Administrative court dismisses appeal against property lien on public benefit recipient who freely consented to asset seizure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court dismissed the applicant's appeal against a Ministry decision to lien her property to recover public benefits. Although the applicant claimed mental incapacity prevented her from understanding the consent, the court found no evidence supporting this claim. The court ruled that her free and unconditional acceptance of the administrative act deprived her of the legal interest required to challenge the decision under Article 146 of the Constitution.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticle 146 of the Constitution; Article 3(14-st) of the Public Benefits Law 95(I) 2006: A claimant loses the legal interest to challenge an administrative act if they freely and unconditionally accept it, thereby waiving their right to contest the decision.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
IRO PASCHALI ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH 1. THE PUBLIC SERVICE COMMISSION 2. THE MINISTER OF FINANCE (1966) 3 CLR 593
TOMBOLI ν. CYTA (1982) 3 CLR 149
PANAYI ν. REPUBLIC (1988) 3 CLR 2338
Θαλασσινός Γρηγόρης, ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω Eπιτροπής Δημόσιας Yπηρεσίας (Aρ. 1) (1995) 3 ΑΑΔ 255
Γεωργίου Kλεάνθης Hλία ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντή Kοινωνικών Aσφαλίσεων και άλλου. (1995) 3 ΑΑΔ 349
Γεωργιάδης ν. Κ.Ο.Τ. (1996) 4 ΑΑΔ 2786
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:229
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 24/2015)
29 Ιουλίου, 2016
[Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΔΔΔ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Αιτητή,
-ΚΑΙ-
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
(ΤΜΗΜΑ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ)
Καθ’ ου η Αίτηση.
Ο αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως (η μητέρα του παρούσα).
Α. Καλησπέρα (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΔΔΔ: Ο αιτητής με την παρούσα προσφυγή ζητεί την ακύρωση απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, η οποία έχει του κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 16.12.2014 και η οποία έχει ως ακολούθως:
«.. Κύριε,
Όπως γνωρίζετε λαμβάνετε Δημόσιο Βοήθημα από τον Αύγουστο 2006. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι στις 20.10.2009 αποκτήσατε ακίνητη ιδιοκτησία. Μετά από δική σας γραπτή συγκατάθεση η περιουσία δεσμεύτηκε ώστε να συνεχισθεί το παρεχόμενο Δημόσιο Βοήθημα, σύμφωνα με το άρθρο 3 (14 -16) των περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμο 95 (Ι) 2006 έως 2013 (επισυνάπτεται πιστοποιητικό έρευνας ακίνητης ιδιοκτησίας και αντίγραφο επιβάρυνσης).
Πρόσφατα μας ενημερώσατε ότι έχει βρεθεί αγοραστής για την ακίνητη περιουσία και αναμένεται η μεταβίβαση στις 16.12.2014.Κατά την πιο πάνω ημερομηνία και ώρα της μεταβίβασης στο Κτηματολόγιο θα είναι παρόν Λειτουργός της Υπηρεσίας μας για να υπογράψει ακυρωτικό της επιβάρυνσης και ταυτόχρονα να γίνει είσπραξη του ποσού που ο κ. Δημητρίου έλαβε ως Δημόσιο Βοήθημα. Το ποσό ανέρχεται στις €54.492 και αφορά το ποσό Δημοσίου Βοηθήματος που έλαβε για την περίοδο 1.11.2009 που έγινε κάτοχος της ακίνητης περιουσίας μέχρι και τον 11/2014.»
Ο αιτητής, ο οποίος χειρίζεται την παρούσα υπόθεση αυτοπροσώπως, προσβάλλει την πιο πάνω απόφαση, ως προκύπτει από το αιτητικό της προσφυγής του, βάσει του Ν. 95 (Ι) 2006, παρ. 10 (στ), αφού ο καθ’ ου η αίτηση παράνομα και καθ’ υπέρβαση εξουσίας δέσμευσε την ακίνητη περιουσία του.
Στην ένσταση του καθ’ ου η αίτηση και στα παραρτήματα αυτής, γίνεται αναλυτική αναφορά στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης (η οποία αφορά ουσιαστικά στο ιστορικό της), τα οποία επαληθεύονται και μέσα από το διοικητικό φάκελο της υπόθεσης. Εξ’ αυτών, χρήσιμο στο παρόν στάδιο είναι να αναφερθεί, ότι στις 5.12.2012 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στην οικία διαμονής του αιτητή, ο οποίος αποδέχθηκε και υπέγραψε υπεύθυνη δήλωση ιδίας ημερομηνίας, στην παρουσία και της μητέρας του, με την οποία συγκατατέθηκε για την επιβολή απαγόρευσης στην περιουσίας του, την οποία απόκτησε στις 20.10.2009 (σύμφωνα με πιστοποιητικό έρευνας ακίνητης ιδιοκτησίας) από το Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Πάφου, ώστε να συνεχισθεί το παρεχόμενο σε αυτόν Δημόσιο Βοήθημα. Το Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Πάφου επιβεβαίωσε την εν λόγω επιβάρυνση στις 16.1.2013. Ακολούθως, ο αιτητής ενημέρωσε τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ότι έχει βρεθεί αγοραστής για την ακίνητη περιουσία του και ότι στις 16.12.2014 αναμενόταν να γίνει η μεταβίβαση. Εξ’ ου και κοινοποιήθηκε στον αιτητή η προαναφερόμενη επιστολή ημερομηνίας 16.12.2014 (ανωτέρω).
Ο αιτητής, μέσω της γραπτής του αγόρευσης, δηλώνει ανάπηρο άτομο, το οποίο παρακολουθείται από ψυχίατρο, σύμφωνα και με βεβαίωση την οποία προσκόμισε στη γραπτή του αγόρευση. Ισχυρίζεται, ότι την πιο πάνω αναφερόμενη υπεύθυνη δήλωση, την οποία υπέγραψε, την υπέγραψε υπό πλάνη αφού, ως δηλώνει, δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τι υπέγραφε και, παράλληλα, το εν λόγω ακίνητο ήταν, ως αναφέρει, «αξιοποιημένο από το 2009 κάτι το οποίο οι καθ’ ων η αίτηση γνώριζαν και έπραξαν καθ’ υπέρβαση εξουσίας.»
Οι καθ’ ων η αίτηση, από την πλευρά τους, προβάλλουν, καταρχήν, δύο προδικαστικές ενστάσεις: Αφενός, ότι η προσφυγή είναι άνευ αντικειμένου και ο αιτητής στερείται εννόμου συμφέροντος και αυτό διότι ο αιτητής έχει υπογράψει υπεύθυνη δήλωση, με την οποία συγκατατέθηκε για την επιβολή απαγόρευσης επί της ακίνητης περιουσίας του, για σκοπούς συνέχισης παροχής σε αυτόν δημόσιου βοηθήματος και, αφετέρου, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία εμπεριέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 16.12.2014, δεν είναι εκτελεστή διοικητική πράξη, αλλά πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα, καθότι απλά τον πληροφορεί για μια πραγματική κατάσταση ή για τις πρόνοιες του νόμου, ήτοι ότι για να γίνει δυνατή η αποδέσμευση της ακίνητης του περιουσίας θα έπρεπε να επιστρέψει στην Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας το ποσό των €54.492.74, το οποίο αφορά στο ποσό που έλαβε ως δημόσιο βοήθημα από την ημερομηνία απόκτησης της εν λόγω ακίνητης περιουσίας του μέχρι και τον 11/2014.
Όσον αφορά την ουσία της προσφυγής, οι καθ’ ων η αίτηση απορρίπτουν ως αστήρικτους, γενικούς και αόριστους τους ισχυρισμούς του αιτητή, παραπέμποντας και σε σχετική νομολογία. Κατά τους καθ’ ων η αίτηση, καμία υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης δεν έχει επέλθει, παραπέμποντας και στα εδάφια (14) και (15) του άρθρου 3 του περί Δημόσιων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμων του 2006 έως 2013 (εφεξής ο «Νόμος»), καθώς και στην παράγραφο (στ) του εδαφίου (10) του άρθρου 3 του Νόμου. Ούτε τίθεται, συνεχίζουν οι καθ’ ων η αίτηση, βάσιμα θέμα πλάνης των καθ’ ων η αίτηση, ενώ και ο ισχυρισμός, ότι η απόφαση λήφθηκε χωρίς την δέουσα έρευνα δεν ευσταθεί. Ο αιτητής είχε ενημερωθεί και με γραπτή συστημένη επιστολή για το θέμα, για το οποίο έδωσε την συγκατάθεση του. Η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση σημειώνει, ότι, εν πάση περιπτώσει, ο αιτητής έχει ήδη επιστρέψει το προαναφερθέν ποσό των €54.492.74.
Ο αιτητής στην γραπτή απάντηση του επαναλαμβάνει, ότι παρακολουθείται από ψυχίατρο από το 1998 και ισχυρίζεται, ότι υπέγραψε κάτω από την απειλή, ως αναφέρει, είτε υπογράφει και παίρνει δημόσιο βοήθημα είτε όχι. Η δε επιστροφή του ποσού των €54.492.74 όντως έγινε, διότι η οικογένεια του είχε ανάγκη την πώληση του ακινήτου και δεν είχε επιλογή, αλλά ήδη είχε καταχωρήσει την παρούσα προσφυγή πριν την πώληση.
Κατά τις διευκρινήσεις ο αιτητής επισύναψε, άνευ ενστάσεως από την πλευρά των καθ’ ων η αίτηση, απόδειξη που προσκόμισε ο αιτητής, ότι είχε κάνει αίτηση για Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, ως αναφέρει, από τις 3.7.2014., συνδέοντας το με το θέμα της πώλησης της περιουσίας του.
Προέχει η εξέταση, βέβαια, των προδικαστικών ενστάσεων, τις οποίες ήγειρε η πλευρά των καθ’ ων η αίτηση, ζητήματα, τα οποία εξετάζονται και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο. Ως τέτοια ζητήματα η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει, μέχρι τώρα, αναγνωρίσει εκείνα που αφορούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και επομένως το παραδεκτό της προσφυγής, το εμπρόθεσμο, την εκτελεστότητα, και το έννομο συμφέρον - όπως επίσης και την αρμοδιότητα του οργάνου που εξέδωσε την απόφαση (βλ. ενδεικτικά τη Θαλασσινός ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 255; Δεν έχει πάντως αποκλειστεί η επέκταση: βλ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 349.)
Η προδικαστική ένσταση περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος ευσταθεί. Ο αιτητής συγκατατέθηκε γραπτώς στις 5/12/2012 για την επιβολή απαγόρευσης της περιουσίας του, την οποία απόκτησε τον Οκτώβριο του 2009 από το Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Πάφου, ώστε να συνεχισθεί το παρεχόμενο σε αυτόν Δημόσιο Βοήθημα.
Η εν λόγω συγκατάθεση εδράζεται στα εδάφια (14) και (15) του άρθρου 3 του Νόμου, σε συνδυασμό με το άρθρο 27 του Νόμου, καθώς και στην παράγραφο (στ) του εδαφίου (10) του άρθρου 3 του Νόμου, τα οποία έχουν ως ακολούθως, με δικές μου υπογραμμίσεις:
«3….(14) Εάν οποιοσδήποτε αιτητής που πληροί τις προϋποθέσεις παροχής σ’ αυτόν δημόσιου βοηθήματος, κατέχει, εκτός από την οικία στην οποία διαμένει, άλλη ακίνητη ή κινητή περιουσία, της οποίας η αξιοποίηση κρίνεται από το Διευθυντή ως μη εφικτή, παρέχεται σ’ αυτόν το δημόσιο βοήθημα το οποίο θα ανακτάται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27.
(15) Για σκοπούς εφαρμογής του ανωτέρου εδαφίου (14) και του άρθρου 27, ο Διευθυντής μπορεί, πριν από την απόφασή του για παροχή δημόσιου βοηθήματος στον αιτητή, να επιβάλει απαγόρευση επί ολόκληρης ή μέρους της ακίνητης περιουσίας του της οποίας η αξιοποίηση κρίνεται με βάση το εδάφιο (14) ως μη εφικτή. Η απαγόρευση επιβάλλεται ύστερα από συνεννόηση με το Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας του Υπουργείου Εσωτερικών.
(10) Δημόσιο βοήθημα δεν παρέχεται:
…….(στ) αν ο αιτητής, εκτός από την οικία στην οποία δυνατό να διαμένει, κατέχει κινητή ή ακίνητη περιουσία την οποία παραλείπει να αναπτύξει ή εκμεταλλευθεί με τρόπο ο οποίος θα μπορούσε να αυξήσει το εισόδημά του ή να βελτιώσει τους οικονομικούς του πόρους ή να τον καταστήσει αυτοσυντήρητο».
…27.-(1) Οποιοδήποτε ποσό δημόσιου βοηθήματος που καταβλήθηκε σε δικαιούχο για οποιαδήποτε περίοδο, μπορεί να ανακτάται από την περιουσία του, εάν δεν έχει εξαρτώμενά του πρόσωπα που βρίσκονται στη ζωή.».
Ο αιτητής, επικαλείται, ότι λόγω βαριάς ψυχικής του ασθένειας (η οποία, όντως, φαίνεται να τεκμηριώνεται ως αληθής κατάσταση μέσα από τα ενώπιον μου έγγραφα και της διοίκησης) δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί πλήρως τι υπέγραφε, όμως τίποτε δεν έχει τεθεί ενώπιον μου είτε από το διοικητικό φάκελο είτε ως μαρτυρία, είτε έστω με οποιοδήποτε άλλο, εφαρμόζοντας κάθε ελαστικότητα (Βλ. σχετικά Γεωργιάδης ν. Κ.Ο.Τ., (1996) 4 Α.Α.Δ. 2786), αποδεκτό τρόπο, το οποίο να αποδεικνύει, ότι κατά την χρονική στιγμή που έδωσε τη συγκατάθεση του για την επιβληθείσα απαγόρευση επί της ιδιοκτησίας του, στερείτο δικαιοπρακτικής ικανότητας ή πλήρους αντίληψης, ούτε βέβαια, ότι στερείτο αργότερα ενώπιον μου, της ικανότητας να αντιπροσωπεύσει τον εαυτό του στην παρούσα προσφυγή.
Κατά τα λοιπά, μέσα από το διοικητικό φάκελο προκύπτει να είχε ενημερωθεί επαρκώς περί της συγκατάθεσης που θα έδινε από τους καθ’ ων η αίτηση, την οποία έδωσε.
Η ελεύθερη και ανεπιφύλακτη αποδοχή μιας διοικητικής πράξης ή απόφασης, στερεί από τον ενδιαφερόμενο το έννομο συμφέρον, που προβλέπεται από το Άρθρο 146.2 του Συντάγματος, για να δικαιούται να καταχωρίσει προσφυγή για την ακύρωσή της. (Βλ. Πασχάλη ν. Δημοκρατίας (1966) 3 Α.Α.Δ. 593, 603-604, Περικλέους ν. Δημοκρατίας (1971) 3 Α.Α.Δ. 141, Τόμπολη ν. Α.ΤΗ.Κ. (1982) 3 Α.Α.Δ. 149, Παναγή ν. Δημοκρατίας (1988) 3 Α.Α.Δ. 2338).
Στο σύγγραμμα Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, 14 Έκδοση, Τόμος 2, σελ. 84, παράγραφος 458 αναφέρεται, ότι η αποδοχή πρέπει να είναι σαφής και ανεπιφύλακτη.
Για να θεωρηθεί, ότι η αποδοχή της πράξης εξαλείφει το έννομο συμφέρον, θα πρέπει να έχει γίνει, έχοντας πλήρη γνώση των πραγματικών περιστατικών και χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη (Παπαδόπουλος κ.ά. ν. Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου κ.ά. (1996) 3 Α.Α.Δ. 1, 11).
Υπό αυτά τα δεδομένα, το Δικαστήριο δεν έχει άλλη επιλογή παρά να θεωρήσει, ότι ο αιτητής είχε (γραπτώς) συγκατατεθεί ελεύθερα και ανεπιφύλακτα στην απαγόρευση της περιουσίας του, με βάση τις προαναφερόμενες νομοθετικές διατάξεις και, άρα, και στις συνέπειες που αυτή συνεπάγεται και, συγκεκριμένα, στην επιστροφή του επίδικου ποσού που έλαβε από τους καθ’ ων η αίτηση. Αυτή του η συγκατάθεση τον αποστερεί από το όποιο έννομο συμφέρον του σε σχέση με την παρούσα προσφυγή.
Με βάση τα πιο πάνω, κρίνω, ότι κανένας από τους προβληθέντες λόγους ακυρώσεως της προσβαλλόμενης απόφασης ευσταθεί.
Η προσφυγή απορρίπτεται. Ενόψει των περιστάσεων της υπόθεσης, κρίνω ορθό, όπως δεν εκδοθεί οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα.
Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΔΔΔ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο