Administrative court annuls recruitment decision due to lack of statutory authority for the selection committee.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled the Ministry of Education's decision placing the applicant at position 12 in the recruitment list for psychology teachers. The applicant argued the decision was illegal because the selection committee lacked proper statutory authority and composition. The court ruled that the absence of written authorization for the committee's formation and the lack of the presiding officer's participation violated the law, thereby invalidating the entire recruitment process.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 146 of the Constitution; The administrative authority must act within its statutory limits; a decision is void if the body making it lacks the legal competence or proper authorization to act.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
CLEANTHIS GEORGHIADES ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH 1. THE PUBLIC SERVICE 2. THE COUNCIL OF MINISTERS (1966) 3 CLR 252
MEDCON CONSTRUCTION AND OTHERS ν. REPUBLIC (MINISTER OF FINANCE AND OTHERS) (1968) 3 CLR 535
PANTELIS KYPRIANOU AND OTHERS (NO. 2) ν. REPUBLIC (PUBLIC SERVICE COMMISSION) (1975) 3 CLR 187
IERIDES ν. REPUBLIC (1980) 3 CLR 165
ANGELIDOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 520
GEORGHIOU ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 828
Yiangou Anna ν. The Republic of Cyprus through the Director of Customs (1987) 3 CLR 27
Hadjigeorgi Georghios K ν. The Minister of Finance through the Customs Department (1987) 3 CLR 280
Dome Invest. Ltd ν. Συμβ. Βελτ. Αν. Νάπας κ.ά. (1989) 3 ΑΑΔ 741
Kούτσιου Ροζάννα - Αμφιτρίτη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 987
Paraskevaides & Joannou, δι’ εαυτήν και ως εκπρόσωπος τουCyprus Airports Group ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2006) 3 ΑΑΔ 341
Σβανάς Χαράλαμπος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2011) 3 ΑΑΔ 576
Κισσοπόδα Θεοπίστη Σ. και Άλλοι ν. Δημοκρατίας και Άλλου (Αρ. 2) (1994) 4 ΑΑΔ 2053
Χρύσως Τσουλλή ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Διευθυντή Υπηρεσίας Δημόσιας Διοίκησης, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 161/99, 24 Mαϊου, 2000
Ξενοφώντος Μάριος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2006) 4 ΑΑΔ 283
ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1446/2005, 8 Ιανουαρίου 2010
ΑΚΙΝΗΤΑ Λ.Α.Κ. ΛΙΜΙΤΕΔ ν. ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ κ.α., Υπόθεση Αρ. 1372/2011, 5/9/2013
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ ΓΙΑ ΣΚΟΠΟΥΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ, Υπόθεση Αρ. 83/2012, 4/11/2013
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:328
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 60/2013)
19 Οκτωβρίου 2016
[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΜΑΡΙΑ ΜΠΑΧΑ ΘΕΟΦΙΛΙΔΟΥ,
Αιτήτρια,
και
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ/Η ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ,
Καθ΄ ων η Αίτηση.
Ξ. Ευγενίου (κα), για την Αιτήτρια
Ζ. Κυριακίδου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό εξέταση προσφυγή, προσβάλλεται ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος «η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 14.12.2012 και με την οποία αντί να κατατάξει την αιτήτρια σε νόμιμη σειρά προτεραιότητας στον τελικό κατάλογο για πρόσληψη εργοδοτουμένων καθορισμένης διάρκειας για τις θέσεις εκπαιδευτικών ψυχολόγων στην Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, την κατέταξε στον αριθμό 12 του σχετικού πίνακα».
Μετά την υπό του Υπουργικού Συμβουλίου σχετική έγκριση των αναγκών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας σε Εκπαιδευτικούς Ψυχολόγους, για την προώθηση των διαδικασιών πρόσληψης Εργοδοτουμένων Καθορισμένης Διάρκειας για εκτέλεση των καθηκόντων της εν λόγω θέσης, συστάθηκε τριμελής Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 4(1)[1] του περί της Διαδικασίας Πρόσληψης Εργοδοτουμένων Καθορισμένης Διάρκειας στη Δημόσια Υπηρεσία και για άλλα Συναφή θέματα Νόμου του 2011 (Ν. 25(Ι)2011) (στο εξής «ο Νόμος»). Συναφώς, όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου σχετικά έγγραφα, στις 2.8.2012 υπεβλήθη προς τη Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού (στο εξής «το Υπουργείο») σημείωμα από Ανώτερη Διοικητική Λειτουργό του Υπουργείου, στο οποίο αναφέρεται ότι για τον ορισμό των μελών της υπό αναφορά Επιτροπής «προηγήθηκε συνεννόηση με τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας και τον Πρώτο Διοικητικό Λειτουργό». Η σύνθεση της εν λόγω Επιτροπής εγκρίθηκε από την Γενική Διευθύντρια και η Επιτροπή πραγματοποίησε την πρώτη της συνεδρία στις 3.9.2012, κατά την οποία καθόρισε τα κριτήρια αξιολόγησης των προσόντων των υποψηφίων και τη βαρύτητα του κάθε κριτηρίου, βάσει του άρθρου 4(3) του Νόμου.
Με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 7.9.12, και στον ημερήσιο τύπο, δυνάμει του άρθρου 4(2) του Νόμου, το Υπουργείο προέβη σε σχετική ανακοίνωση, στην οποία αναφερόταν ότι, σύμφωνα με το Νόμο, πιθανόν να προέκυπταν ανάγκες για έκτακτη απασχόληση εργοδοτουμένων καθορισμένης διάρκειας για εκτέλεση καθηκόντων Εκπαιδευτικού Ψυχολόγου και καλούσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν αίτηση. Προέκυψε στη συνέχεια η ανάγκη διαφοροποίησης της σύνθεσης της Επιτροπής, λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας του Προέδρου της. Έτσι, στις 8.10.2012, εγκρίθηκε από τη Γενική Διευθύντρια η νέα σύνθεση της υπό αναφορά Επιτροπής, η οποία, στη συνεδρία της ημερομηνίας 10.10.2012, υιοθέτησε και ενέκρινε τις ενέργειες της αρχικώς συσταθείσας Επιτροπής, περιλαμβανομένων και των κριτηρίων αξιολόγησης των προσόντων των υποψηφίων και της βαρύτητας του καθενός. Η εν λόγω Επιτροπή πραγματοποίησε ακόμα μια συνεδρίαση στις 15.10.2012 και στη συνέχεια το Υπουργείο, δυνάμει του άρθρου 4(4)(α) του Νόμου, κατάρτισε Πίνακα, στον οποίο περιλαμβάνονταν οι προσοντούχοι υποψήφιοι, με σειρά προτεραιότητας. Ο δε Πίνακας δημοσιεύθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 4(4)(β) του Νόμου, στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 2.11.2012. Σύμφωνα με τον εν λόγω Πίνακα, η αιτήτρια κατείχε τη θέση με αύξοντα αριθμό 11.
Η αιτήτρια, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4(4)(γ) του Νόμου, υπέβαλε, μέσω των δικηγόρων της, ένσταση κατά της σειράς κατάταξής της στον Πίνακα, εντός του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος των δεκαπέντε ημερών από την ημερομηνία δημοσίευσης του εν λόγω Πίνακα στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Η ένσταση εξετάστηκε στις 26.11.2012 από τριμελή Επιτροπή Ενστάσεων, η οποία συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 4(4)(δ) του Νόμου. Η εν λόγω Επιτροπή απέρριψε την ένσταση της αιτήτριας, αποστέλλοντας σχετική επιστολή προς τους δικηγόρους αυτής, ημερομηνίας 30.11.2012.
Τελικά, ο οριστικός Πίνακας των προσοντούχων υποψηφίων δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, στις 14.12.2012, με την αιτήτρια να κατατάσσεται στον αριθμό 12 του εν λόγω Πίνακα. Η τελευταία αντέδρασε, καταχωρώντας την παρούσα προσφυγή.
Νομικοί Ισχυρισμοί
Ισχυρίζεται η αιτήτρια ότι πάσχει ως παράνομη η συγκρότηση της Επιτροπής Αξιολόγησης, ήτοι της Επιτροπής που, ως ήδη ελέχθη ανωτέρω, συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 4(1) του Νόμου, αφού, σύμφωνα με τη σχετική επιχειρηματολογία, δεν εφαρμόστηκαν οι πρόνοιες της σχετικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, ο ευπαίδευτος συνήγορος για την αιτήτρια προβάλλει ότι από το προαναφερθέν σημείωμα της Ανώτερης Διοικητικής Λειτουργού προς τη Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου, αναφορικά με τη σύνθεση της υπό αναφορά Επιτροπής, προκύπτει ότι αναρμοδίως, παράτυπα και αναιτιολόγητα αποφασίστηκε η σύνθεση της συγκεκριμένης Επιτροπής. Ισχυρίζεται περαιτέρω ο κ. Αγγελίδης, με αναφορά σε ημεδαπή νομολογία επί του θέματος, ότι «στην απουσία των όποιων έγκυρων εξουσιοδοτήσεων και εγγράφων ή πρακτικών που να φανερώνουν τις ενέργειες προ του σημειώματος», συντρέχει παραβίαση του Νόμου σε σχέση με τον τρόπο συγκρότησης της Επιτροπής Αξιολόγησης και άρα ακυρότητα της τελικής επίδικης απόφασης «από το πάσχον αυτό προπαρασκευαστικό στάδιο». Παρόμοιοι δε ισχυρισμοί προβάλλονται και σε σχέση με την αλλαγή της σύνθεσης της Επιτροπής που ακολούθησε.
Επιπρόσθετα, η αιτήτρια εγείρει και ζήτημα μη τήρησης άρτιων πρακτικών καθώς και νόμιμης σύστασης της Τριμελούς Επιτροπής Ενστάσεων, προβάλλοντας ότι «χωρίς την παρουσίαση απόφασης αρμόδιου οργάνου που να φανερώνει τον τρόπο επιλογής των μελών της Επιτροπής Ενστάσεων […] εμποδίζεται το Δικαστήριο να διαπιστώσει αν αυτή συστάθηκε νόμιμα ή όχι». Περαιτέρω, η εν λόγω Επιτροπή, σύμφωνα με την αιτήτρια, ενήργησε κατά παράβαση του άρθρου 4(4) του Νόμου, δεδομένου ότι αυτή, παρόλο που η ένσταση της αιτήτριας εξετάστηκε στις 29.11.2012, προέβη στη δημοσίευση του σχετικού Πίνακα στις 24.12.2012 και όχι την «αμέσως επόμενη εργάσιμη μέρα, μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης των ενστάσεων», ως προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη. Αυτό, συνεχίζει η αιτήτρια, κρίθηκε ότι αποτελεί λόγο που οδηγεί σε ακυρότητα την επίδικη πράξη. Γίνεται συναφώς αναφορά σε σχετική νομολογία.
Επιπλέον, η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η επίδικη απόφαση εμφανίζεται τρωτή και ως προς την ουσία της, καθότι ο τρόπος κατάρτισης του Πίνακα των υποψηφίων είναι αναιτιολόγητος και δεν εμφανίζει καμία απολύτως λογική και συνέπεια με προηγούμενους καταλόγους για την ίδια θέση. Ειδικότερα, ο συνήγορος της αιτήτριας, με εκτενή αναφορά σε σχετική νομολογία, εγείρει θέμα έλλειψης αιτιολογίας αναφορικά με τη μοριοδότηση της αιτήτριας, αφού «για άγνωστους λόγους» αυτή πιστώθηκε και πάλι 3 μονάδες, χωρίς να αιτιολογείται η αξιολόγηση των μεταπτυχιακών της και της σχετικής πείρας που διέθετε. Ούτε και υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά σε πρακτικό της Επιτροπής Αξιολόγησης στο οποίο να καταγράφονται ένα προς ένα τα προσόντα των υποψηφίων και αιτιολογημένος τρόπος αξιολόγησής τους.
Τέλος, η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η απόφαση της Επιτροπής Ενστάσεων πάσχει ως αναιτιολόγητη και ως προϊόν ανεπαρκούς έρευνας, η οποία απολήγει στη δημιουργία άνισης και άδικης μεταχείρισης έναντι αυτής «σε σχέση με άλλους υποψηφίους, που ξαφνικά, μέσα σε διάστημα ενός έτους υποσκέλισαν την αιτήτρια στον πίνακα κατάταξης γιατί έτσι αποφάσισε ο καθ’ ου χωρίς όμως λόγον ή αιτία νόμιμη».
Εκ διαμέτρου αντίθετες είναι οι θέσεις των καθ’ ων η αίτηση, οι οποίοι αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε ορθά και νόμιμα, μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας και κατ’ ορθή ενάσκηση της διακριτικής τους εξουσίας.
Σύμφωνα με την ευπαίδευτη συνήγορο για τους καθ’ ων η αίτηση, οι ισχυρισμοί της αιτήτριας υπόκεινται σε απόρριψη ως αβάσιμοι, αφού δεν υπήρξε οποιαδήποτε παράβαση του Νόμου και όλες οι ενέργειες των καθ’ ων έγιναν νομότυπα, περιλαμβανομένης της σύστασης της Επιτροπής Αξιολόγησης, της συγκρότησης της Τριμελούς Επιτροπής Ενστάσεων, της υπό των εν λόγω Επιτροπών τήρησης πρακτικών και της κοινοποίησης της απόφασης της Τριμελούς Επιτροπής Ενστάσεων.
Περαιτέρω, οι καθ’ ων η αίτηση προβάλλουν ότι η υπό της Επιτροπής Αξιολόγησης ακολουθήσασα διαδικασία κατάταξης των υποψηφίων στους τελικούς καταλόγους υπήρξε καθόλα νόμιμη και το προϊόν δέουσας έρευνας και ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη αυτής. Παρομοίως, υποστηρίζει η κα Κυριακίδου, καθόλα νόμιμη και πλήρως αιτιολογημένη υπήρξε και η απόφαση της Επιτροπής Εξέτασης Ενστάσεων και ουδεμία άνιση μεταχείριση υπήρξε.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση έθεσε, υπό μορφή προδικαστικής ένστασης, ζήτημα εκτελεστότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, καθώς και ζήτημα εννόμου συμφέροντος, και κατ’ επέκταση νομιμοποίησης, της αιτήτριας να στρέφεται κατά της εν λόγω απόφασης, αμφισβητώντας ουσιαστικά την εκτελεστότητα του καταρτισμού του επίδικου Πίνακα, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, στις 14.12.2012, και της απόφασης να κατατάξουν αυτήν στη θέση 12 του εν λόγω Πίνακα. Ο εν λόγω ισχυρισμός, όπως ορθά επισημαίνει και η πλευρά της αιτήτριας, δεν είχε εγερθεί σε οποιοδήποτε προηγούμενο στάδιο της παρούσας προσφυγής, αλλά για πρώτη φορά τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά το στάδιο των διευκρινίσεων.
Ωστόσο, κατά πάγια και διαχρονική νομολογία, το ζήτημα του εκτελεστού της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης μπορεί να εξεταστεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, ακόμη και αυτεπάγγελτα (βλ. Georgiou v. Republic (1982) 3 C.L.R. 828, Yiangou v. Republic (1987) 3 C.L.R. 27 και Hadjigeorghi v. The Minister of Finance (1987) 3 C.L.R. 280). Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για το ζήτημα της ύπαρξης του απαιτούμενου εννόμου συμφέροντος προς έγερση και προώθηση μιας προσφυγής: η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος τίθεται από το Σύνταγμα ως προϋπόθεση για άσκηση αίτησης ακυρώσεως. Όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί, είναι θέμα δημόσιας τάξης και εξετάζεται ακόμα και αυτεπαγγέλτως, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας (βλ. JOANNOU & PARASKEVAIDES LTD ν. Δημοκρατίας (2006) 3 Α.Α.Δ. 341, Χαρίλαος Παπαδόπουλος κ.α. ν. Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου κ.α. (1996) 3 Α.Α.Δ. 1 και Θεοπίστη Σ. Κισσοπόδα κ.α. ν. Δημοκρατίας (1994) 4 Α.Α.Δ. 2053).
Η κατάληξη
Υπό το φως λοιπόν των πιο πάνω κατευθυντήριων της νομολογίας, θα προχωρήσω να εξετάσω την προδικαστική ένσταση των καθ’ ων η αίτηση. Το ζήτημα που έχει τεθεί με αυτές αποτελεί ζήτημα ουσιώδους σημασίας, το οποίο, ως εκ της φύσεως του, αλλά και ως θέμα λογικής προτεραιότητας, εξετάζεται αμέσως κατωτέρω.
Έχει κατ’ επανάληψη λεχθεί ότι ο καταρτισμός πίνακα διοριστέων ή/και καταλόγου προσοντούχων αιτητών, ενδιαφερομένων για πρόσληψη, με σειρά προτεραιότητας, όπως ο υπό εξέταση, αποτελεί αυτοτελή εκτελεστή διοικητική πράξη και, συνεπώς, εάν δεν προσβληθεί εμπρόθεσμα, δεν μπορεί να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως σε προσφυγή που προσβάλλει την πράξη διορισμού, όσο και αν ο εν λόγω διορισμός διενεργείται από υποψήφιους που περιλαμβάνονται στους πίνακες.
Η εγγραφή στον εν λόγω πίνακα έχει διαχρονική αξία, καθότι συνιστά προϋπόθεση διορισμού. Συναφώς, η απόρριψη αίτησης για εγγραφή στον πίνακα, ως και η απόρριψη της ένστασης υποψηφίου για μη συμπερίληψή του στον εν λόγω πίνακα, διατηρεί την αυτοτέλειά της, με αποτέλεσμα να καθίσταται παραδεκτή η προσβολή της απόρριψης εκείνης, ανεξάρτητα από το εάν έγιναν διορισμοί (βλ.
Μάριος Ξενοφώντος ν. Δημοκρατίας (2006) 4 Α.Α.Δ. 283). Στην Χρύσω Τσουλλή ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 161/1999, ημερ. 24.5.2000, σε διαδικασία που αφορούσε τον καταρτισμό καταλόγου ενδιαφερομένων για πρόσληψη για έκτακτη απασχόληση στη Δημόσια Υπηρεσία, κατ’ εφαρμογή του περί της Διαδικασίας Πρόσληψης Εκτάκτων Υπαλλήλων στη Δημόσια και Εκπαιδευτική Υπηρεσία Νόμου του 1995 (Ν.108(Ι)/ 1995), κρίθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι ο τελικός (οριστικός) κατάλογος που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας συνιστούσε εκτελεστή διοικητική πράξη υποκείμενη στο δικαστικό έλεγχο, δυνάμει του Άρθρου 146.1 του Συντάγματος.
Παραθέτω το ακόλουθο, άμεσα σχετικό και διαφωτιστικό, απόσπασμα της απόφασης του Δικαστηρίου, στην οποία μάλιστα γίνεται αναφορά στο άρθρο 5 του Νόμου 108(Ι)/1995, το οποίο έχει ακριβώς το ίδιο λεκτικό με το άρθρο 5 του Νόμου που εφαρμόζεται στην παρούσα:
«Ο τελικός (οριστικός) κατάλογος δημοσιεύθηκε στις 7.8.1998 και αυτός ο κατάλογος, συνιστά κατά την κρίση μου την εκτελεστή διοικητική πράξη την υποκείμενη στο δικαστικό έλεγχο με βάση το άρθρο 146.1 του Συντάγματος.
Θεωρώ πως η άποψή μου επί του θέματος ενισχύεται και από τις πρόνοιες του άρθρου 5 του Νόμου που προβλέπει:
"5. Εφόσον ικανοποιηθούν όλες οι, δυνάμει του παρόντος Νόμου, προϋποθέσεις προσλήψεως έκτακτου υπαλλήλου, η Επιτροπή προχωρεί στην πρόσληψή του βάσει του αντίστοιχου καταλόγου που έχει καταρτιστεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4, και βάσει της σειράς εγγραφής του σε αυτόν."
Η αιτήτρια αφότου κατετάγη 28η στη σειρά προτεραιότητας του καταλόγου άρχισαν να παράγονται γι΄ αυτή έννομα αποτελέσματα εφόσον η συγκεκριμένη κατάταξη, επηρέαζε τη σειρά διορισμού της.».
Υπό το φως των πιο πάνω, καταλήγω ότι σαφώς και ο καταρτισμός του τελικού καταλόγου υποψηφίων, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 14.12.2012 αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και νομίμως προσβάλλεται από την αιτήτρια, η οποία ουδόλως στερείται εννόμου συμφέροντος να πράξει τούτο, δεδομένου και του ότι η τελική κατάταξή της στον εν λόγω κατάλογο και η θέση που αυτή καταλαμβάνει σε αυτόν σαφώς και συνδέεται με την τελική επιλογή των (εκ του ιδίου καταλόγου) υποψηφίων προς πλήρωση των κενών θέσεων (βλ. και Δέσποινα Νικολάου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1446/2005, ημερ. 8.1.2010 και Γρηγόρης Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 83/2012, ημερ. 4.11.2013).
Ενόψει των πιο πάνω, η προδικαστική ένσταση των καθ’ ων η αίτηση δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.
Προχωρώ τώρα να εξετάσω τον πρώτο λόγο ακύρωσης που εγείρει η αιτήτρια και αφορά στη νομιμότητα της συγκρότησης και/ή σύστασης της υπό του άρθρου 4(1) του Νόμου προβλεπόμενης Επιτροπής. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της αιτήτριας, πάσχει η συγκρότηση της εν λόγω Επιτροπής ως παράνομη, αναιτιολόγητη και ελλιπής, καθότι δεν προκύπτει πότε, πως και με ποια κριτήρια επιλέγηκαν τα τρία μέλη αυτής, ενώ καταδεικνύει και ανάμειξη και πρωτοβουλία οργάνων μη προβλεπόμενων από το Νόμο. Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη-
«Το Υπουργείο, αφού λάβει την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου, συστήνει τριµελή Επιτροπή, στην οποία συµµετέχουν δύο λειτουργοί του Υπουργείου, οι οποίοι επιλέγονται από το γενικό διευθυντή του οικείου Υπουργείου ή από τον προϊστάμενο του Ανεξάρτητου Γραφείου ή Υπηρεσίας ή από το ∆ιευθυντή του Τµήµατος ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης και Προσωπικού, ανάλογα µε την περίπτωση, εκ των οποίων ο ένας ενεργεί ως Πρόεδρος, και ένας λειτουργός του Τµήµατος ή Ανεξάρτητου Γραφείου ή Υπηρεσίας που επιλέγεται από τον οικείο προϊστάµενο.».
Εν προκειμένω, την συγκεκριμένη Επιτροπή αποτελούσαν μια Ανώτερη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ως Πρόεδρος, καθώς και μια Ανώτερη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος και μια Διοικητική Λειτουργός, ως Μέλη. Αυτό προκύπτει και από το Σημείωμα της Ανώτερης Διοικητικής Λειτουργού, Ορθοδοξίας Φοινίου, προς τη Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου, ημερομηνίας 2.8.2012 (παράρτημα 1 στην ένσταση και ερυθρό 27 στον διοικητικό φάκελο), το οποίο εγκρίθηκε από τη Γενική Διευθύντρια, στις 3.8.2012.
Όπως αναφέρεται στο σχετικό Σημείωμα, «Σημειώνεται ότι, για τον ορισμό των πιο πάνω Λειτουργών, προηγήθηκε συνεννόηση με τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας και τον Πρώτο Διοικητικό Λειτουργό».
Εν πρώτοις, θα πρέπει να παρατηρήσω ότι από πουθενά δεν προκύπτει ότι η επιλογή των μελών της υπό αναφορά Επιτροπής έγινε από την Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου. Στην υπό εξέταση περίπτωση, η Γενική Διευθύντρια ενέκρινε, δεν επέλεξε όμως, τη σύνθεση της Επιτροπής. Σε καμία περίπτωση η έγκριση των προτεινόμενων μελών της Επιτροπής (εν προκειμένω Προέδρου και δυο Μελών) δε συνιστά και επιλογή τους. Αυτό εξάλλου είναι κάτι που και οι ίδιοι οι καθ’ ων η αίτηση αναγνωρίζουν, αναφέροντας στην γραπτή τους αγόρευση ότι «η επιλογή των μελών της Επιτροπής έγινε όπως ορίζει ο νόμος, από τον Προϊστάμενο της εν λόγω Υπηρεσίας» (βλ. σελ. 7).
Ωστόσο, ακόμη και να γίνει δεκτό ότι εν προκειμένω τα μέλη της Επιτροπής του άρθρου 4(1) του Νόμου δεν επιλέγηκαν από τη Γενική Διευθύντρια, αλλά από τον αρμόδιο Προϊστάμενο, όπως προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη, ήτοι τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από κανένα σημείο του διοικητικού φακέλου και από κανένα έγγραφο που τέθηκε ενώπιον μου. Αναφέρεται μεν στο προαναφερθέν Σημείωμα της Ανώτερης Διοικητικής Λειτουργού ότι «για τον ορισμό των πιο πάνω Λειτουργών, προηγήθηκε συνεννόηση με τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας και τον Πρώτο Διοικητικό Λειτουργό», όμως αυτό σε καμία περίπτωση δεν ισοδυναμεί με επιλογή των εν λόγω Λειτουργών από τον αρμόδιο Προϊστάμενο, ως επιτάσσει ο Νόμος. Ούτε και από πουθενά προκύπτει σε τι συνίσταται αυτή η «συνεννόηση» με τον Προϊστάμενο και ποιο όργανο είχε τελικά την αποφασιστική αρμοδιότητα επιλογής των μελών της εν λόγω Επιτροπής. Επιπρόσθετα, από πουθενά δεν αποδεικνύεται η συμμετοχή και/ή σύμπραξη του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας και του Πρώτου Διοικητικού Λειτουργού στην υπό εξέταση διαδικασία, πλην της λεκτικής αναφοράς που γίνεται στο προαναφερθέν Σημείωμα.
Ωστόσο, στην απουσία έγγραφης καταχώρησης που να επιβεβαιώνει ότι η απόφαση επιλογής της τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 4(1) του Νόμου έγινε από τον αρμόδιο Προϊστάμενο, το τεκμήριο της κανονικότητας ανατρέπεται και η επίδικη διαδικασία πάσχει, υποκείμενη ωσαύτως σε ακύρωση.
Άμεσα σχετικά με το υπό εξέταση ζήτημα είναι η απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ροζάνα Αμφιτρίτη Κούτσιου ν. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 987, από την οποία παραθέτω το κατωτέρω απόσπασμα (οι εμφάσεις είναι του Δικαστηρίου):
«Έχει νομολογηθεί ότι τα διοικητικά όργανα πρέπει να τηρούν έγγραφες καταχωρίσεις (written records) των αποφάσεων τους. Αυτό επιβάλλεται από τις αρχές της χρηστής διοίκησης (Georghiades v. Republic (1966) 3 C.L.R. 252, 283, Medcon Construction and Others v. Republic (1968) 3 C.L.R. 535, 543, Kyprianou and Others (No. 2) v. Republic (1975) 3 C.L.R. 187).
Στην απουσία έγγραφης καταχώρισης που να επιβεβαιώνει ότι η απόφαση για τη μετάθεση έχει ληφθεί από το όργανο στο οποίο ο Νόμος έχει εναποθέσει την σχετική αρμοδιότητα θεωρούμε ότι το τεκμήριο της κανονικότητας των διοικητικών πράξεων δεν διαθέτει την εμβέλεια να ενδύει με τον μανδύα της νομιμότητας τα όσα χρειάζονται να συντελεσθούν για να διενεργηθεί νόμιμα μια μετάθεση- καταγράφονται στις παραγ. (1) - (3), πιο πάνω. Αντίθετη προσέγγιση θα ισοδυναμούσε με καταστρατήγηση των αρχών της χρηστής διοίκησης οι οποίες υπαγορεύουν την τήρηση εγγράφων καταχωρίσεων το δε τεκμήριο της κανονικότητας θα προσέφερε ασυλία σε πράξεις αναρμοδίων οργάνων με τη δικαιολογία ότι είχαν ενεργήσει ύστερα από οδηγίες των αρμοδίων οργάνων.».
Περαιτέρω, όπως λέχθηκε στην DOME INVESTMENTS LIMITED v. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Αγίας Νάπας κ.α. (1989) 3 Α.Α.Δ. 741-
«Όχι μόνο όταν ελλείπουν τα στοιχεία, αλλά και όταν υπάρχει αβεβαιότητα ως προς το πλαίσιο και τις συνθήκες λήψης της διοικητικής απόφασης η ακύρωση είναι αναπόφευκτη. Η τήρηση πρακτικών και η καταγραφή των ουσιωδών γεγονότων που περιστοιχίζουν τη λήψη της διοικητικής απόφασης αποτελούν υποχρέωση της Διοίκησης που επιβάλλουν οι κανόνες της χρηστής διοίκησης. (Βλ. μεταξύ άλλων, Ierides ν. Republic (1980) 3 C.L.R. 165, και Angelidou and Others v. Republic (1982) 3 C.L.R. 520). Κάθε παρέκκλιση συνιστά κατάχρηση της διοικητικής αρμοδιότητας που πρέπει να ασκείται σύννομα και βάσει των κανόνων της χρηστής διοίκησης.».
Σύμφωνα δε με τα λεχθέντα στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Χαράλαμπος Σβανάς ν. Δημοκρατίας (2011) 3 Α.Α.Δ. 576-
«Αυτό που έχει πρωταρχική σημασία δεν είναι η ταυτότητα του προσώπου ή οργάνου που υπογράφει την επιστολή με την οποία πληροφορήθηκε ο εφεσείοντας για την απόρριψη της αίτησής του, αλλά η ταυτότητα του προσώπου ή οργάνου που έλαβε την σχετική απόφαση. Η αρμοδιότητα για τη λήψη τέτοιας απόφασης ανήκει στο Διευθυντή του Τμήματος Γεωργίας. Δεν υπάρχει πουθενά καταγραμμένη απόφαση του Διευθυντή για απόρριψη της αίτησης, ούτε προσκομίστηκε οποιαδήποτε έγγραφη βεβαίωση στην οποία να αναφέρεται ότι ο Διευθυντής εκχωρεί την εξουσία του αυτή σε άλλα πρόσωπα. Οι εφεσίβλητοι απέτυχαν να αποδείξουν την ύπαρξη σχετικής εξουσιοδότησης και συνεπώς απέτυχαν να αποδείξουν την αρμοδιότητα του οργάνου που απέρριψε την σχετική αίτηση του εφεσείοντα.».
Έχει δε επανειλημμένα λεχθεί ότι «για να υπάρχει νόμιμη εκπροσώπηση κάποιου διοικητικού οργάνου από υφιστάμενο του, θα πρέπει να υπάρχει στο διοικητικό φάκελο εξουσιοδότηση προς τον εκπρόσωπο όπως εκπροσωπήσει το ιεραρχικά ανώτερο όργανό του» (βλ. ΑΚΙΝΗΤΑ Λ.Α.Κ. ΛΙΜΙΤΕΔ ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1372/2011, ημερ. 5.9.2013).
Εν προκειμένω, ως ήδη ελέχθη, υπάρχει παντελής απουσία οποιασδήποτε έγγραφης καταχώρησης από την οποία να αποδεικνύεται ότι η απόφαση επιλογής της τριμελούς Επιτροπής του άρθρου 4(1) του Νόμου έγινε από τον αρμόδιο Προϊστάμενο, ως επιτάσσει ο Νόμος. Πέραν δε της λεκτικής αναφοράς που γίνεται στο προαναφερθέν Σημείωμα της Ανώτερης Διοικητικής Λειτουργού, ούτε καν η συμμετοχή του εν λόγω Προϊσταμένου στη διαδικασία επιλογής των μελών της εν λόγω Επιτροπής δεν αποδεικνύεται ή/και επιβεβαιώνεται από οποιοδήποτε έγγραφο του φακέλου. Ούτε και προκύπτει από πουθενά οποιαδήποτε εξουσιοδότηση του Προϊσταμένου προς τη συγκεκριμένη Διοικητική Λειτουργό προκειμένου αυτή να ενεργήσει με τον τρόπο που ενήργησε.
Τα ίδια, βεβαίως, ισχύουν και αναφορικά με την αλλαγή της σύνθεσης της Επιτροπής, που επήλθε σε μεταγενέστερο στάδιο (εγκρίθηκε στις 8.10.2012), με την αντικατάσταση της Προέδρου της εν λόγω Επιτροπής (βλ. παράρτημα 4 στην ένσταση).
Συνακόλουθα, στην παρούσα υπόθεση το τεκμήριο της κανονικότητας έχει ανατραπεί και η σύσταση της Επιτροπής του άρθρου 4(1) του Νόμου πάσχει, λόγω της πάσχουσας διαδικασίας επιλογής των μελών της εν λόγω Επιτροπής, συμπαρασύροντας ωσαύτως σε ακύρωση και την προσβαλλόμενη απόφαση.
Με αυτή τη διαπίστωση, παρέλκει η εξέταση άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα προσφυγή.
Ενόψει των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με €1.200 έξοδα υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση, πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει.
Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.
[1] Λεπτομερής αναφορά στη συγκεκριμένη διάταξη γίνεται κατωτέρω.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο