακυρότητα την απόφαση της Ε.Ε.Υ., η οποία, όπως ρητά αναφέρεται στο πρακτικό ημερομηνίας 17.3.2014, αλλά και στην επιστολή ημερομηνίας 21.3.2014, που απεστάλη στην αιτήτρια, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση της Πολυθεματικής, απορρίπτοντας την αίτηση της αιτήτριας.

Με αυτή τη διαπίστωση, παρέλκει η εξέταση άλλων λόγων ακύρωσης που έχουν εγερθεί με την υπό εξέταση προσφυγή.

Ενόψει των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται με €1.200 έξοδα υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

[1] Βλ. Χαραλαμπία Ολυμπίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1092/2011, ημερ. 21.11.2012.

[2] Σύμφωνα με το εδάφιο (6) του εν λόγω άρθρου, «Η διοικητική αρμοδιότητα πρέπει να ασκείται από το όργανο στο οποίο έχει ανατεθεί από το νόμο».

[3] Σύμφωνα με τον προβλεπόμενο στην εν λόγω έκθεση προσδιοριστή, η μονάδα 1, που καταγράφηκε για την αιτήτρια στο συγκεκριμένο χώρο δραστηριότητας, αντιστοιχεί σε «ήπια δυσκολία».

[4] Αντιστοιχεί σε δυο μονάδες.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο