Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 777/2011 ECLI:CY:DD:2016:145 Generato dall'IA

Administrative court annuls building permit revocation due to misapplication of general principles of administrative law.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 777/2011
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court annulled the Minister's decision revoking building permits, ruling the lower court erred in its legal classification. The applicants argued that their construction activities violated the Planning Law, while the government contended the revocation was justified under general administrative principles. The court found that the facts clearly fell under the specific provisions of the Planning Law regarding unauthorized construction, not the general principles of administrative law, rendering the revocation decision legally flawed.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ν. 90/1972 (Planning Law); Ν. 158(I)/1999 (General Principles of Administrative Law): When specific statutory provisions clearly govern a situation, general principles of administrative law cannot be applied to override or misclassify the legal basis for administrative action.

Parole chiave

Generato dall'IA
Administrative Law Building Permits Revocation of Permits General Principles Planning Law Misapplication of Law Constitutional Review cambiamento di destinazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
Ν. 90/1972 - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος του 1972
Ν. 90/1972 - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος του 1972
Άρθρο 146 του Συντάγματος

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Soruor Mohammad Khosh (2011) 1 ΑΑΔ 2170
Soruor Mohammad Khosh (2011) 1 ΑΑΔ 2170
Αυγούστη κ.α. ν. Υπ. Εσωτερίκων (1993) 3 ΑΑΔ 496
Αυγούστη κ.α. ν. Υπ. Εσωτερίκων (1993) 3 ΑΑΔ 496
Μίχαλος Δημητρίου Λτδ και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2009) 3 ΑΑΔ 675
CYPRUS COMMERCIAL CO LTD κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (2009) Υπόθεση 1202/2007
ECLI:CY:DD:2016:145
Administrative court annuls building permit revocation due to misapplication of general principles of administrative law.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Soruor Mohammad Khosh (2011) 1 ΑΑΔ 2170

Αυγούστη κ.α. ν. Υπ. Εσωτερίκων (1993) 3 ΑΑΔ 496

Mίχαλος Δημητρίου Λτδ και Άλλοι ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2009) 3 ΑΑΔ 675

CYPRUS COMMERCIAL CO LTD κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Υπόθεση Αρ.1202/2007, 16 Ιουνίου 2009

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 90/1972 - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος του 1972

Ν. 90/1972 - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος του 1972

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:145

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 777/2011)

6 Ιουνίου 2016

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

1. ΧΡΙΣ-ΕΛΛ-ΔΗΜ-ΕΛ-ΛΤΔ

2. STEPARCO LIMITED Αιτήτριες,

και

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ

1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

2. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Για την αιτήτρια αρ.1, καμία εμφάνιση

Σ. Μαξούτη (κα), για την αιτήτρια αρ. 2

Δ.Μ. Εργατούδη (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την παρούσα προσφυγή προσβάλλεται η νομιμότητα και εγκυρότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 28.4.2011, σύμφωνα με την οποία, δια σχετικού διατάγματος, ανακλήθηκαν οι πολεοδομικές άδειες με αρ. ΛΑΡ/01115/2007 και ΛΑΡ/01116/2007.

Όπως προκύπτει από τα γεγονότα της υπόθεσης, στις 27.11.1991 χορηγήθηκε η πολεοδομική άδεια ΛΑΡ/598/1991 για τροποποίηση οικοδομής που βρισκόταν στο τεμάχιο αρ. 161, στο Δήμο Αραδίππου, και αλλαγή της χρήσης της σε αίθουσα δεξιώσεων, με την προσθήκη και του τεμαχίου αρ. 541. Στις 7/7/1993, χορηγήθηκε η πολεοδομική άδεια ΛΑΡ/357/1993 για επεκτάσεις στην εν λόγω αίθουσα δεξιώσεων, ενώ στις 26/04/2006, η αίτηση με αριθμό ΛΑΡ/651/04, που είχε υποβληθεί για χορήγηση πολεοδομικής άδειας για περαιτέρω επεκτάσεις, απορρίφθηκε.

Εν συνεχεία, και συγκεκριμένα στις 2.8.2007, υποβλήθηκαν από την αιτήτρια αρ. 1 οι αιτήσεις με αριθμό ΛΑΡ/1115/2007 και ΛΑΡ/1116/2007 για αλλαγή χρήσης της προαναφερθείσας αίθουσας δεξιώσεων σε υπεραγορά και για τροποποιήσεις στη σχετική οικοδομή, με την προσθήκη, στην εν λόγω ανάπτυξη, πέραν των τεμαχίων με αρ. 161, 541 και 542, που είχαν περιληφθεί στην άδεια για την αίθουσα δεξιώσεων, και των τεμαχίων 635, 573, 153, 154 και 155 Φ/Σχ.ΧL/38Ε2.

Κατά την εξέταση των αιτήσεων, οι καθ’ ων η αίτηση διαβουλεύθηκαν με το Τμήμα Περιβάλλοντος, το Τμήμα Δημοσίων Έργων, τον Δήμο Αραδίππου και τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού. Ο τελευταίος δεν έφερε ένσταση στη χορήγηση των υπό αναφορά πολεοδομικών αδειών, ενώ θετικές ήσαν και οι απόψεις του Τμήματος Περιβάλλοντος. Αντίθετα, οι εκπρόσωποι του Δήμου Αραδίππου διατύπωσαν τη θέση ότι οποιαδήποτε ανάπτυξη θα πρέπει να γίνει με βάση τις πρόνοιες του Τοπικού Σχεδίου Λάρνακας και ότι οι απόψεις του τοπικού πληθυσμού για την προτεινόμενη ανάπτυξη διίσταντο, ενώ οι εκπρόσωποι του Τμήματος Δημοσίων Έργων ανέφεραν ότι πριν από την έκδοση των σχετικών αδειών, θα έπρεπε να ολοκληρωθούν ορισμένα έργα στο δημόσιο οδικό δίκτυο, με δαπάνη της αιτήτριας εταιρείας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με βάση τις πρόνοιες του Τοπικού Σχεδίου Λάρνακας, οι οποίες εφαρμόζονταν κατά τον ουσιώδη χρόνο στην περιοχή όπου βρίσκονταν οι προαναφερθείσες ιδιοκτησίες, η ανέγερση νέας οικοδομής για χρήση ως υπεραγορά δεν ήταν επιτρεπτή.

Ανησυχίες και ενστάσεις στην χορήγηση των εν λόγω αδειών υποβλήθηκαν, για διάφορους λόγους, και από ομάδες δημοτών καθώς και από τον Πρόεδρο της Σχολικής Εφορείας Αραδίππου. Οι σχετικοί λόγοι και άλλα συναφή στοιχεία υποβλήθηκαν στην αρμόδια Πολεοδομική Αρχή, η οποία, αφού τα αξιολόγησε, προχώρησε, με την απόφασή της, ημερομηνίας 4.2.2010, στη χορήγηση των πολεοδομικών αδειών με βάση τις πρόνοιες της παραγράφου 6.2 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Παραρτήματος Β του Τοπικού Σχεδίου Λάρνακας. Στην απόφασή της, η Πολεοδομική Αρχή παρέθεσε τους λόγους της τελικής της κατάληξης, κρίνοντας ότι η υπεραγορά, με τις αναβαθμισμένες συνθήκες λειτουργίας, ήταν πλέον επιθυμητή της προβληματικής εγκεκριμένης χρήσης (αίθουσα δεξιώσεων), νοουμένου ότι δε θα επιτραπούν προσθήκες σ’ αυτήν και δεν θα γίνει χρήση του ελεύθερου χώρου του γηπέδου της ανάπτυξης παρά μόνο ως χώρου στάθμευσης.

Ωστόσο, στις 31/03/2010 η Πολεοδομική Αρχή, κατόπιν σχετικού παραπόνου που υποβλήθηκε προς τον Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερικών αναφορικά με τη χορήγηση των υπό αναφορά πολεοδομικών αδειών, υπέβαλε σχετική με το εν λόγω παράπονο έκθεση στο Γενικό Διευθυντή, ενώ στις 7.5.2010 η ίδια Αρχή υπέβαλε και δεύτερη έκθεση στο Γενικό Διευθυντή σχετικά με παράπονο που υποβλήθηκε από εκπρόσωπο ομάδας καταστηματαρχών, για την χορήγηση των υπό αναφορά πολεοδομικών αδειών.

Στις 22/06/2010, και εκκρεμούσης προσφυγής που καταχωρήθηκε εναντίον της απόφασης της Πολεοδομικής Αρχής να χορηγήσει τις προαναφερθείσες πολεοδομικές άδειες (προσφυγή αρ. 483/2010), η Πολεοδομική Αρχή επέδωσε Ειδοποίηση Επιβολής στην αιτήτρια αρ. 1, με την οποία αυτή καλούνταν να σταματήσει τις οικοδομικές εργασίες, οι οποίες διεξάγοντο στην υφιστάμενη οικοδομή (αίθουσα δεξιώσεων) χωρίς την εξασφάλιση άδειας οικοδομής. Παράλληλα με την επιστολή της, η Πολεοδομική Αρχή ζητούσε από το Δήμο Αραδίππου να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τερματισμό των οικοδομικών εργασιών. Περαιτέρω, και συγκεκριμένα στις 03/08/2010, η Πολεοδομική Αρχή, μετά από επιτόπια έρευνα, κατά την οποία διαπιστώθηκε ότι τοποθετήθηκαν σιδεροσυνδέσεις πέραν του κελύφους της παλαιάς οικοδομής, επέδωσε στην αιτήτρια εταιρεία ειδοποίηση πρόθεσης ανάκλησης της πολεοδομικής άδειας. Η τελευταία, στις 13.9.2010, υπέβαλε τις παραστάσεις της ως προς την πρόθεση της Πολεοδομικής Αρχής να ανακαλέσει τις χορηγηθείσες πολεοδομικές άδειες και στις 24/09/2010 η Πολεοδομική Αρχή με σχετική επιστολή της διαβίβασε προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών σημείωμα σε σχέση με την προώθηση ανάκλησης των εν λόγω πολεοδομικών αδειών και των παραστάσεων που είχαν υποβληθεί.

Για το όλο ζήτημα, όπως είχε διαμορφωθεί, ζητήθηκε γνωμάτευση από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, προκειμένου η Διοίκηση να λάβει απόφαση για την ανάκληση ή όχι των υπό αναφορά πολεοδομικών αδειών. Η σχετική γνωμάτευση δόθηκε στις 24.1.2011 και στις 28.4.2011 οι καθ’ ων η αίτηση εξέδωσαν το επίδικο διάταγμα ανάκλησης των πολεοδομικών αδειών με αρ. ΛΑΡ/1115/2007 και ΛΑΡ/1116/2007.

Προτού προχωρήσω στην εξέταση των προβαλλόμενων λόγων ακύρωσης, θα πρέπει να επισημανθεί ότι ήδη από τις 10.10.2013 η αιτήτρια 1, παρόλο που συνεχίζει να είναι διάδικος στην παρούσα προσφυγή, δεν εκπροσωπείται δια δικηγόρου, αφού με σχετική δήλωσή της ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την πιο πάνω ημερομηνία, η κυρία Μαξούτη ζήτησε την άδεια του Δικαστηρίου να αποσυρθεί από δικηγόρος της αιτήτριας, η οποία και εδόθη. Συναφώς, αναφέρθηκε στο Δικαστήριο ότι η εν λόγω εταιρεία δεν είχε πλέον το απαιτούμενο έννομο συμφέρον προς προώθηση της παρούσας προσφυγής, δεδομένου ότι η ιδιοκτησία, στην οποία η παρούσα διαδικασία αφορά, ήτοι τα τεμάχια αρ. 153, 154, 155, 161, 541, 542, 635 και 573, Φ/Σχ.40/38.Ε.2, είχε μεταβιβαστεί στις 31.8.2012 από την εταιρεία αυτή (αιτήτρια αρ. 1) στην αιτήτρια αρ. 2, χωρίς να ασκηθεί από την αιτήτρια αρ. 1 το δικαίωμα επαναγοράς της εν λόγω περιουσίας εντός της υπό της σχετικής συμφωνίας αγοραπωλησίας προβλεπόμενης προθεσμίας, η οποία εξέπνευσε στις 19.7.2014. Σημειώνω συναφώς ότι στις 9.5.2014, με σχετικό δικαστικό διάταγμα, προστέθηκε ως διάδικος στην παρούσα προσφυγή και η αιτήτρια 2.

Με την πιο πάνω θέση της δικηγόρου της αιτήτριας συμφώνησε και η πλευρά των καθ’ ων η αίτηση, οι οποίοι ήγειραν προδικαστική ένσταση και, με αναφορά στην CYPRUS COMMERCIAL CO LTD κ.α. v. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1202/2007, ημερ. 16.6.2009, ισχυρίστηκαν ότι η αιτήτρια αρ. 1 απώλεσε το έννομο συμφέρον της να προσβάλει τη νομιμότητα της επίδικης ανάκλησης, λόγω ακριβώς του γεγονότος ότι, με την προαναφερθείσα μεταβίβαση, αυτή έπαψε να είναι ο ιδιοκτήτης της υπό αναφορά ακίνητης περιουσίας.

Πράγματι, όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, με τη μεταβίβαση της προαναφερόμενης περιουσίας από την αιτήτρια αρ. 1 στην αιτήτρια αρ. 2, και χωρίς να έχει ασκηθεί το δικαίωμα επαναγοράς από την αιτήτρια αρ. 1, η τελευταία έπαψε να έχει οποιοδήποτε ιδιοκτησιακό δικαίωμα επί της περιουσίας αυτής και, συνακόλουθα, απώλεσε το απαιτούμενο έννομό της συμφέρον να προωθήσει περαιτέρω την παρούσα προσφυγή. Συναφώς, ισχύουν τα όσα έχουν λεχθεί στην CYPRUS COMMERCIAL CO LTD, τα οποία και υιοθετώ. Κατά συνέπεια, η παρούσα προσφυγή, ως προς την αιτήτρια 1, απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Των πιο πάνω λεχθέντων, προχωρώ να εξετάσω τους εγειρόμενους λόγους ακύρωσης και τις εκατέρωθεν προβαλλόμενες θέσεις προς υποστήριξη και αντίκρουση αυτών.

Λόγοι ακύρωσης

Η αιτήτρια αρ. 2 εγείρει στην αγόρευσή της τον ισχυρισμό ότι εμφιλοχώρησε ουσιώδης νομική και πραγματική πλάνη κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης. Στην υπό εξέταση περίπτωση, ισχυρίζεται, εφαρμογή έχει το άρθρο 36 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972 (Ν.90/1972), ως έχει τροποποιηθεί, και όχι το άρθρο 54 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν.158(Ι)/1999). Το γεγονός δε ότι η επίδικη ανάκληση διενεργήθηκε στη βάση του άρθρου 54, καθιστά αυτήν παράνομη και ακυρωτέα και οι καθ’ ων η αίτηση πεπλανημένα έκριναν ότι μπορεί να τύχει εφαρμογής το εν λόγω άρθρο παράλληλα με το άρθρο 36 του Νόμου 90/1972. Συνεπώς, καταλήγει η αιτήτρια, η επίδικη ανάκληση εκδόθηκε καθ’ υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση και χωρίς την απαιτούμενη νόμιμη εξουσιοδότηση, καθότι στην προκειμένη περίπτωση «η Πολεοδομική Αρχή θεώρησε πεπλανημένα ότι μπορεί να αντλήσει εξουσία για ανάκληση από το άρθρο 54 του Νόμου 158(Ι)/1999».

Ισχυρίζεται περαιτέρω η αιτήτρια ότι η προσβαλλόμενη πράξη πάσχει λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας αλλά και μη επαρκούς και/ή δέουσας αιτιολογίας, δεδομένου ότι εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα κατά πλήρη αντίθεση με τη σχετική επί του θέματος γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και χωρίς να αιτιολογείται πουθενά ο λόγος της απόκλισης από την εν λόγω γνωμάτευση, την οποία η Διοίκηση όφειλε να ακολουθήσει. Επιπλέον, συνεχίζει η αιτήτρια αρ. 2, η υπό των καθ’ ων η αίτηση δοθείσα αιτιολογία της επίδικης ανάκλησης είναι παράνομη και πεπλανημένη, αφού ο λόγος για τον οποίο αποφασίστηκε η εν λόγω ανάκληση δεν ενέπιπτε στις πρόνοιες του άρθρου 54(4) του Νόμου 158(Ι)/1999. Το ζήτημα δε της μεταβολής των πραγματικών συνθηκών είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό της ανάπτυξης και εργασίας εκτός των πλαισίων της πολεοδομικής άδειας. Περαιτέρω, από τη στιγμή που η Διοίκηση ισχυρίζεται ότι συντελέστηκε ανάπτυξη πέραν των ορίων και του πλαισίου της πολεοδομικής άδειας, είχε τη δυνατότητα, σύμφωνα με το Νόμο 90/1972, να επιδόσει Ειδοποίηση Επιβολής, όχι όμως και να εφαρμόσει το προαναφερθέν άρθρο 54(4). Εν προκειμένω, επισημαίνει η αιτήτρια, «μόνο κατ΄επίκληση του δημοσίου συμφέροντος και κατ’ εξαίρεση» θα μπορούσε ενδεχομένως να ευσταθεί η επίδικη ανάκληση.

Τέλος, η αιτήτρια προβάλλει τον ισχυρισμό ότι το επίδικο Διάταγμα ανάκλησης πάσχει ως παραβιάζον ουσιώδη τύπο και δη το άρθρο 36(2) του Νόμου 90/1972, καθότι δεν εγκρίθηκε από τον αρμόδιο Υπουργό, ως προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο.

Οι καθ’ ων η αίτηση αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη, επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε μετά από δέουσα έρευνα, κατ’ ορθή ενάσκηση των εξουσιών που τους παρέχει το οικείο νομοθετικό πλαίσιο. Ειδικότερα, η ευπαίδευτη συνήγορος για τη Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι εν προκειμένω, για σκοπούς ανάκλησης, δεν εφαρμόστηκαν οι πρόνοιες του άρθρου 36 του Νόμου 90/1972, αλλά αυτές του άρθρου 54(4) του Νόμου 158(Ι)/1999, οι οποίες διέπουν γενικά την ανάκληση των διοικητικών πράξεων, καθότι υπήρξε μεταβολή των πραγματικών συνθηκών στις οποίες στηρίχτηκε η έκδοση της ανακληθείσας πράξης ή και των συνθηκών που αποτέλεσαν την προϋπόθεση για την έκδοση της ανάκλησης. Παραγνωρίζει δε η αιτήτρια, συνεχίζει η κ. Εργατούδη, το σύμφυτο δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση της Διοίκησης να ανακαλεί διοικητική απόφαση για λόγους νομιμότητας, «όταν προκύπτουν νέα γεγονότα που διασαλεύουν το θεμέλιο της ληφθείσας απόφασης». Για να καταλήξει ότι στην παρούσα περίπτωση δεν τυγχάνει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 54(6). Επικαλούμενη δε την προαναφερθείσα γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, εισηγείται ότι οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου μπορούν να ισχύσουν παράλληλα με τις ειδικές διατάξεις, εν προκειμένω το άρθρο 36 του Νόμου 90/1972, στο μέτρο που δεν αλληλοκαλύπτονται.

Περαιτέρω, αντικρούοντας τον ισχυρισμό περί ανάκλησης που πάσχει ως αναιτιολογήτως αποκλίνουσα από την υπό αναφορά γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα, οι καθ’ ων η αίτηση προβάλλουν ότι «η Νομική Υπηρεσία δε γνωμάτευσε για το κατά πόσο δικαιολογείται με βάση τα πολεοδομικά δεδομένα η ανάκληση των δυο πολεοδομικών αδειών καθότι έκρινε ότι το θέμα είναι τεχνικό και όχι νομικό». Συνεπώς, δεν τίθεται θέμα απόκλισης. Η δε αιτιολογία της επίδικης ανάκλησης προκύπτει ξεκάθαρα από το σχετικό διάταγμα, στο οποίο καταγράφηκαν λεπτομερώς πως μεταβλήθηκαν οι συνθήκες που αποτέλεσαν την προϋπόθεση έκδοσης των πολεοδομικών αδειών. Τέλος, οι καθ’ ων επισημαίνουν ότι εν προκειμένω επικαλέστηκαν τις πρόνοιες του άρθρου 54(4) και όχι αυτές του άρθρου 54(3) του Νόμου 158(Ι)/1999, αφού η επίδικη ανάκληση δεν έγινε για λόγους δημοσίου συμφέροντος.

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων.

Όπως έχει εκτεθεί ανωτέρω, η αιτήτρια 2, με τον πρώτο προβαλλόμενο λόγο ακύρωσης, θέτει ζήτημα πλάνης των καθ’ ων η αίτηση ως προς το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο της επίδικης ανάκλησης. Είναι πρόδηλο, κατά τους ισχυρισμούς της, ότι οι καθ’ ων η αίτηση «προχώρησαν στην επίδικη ανάκληση με την πεπλανημένη αντίληψη ότι μπορεί να τύχει εφαρμογής και το άρθρο 54 του Ν. 158(Ι)/99 παράλληλα με το άρθρο 36 του Ν.90/72». Όμως είναι πρόδηλο, συνεχίζει, ότι το εν λόγω άρθρο 36 δεν παρέχει την εξουσία στη Διοίκηση να ανακαλέσει πολεοδομική άδεια όταν μεταβάλλονται οι πραγματικές συνθήκες στις οποίες στηρίχθηκε η χορήγησή της ή που αποτελούσαν προϋπόθεσή της, παρά μόνο για λόγους που αφορούν αποκλειστικά στο σοβαρό επηρεασμό της πολεοδομικής ρύθμισης της περιοχής, κάτι που εν προκειμένω δεν έχει συμβεί. Ούτε και εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες στο άρθρο 54 αρχές. Συνακόλουθα, η αιτήτρια εγείρει και τον ισχυρισμό περί παράνομης και πεπλανημένης αιτιολογίας της επίδικης ανάκλησης.

Εν πρώτοις, είναι σαφές από το κείμενο της επίδικης ανάκλησης ότι αυτή βασίστηκε αποκλειστικά στο Νόμο 158(Ι)/1999 και δη στο άρθρο 54(4) αυτού, σύμφωνα με το οποίο «Επιτρέπεται η ανάκληση διοικητικής πράξης σε περίπτωση μεταβολής των πραγματικών συνθηκών στις οποίες στηρίχθηκε η έκδοσή της ή που αποτελούσαν σύμφωνα με το νόμο την προϋπόθεση για την έκδοσή της».

Περαιτέρω, είναι επίσης ξεκάθαρο ότι στην υπό εξέταση υπόθεση, η επίδικη ανάκληση έλαβε χώρα επειδή, σύμφωνα με τα όσα εκτίθενται στο κείμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, μετά τη χορήγηση των σχετικών πολεοδομικών αδειών, διαπιστώθηκε ότι οι εργασίες επανανέγερσης και στήριξης των κτιρίων δεν έγιναν σύμφωνα με τις πρόνοιες των εν λόγω αδειών.

Είναι βέβαια ορθή η παρατήρηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της αιτήτριας ότι, σύμφωνα με το άρθρο 54(6) του Νόμου 158(Ι)/1999, οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου αναφορικά με την ανάκληση των διοικητικών πράξεων δεν ισχύουν εφόσον η ανάκληση ρυθμίζεται από ειδικό νόμο. Στις περιπτώσεις ανάκλησης πολεοδομικών αδειών, τυγχάνει εφαρμογής ο Νόμος 90/1972 και δη το άρθρο 36 αυτού. Σύμφωνα με το εδάφιο (1) του εν λόγω άρθρου-

«Άνευ επηρεασμού της επιφυλάξεως εις το εδάφιον (1) του άρθρου 28, εάν η Πολεοδομική Αρχή θεωρή ότι η ανάπτυξις ακινήτου ιδιοκτησίας δια την οποίαν έχει χορηγηθή άδεια δυνάμει του παρόντος Νόμου θα επηρεάσει σοβαρώς την πρέπουσαν πολεοδομικήν ρύθμισιν της περιοχής, τότε η Πολεοδομική Αρχή δύναται, τηρουμένων των επομένων διατάξεων του παρόντος άρθρου, δια Διατάγματος, να ανακαλέση ή τροποποιήση την άδειαν καθ’ ην έκτασιν θεωρεί τούτον σκόπιμον».

Δεδομένων των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης, και δη του περιεχομένου της επίδικης απόφασης, είναι ξεκάθαρο ότι η υπό εξέταση περίπτωση δεν εμπίπτει στην προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 36, το οποίο και δεν τυγχάνει εφαρμογής. Συνεπώς, είναι εσφαλμένος ο ισχυρισμός της αιτήτριας ότι στην προκειμένη περίπτωση τυγχάνει εφαρμογής η εν λόγω πρόνοια και ότι η έκδοση των επίδικων πολεοδομικών αδειών έγινε δυνάμει του Νόμου 90/72.

Ούτε όμως και το άρθρο 54(4) του Νόμου 158(Ι)/1999 τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω, όπως οι καθ’ ων η αίτηση εσφαλμένα ισχυρίζονται, αφού είναι σαφές κατά την άποψή μου ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν αφορά και/ή δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής, δεδομένου ότι στην παρούσα υπόθεση δεν υφίσταται ζήτημα γεγονότων που έρχονται στο φως μεταγενέστερα ή/και γεγονότων που έχουν προκύψει εκ των υστέρων, τα οποία να διασαλεύουν το θεμέλιο της ληφθείσας απόφασης, ούτε και, κατ΄επέκταση, ζήτημα οποιασδήποτε μεταγενέστερης μεταβολής πραγματικών συνθηκών.

Η θέση των καθ’ ων η αίτηση, όπως καταγράφεται στην επίδικη απόφαση ανάκλησης, ότι οι εργασίες επανανέγερσης και στήριξης των κτιρίων δεν έγιναν σύμφωνα με τις πρόνοιες των εν λόγω αδειών, υπό το φως και των αποφάσεων της ημεδαπής νομολογίας επί του θέματος, δεν συνιστά ούτε μεταβολή συνθηκών ούτε και νέα γεγονότα που έχουν προκύψει εκ των υστέρων.

Οι πρόνοιες του άρθρου 54(4) τυγχάνουν εφαρμογής στις περιπτώσεις γεγονότων που έρχονται στο φως μετά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης (βλ. Αυγουστή κ.α. ν. Υπουργού Εσωτερικών (1993) 3 Α.Α.Δ. 496) ως και περιπτώσεις που είχε εμφιλοχωρήσει πλάνη της Διοίκησης περί τα πράγματα κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης:

δηλαδή μια «πλήρως εσφαλμένη αντίληψη της διοικήσεως για την ύπαρξη ή μη ύπαρξη των πραγματικών προϋποθέσεων της διοικητικής πράξεως, είτε αυτές απαιτούνται αμέσως από το νόμο, είτε στήριξε σε αυτές η διοίκηση την άσκηση της διακριτικής της ευχέρειας» (βλ. Κωνσταντή Σπανάσιη ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 132/2011, ημερ. 29.5.2011).

Παρόμοια λέχθηκαν και στην Μίχαλος Δημητρίου Λτδ κ.α ν. Δημοκρατίας (2009) 3 Α.Α.Δ. 675. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι τις πιο πάνω υποθέσεις αναφέρει και στην γραπτή αγόρευσή της η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, ωστόσο, για τους λόγους που έχω εξηγήσει αμέσως ανωτέρω, αυτές δεν τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση και, εν πάση περιπτώσει, δεν προσθέτουν οτιδήποτε στην επιχειρηματολογία της κ.

Εργατούδη. Επαναλαμβάνω ότι στην υπό εξέταση υπόθεση δεν υφίσταται ζήτημα πλάνης περί τα πράγματα, ως ήταν η περίπτωση στις προαναφερθείσες υποθέσεις. Το γεγονός δε ότι οι εργασίες επανανέγερσης και στήριξης των κτιρίων δεν έγιναν σύμφωνα με τα οικεία σχέδια, τα οποία αποτελούσαν μέρος των χορηγηθεισών αδειών και, κατ’ επέκταση δεν έγιναν σύμφωνα με τις πρόνοιες των εν λόγω αδειών, δε συνιστά σε καμία περίπτωση πλάνη περί τα πράγματα, ούτε βεβαίως και περίπτωση μεταβολής των συνθηκών, εν τη εννοία που έχει εκτεθεί ανωτέρω.

Κατά συνέπεια, δεν τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του άρθρου 54(4) του Νόμου 158(Ι)/1999, όπως εσφαλμένα και πεπλανημένα έκριναν οι καθ’ ων η αίτηση.

Αντίθετα, η υπό εξέταση περίπτωση φαίνεται να εμπίπτει στις πρόνοιες άρθρου 46 του Νόμου 72/90, αναφορικά με τη δυνατότητα της Πολεοδομικής Αρχής να επιδώσει Ειδοποίηση Επιβολής στον ιδιοκτήτη και κάτοχο της ιδιοκτησίας στην οποία αυτή αφορά. Σύμφωνα με το εδάφιο (1) του εν λόγω άρθρου-

«Τηρουµένων των ακολούθων διατάξεων του παρόντος άρθρου και, εν τη περιπτώσει αρχής τινος εις την οποίαν έχουσι µεταβιβασθή αρµοδιότητες, οιασδήποτε Εντολής δοθείσης υπό του Υπουργού, οσάκις η Πολεοδοµική Αρχή θεωρή ότι—

(α) οιαδήποτε ανάπτυξις ακινήτου ιδιοκτησίας εξετελέσθη άνευ της χορηγήσεως πολεοδοµικής αδείας απαιτουµένης προς τούτο συµφώνως προς το Πέµπτον Μέρος· ή

(β) οιοιδήποτε όροι ή περιορισµοί υπό τους οποίους είχε χορηγηθή πολεοδοµική άδεια δεν ετηρήθησαν,

τότε η Πολεοδοµική Αρχή δύναται, εάν θεωρή τούτο σκόπιµον προς το συµφέρον της πρεπούσης πολεοδοµικής ρυθµίσεως, να επιδώση ειδοποίησιν δυνάµει του παρόντος άρθρου (εν τω παρόντι Νόµω ανάφεροµένην ως «ειδοποίησις επιβολής»)».

Το γεγονός δε ότι οι πιο πάνω διατάξεις τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση επιβεβαιώνεται από το ότι οι καθ’ ων η αίτηση, πράγματι απέστειλαν στις 22.6.2010 Ειδοποίηση Επιβολής δυνάμει του άρθρου 46 στην αιτήτρια 1 (Παράρτημα 25 στην ένσταση των καθ’ ων), καλώντας την όπως εντός πέντε ημερών σταματήσει άμεσα τις οικοδομικές της εργασίες μέχρις ότου εξασφαλιστεί η απαιτούμενη άδεια οικοδομής. Συνεπώς, με την υπό των καθ’ ων η αίτηση υπαγωγή της πιο πάνω συμπεριφοράς στις πρόνοιες του άρθρου 46 και όχι σε αυτές του άρθρου 36 του Νόμου 90/72, προκύπτει ότι και οι ίδιοι οι καθ’ ων γνώριζαν ότι τα γεγονότα της παρούσας μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τις πρόνοιες του προαναφερθέντος άρθρου 46, αλλά δεν μπορούσαν να οδηγήσουν στην εφαρμογή των διατάξεων περί ανακλήσεως.

Συνεπώς, στην παρούσα υπόθεση και για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί πιο πάνω, δεν τυγχάνουν εφαρμογής ούτε οι πρόνοιες του άρθρου 36 του Νόμου 90/72, αλλ’ ούτε αυτές του άρθρου 54(4) του Νόμου 158(Ι)/1999. Συναφώς, θεωρώ ορθή την παρατήρηση της δικηγόρου της αιτήτριας ότι εν προκειμένω, η ανάκληση δυνάμει του Νόμου 158(Ι)/1999 θα μπορούσε ενδεχομένως και υπό προϋποθέσεις να είναι εφικτή κατ’ επίκληση του δημοσίου συμφέροντος, σύμφωνα με το άρθρο 54(3) του εν λόγω Νόμου[1]. Κάτι βέβαια που δεν έγινε και συνεπώς η εν λόγω εισήγηση δε μπορεί να εξεταστεί περαιτέρω.

Θεωρώ επίσης χρήσιμο να επισημάνω, χωρίς βέβαια να εξετάζω την ορθότητα της συγκεκριμένης θέσης, και το εξής: στην προαναφερθείσα γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 24.1.2011 (Παράρτημα 37 στην ένσταση), εκφράζεται η άποψη ότι οι γενικές αρχές, «ως τέτοιες», μπορούν να ισχύουν παράλληλα με τις ειδικές διατάξεις (εν προκειμένω αυτές του Νόμου 90/72), στο μέτρο που δεν αλληλοκαλύπτονται. Ωστόσο, ακόμη και αν η εν λόγω θέση γίνει αποδεκτή, ουδέν προσθέτει στην υπό εξέταση υπόθεση αφού, όπως ξεκάθαρα προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, η επίδικη ανάκληση στηρίχθηκε αποκλειστικά στις πρόνοιες του Νόμου 158(Ι)/1999 και δη σε αυτές του άρθρου 54(4). Συνεπώς, δεν τίθεται καν θέμα παράλληλης εφαρμογής των δυο νομοθεσιών στην υπό εξέταση υπόθεση.

Ενόψει των πιο πάνω, καταλήγω ότι προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει ως πεπλανημένη, αφού κρίνω ότι κατά την υπό των καθ’ ων η αίτηση λήψη της εν λόγω απόφασης, εμφιλοχώρησε πλάνη ως προς το εφαρμοστέο νομικό καθεστώς και την υπαγωγή των γεγονότων της υπό εξέταση υπόθεσης στο συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο. Ωσαύτως θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει και λόγω εσφαλμένης αιτιολογίας, αφού η συγκεκριμένη εσφαλμένη υπαγωγή των γεγονότων της υπόθεσης στο συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο, αποτέλεσε μέρος της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης ανάκλησης.

Με τις πιο πάνω διαπιστώσεις, παρέλκει η εξέταση άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα προσφυγή.

Κατά συνέπεια, ως προς την αιτήτρια 2, η προσφυγή επιτυγχάνει με €1.200 έξοδα υπέρ της εν λόγω αιτήτριας, πλέον Φ.Π.Α, αν υπάρχει. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με βάση το Άρθρο 146.(4)(β) του Συντάγματος.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

[1] Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, «Η ανάκληση και νόμιμης διοικητικής πράξης, ακόμη και αν πέρασε εύλογο χρονικό διάστημα από την έκδοσή της, δικαιολογείται για λόγους δημοσίου συμφέροντος».

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο