Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση αρ. 220/14 ECLI:CY:DD:2016:349 Generato dall'IA

Court dismisses appeal against social security pension suspension due to lack of cohabitation with deceased spouse.

Numero d'incarto Υπόθεση αρ. 220/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court dismissed the applicant's appeal against the suspension of her widowed pension, ruling the decision was legally sound. The authorities suspended benefits because the applicant failed to prove she cohabited with her deceased husband until his death, contrary to statutory requirements. The court emphasized that the law mandates cohabitation and financial dependence as conditions for eligibility, and the administrative body acted within its powers by re-evaluating the file based on new evidence.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ν. 41/1980, Ν. 59(I)/2010; The court held that a widow's pension is contingent upon cohabitation with the deceased spouse until death and total financial dependence, and administrative decisions may be revoked if new evidence reveals non-compliance with these statutory conditions.

Parole chiave

Generato dall'IA
widowed pension eligibility spousal cohabitation requirement financial dependence proof administrative revocation power social security benefits general principles of administrative law public fund protection revoca della moratoria concordataria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Ν. 158(I)/1999
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
Ν. 41/1980
Ν. 41/1980 - Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος του 1980
Ν. 59(I)/2010
Ν. 59(I)/2010 - Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος του 2010

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 41/1980 - Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος του 1980

Ν. 59(I)/2010 - Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος του 2010

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:349

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση αρ. 220/14)

27 Οκτωβρίου, 2016

[Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, ΠΔΔ]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

Fengqin LU Kyriakides

Αιτήτρια,

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Διευθυντή

Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Καθ΄ ων η αίτηση.

………………………….

Αντωνάκης Σωτηρίου, για Αντωνάκης Σωτηρίου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για την αιτήτρια

Λουΐζα Χριστοδουλίδου – Ζαννέτου (κα), Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, ΠΔΔ.: Η αιτήτρια, καταγόμενη από την Κίνα, προσέβαλε με την προσφυγή της την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, η οποία γνωστοποιήθηκε στους δικηγόρους της με επιστολή ημερομηνίας 4/12/2013, με την οποία αποφασίστηκε η διακοπή της συνέχισης καταβολής της σύνταξης χηρείας της ή/και με την οποία ανακλήθηκε προηγούμενη απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, με την οποία εγκρίθηκε η χορήγηση σύνταξης χηρείας της.

Σύμφωνα με τον διοικητικό φάκελο και τις εκεί καταχωρημένες μαρτυρίες από έρευνα που διενεργήθηκε από αρμόδιους λειτουργούς των καθ’ ων η αίτηση, στην αιτήτρια δόθηκε σύνταξη χηρείας μετά τον θάνατο του συζύγου της, ονόματι Ανδρέας Κυριακίδης, το έτος 2003. Από τον Ιανουάριο όμως του 2012 αναστάληκε η καταβολή της σύνταξης, εν αναμονή της κατάθεσης από την αιτήτρια Δήλωσης Συνταξιούχου ορθά συμπληρωμένης, καθώς και βεβαίωσης ότι δεν συνήψε νέο γάμο, έγγραφα που θα έπρεπε να ήταν επικυρωμένα από την Πρεσβεία της Κύπρου στη Κίνα, όπου διέμενε η αιτήτρια μετά την επανεγκατάσταση της, όταν το 2011 απορρίφθηκε το αίτημα για πολιτογράφησή της και το αίτημα για άδεια παραμονής της στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η ίδια επίμονα ζήτησε ενημέρωση, ως προς την καταβολή της σύνταξής της, με πρόσθετες επιστολές των δικηγόρων της, ημερομηνίας 28/6/2013, 19/8/2013, 10/10/2013 και 21/11/2013.

Οι καθ’ ων η αίτηση απάντησαν, πως εν αναμονή και της αποστολής της Δήλωσης Συνταξιούχου από την αιτήτρια, δεόντως συμπληρωμένης και πιστοποιημένης, ερεύνησαν εκ νέου τα στοιχεία του φακέλου και τα πορίσματα της έρευνας και αποφάσισαν, ότι στην αιτήτρια δεν θα έπρεπε να είχε καταβληθεί σύνταξη εξαρχής, αφού κατά τον θάνατο του συζύγου της δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις του Νόμου, δηλαδή δεν συμβιούσε μαζί του. Ως εκ τούτου αποφασίστηκε πως δεν θα της καταβαλλόταν πλέον σύνταξη χηρείας.

Η ρηθείσα επιστολή, που υπογράφεται από τον Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ημερομηνίας 4/12/2013, αποστάληκε στους δικηγόρους της αιτήτριας, με αποτέλεσμα η αιτήτρια να καταχωρίσει την παρούσα προσφυγή, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της απόφασης.

Ο ευπαίδευτος δικηγόρος της αιτήτριας υποστήριξε, ότι η απόφαση είναι παράνομη, επειδή λήφθηκε χωρίς την διεξαγωγή δέουσας έρευνας και αποτελούσε ανάκληση ανεπίτρεπτη, αφού όχι μόνο η αιτήτρια ήταν καλόπιστη, αλλά δεν προέκυψαν νέα στοιχεία και όλα τα στοιχεία ήταν ενώπιον της διοίκησης κατά την λήψη της αρχικής απόφασης των καθ’ ων η αίτηση υπέρ της αιτήτριας. Περαιτέρω, υποστήριξε πως σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου δεν είναι επιτρεπτή η ανάκληση διοικητικής απόφασης, χωρίς να έχουν προκύψει νέα στοιχεία και χωρίς να ακουστεί η αιτήτρια, μόνο με επανεξέταση των ήδη υπαρχόντων στοιχείων. Επίσης ότι η απόφαση ανάκλησης μετά την παρέλευση τόσων ετών ήταν καταχρηστική.

Η ευπαίδευτος Εισαγγελέας της Δημοκρατίας αντέτεινε ότι η έγκριση του αιτήματος για σύνταξη χηρείας έγινε εκ παραδρομής και ότι επιβαλλόταν το λάθος να διορθωθεί η δε διόρθωση ενέπιπτε στις εξουσίες του Διευθυντή. Η δε αιτήτρια ήταν γνώστης της παρανομίας αφού γνώριζε ότι δεν πληρούσε το κριτήριο της συμβίωσης που απαιτεί ο Νόμος. Θα ήταν παράλογο, συνέχισε, να συνέχιζε η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού με την επίδικη σύνταξη χηρείας.

Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος (Ν. 41/1980), που ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο καταβολής της σύνταξης στην αιτήτρια το 2003, είχε ως εξής στο άρθρο 39 (με τις υπογραμμίσεις να έχουν γίνει από το Δικαστήριο):

«39.—(1) Χήρα ής ο σύζυγος κατά τον χρόνον του θανάτου αύτου επλήρου τας προϋποθέσεις εισφοράς διά σύνταξιν γήρατος, δικαιούται εις σύνταξιν χηρείας, εάν αύτη κατά τον χρόνον του θανάτου αύτου συνέζη μετ' αυτού ή συνετηρείτο αποκλειστικώς ή κατά κύριον λόγον υπ' αύτου.

(2) ………………………………………………………………. ……………………………………………………………….

(3) ……………………………………………………………….

……………………………………………………………….

(4) ……………………………………………………………….

……………………………………………………………….

(5) Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου (6), η σύνταξις

χηρείας καταβάλλεται εφ' όρου ζωής.

(6) Χήρα συνερχομένη εις νέον γάμον παύει να δικαιούται είς σύνταξιν χηρείας, δικαιούται όμως εις εφ’ άπαξ ποσόν ίσον προς το γινόμενον του εβδομαδιαίου ύψους της τοιαύτης συντάξεως χηρείας επί τον αριθμόν 52.

(7) ……………………………………………………………….

………………………………………………………………»

Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 68 του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου (Ν.59(Ι)/2010):

Επιστροφή «68.-(1) Σε περίπτωση που αποδεικνύεται ότι ένα πρόσωπο παροχής που έλαβε οποιοδήποτε ποσό υπό μορφή παροχής, χωρίς να λήφθηκε το δικαιούται, το πρόσωπο αυτό οφείλει να επιστρέψει το παράνομα ποσό που εισέπραξε, εάν αυτό του καταβλήθηκε

λόγω αποσιώπησης ή ψευδούς παράστασης ουσιώδους

γεγονότος, είτε η αποσιώπηση ή η ψευδής παράσταση

ήταν δόλια ή όχι.

(2) Το οφειλόμενο ποσό δύναται να παρακρατηθεί από

οποιαδήποτε παροχή που οφείλεται μεταγενέστερα, χωρίς

όμως να αποκλείεται η διεκδίκηση του εν λόγω ποσού

με οποιοδήποτε άλλο μέσο:

Νοείται ότι, όταν πρόσωπο, που έλαβε οποιοδήποτε ποσό

υπό μορφή παροχής χωρίς να το δικαιούται, αποδεικνύει

ότι το έλαβε με καλή πίστη και χωρίς να γνωρίζει ότι

δεν το δικαιούται, το ποσό επιστρέφεται αμέσως ή

παρακρατείται από οποιαδήποτε παροχή που οφείλεται

μεταγενέστερα, εάν δεν παρήλθε εύλογος χρόνος.»

Επίσης ο ίδιος μεταγενέστερος περί Κοινωνικών Ασφαλίσεως Νόμος (Ν.59(Ι)/2010), που ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο λήψης της επίδικης απόφασης, ημερομηνίας 4/12/2013, προβλέπει στο άρθρο 80(1), ότι ο Διευθυντής δύναται να αναθεωρήσει κάθε απόφαση που εξέδωσε σχετικά με οποιαδήποτε αίτηση για παροχή και να επανεξετάσει την αίτηση και ανάλογα να την εγκρίνει ή να την απορρίψει, εάν ικανοποιηθεί ότι όταν εκδόθηκε η απόφαση, αυτός αγνοούσε ουσιώδες γεγονός ή τελούσε υπό πλάνη ως προς τέτοιο γεγονός, ή από την έκδοση της απόφασης επήλθε μεταβολή των πραγματικών συνθηκών στις οποίες στηρίχτηκε η έκδοση της απόφασης ή που αποτελούσαν, σύμφωνα με το νόμο την προϋπόθεση για την έκδοση της. Παραθέτω το εν λόγω άρθρο 80 (με τις υπογραμμίσεις να έχουν γίνει από το Δικαστήριο):

Αναθεώρηση«80.-(1) Ο Διευθυντής δύναται να αναθεωρήσει κάθε αποφάσεων απόφαση που εξέδωσε σχετικά με οποιαδήποτε αίτηση για Διευθυντή παροχή, εάν ικανοποιηθεί ότι –

για παροχές

(α) όταν εκδόθηκε η απόφαση, αυτός αγνοούσε ουσιώδες γεγονός ή τελούσε υπό πλάνη ως προς τέτοιο γεγονός, ή

(β) από την έκδοση της απόφασης, επήλθε μεταβολή των πραγματικών συνθηκών στις οποίες στηρίχτηκε η έκδοση της απόφασης ή που αποτελούσαν, σύμφωνα με το νόμο την προϋπόθεση για την έκδοσή της,

δύναται να επανεξετάσει την αίτηση και ανάλογα να

την εγκρίνει ή να την απορρίψει.

(2) Σε περίπτωση έγκρισης αίτησης για περιοδική παροχή κατόπιν αναθεώρησης προηγούμενης απόφασης, η καταβολή της παροχής περιορίζεται στην παροχή που οφείλεται για το αμέσως προηγούμενο της ημερομηνίας αναθεώρησης χρονικό διάστημα των δύο (2) ετών.

(3) Όταν μια αίτηση για παροχή απορρίπτεται ή εγκρίνεται μερικώς, ο Διευθυντής αποστέλλει στον αιτητή μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την έκδοση της απόφασης γραπτή γνωστοποίηση για την εν λόγω απόφαση και το αιτιολογικό της.»

Η απόφαση του Διευθυντή βασίστηκε σε όλο το μαρτυρικό υλικό που καταχωρήθηκε μετά από έρευνα που είχε διεξαχθεί κατά τον χρόνο που η διοίκηση κλήθηκε να αποφασίσει για την αίτηση της αιτήτριας για σύνταξη χηρείας το έτος 2003. Επομένως η απόφαση για διακοπή της σύνταξης, βασίζεται ουσιαστικά σε αναθεώρηση της αρχικής απόφασης για χορήγηση της σύνταξης, λόγω της μη πλήρωσης των κριτηρίων του Νόμου εξαρχής και επειδή για το γεγονός αυτό η διοίκηση τελούσε σε πλάνη.

Σύμφωνα με τον περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμο (Ν.158(Ι)/99) άρθρο 54, η ανάκληση παράνομης διοικητικής πράξης, επιτρέπεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος ανάμεσα σε άλλα, ως εξής:

«54.—(1) Τηρουμένων των πιο κάτω εδαφίων, θεωρείται παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης η ανάκληση από τη διοίκηση μετά πάροδο εύλογου χρόνου πράξης της έστω και παράνομης, που στο μεταξύ δημιούργησε δικαιώματα και γενικά ευνοϊκές για το διοικούμενο καταστάσεις. Η ύπαρξη του εύλογου χρόνου κρίνεται από τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης.

(2) Η ανάκληση παράνομης διοικητικής πράξης επιτρέπεται και μετά παρέλευση εύλογου χρόνου, αν αυτή εκδόθηκε έπειτα από δόλια ή απατηλή ενέργεια του ενδιαφερομένου ή αν ο ενδιαφερόμενος ήταν ενήμερος της παρανομίας της πράξης κατά το χρόνο της έκδοσης της ή για λόγους δημόσιου συμφέροντος.

(3) Η ανάκληση και νόμιμης διοικητικής πράξης, ακόμη και αν πέρασε εύλογο χρονικό διάστημα από την έκδοση της δικαιολογείται για λόγους δημόσιου συμφέροντος.

(4) Επιτρέπεται η ανάκληση διοικητικής πράξης σε περίπτωση μεταβολής των πραγματικών συνθηκών στις οποίες στηρίχτηκε η έκδοση της ή που αποτελούσαν, σύμφωνα με το νόμο, την προϋπόθεση για την έκδοση της.

(5) Η, με βάση τα εδάφια (3) και (4), ανάκληση ισχύει για το μέλλον και δεν έχει αναδρομική ισχύ.

(6) Οι πιο πάνω γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου, που διέπουν την ανάκληση των διοικητικών πράξεων, δεν ισχύουν, όταν η ανάκληση ρυθμίζεται ειδικά από το νόμο.

Επομένως σύμφωνα με την παράγραφο (6) ανωτέρω, όταν η ανάκληση ρυθμίζεται ειδικά σε νόμο, τότε υπερισχύουν οι διατάξεις του Νόμου εκείνου. Τέτοια είναι και η περίπτωση εδώ. Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος (Ν.59(Ι)/2010), ρυθμίζει ειδικά την περίπτωση όπου θα διαπιστωθεί λάθος, με βάση το υπάρχον υλικό και δεδομένα ενώπιον του οργάνου κατά την έκδοση της απόφασης. Ο Διευθυντής δύναται να επανεξετάσει τα στοιχεία ενώπιον του και να αναθεωρήσει την αρχική απόφαση του, ακόμα μάλιστα και αν ο ίδιος ευθύνεται για την πλάνη.

Σε σχέση με τους λόγους ακυρώσεως περί έλλειψης δέουσας έρευνας και έλλειψη αιτιολογίας, διαπιστώνω ότι οι καθ’ ων η αίτηση διερεύνησαν δεόντως όλα τα δεδομένα του αποβιώσαντος ειδικότερα δε επικεντρώθηκε η έρευνα κατά πόσο υπήρχε συμβίωση του αποβιώσαντος πριν τον θάνατό του με την αιτήτρια. Η αιτιολογία περιέχεται στο σώμα της πράξης, αλλά και συμπληρώνεται από τον διοικητικό φάκελο. Σε αυτόν βρίσκονται όλες οι καταθέσεις που λήφθηκαν από πολλά πρόσωπα που γνώριζαν την αιτήτρια, τον σύζυγό της και την πρώην σύζυγό του και τα παιδιά τους, κατά το έτος 2003.

Ειδικότερα στον φάκελο βρίσκεται επιστολή του ίδιου του αποβιώσαντος Ανδρέα Κυριακίδη, την οποία απέστειλε πριν τον θάνατο του στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, με την οποία ζητούσε να διακοπεί η εξέταση της αίτησης πολιτογράφησης της συζύγου του, επειδή ότι ο ίδιος εγκατέλειψε την σύζυγο του και επέστρεψε στην πρώην σύζυγό του που τον φρόντιζε, λόγω προβλήματος υγείας που είχε. Ο ίδιος μάλιστα μία μέρα πριν αποβιώσει καταχώρισε αίτηση διαζυγίου, η οποία δεν εκδικάστηκε λόγω του θανάτου του. Μαρτυρίες της αδερφής του και του ιερέα που διεξήγαγε την κηδεία και την ταφή, επιβεβαίωναν τα ανωτέρω, ειδικότερα ότι ο αποβιώσας πριν τον θάνατό του εγκατέλειψε τη σύζυγό του λόγω έλλειψης φροντίδας εκ μέρους της και καυγάδων και επέστρεψε στην πρώην σύζυγο του. Παρά τις αντίθετες μαρτυρίες φίλων του ζευγαριού, ότι οι δύο ήταν αγαπημένοι, κανείς δεν έδωσε αντίθετη μαρτυρία ως προς το ότι για χρονικό διάστημα ενός και πλέον μηνός πριν τον θάνατο του αιτητή, η αιτήτρια δεν συζούσε μαζί του και ούτε την συντηρούσε κατά κύριο λόγο ο αποβιώσας.

Μελετώντας προσεκτικά το όλο περιεχόμενο του φακέλου και όλες τις καταθέσεις από πρόσωπα που κατέθεσαν ανωτέρω, καταλήγω, ότι η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση για διακοπή της σύνταξης χηρείας λόγω ανάκλησης της αρχικής απόφασης για χορήγησή της, είναι απόλυτα αιτιολογημένη και το αποτέλεσμα δέουσας έρευνας των καθ’ ων η αίτηση.

Αν ο Νόμος βέβαια επέτρεπε στην τελευταία εν ζωή σύζυγο, να εξασφαλίζει σύνταξη χηρείας, χωρίς ειδικές και συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τα πράγματα θα ήταν αλλιώς. Όμως υπό τις ειδικές διατάξεις που προανέφερα και απαιτούν ως προϋπόθεση έγκρισης αίτησης τόσο την συμβίωση της χήρας με τον σύζυγο της μέχρι και τον θάνατο του, όσο και την οικονομική εξάρτηση της συζύγου από τον σύζυγο εξ ολοκλήρου ή κατά κύριο λόγο, θεωρώ ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν εντός των επιτρεπτών ορίων των εξουσιών τους και υπάρχει δέουσα αιτιολογία στην επίδικη απόφαση, η οποία συμπληρώνεται από τον φάκελο.

Η αρχή της χρηστής διοίκησης δεν παραβιάστηκε, διότι υπάρχει ρητή διάταξη νόμου που ρυθμίζει την αρμοδιότητα του Διευθυντή να ανακαλεί αποφάσεις που εκδόθηκαν παράνομα, μετά από επανεξέταση. Ούτως ή άλλως ακόμα και να μην υπήρχε η ειδική διάταξη στο Νόμο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, σύμφωνα με τον περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμο, ως ανωτέρω, όχι μόνο οι παράνομες αλλά και οι νόμιμες αποφάσεις μπορούν να ανακληθούν για λόγους δημοσίου συμφέροντος, το οποίο στην περίπτωση παροχών από τα δημόσια ταμεία δεν χρειάζεται άλλη αιτιολογία πέραν του ότι μη δικαιούχος για χρόνια χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις του Νόμου προσπορίζεται οικονομικό όφελος εις βάρος του κράτους.

Οι διατάξεις των δύο Νόμων, είναι ευνοϊκές για τους καλόπιστους διοικούμενους, ως προς το ζήτημα της μη υποχρέωσης επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθέντων προς αυτούς.

Για όλους τους λόγους που εξήγησα, η επίδικη απόφαση επικυρώνεται και η προσφυγή απορρίπτεται με €1,200.- υπέρ των καθ’ ων η αίτηση.

Μ. Καλλιγέρου, ΠΔΔ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο