Administrative Court dismisses appeal as non-justiciable since the act is merely informational, not an executive administrative act.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court dismissed the appellants' appeal against a ministerial decision to publicly announce their salmonella outbreak in eggs. The appellants argued the announcement caused reputational damage and lacked legal basis, while the Government contended it was a necessary public information measure. The court ruled that the announcement was merely a factual report of a prior decision and did not create rights or obligations, thus failing to meet the definition of an actionable executive administrative act.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 146 of the Constitution; An announcement of facts regarding a previous administrative decision does not constitute an executive administrative act and is therefore not actionable before the Administrative Court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ηλία Χρυσόστομος & Υιός Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας (2011) 1 ΑΑΔ 1970
NICOS KOLOKASSIDES ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH THE MINISTER OF FINANCE (1965) 3 CLR 542
REPUBLIC (COUNCIL OF MINISTERS AND OTHERS) ν. COSTAS CH. DEMETRIOU AND OTHERS (1972) 3 CLR 219
KARATSIS ν. REPUBLIC (1987) 3 CLR 900
Δημοκρατία ν. Χατζηπαντελή (1989) 3 ΑΑΔ 961
Δημοκρατία ν. Sunoll Bunkering Ltd (1994) 3 ΑΑΔ 26
Θαλασσινός Γρηγόρης, ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω Eπιτροπής Δημόσιας Yπηρεσίας (Aρ. 1) (1995) 3 ΑΑΔ 255
Γεωργίου Kλεάνθης Hλία ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντή Kοινωνικών Aσφαλίσεων και άλλου. (1995) 3 ΑΑΔ 349
Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου ν. ΕπιτροπήςΠροστασίας του Ανταγωνισμού (2002) 3 ΑΑΔ 314
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:177
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 1017/2011)
17 Ιουνίου, 2016
[Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
1. ΣΑΒΒΑΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ ΛΤΔ
2. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΕΡΟΥΔΗΣ
Αιτητών,
-ΚΑΙ-
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
(1) ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ
ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
(2) ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
Καθ’ ων η Αίτηση.
Κ. Αγαθοκλέους, για ΠΡΟΥΝΤΖΟΣ & ΠΡΟΥΝΤΖΟΣ Δ.Ε.Π.Ε., δικηγόροι για Αιτητές
Ε. Συμεωνίδου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α’, για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Δικηγόρο για Καθ’ ων η αίτηση
ΑΠΟΦΑΣΗ
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Δ.Δ.Δ.: Με την παρούσα προσφυγή οι αιτητές επιζητούν την ακόλουθη θεραπεία:
«Δήλωση και/ ή Απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ ή απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση δια της οποίας στις 21/6/2011 ενημέρωναν τους Αιτητές ότι θα προβούν σε σχετική ανακοίνωση στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας για ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού σχετικά με την Επωνυμία των Αιτητών για κατ’ ισχυρισμό εξεύρεσης σαλμονέλλας στα αυγά τους είναι παράνομη και συνεπώς άκυρη»
Όπως ενημέρωσαν αρχικά με την γραπτή τους αγόρευση οι αιτητές, αυτοί έχουν καταχωρήσει τρεις ξεχωριστές προσφυγές αναφορικά με το θέμα ενεργειών των Καθ’ ων η αίτηση στα πλαίσια συγκεκριμένου ελέγχου, στον οποίο προέβηκαν οι τελευταίοι στη φάρμα των αιτητών στο Μαρκί το έτος 2011.
Συγκεκριμένα, η υπ’ αρ. 1018/2011 προσφυγή των αιτητών στρεφόταν εναντίον απόφασης των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 21.6.2011 (κοινοποιημένη με την ίδια επιστολή, για την οποία γίνεται αναφορά στην θεραπεία της παρούσας προσφυγής) με την οποία οι καθ’ ων η αίτηση ενημέρωναν τους αιτητές ότι ανιχνεύθηκε Salmonellas Enteritidis σε κόπρανα από σμήνος του θαλάμου τους με αριθμό 2 και ότι θα προέβαιναν στην καταστροφή των πτηνών και των αυγών του εν λόγω θαλάμου. Η εν λόγω προσφυγή απορρίφθηκε με απόφαση του Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Χριστοδούλου ημερομηνίας 5.9.2014.
Επίσης, η υπ’ αρ. 1019/2011 προσφυγή των αιτητών στρεφόταν εναντίον απόφασης των καθ’ ων η αίτηση δια της οποίας στις 6.7.2011 τα αυγά που κατακρατούντο στο υποστατικά των αιτητών δεν πρέπει να εξεταστούν και πρέπει να καταστραφούν. Η εν λόγω προσφυγή απορρίφθηκε με απόφαση του Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Λιάτσου στις 7.11.2014.
Ως αναφέρουν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι για τους αιτητές στην γραπτή τους αγόρευση οι προσφυγές «…αφορούν και οι τρεις την ίδια Διοικητική πράξη και/ ή απόφαση όμως προσβάλλουν διαφορετικές πτυχές αυτής αφού η πράξη αυτή είναι πολυδιάστατη και η εκδίκαση της με μία προσφυγή θα καθιστούσε πολύ δύσκολο το έργο του Δικαστηρίου..»
Στην επιστολή των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 21.6.2011 προς τους αιτητές την οποία αναφέρουν οι αιτητές στη θεραπεία της παρούσας προσφυγής (ανωτέρω), αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα, με δικές μου υπογραμμίσεις:
«….
Θέμα: Σαλμονέλα σε σμήνος αυγοπαραγωγής
Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα επιθυμώ να σας ενημερώσω ότι κατά την δειγματοληψία για έλεγχο παρουσίας σαλμονέλας, που διενεργήθηκε στη μονάδα αυγοπαραγωγής σας με κωδικό αριθμό 0ΨΥ4132.38 στο Μαρκί ανιχνεύτηκε Salmonella enteritidis σε κόπρανα από το σμήνος που έχετε στο θάλαμο 2, ενώ τα δείγματα από το σμήνος του θαλάμου 1 ήταν αρνητικά στην εξέταση για σαλμονέλα.
Για το λόγο αυτό παρακαλείστε να φροντίσετε όπως:
(α)……………………..
(β)……………………..
(γ)……………………..
(δ)……………………..
Σημειώνεται ότι μετά την ολοκλήρωση της απολύμανσης και του μικροβιολογικού ελέγχου του κέντρου συσκευασίας σας θα μπορείτε, σε συνεννόηση μαζί μας, να το χρησιμοποιήσετε για τη συσκευασία αυγών από μη-μολυσμένα σμήνη.
Σύμφωνα με τις πρόνοιες της νομοθεσίας αυγά από μολυσμένο σμήνος μπορούν να δοθούν για ανθρώπινη κατανάλωση μόνο εάν υποβληθούν σε επεξεργασία που να εγγυάται την εξάλειψη όλων των οροτύπων σαλμονέλας που έχουν σημασία για τη δημόσια υγεία σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία για την υγιεινή των τροφίμων. Ως εκ τούτου μπορείτε να διαθέσετε τα κατακρατηθέντα αυγά σε μεταποιητική μονάδα, που δυστυχώς όπως γνωρίζετε δεν υπάρχει τέτοια εγκεκριμένη μονάδα στην Κύπρο. Εάν επιθυμείτε να αποταθείτε σε άλλος Κράτος μέλος που διαθέτει τέτοιες μεταποιητικές μονάδες, παρακαλώ να μας ενημερώσετε ανάλογα άμεσα για να μην προχωρήσουμε στην καταστροφή τους.
Σε αντίθετη περίπτωση, σας ενημερώνουμε ότι το μολυσμένο σμήνος θα θανατωθεί και τα αυγά θα καταστραφούν.
Σας ενημερώνουμε παράλληλα ότι θα προβούμε σε σχετική ανακοίνωση στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας για ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού.
Ευχαριστώ για τη συνεργασία σας.
Δρ. Γιώργος Κυριακίδης
Για Αν. Διευθυντή
…………………………………………………………..»
Η ανακοίνωση των καθ’ ων η αίτηση, η οποία έλαβε χώρα, αναφέρει, επί λέξει, τα εξής, με δικές μας υπογραμμίσεις:
«Σαλμονέλα σε σμήνος ορνιθων αυγοπαραγωγής
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος στα πλαίσια των συστηματικών ελέγχων που διενεργούν σε πτηνοτροφικές μονάδες αυγοπαραγωγής για την πιθανότητα μόλυνσης τους με το μικρόβιο της Σαλμονέλας, έχουν διαπιστώσει την παρουσία Salmonella enteritidis σε σμήνος αυγοπαραγωγής της μονάδας του κ. Χαράλαμπου Γερούδη στο Μαρκί, Επαρχία Λευκωσίας. Τα αυγά είναι Βιολογικής Παραγωγής, έχουν σήμανση OCY4132.38 και φέρουν την επωνυμία «Προϊόν Βιολογικής Παραγωγής Petrides»
Καλείται το καταναλωτικό κοινό που έχει στην κατοχή του αυγά με την πιο πάνω συγκεκριμένη σήμανση, καθώς και με ημερομηνία κατανάλωσης μέχρι και τις 17/7/2011 να μην προβεί στην κατανάλωση τους.
Επίσης οποιοδήποτε υποστατικό πώλησης έχει στην κατοχή του τέτοια αυγά να μην τα διαθέσει προς πώληση.
Τονίζεται ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και οι Υγειονομικές Υπηρεσίες συνεργάζονται στενά με τον ιδιοκτήτη για την απόσυρση από την αγορά των συγκεκριμένων αυγών.
……………»
Οι αιτητές ισχυρίζονται, ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν κατά πλάνη περί τον νόμο, αφού δεν τυγχάνει, αναφορικά με την δυνατότητα δημοσίευσης της επίδικης ανακοίνωσης, ως υποστηρίζουν οι καθ’ ων η αίτηση, εφαρμογής ο Κανονισμός (ΕΚ) αρ. 178/2002 (εφεξής ο «Κανονισμός»), ο οποίος αφορά αποκλειστικά τρόφιμα και όχι εξετάσεις που γίνονται σε κοπριά πτηνών, ο εν λόγω Κανονισμός δεν εμπεριέχει καμιά ρητή πρόνοια που να επιτρέπει δημοσίευση της εμπορικής επωνυμίας των αιτητών ή απόσυρση των αυγών από την αγορά (κατά την άποψη των αιτητών, αυτή είναι και η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Γενική Διεύθυνση Υγείας και Καταναλωτών)) ενώ οι αιτητές έτυχαν και άνισης μεταχείρισης γιατί σε όμοιες περιπτώσεις ανταγωνιστών τους δεν δημοσιεύτηκε η εμπορική επωνυμία τους, αλλά, στην χειρότερη εκ των περιπτώσεων αυτών, ο κωδικός των αυγών. Κλείνοντας τα επιχειρήματα τους, οι αιτητές ισχυρίζονται, λόγω των πιο πάνω, παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης, της καλής πίστης και των γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου και της νομολογίας.
Η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση προτάσσει, καταρχήν, προδικαστική ένσταση, ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν είναι εκτελεστή διοικητική αλλά πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα, η οποία εκφράζει την βούληση των καθ’ ων η αίτηση να προβούν στην δημοσίευση του ονόματος της αιτήτριας 1 στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, λόγω της ανεύρεσης του μολυσμένου σμήνους στην πτηνοτροφική μονάδα των αιτητών με τον ιό της σαλμονέλας. Υποστηρίζουν, συναφώς, και ότι «..η όποια ζημιά την οποία οι αιτητές ισχυρίζονται ότι έχουν υποστεί από την εν λόγω δημοσίευση, την οποία δημοσίευση δεν προσβάλλουν αυτή καθεαυτή αλλά την πρόθεση των καθ’ ων η αίτηση για δημοσίευση, θα μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο απόδειξης σε οποιαδήποτε αστική διαδικασίας και πιθανόν οι αιτητές να εγείρουν και όχι αντικείμενο προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο».
Επί της ουσίας, οι καθ’ ων η αίτηση απορρίπτουν, μεταξύ άλλων αναφορών, τους ισχυρισμούς των αιτητών περί παρανομίας ως προς το θέμα της ανακοίνωσης στο κοινό, αναφέροντας, ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες είχαν, στις πλείστες των περιπτώσεων, όπως η παρούσα, γενική τακτική έκδοσης ανακοίνωσης προς το κοινό είτε από το ίδιο τον ιδιοκτήτη, είτε από τις ίδιες τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, είτε με τη δημοσίευση του ονόματος της εταιρείας είτε με τη δημοσίευση μόνο του κωδικού. Η τακτική αυτή της δημοσίευσης στα μέσα μαζικής ενημέρωσης άλλαξε μετά τις επαφές που είχαν οι καθ’ ων η αίτηση με τις αρμόδιες αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2011 (βλ. παράγραφο 12 στην γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση).
Οι αιτητές, με την απάντηση τους, σε σχέση με την προαναφερόμενη προδικαστική ένσταση των καθ’ ων η αίτηση, θέτουν θέμα μη δυνατότητας εξέτασης της, λόγω μη δικογράφησης αυτής στην ένσταση τους, ενώ ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι εκτελεστή διοικητική πράξη, αναφέροντας ότι «..Ακόμη η πράξη αυτή παρήγαγε έννομα αποτελέσματα απέναντι στους Αιτητές αφού με αυτή πλήγηκαν τα έννομα συμφέροντα τους αφού με την δημοσίευση της εμπορικής τους επωνυμίας δυσφημίστηκε έντονα η επιχείρηση τους με αποτέλεσμα να επηρεαστούν δυσμενώς οικονομικά και όχι μόνο αφού η εμπορική τους επωνυμία πλέον αντιμετωπίζετο και αντιμετωπίζεται μέχρι και σήμερα αρνητικά από το καταναλωτικό κοινό. Ακόμη να αναφέρουμε ότι μετά την ανακοίνωση των Κτηνιατρικών υπηρεσιών το θέμα έλαβε τεράστιες διαστάσεις και επροβάλλετο τόσο στα κύρια δελτία ειδήσεων των τηλεοπτικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης όσο και στα πρωτοσέλιδα όλων των καθημερινών εφημερίδων γεγονός που προκάλεσε τεράστια ζημιά στους Αιτητές και μεγάλη αναστάτωση στο καταναλωτικό κοινό αφού ήταν επίκαιρο θέμα η εμπορική επωνυμία των Αιτητών.». Επί της ουσίας, επέμεναν στους ισχυρισμούς τους.
Προέχει εξέτασης η προδικαστική ένσταση περί εκτελεστότητας, την οποία προέβαλαν οι καθ’ ων η αίτηση.
Σύμφωνα με τη νομολογία, το Δικαστήριο δύναται να εξετάσει αυτεπαγγέλτως ζητήματα που δεν εγείρονται στο δικόγραφο, αν κρίνει ότι αυτά είναι δημόσιας τάξης. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου ν. Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού (2002) 3 Α.Α.Δ. 314:
«Ως τέτοια ζητήματα η Κυπριακή νομολογία έχει μέχρι τώρα αναγνωρίσει εκείνα που αφορούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και επομένως το παραδεκτό της προσφυγής - το εμπρόθεσμο, την εκτελεστότητα και το έννομο συμφέρον - όπως επίσης και την αρμοδιότητα του οργάνου που εξέδωσε την απόφαση: βλ. ενδεικτικά τη Θαλασσινός ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 255. Δεν έχει πάντως αποκλειστεί η επέκταση: βλ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 349.»
Αποτελεί βασική αρχή του διοικητικού δικαίου, ότι για να μπορεί να προσβληθεί μια πράξη ενός διοικητικού οργάνου ενώπιον του Δικαστηρίου, πρέπει να είναι εκτελεστή. Είναι δε εκτελεστή πράξη με την οποία δημιουργείται, τροποποιείται ή καταργείται μια νομική κατάσταση (Βλ. Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, 1929-1959, σελ. 236-237; επίσης, Kolokassides v. Republic (1965)3 C.L.R. 542, 551; Κυπριακή Δημοκρατία v.Χατζηπαντελή (1989) 3(Β) Α.Α.Δ. 961).
Το κριτήριο για να αποφασιστεί αν μια πράξη εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Άρθρου 146, είναι ουσιαστικό και όχι τυπικό. Το ερώτημα εάν μια πράξη έχει επηρεάσει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, αποτελεί μεικτό ερώτημα τόσο νομικό όσο και πραγματικό, το οποίο απαντάται με αναφορά στα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης (Βλ. Κaratsis v. R. (1987) 3 C.L.R. 900).
Στην απόφαση στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Sunoil Bunkering Ltd (1994) 3 Α.Α.Δ. 26, 27 αναφέρθηκαν και τα ακόλουθα, με δικές μου υπογραμμίσεις:
«……Το κριτήριο για την εκτελεστότητα διοικητικής πράξης ή απόφασης είναι η παραγωγή έννομων αποτελεσμάτων, δηλαδή η γένεση εξ αυτής δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Πράξη είναι εκτελεστή εφόσον επιβάλλει υποχρεώσεις στο διοικούμενο, μη υφιστάμενες πριν την έκδοσή της, η μη εκπλήρωση των οποίων παρέχει το δικαίωμα στη Διοίκηση να επικαλεσθεί τα μέσα του δικαίου για την εκτέλεσή τους. Πράξη εκτέλεσης είναι εκείνη που έχει ως λόγο την εφαρμογή εκτελεστής πράξης. Διοικητικά μέτρα για την εφαρμογή εκτελεστής πράξης συνιστούν πράξη εκτέλεσης που όπως υποδηλώνει ο όρος η πράξη δεν είναι αφ’ αυτής γενεσιουργός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αλλά μοχλός για την υλοποίηση της γενέτειρας πράξης ή απόφασης (Βλ. ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ, 1929-1959, σελ. 240, Τσάτσος - Η ΑΙΤΗΣΙΣ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ, σελ. 127 κ.επ., και Στασινόπουλος - ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ, σελ. 125).
Σύμφωνα με το "Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο" του Α. Ι. Τάχου, 4η έκδοση, 1993, σελ. 356, εκτελεστή διοικητική πράξη είναι εκείνη που συνεπάγεται ευθέως και αμέσως με την εκτέλεση της έννομες συνέπειες για τους διοικούμενους δηλαδή συνιστά, μεταβάλλει ή καταργεί δικαιώματα ή (και) υποχρεώσεις. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της εκτελεστής διοικητικής πράξεως είναι ότι με την δήλωση βουλήσεως που περιέχει καθορίζει δίκαιον δηλαδή δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις είτε κατά τρόπο γενικό με το να θέτει κανόνες δικαίου (κανονιστική πράξη) είτε κατά τρόπο ειδικό στην ατομική περίπτωση (ατομική πράξη) (Βλ. Στασινόπουλου, Δίκαιο των Διοικητικών Πράξεων, ΄Εκδοση 1982, σελ. 170).
Το Ελληνικό Συμβούλιο της Επικρατείας ορίζει τις εκτελεστές πράξεις ως εκείνες 'δια των οποίων δηλούται βούλησις διοικητικού οργάνου σκοπούσα στην παραγωγήν εννόμου αποτελέσματος έναντι των διοικούμενων'.
Πράξεις οι οποίες είναι απλώς πληροφοριακού χαρακτήρα δεν είναι εκτελεστές (Republic v. Demetriou and Others (1972) 3 C. L.R. 219. Βλ. και Απόφαση 2446/1968 του Συμβουλίου της Επικρατείας στην οποία κρίθηκε ότι η επίδικη πράξη απαραδέκτως προσβάλλεται 'ως στερουμένη εκτελεστού χαρακτήρος, καθ΄ όσον αύτη πληροφορίας απλώς παρέχει προς την αιτούσαν, μη δυναμένη να δημιουργήση ίδιον έννομον αποτέλεσμα').
Στο 'Δίκαιον των Διοικητικών Πράξεων' του Μιχ. Δ. Στασινόπουλου, 1982, σελ. 125, οι πιο κάτω πράξεις περιλαμβάνονται εις την κατηγορία των μη εκτελεστών διοικητικών πράξεων:
'Αι τείνουσαι εις την εκτέλεσιν της εκτελεστής, ως είναι αι διαβιβάσεις, αι ανακοινώσεις προς γνώσιν και συμμόρφωσιν των διοικουμένων, εις ους αφορά η ανακοινουμένη εκτελεστή πράξις, αι οχλήσεις και προειδοποιήσεις προς τους μη συμμορφουμένους περί των απειλουμένων κυρώσεων κατά των μη εκτελούντων την πράξιν, αι γενικαί κοινοποιήσεις ατομικών ή κανονιστικών πράξεων προς ωρισμένον κύκλον ενδιαφερομένων προσώπων, λαμβάνουσαι και πάλιν την μορφήν της εγκυκλίου, το πρωτόκολλον δι΄ ου βεβαιούται η λαβούσα χώραν εκτέλεσις, ως π.χ. το κλείσιμον φαρμακείου λόγω ποινής, η προς μετατεθέντα υπάλληλον απευθυνομένη διαταγή, όπως μεταβή εις την νέαν του θέσιν, η υπό τύπον 'ημερησίας διαταγής' γνωστοποίησις εκτελεστών πράξεων εις το προσωπικόν μιας στρατιωτικής ή άλλης υπηρεσίας κλπ.' …….»
Στο «Δίκαιον των Διοικητικών Διαφορών» του Μιχ. Δ. Στασινόπουλου, Έκδοση 4η, σελ. 170-171 το θέμα τίθεται ως εξής, πάλιν με δικές μου υπογραμμίσεις:
«Χαρακτηριστικόν γνώρισμα της εκτελεστής διοικητικής πράξεως είναι ότι διά της εν αυτή περιεχομένης δηλώσεως βουλήσεως, καθορίζει δίκαιον, δηλαδή δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις, είτε κατά τρόπον γενικόν διά της θέσεως κανόνος δικαίου (κανονιστική πράξις), είτε κατά τρόπον ειδικόν εν τη ατομική περιπτώσει (ατομική πράξις). Ο τοιούτος καθορισμός δικαίου, ο οποίος αποτελεί στοιχείον της εννοίας της εκτελεστής διοικητικής πράξεως, ελλείπει από ωρισμένας δηλώσεις βουλήσεως των διοικητικών οργάνων, τας οποίας ονομάζομεν γενικώς «μη εκτελεστάς διοικητικάς πράξεις».
Αι πράξεις αύται, αι μη εκτελεσταί, είναι δυνατόν, είτε να σχετίζωνται προς μιαν εκτελεστήν πράξιν, προηγούμεναι ή επόμεναι αυτή, είτε να εκδίδωνται ασχέτως προς άλλην εκτελεστήν, αποτελούσαι απλάς εκδηλώσεις της υπηρεσιακής αρμοδιότητας των οργάνων.»……
«Β΄. Πράξεις διοικητικών οργάνων εκδιδόμεναι εν συσχετισμώ προς εκτελεστήν διοικητικήν πράξιν. Αύται δυνατόν να προηγώνται ή να έπωνται τη εκτελεστή:……»
Υπό το φως της προαναφερθείσας νομολογίας και υπάγοντας τα συγκεκριμένα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης σε αυτή, επισημαίνω, καταρχήν, ότι η φράση, η οποία εμπεριέχεται στην επιστολή των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 21.6.2011 «..Σας ενημερώνουμε παράλληλα ότι θα προβούμε σε σχετική ανακοίνωση στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας για ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού.» δείχνει ότι από την πλευρά των καθ’ ων η αίτηση δεν εκδηλώνεται με αυτήν απλά η πρόθεση τους προς έκδοση τέτοιας ανακοίνωσης, αλλά κοινοποιείται στους αιτητές η ειλημμένη απόφαση τους προς έκδοση τέτοιας. Βέβαια, το λεκτικό που επιλέγηκε στην αιτούμενη θεραπεία από τους αιτητές είναι μάλλον ατυχές, αφού αυτό αναφέρει, επί λέξει, «..ότι η πράξη και/ ή απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση δια της οποίας στις 21/6/2011 ενημέρωναν τους Αιτητές ότι θα προβούν σε σχετική ανακοίνωση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης..»(οι υπογραμμίσεις δικές μου). Φρονώ, όμως, ότι από την αιτούμενη θεραπεία σε συνδυασμό με τα δικογραφημένα γεγονότα στην αίτηση ακυρώσεως δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία, ότι αυτό που προσβάλλεται είναι η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση έκδοσης της σχετικής ανακοίνωσης στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και όχι η πράξη πληροφόρησης των αιτητών, ότι οι καθ’ ων η αίτηση θα προβούν σε τέτοια ανακοίνωση.
Είναι, όμως, αυτή η απόφαση εκτελεστή; Υπό το φως της προαναφερόμενης νομολογίας, κρίνω ότι δεν είναι.
Για να είναι εκτελεστή η εν λόγω απόφαση ανακοίνωσης πρέπει να δημιουργεί, τροποποιεί ή καταργεί μια νομική κατάσταση (ανωτέρω) και, βέβαια, να είναι, ακολούθως, τέτοια που να αφορά ή επηρεάζει άμεσα τον αιτητή, δηλαδή να έχει έννομο συμφέρον προσβολής της. Η εν λόγω ανακοίνωση, η οποία αποφασίστηκε και εκδόθηκε στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (βλ. ανωτέρω στην παρούσα) στο βαθμό που ενδεχόμενα δημιουργεί υποχρεώσεις έναντι κάποιου, είναι είτε με την δεύτερη παράγραφο αυτής, η οποία απευθύνεται και αφορά στο καταναλωτικό κοινό το οποίο καλείται να μην προβεί σε κατανάλωση των αυγών με τη συγκεκριμένη σήμανση που έχει στην κατοχή του είτε με την τρίτη παράγραφο αυτής, η οποία αφορά στο οποιοδήποτε υποστατικό πώλησης έχει στην κατοχή του τέτοια αυγά, το οποίο υποστατικό καλεί να μην τα διαθέσει προς πώληση. Η δεύτερη και τρίτη παράγραφος, ακόμη και αν κρινόταν ότι έχουν στοιχεία εκτελεστότητας, δεν αφορούν τον αιτητή, ούτε επηρεάζουν αυτόν, ευθέως τουλάχιστον. Δεν δημιουργούν οποιοδήποτε δικαίωμα ή υποχρέωση στους αιτητές.
Οι αιτητές, απαντώντας με την γραπτή αγόρευση και απάντηση τους, έχουν συγκεκριμενοποιήσει, ότι θεωρούν εκτελεστή την απόφαση για δημοσίευση της εμπορικής τους επωνυμίας (προφανώς σε συνάρτηση με την εξεύρεση σαλμονέλας από τους καθ’ ων η αίτηση στη φάρμα τους), πράξη η οποία θεωρούν, ότι, από μόνη της, τους έχει προξενήσει ζημία.
Αυτή η απόφαση εμπεριέχεται στην πρώτη παράγραφο της σχετικής ανακοίνωσης των καθ’ ων η αίτηση (ανωτέρω). Η πρώτη παράγραφος της ανακοίνωσης, όμως, κοινοποιεί απλά την ανίχνευση Salmonellas enteritidis σε σμήνος αυγοπαραγωγής της μονάδας των αιτητών στο Μαρκί, πράξη και συνέπειες της οποίας (δηλαδή η καταστροφή των πτηνών και αυγών) αποτέλεσε αντικείμενο προσβολής -ανεπιτυχώς- με την Προσφυγή Αρ. 1018/11.
Αποτελεί, δηλαδή, απλά δημοσίευση μιας άλλης (εκτελεστής) απόφασης, η οποία δεν αποτελεί αντικείμενο προσβολής στην παρούσα υπόθεση. Δεν δημιουργεί η εν λόγω δημοσίευση από μόνη της οποιαδήποτε νέα (επιπρόσθετα) δικαιώματα και υποχρεώσεις στους αιτητές, ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί εκτελεστή. Βέβαια, θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει, ότι η δημοσίευση αυτή ενδεχόμενα να ήταν εκτελεστή, εάν συνιστούσε είδος και μορφή διοικητικής κύρωσης εναντίον των αιτητών, κατ’ εφαρμογή της γνωστής πολιτικής name and shame (βλ.
επί του θέματος την άκρως ενδιαφέρουσα μονογραφία της Λίλιαν Μήτρου «Η δημοσιότητα της κύρωσης ή η κύρωση της δημοσιότητας» Εκδόσεις Σάκκουλα, 2012). Στην παρούσα περίπτωση, όμως, κρίνω ότι σαφώς η ανακοίνωση δεν αποσκοπούσε σε κάτι τέτοιο, ούτε τέτοιο έπραξε, ούτε οποιαδήποτε κύρωση εναντίον των αιτητών κοινοποιούσε, ούτε η ίδια η ανακοίνωση συνιστούσε κύρωση, αλλά σκοπούσε μόνο στην ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού περί του συμβάντος, προς λήψη μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας (Βλ.
επιστολή των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 21.6.2011 «..Σας ενημερώνουμε παράλληλα ότι θα προβούμε σε σχετική ανακοίνωση στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας για ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού» (η υπογράμμιση δική μου). Στην απόφαση ημερομηνίας 22.11.2013 στην Προσφυγή Αρ. 1687/2011 ΠΡΙΝΟΣ ΛΑΧΑΝΑΓΟΡΑ ΛΤΔ και ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Χριστοδούλου ανέφερε, μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα, με δικές μου υπογραμμίσεις:
«…………Υπό τα περιστατικά όμως της παρούσας υπόθεσης έχω την άποψη, ότι, οι δημοσιοποιήσεις των τιμών πώλησης των προϊόντων τόσο της αιτήτριας όσο και άλλων φρουταριών εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση δεν συγκεντρώνουν τα χαρακτηριστικά εκτελεστών διοικητικών πράξεων, αφού με αυτές απλώς βεβαιώνεται ένα γεγονός - οι τιμές πώλησης προϊόντων συγκεκριμένων επιχειρήσεων - βάσει προηγηθείσας έρευνας που αποβλέπει γενικά σε ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού και δεν δημιουργεί οποιοδήποτε δικαίωμα ή υποχρέωση της αιτήτριας. Δεν πρόκειται συναφώς για εκτελεστή διοικητική πράξη και ως εκ τούτου η προσφυγή είναι καταδικασμένη σε απόρριψη, χωρίς να παρίσταται ανάγκη να εξεταστεί η ουσία της……»
Η θέση των αιτητών, ότι έχουν υποστεί ζημία από την εν λόγω δημοσιοποίηση δεν αφορά στο θέμα της εκτελεστότητας της προσβαλλόμενης πράξης και ούτε είναι κριτήριο ύπαρξης αυτής, αλλά είναι ζήτημα του εννόμου συμφέροντος τους. Εάν, όμως, η πράξη δεν είναι εκτελεστή, παρέλκει και οποιαδήποτε ενασχόληση με το θέμα του εννόμου συμφέροντος των αιτητών. Πέραν αυτού, εάν οι αιτητές θεωρούν την αναφορά στην εμπορική επωνυμία τους δυσφημιστική, το κατάλληλο δικαιοδοτικό forum, ως ορθά επισημαίνουν οι καθ’ ων η αίτηση, δεν είναι το παρόν Δικαστήριο (βλ. χαρακτηριστικά την απόφαση στην υπόθεση ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΗΛΙΑ & ΥΙΟΣ ΛΤΔ KAI ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (2011) 1 Α.Α.Δ. 1970)
Με βάση όλα όσα έχω προαναφέρει, κρίνω ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν είναι εκτελεστή, αλλά, απλά, ως πράξη δημοσίευσης άλλης απόφασης ή των ευρημάτων τέτοιας (που δεν προσβάλλεται εδώ), είναι πληροφοριακού περιεχομένου και απαραδέκτως προσβάλλεται.
Στο σημείο αυτό και παρά το πιο πάνω αποτέλεσμα, κρίνω, εν παρόδω, ορθό να υποδείξω, ότι και επί της ουσίας της προσφυγής, δηλαδή όσον αφορά στον ισχυρισμό περί μη ύπαρξης νομοθετικής βάσης για τέτοια δημοσίευση, η θέση αυτή δεν ευσταθεί, χωρίς να χρειάζεται να ανατρέξει κάποιος καν στην δυνατότητα που δίνει, ενδεχόμενα, ο Κανονισμός με το άρθρο 10 αυτού.
Στο σύγγραμμα του Π.Δ. Δαγτόγλου «ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» Έβδομη αναθεωρημένη έκδοση, Αθήνα 2014, σελ. 267, πλαγιάριθμος 612, αναφέρονται και τα ακόλουθα, με δικές μου υπογραμμίσεις:
« Το κράτος δικαίου και ιδιαίτερα οι αρχές της βεβαιότητας του δικαίου και της χρηστής διοίκησης επιβάλλουν την γνωστοποίηση της διοικητικής πράξεως. Η γνωστοποίηση γίνεται είτε με δημοσίευση είτε με κοινοποίηση. Δημοσίευση είναι η γνωστοποίηση προς το κοινό εν γένει και γίνεται κατά κανόνα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αλλά και με τον τύπο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, τοιχοκολλήματα, μεγάφωνα κ.λ.π….».
Η προσφυγή απορρίπτεται, ως μη παραδεκτή, αφού δεν προσβάλλεται εκτελεστή διοικητική πράξη, ως ανωτέρω επεξηγήθηκε.
Επιδικάζονται έξοδα 1300 Ευρώ υπέρ των καθ’ ων η αίτηση και εναντίον των αιτητών.
Γ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ, Δ.Δ.Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο