Administrative court dismisses appeal against building permit citing lack of legal grounds and insufficient research claims.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court dismissed the plaintiff's appeal against a building permit issued to a third party, upholding the administrative decision. The plaintiff argued the permit lacked sufficient research and violated principles of good administration, but the court found these claims were not supported by legal reasoning. The court determined that the administrative body had conducted adequate research and that the legal advisor's role was merely advisory, thus rejecting the procedural and substantive objections.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 146 of the Constitution; The administrative court must reject appeals based on factual assertions presented as legal grounds without proper legal substantiation, and dismiss claims of insufficient research unless the absence of such research deprives the act of necessary justification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Παναγίδης Σάββας ν. Αριστείδη Αριστείδου (2007) 1 ΑΑΔ 1211
Δημοκρατία ν. Πογιατζή (1992) 3 ΑΑΔ 196
Δημοκρατία ν. Κουκκουρή κ.α. (1993) 3 ΑΑΔ 598
Mιχαηλίδης Γεώργιος ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 135
Zίζιρου Λουκία και Άλλοι ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 631
Latonia Estate Ltd και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 672
Ράφτης Αντώνης ν. Kυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων (2002) 3 ΑΑΔ 345
Μακρομάλης Ανδρέας Γ. ν. Δήμου Λάρνακας (2007) 4 ΑΑΔ 494
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:174
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 549/2012
16 Ιουνίου 2016
[Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ.Δ.Δ.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ
ΑΝΔΡΕΑ Γ. ΜΑΚΡΟΜΑΛΗ
Αιτητή
ΚΑΙ
ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
Καθ’ ου η Αίτηση
………………………….
Για αιτητή: κ. Σωτηρίου για Δημητρίου & Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε.
Για καθ’ ου η αίτηση: κ. Π. Χατζηχριστοφής για Μάμας Χατζή Χριστοφής & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.
Για ενδιαφερόμενο μέρος: κα Κ. Στιβαρού για Ιωαννίδης Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Ε. Μιχαήλ, Δ.Δ.Δ.: Με την προσφυγή του ο αιτητής ζητά την ακύρωση της άδειας ημερομηνίας 8.12.2011 που χορηγήθηκε στο ενδιαφερόμενο μέρος Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου.
Η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελεί το αποτέλεσμα διαδικασίας επανεξέτασης μετά το ακυρωτικό αποτέλεσμα στην υπόθεση 200/2006 ημερομηνίας 27.7.2007 σύμφωνα με την οποία ακυρώθηκε η απόφαση του καθ’ ου η αίτηση να χορηγήσει άδεια οικοδομής στο ενδιαφερόμενο μέρος για την ανέγερση υποσταθμού στα τεμάχια αριθμός 989 και 990, Φ/Σχ.XL/56.6.IV.
Η αρχική απόφαση του καθ’ ου η αίτηση ακυρώθηκε με την δικαστική απόφαση ημερομηνίας 27.7.2007 λόγω ανεπαρκούς έρευνας και παραβίασης της αρχής της καλής πίστης και χρηστής διοίκησης.
Ο καθ’ ου η αίτηση σε συνεδρία του ημερομηνίας 8.12.2011 αποφάσισε την έκδοση της αιτούμενης άδειας οικοδομής. Ο αιτητής ενημερώθηκε για την απόφαση με επιστολή του καθ’ ου η αίτηση ημερομηνίας 27.1.2012.
Ο καθ’ ου η αίτηση και το ενδιαφερόμενο μέρος εγείρουν προδικαστική ένσταση ισχυριζόμενοι ότι η προσφυγή είναι παράτυπη αφού ως νομικός λόγος προβάλλεται ισχυρισμός ο οποίος αποτελεί πραγματικό και όχι νομικό λόγο.
Στην προσφυγή του ο αιτητής πράγματι προβάλλει ένα και μοναδικό νομικό σημείο που είναι το ακόλουθο:
«Κανένα κτίσμα δεν μπορεί να απέχει λιγότερο από 6 μέτρα από το όριο του τεμαχίου.»
Σχετικός με την ένσταση που εγείρεται είναι ο Κανονισμός 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου ο οποίος προνοεί ότι:
«Έκαστος διάδικος δέον διά των εγγράφων προτάσεων αυτού να εκθέτη τα νομικά σημεία επί των οποίων στηρίζεται, αιτιολογών συγχρόνως ταύτα πλήρως. Διάδικος εμφανιζόμενος άνευ συνηγόρου δεν υποχρεούται εις συμμόρφωσιν προς τον κανονισμόν τούτον.»
Στην παρούσα υπόθεση ο αιτητής εμφανίζεται μέσω δικηγόρου και συνεπώς η απαίτηση του Κανονισμού 7 τυγχάνει εφαρμογής. Η σημασία της τήρησης του Κανονισμού 7 αναφέρεται στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 135:
«Η έννοια του νομικού σημείου είναι αδιαχώρητη από τον επακριβή προσδιορισμό του. Αλλιώς θα μπορούσε κανείς να επικαλεστεί γενικά τα όσα διαλαμβάνονται στο Άρθρο 146 του Συντάγματος ως λόγοι ακυρότητας, ήτοι, ότι η απόφαση «είναι αντίθετος προς τας διατάξεις του Συντάγματος ή τον νόμον ή εγένετο καθ’ υπέρβασιν ή κατάχρησιν της εξουσίας …». Η ανάγκη για εξειδίκευση υπογραμμίζεται άλλωστε από την απαίτηση του κανονισμού για πλήρη αιτιολόγηση. Το τι βέβαια αποτελεί ικανοποιητική εξειδίκευση συνδέεται και με τη φύση του τιθέμενου ζητήματος.»
Επίσης, στην υπόθεση Latomia Estate Ltd κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2001) 3Β Α.Α.Δ. 672 αναφέρθηκε ότι:
«Στην παρούσα περίπτωση η απλή επίκληση της παραβίασης ενός συνταγματικού άρθρου, συγκεκριμένων νόμων και γενικών διοικητικών αρχών χωρίς οποιαδήποτε συγκεκριμενοποίηση δεν είναι αρκετή. Οι εφεσείοντες απέτυχαν να συνοδεύσουν τους ισχυρισμούς με εκείνα τα στοιχεία και γεγονότα τα οποία θα εφοδίαζαν το Δικαστήριο με την εξέταση της νομιμότητας της διοικητικής απόφασης (Ίδε Δημοκρατία ν. Κουκκουρή (1993) 3 Α.Α.Δ. 598).»
Εξετάζοντας το δικόγραφο της αίτησης προσφυγής που καταχώρησε ο αιτητής, διαπιστώνω ότι ο γενικός και αόριστος ισχυρισμός που προβάλλεται ως νομικό σημείο, προσδιορίζεται με κάπως μεγαλύτερη ακρίβεια στην παράγραφο 12.α των γεγονότων.
Παρατηρώ επίσης ότι στα γεγονότα του δικογράφου προβάλλονται και άλλοι νομικοί ισχυρισμοί που θα έπρεπε να αναφέρονται στα νομικά σημεία και όχι στα γεγονότα.
Παρόλο που δεν είναι θεμιτό η σύνταξη ενός δικογράφου να εκτελείται τυχαία, εντούτοις καταλήγω πως έστω και με ανορθόδοξο τρόπο ο αιτητής προσδιορίζει κάποιους νομικούς ισχυρισμούς με το δικόγραφό του και συνεπώς η προδικαστική ένσταση απορρίπτεται.
Σε αντίθεση με τα πιο πάνω, στη γραπτή και απαντητική του αγόρευση ο αιτητής προωθεί ένα και μοναδικό λόγο ακυρότητας ο οποίος αφορά έλλειψη δέουσας έρευνας. Οι υπόλοιποι λόγοι ακυρότητας αν και εσφαλμένα δικογραφημένοι, φαίνεται να εγκαταλείφθηκαν ή παρέμειναν μετέωροι αφού δεν προωθήθηκαν μέσω της γραπτής αγόρευσης. Όπως έχει επανειλημμένα αποφασιστεί από τη νομολογία, γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί που δεν προωθούνται με τον κατάλληλο τρόπο, δεν μπορούν να εξεταστούν (Δημοκρατία ν. Πογιατζή (1992) 3 Α.Α.Δ. 196, Ζίζυρου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 631).
Συνεπώς, προχωρώ να εξετάσω τους ισχυρισμούς του αιτητή που αφορούν έλλειψη δέουσας έρευνας. Ισχυρίζεται ο αιτητής ότι το ενδιαφερόμενο μέρος δεν προέβηκε σε νέα έρευνα για εξεύρεση άλλου τεμαχίου - ως όφειλε στη βάση της ακυρωτικής απόφασης στην υπόθεση 200/2006 - αλλά στηρίχτηκε σε προηγούμενη έρευνα που πραγματοποίησε πριν την έκδοση της ακυρωτικής απόφασης. Ισχυρίζεται επίσης ότι ο καθ’ ου η αίτηση δεν ολοκλήρωσε τη διερεύνηση της υπόθεσης αφού δεν έλαβε νομική συμβουλή.
Κρίνω ότι τα επιχειρήματα που προβάλλει ο αιτητής δεν ευσταθούν. Το σκεπτικό της ακυρωτικής απόφασης στην υπόθεση 200/2006 καταγράφονται στις σελίδες 8 -9 της απόφασης:
«Θεωρώ την όλη διερεύνηση του θέματος ως ανεπαρκή. Όφειλε ο καθου η αίτηση να δώσει την ευκαιρία στον αιτητή, όπως του είχε υποσχεθεί, να δικαιολογήσει την ένσταση του, πράγμα που παρέλειψε να πράξει. Επίσης η απόφαση αντιβαίνει προς την αρχή της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης. Δεν μπορεί ο καθου η αίτηση να υπόσχεται γραπτώς, και μάλιστα δυο φορές, ότι δεν θα ανεγερθεί ο σταθμός στο χώρο που διαμαρτυρήθηκε ο αιτητής και η σύζυγος του, και τελικά να παραχωρείται άδεια για την ανέγερση του χωρίς να τους δοθεί η ευκαιρία να ακουστούν. Ο καθου η αίτηση τους είχε επανειλημμένα αναφέρει ότι σε περίπτωση που θα αποφάσιζε πού θα ανεγερθεί ο εν λόγω υποσταθμός, θα τους ενημέρωνε.
Ο ισχυρισμός του καθού η αίτηση ότι έδωσε τη βεβαίωση ημερ.2/12/04 στη σύζυγο του αιτητή διότι κατά την εν λόγω ημερομηνία απειλούσε να πέσει από την ταράτσα του Δημοτικού Μεγάρου εκτός αν την διαβεβαίωναν ότι δεν θα παραχωρείτο άδεια για την ανέγερση του υποσταθμού, και ότι η εν λόγω βεβαίωση δεν αποτελεί νομικό και δεσμευτικό έγγραφο, επιβεβαιώνει ότι ο Δήμος ενήργησε με τρόπο που ξεγέλασε τον αιτητή. Δεν αποφαίνομαι στην παρούσα για τη νομιμότητα του εγγράφου. Απλώς τα γεγονότα είναι τέτοια που όφειλε ο καθού η αίτηση να διερευνούσε περαιτέρω το θέμα ενόψει και της άποψης του αντιδημάρχου ότι η ΑΗΚ δεν είχε εξαντλήσει την έρευνα κατά πόσο μπορούσε να γίνει ο υποσταθμός σε άλλο χώρο, παρέχοντας έτσι την ευκαιρία και στον αιτητή να δικαιολογήσει την ένσταση του.»
Το επιχείρημα του αιτητή για έλλειψη δέουσας έρευνας από το ενδιαφερόμενο μέρος, δεν προκύπτει ως υποχρέωση από το πιο πάνω σκεπτικό της απόφασης. Η αναφορά στο ενδιαφερόμενο μέρος στην ακυρωτική απόφαση γίνεται ως ενισχυτικό ή υποστηρικτικό της περαιτέρω διερεύνησης που θα έπρεπε να είχε γίνει από τον καθ’ ου η αίτηση δεδομένης της αναφοράς στα πρακτικά της προηγούμενης απόφασης σε συγκεκριμένη δήλωση του αντιδημάρχου, ως μειοψηφία.
Επίσης, έρεισμα στα γεγονότα δεν έχει ούτε το επιχείρημα του αιτητή περί μη επαρκούς έρευνας λόγω μη λήψης νομικής συμβουλής.
Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, ο καθ’ ου η αίτηση ζήτησε και έλαβε νομική συμβουλή για τον τρόπο επανεξέτασης της υπόθεσης (βλ. επιστολή δικηγόρων του καθ’ ου η αίτηση ημερομηνίας 4.4.2008) η οποία και ακολουθήθηκε. Πρόσθετα, σύμφωνα με το πρακτικό της συνεδρίας της Επιτροπής Πολεοδομίας, Κυκλοφοριακών Θεμάτων και Τροχονομίας ημερομηνίας 22.9.2011, αποφασίστηκε:
«[…] ομόφωνα να συστήσει την παραχώρηση άδειας οικοδομής και να παραπέμψει το θέμα για συζήτηση και λήψη τελικής απόφασης στην ολομέλεια του Δημοτικού Συμβουλίου στην παρουσία και του Νομικού Συμβουλίου του Δήμου.»
Η ως άνω απόφαση κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 6.12.2011 στους δικηγόρους του καθ’ ου η αίτηση και κλήθηκε ο δικηγόρος να παραστεί στη συνεδρία του καθ’ ου η αίτηση στις 8.12.2011. Κατά την εν λόγω συνεδρία, όπως προκύπτει από το πρακτικό, ο δικηγόρος του καθ’ ου η αίτηση:
«[…] επεξηγεί σε όλες του τις πτυχές το ιστορικό και τις μέχρι σήμερα εξελίξεις.
Ακολούθως ο κ. Χ’’ Χριστοφής και ο Δημοτικός Μηχανικός απαντούν σε ερωτήσεις των Μελών του Δημοτικού Συμβουλίου.
Στη συνέχεια ο Νομικός Σύμβουλος του Δήμου και ο Δημοτικός Μηχανικός αποχωρούν από την αίθουσα συνεδριάσεων και το Δημοτικό Συμβούλιο αφού συζητά το θέμα ενδελεχώς και επισταμένα, αποφασίζει ομόφωνα την έκδοση της αιτούμενης άδειας οικοδομής με όρους και προϋποθέσεις όπως αναφέρονται λεπτομερώς στο φάκελο της αίτησης.»
Η τελική απόφαση, ανήκει βεβαίως στον καθ’ ου η αίτηση. Ο νομικός σύμβουλος δεν είναι μέλος του καθ’ ου η αίτηση και η συνεισφορά του στο έργο του καθ’ ου η αίτηση είναι συμβουλευτικής φύσης - εάν και εφόσον το ζητήσει ο καθ’ ου η αίτηση - χωρίς να ασκεί αποφασιστική αρμοδιότητα.
Όπως διαμορφώθηκε μέσα από τη νομολογία, η υποχρέωση τήρησης άρτιων πρακτικών επιβάλλεται για σκοπούς διασφάλισης δικαστικού ελέγχου. Εντούτοις, η μη τήρηση πρακτικών ή άρτιων πρακτικών δεν καθιστά αφ’ εαυτής άκυρη μια πράξη εκτός αν η απουσία πρακτικών ή η ασάφεια τους στερεί την πράξη της δέουσας αιτιολογίας (Αντώνης Ράφτης ν. Δημοκρατίας κ.α. (2002) 3 Α.Α.Δ. 345, Κυριακόπουλος, Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο, Τόμος 2, σελ. 26 και Στασινόπουλος, Δίκαιο των Διοικητικών Πράξεων (1951) σελ. 223).
Με δεδομένο το πιο πάνω, καταλήγω ότι δεν πάσχει η απόφαση λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας για τους λόγους που επικαλείται ο αιτητής και αφορούν τον νομικό σύμβουλο του καθ’ ου η αίτηση.
Η προσφυγή απορρίπτεται με €1.300 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ του καθ’ ου η αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Ε. Μιχαήλ,
Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο