Legislator Giurisprudenza & Legislazione
Υπόθεση Αρ. 1006/2012 ECLI:CY:DD:2016:113 Generato dall'IA

Cypriot court dismisses VAT assessment due to insufficient reasoning under Article 146 of the Constitution.

Numero d'incarto Υπόθεση Αρ. 1006/2012
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Cipro (CY)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Administrative Court dismissed the taxpayer's appeal against a VAT assessment and credit reduction, ruling the tax authority's decision was insufficiently reasoned. The taxpayer argued the assessment violated their rights, while the authority relied on statutory powers to adjust credits based on alleged errors. The court held that the decision failed to provide adequate legal justification, rendering it invalid under Article 146(4)(b) of the Constitution.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Article 146 of the Constitution; Administrative decisions must be sufficiently reasoned and cannot be based solely on statutory powers without addressing the specific legal grounds for the outcome.

Parole chiave

Generato dall'IA
insufficient reasoning VAT assessment tax credit reduction Article 146 Constitution administrative review pagamento del subappaltatore azione estimatoria detrazioni e rimborsi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Article 146(4)(b) of the Constitution
Article 9 of the VAT Law
Article 49(1) and (2) of the VAT Law

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Angelidou and Others v. Republic (1982) 3 CLR 520
Symeonidou Christalla and Others v. Republic (1997) 3 AAΔ 145
Pavlaki Paulos G. v. Republic (1998) 3 AAΔ 720
Stilianou Andreas v. Republic (2000) 3 AAΔ 782
Georgiou v. Republic (1991) 4 AAΔ 4104
Tsianta Christina and Others v. Director of Planning and Housing (2008) 4 AAΔ 824
Sketsios & Larkos Developers Ltd v. Republic (2016) ECLI:CY:AD:2016:D128
VAT refund claim dismissed; Court upheld tax authority's discretion in assessing VAT liability despite discrepancies.
ECLI:CY:AD:2016:D128
VAT refund claim dismissed; Court upheld tax authority's discretion in assessing VAT liability despite discrepancies.
ECLI:CY:DD:2016:113
Cypriot court dismisses VAT assessment due to insufficient reasoning under Article 146 of the Constitution.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

ANGELIDOU AND OTHERS ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 520

Συμεωνίδου Xρυστάλλα και Άλλη ν. Kυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Eπιτροπής Δημόσιας Yπηρεσίας (1997) 3 ΑΑΔ 145

Παυλάκη Παύλος Γ. ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 720

Στυλιανού Aνδρέας ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2000) 3 ΑΑΔ 782

Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1991) 4 ΑΑΔ 4104

Τσιαντή Χριστίνα και άλλοι ν. Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (2008) 4 ΑΑΔ 824

SKETSIOS & LARKOS DEVELOPERS LTD, ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΘΕΙΣΑ ΣΕ SKETSIOS & LARKOS CONSTRUCTIONS – DEVELOPERS LTD κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ, Υπoθεση Αρ. 1435/2011, 1/3/2016, ECLI:CY:AD:2016:D128

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:113

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 1006/2012)

9 Μαΐου 2016

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

PANTHEMIS DEVELOPERS LTD, Αιτήτρια

και

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ

ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Θ. Θωμά, για την Αιτήτρια.

Ε. Γαβριήλ (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή, η αιτήτρια προσβάλλει τη νομιμότητα και εγκυρότητα της εκδοθείσας βεβαίωσης φόρου ΦΠΑ ύψους €37.529,53 και ημερομηνίας 23.4.2012 και την, συνεπεία αυτής, μείωση του πιστωτικού της υπολοίπου στο ποσό των €12.624,80.

Η αιτήτρια είναι εταιρεία με επιχειρηματική δραστηριότητα την ανάπτυξη γης (κατασκευή και πώληση ακινήτων) και έδρα την Λάρνακα, η οποία ενεγράφη στο Μητρώο ΦΠΑ την 25.9.2007. Στις 11.12.2009 υπέβαλε, μέσω επιστολής των δικηγόρων της, αίτημα προς την Υπηρεσία ΦΠΑ για να της επιστραφεί το ποσό των €50,000 ως πιστωτικό υπόλοιπο, «μετά του ανάλογου τόκου». Με αφορμή υποβληθείσα αίτηση για παροχή χορηγίας για αγορά διαμερίσματος στην πολυκατοικία “PANTHEMIS COURT”, στο Μενεού της Λάρνακας, η Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων, με επιστολή της προς τον Έφορο ΦΠΑ (στο εξής «ο Έφορος»), ημερομηνίας 8.4.2010, ζήτησε όπως διερευνηθούν συναλλαγές που πραγματοποίησε η αιτήτρια. Σημειώνεται συναφώς ότι η αγορά του εν λόγω διαμερίσματος έγινε δυνάμει αγοραπωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 20.9.2008, από το οποίο προέκυπτε ότι ένας εκ των πωλητών ήταν και η αιτήτρια εταιρεία. Οι άλλοι δυο πωλητές, ήσαν οι κ.κ. Θέμης και Κωνσταντία Θωμά (στο εξής «οι ιδιοκτήτες»), οι οποίοι, σύμφωνα με την προαναφερθείσα επιστολή ημερομηνίας 8.4.2010, είχαν προηγουμένως συνάψει συμφωνία αντιπαροχής και διανομής με την αιτήτρια, ημερομηνίας 1.9.2007 και 18.2.2008 αντίστοιχα, δυνάμει των οποίων αυτοί θα ελάμβαναν δυο διαμερίσματα (ένα εκ των οποίων ήταν το προαναφερθέν) ως αντάλλαγμα για την παροχή της γης, δικής τους ιδιοκτησίας, προς ανέγερση διαμερισμάτων επί σκοπώ την πώληση και/ή εκμετάλλευσή τους από την αιτήτρια.

Ακολούθησε φορολογικός έλεγχος υπό των λειτουργών της Υπηρεσίας ΦΠΑ, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ορθότητα του περιεχομένου των φορολογικών δηλώσεων που υπέβαλε η αιτήτρια στον Έφορο και, στο πλαίσιο του εν λόγω ελέγχου, πραγματοποιήθηκε συνάντηση αρμόδιου λειτουργού με τον κ. Θέμη Θωμά, γραμματέα της αιτήτριας εταιρείας, κατά την οποία παραλήφθηκαν βιβλία και αρχεία που αφορούσαν την αιτήτρια και ετοιμάστηκε σχετική έκθεση (Παράρτημα 4 στην ένσταση των καθ’ ων η αίτηση).

Από τον συγκεκριμένο έλεγχο, σύμφωνα και με την υπό αναφορά έκθεση, προέκυπτε ότι οι ιδιοκτήτες, με τις προαναφερθείσες συμφωνίες αντιπαροχής και διανομής παραχώρησαν στην αιτήτρια συγκεκριμένη έκταση γης, ήτοι το τεμάχιο 437 Φ/ΣΧ 50/31, αρ. εγγραφής 3442 (στο εξής «το τεμάχιο»), προς ανέγερση διαμερισμάτων επί σκοπώ την πώληση και/ή εκμετάλλευσή τους από την αιτήτρια.

Ως αντιπαροχή και/ή εις αντάλλαγμα, η τελευταία παρέδωσε στους ιδιοκτήτες δυο διαμερίσματα, με αρ. 102 και 202 (στο εξής «τα διαμερίσματα»). Για την εν λόγω συναλλαγή, σύμφωνα πάντα με τον διενεργηθέντα έλεγχο, η αιτήτρια δεν απέδωσε τον οφειλόμενο φόρο εκροών. Στη συνέχεια, οι ιδιοκτήτες προέβησαν στην πώληση του ενός εκ των δυο διαμερισμάτων, ήτοι του 202, δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 20.9.2008 και έλαβαν το ποσό των €143.436,05 (σχετική απόδειξη είσπραξης περιλαμβάνεται στο Παράρτημα 3 της ένστασης των καθ’ ων η αίτηση).

Ενόψει των πιο πάνω ευρημάτων, ο Έφορος έκρινε ότι οι φορολογικές δηλώσεις που υπέβαλε η αιτήτρια για την φορολογική περίοδο από 1.1.2008 μέχρι 30.6.2009 ήσαν ελλιπείς και/ή περιείχαν σφάλματα. Ως εκ τούτου, ο Έφορος προέβη σε υπολογισμό του οφειλόμενου φόρου, ο οποίος ανερχόταν στο ποσό των €37.529,53 (φόρος εκροών από αδήλωτες πωλήσεις) και προέβη στη σχετική βεβαίωση φόρου δυνάμει του άρθρου 49 των περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμων του 2000 μέχρι 2011 (στο εξής «ο Νόμος»). Με σχετική δε επιστολή του προς την αιτήτρια, ημερομηνίας 23.4.2012, την πληροφορούσε ότι, λαμβανομένης υπόψη της συγκεκριμένης βεβαίωσης φόρου ύψους €37.529,53, το πιστωτικό της υπόλοιπο μειώθηκε από €50.154,39 σε €12.624,80.

Λόγοι ακύρωσης

Η αιτήτρια αντέδρασε στην πιο πάνω εκδοθείσα βεβαίωση φόρου, καταχωρώντας την παρούσα προσφυγή. Ισχυρίζεται ότι η συγκεκριμένη απόφαση πάσχει, γιατί λήφθηκε χωρίς τη δέουσα έρευνα και κατά παράβαση του Νόμου, ενώ στερείται επαρκούς αιτιολογίας. Περαιτέρω, εγείρει τον ισχυρισμό ότι η προσβαλλόμενη απόφαση καταπατά τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, αποτελεί δείγμα κατάχρησης εξουσίας και εμφανίζει στοιχεία τιμωρίας.

Αποτελεί βασικό άξονα της επιχειρηματολογίας της αιτήτριας ότι η πράξη και/ή συναλλαγή που έγινε μεταξύ αυτής και των ιδιοκτητών «είναι ανταλλαγή της γης με δυο διαμερίσματα, ήτοι αντιπαροχή και όχι αγορά διαμερισμάτων» και, ως εκ τούτου, για την εν λόγω ανταλλαγή και/ή αντιπαροχή δεν προκύπτει οφειλόμενος φόρος εκροών, όπως θα ήταν η περίπτωση αν επρόκειτο για αγορά των διαμερισμάτων, αφού η αιτήτρια δεν έλαβε οποιοδήποτε χρηματικό ποσό για τα εν λόγω διαμερίσματα. Επιπρόσθετα, η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι τα δυο διαμερίσματα που κατέχουν οι ιδιοκτήτες δεν ευρίσκοντο ποτέ επ’ ονόματι της, αλλά εξ΄αρχής αυτά ανήκαν στους ιδιοκτήτες και ουδέποτε υπήρξε σχετικό πωλητήριο έγγραφο, «ούτως ώστε να μπορεί να προκύψει οποιοσδήποτε κατ’ ισχυρισμό φόρος εκροών». Τέλος, προβάλλεται και ο ισχυρισμός ότι ο Έφορος δεν άσκησε ορθά την κρίση του ως προς τον υπολογισμό του φόρου εκροών, καθότι «έχει συγκρίνει δυο άκρως αντίθετα και/ή διαφορετικά διαμερίσματα με αποτέλεσμα να προκύψει κατά πολύ μεγαλύτερος φόρος εκροών».

Οι καθ’ ων η αίτηση απορρίπτουν τους πιο πάνω ισχυρισμούς και αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση υπήρξε καθόλα ορθή και νόμιμη, λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, η δε αιτιολογία συμπληρώνεται από τα στοιχεία του οικείου διοικητικού φακέλου. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι η αιτήτρια τελεί υπό πλάνη περί τα πράγματα και περί το νόμο και επισημαίνουν ότι η επίδικη βεβαίωση φόρου αφορά στην παράδοση των δυο διαμερισμάτων που πραγματοποίησε η αιτήτρια στους ιδιοκτήτες. Αποτελεί δε βασικό άξονα της επιχειρηματολογίας των καθ’ ων η αίτηση ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή, ήτοι η μεταβίβαση των διαμερισμάτων στους προαναφερθέντες ιδιοκτήτες, που έγινε με βάση τη συμφωνία διανομής ημερομηνίας 18.2.2008, αποτελεί φορολογητέα συναλλαγή με αντάλλαγμα τη μεταβίβαση του τεμαχίου εντός του οποίου κτίστηκαν τα έξι διαμερίσματα και είναι σε αυτήν τη συναλλαγή που αφορά η επίδικη βεβαίωση φόρου. Προς υποστήριξη του συγκεκριμένου ισχυρισμού, οι καθ’ ων κάνουν εκτενή αναφορά στις σχετικές πρόνοιες του Νόμου. Τέλος, οι καθ’ ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι ο Έφορος άσκησε την κρίση του κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, στη βάση των στοιχείων που είχε ενώπιον του κατά τον φορολογικό έλεγχο, το δε τεκμήριο της νομιμότητας και κανονικότητας δεν έχει ανατραπεί.

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων.

Όπως προκύπτει τόσο από την έκθεση της Υπηρεσίας ΦΠΑ, όσο και από την ίδια την επίδικη βεβαίωση φόρου, το δυνάμει του άρθρου 49 του Νόμου βεβαιωθέν ποσό οφειλόμενου υπό της αιτήτριας φόρου εκροών, το οποίο ανέρχεται στις €37.529,53, διαμορφώθηκε μετά από συνυπολογισμό του ποσού των €111,43, που αντιστοιχεί σε ανείσπρακτο ποσό ύψους €854,30 για το διαμέρισμα 201, το οποίο, όπως προκύπτει από τον οικείο διοικητικό φάκελο, πωλήθηκε από την αιτήτρια δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 25.9.2007, και του ποσού των €37.418,10 για τα δυο διαμερίσματα (18.709,05 x 2), που αντιστοιχεί σε ΦΠΑ υπολογιζόμενου στη βάση της τιμής πώλησης ενός εκ των δυο προαναφερθέντων διαμερισμάτων (του 202), ανερχομένης στο ποσό των €124.727,00. Συνεπεία της συγκεκριμένης βεβαίωσης φόρου, το πιστωτικό υπόλοιπο της αιτήτριας μειώθηκε στο ποσό των €12.624,80.

Οι καθ’ ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή, ήτοι η υπό της αιτήτριας παράδοση και/ή μεταβίβαση των διαμερισμάτων στους ιδιοκτήτες, που έγινε με βάση τη συμφωνία διανομής ημερομηνίας 18.2.2008, κατόπιν προηγηθείσας συμφωνίας αντιπαροχής των διαμερισμάτων, εις αντάλλαγμα για την υπό των ιδιοκτητών παροχή του τεμαχίου, αποτελεί φορολογητέα συναλλαγή.

Εν προκειμένω, όπως αναλύουν στη γραπτή τους αγόρευση οι καθ’ ων, τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες των άρθρων 7(2) και 39, καθώς και της παραγράφου 1(β)(i) του Όγδοου Παραρτήματος του Νόμου. Σύμφωνα με το άρθρο 7(2), «φορολογητέα συναλλαγή είναι κάθε παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται στο εσωτερικό της Δημοκρατίας και δεν είναι εξαιρούμενη».

Σύμφωνα δε με την παράγραφο 1(β)(i) του Όγδοου Παραρτήματος, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 39, η παράδοση ακίνητης ιδιοκτησίας είναι εξαιρούμενη συναλλαγή, με εξαίρεση τη «μεταβίβαση κτιρίων ή τμημάτων τους και του οικοπέδου που μεταβιβάζεται μαζί με αυτά ή και εξ’ αδιαιρέτου ιδανικής μερίδας επ’ αυτών εφόσον πραγματοποιείται πριν από την πρώτη εγκατάσταση σ’ αυτά».

Συνεπώς, καταλήγουν, η υπό εξέταση πράξη παράδοσης των δυο διαμερισμάτων στους ιδιοκτήτες συνιστά φορολογητέα συναλλαγή και υπόκειται σε ΦΠΑ. Προσθέτουν δε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 14(3) του Νόμου, «αν η συναλλαγή πραγματοποιείται έναντι αντιπαροχής μη χρηματικής ή μη εξ ολοκλήρου χρηματικής, η αξία της λαμβάνεται ότι είναι τόσο χρηματικό ποσό όσο, με την πρόσθεση του επιβλητέου Φ.Π.Α., είναι αντίστοιχο προς την αντιπαροχή».

Ωσαύτως, και στην παρούσα υπόθεση, καταλήγουν, η παράδοση των διαμερισμάτων πραγματοποιήθηκε έναντι μη χρηματικής αντιπαροχής, ήτοι του τεμαχίου, προς ανέγερση διαμερισμάτων επί σκοπώ την πώληση και/ή εκμετάλλευσή τους από την αιτήτρια.

Ωστόσο, παρατηρώ ότι ούτε στην προσβαλλόμενη βεβαίωση φόρου, ούτε στη σχετική έκθεση ελέγχου της Υπηρεσίας ΦΠΑ, αλλά ούτε και σε οποιοδήποτε έγγραφο εντός του διοικητικού φακέλου αναφέρεται η νομική βάση και/ή διάταξη επί της οποίας οι καθ’ ων η αίτηση στηρίχθηκαν για να καταλήξουν ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή, ήτοι η παράδοση των δυο διαμερισμάτων στους ιδιοκτήτες ως αντιπαροχή και/ή εις αντάλλαγμα της υπ’ αυτών μεταβίβασης του τεμαχίου στην αιτήτρια, συνιστά φορολογητέα συναλλαγή, υποκείμενη σε ΦΠΑ. Συνακόλουθα, δεν προκύπτει που στηρίχθηκαν οι καθ’ ων για να αποφανθούν ότι λανθασμένα δεν αποδόθηκε φόρος εκροών για τα δυο διαμερίσματα που η αιτήτρια παρέδωσε, με αντιπαροχή το τεμάχιο, προκειμένου, στη συνέχεια, να προχωρήσουν στη βεβαίωση οφειλόμενου φόρου εκροών για τα δυο αυτά διαμερίσματα.

Η μόνη αναφορά που γίνεται στην έκθεση ελέγχου της Υπηρεσίας ΦΠΑ, είναι ότι, όσον αφορά την αντιπαροχή, δηλαδή την παράδοση των δυο διαμερισμάτων, δεν έχει προσκομιστεί ούτε συμβόλαιο ούτε τιμολόγια και ότι λανθασμένα δεν έχει αποδοθεί φόρος εκροών για τα διαμερίσματα που έχουν παραχωρηθεί με αντιπαροχή τη γη. Γίνεται, επίσης αναφορά στην προηγηθείσα συμφωνία διανομής ημερομηνίας 18.2.2008 και στη μεταβίβαση των δυο διαμερισμάτων, για την οποία, όπως τονίζεται, δεν έχει καταβληθεί οποιοσδήποτε φόρος εκροών. Καταλήγει δε η έκθεση, λέγοντας τα εξής:

«Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα, η εταιρεία όφειλε αρχικά να εκδώσει τιμολόγιο προς τους ιδιοκτήτες της γης στην αξία που έχουν τα δυο διαμερίσματα που τους παραχωρήθηκαν με τη συμφωνία αντιπαροχής. Επειδή πάνω στα συμβόλαια που έχουμε στην κατοχή μας δεν καθορίζονται τα τετραγωνικά μέτρα των διαμερισμάτων που έχουν πωληθεί έτσι ώστε να γνωρίζουμε την αξία του άλλου διαμερίσματος που παραχωρήθηκε στην αντιπαροχή, παίρνουμε ως τιμή πώλησης την ίδια με αυτή του ενός διαμερίσματος της αντιπαροχής, δηλαδή €124.727,00 πλέον €18.709,05 ΦΠΑ. Επομένως, το συνολικό ποσό φόρου εκροών που οφείλουν να αποδώσουν ανέρχεται σε €37.418,10».

Ούτε όμως και στην προσβαλλόμενη απόφαση, ημερομηνίας 23.4.2012, υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στη νομική βάση δυνάμει της οποίας η υπό εξέταση συναλλαγή κρίθηκε ότι υπόκειται σε ΦΠΑ. Το μόνο σχετικό σημείο, χωρίς βέβαια αυτό να είναι επαρκές, είναι η αναφορά του Εφόρου προς την αιτήτρια ότι για τα δυο διαμερίσματα που παραχωρήθηκαν στους ιδιοκτήτες της γης, αυτή δεν είχε προβεί σε έκδοση τιμολογίου πώλησης και δεν καταβλήθηκε ΦΠΑ.

Σημειώνω, στο σημείο αυτό, την (στην παράγραφο (β) της βεβαίωσης φόρου) αναφορά σε συμφωνία αντιπαροχής ημερομηνίας 18.2.2008 με βάση την οποία, σύμφωνα πάντα με τον Έφορο, η αιτήτρια θα ελάμβανε το τεμάχιο και θα παραχωρούσε στους ιδιοκτήτες του τεμαχίου δυο διαμερίσματα. Όπως γίνεται αντιληπτό, η συγκεκριμένη αναφορά δεν είναι ορθή, αφού είναι η συμφωνία διανομής που έγινε στις 18.2.2008, ενώ η συμφωνία αντιπαροχής, όπως αναφέρεται στην συμφωνία διανομής, έγινε την 1.9.2007, παρόλο που το συγκεκριμένο έγγραφο της δεύτερης αυτής συμφωνίας (αντιπαροχής) δεν περιέχεται ούτε στο διοικητικό φάκελο ούτε στην ένσταση των καθ’ ων. Επιπρόσθετα, πουθενά στην εν λόγω συμφωνία διανομής δεν αναφέρεται ότι η αιτήτρια θα ελάμβανε το τεμάχιο. Αυτό ενδεχομένως να περιλαμβανόταν στη συμφωνία αντιπαροχής.

Περαιτέρω, ούτε και σε οποιοδήποτε έγγραφο εντός του διοικητικού φακέλου διαπιστώνω να υπάρχει οτιδήποτε σχετικό με το προαναφερθέν ζήτημα της νομικής βάσης. Η πλησιέστερη αναφορά που έχω εντοπίσει βρίσκεται σε επιστολή-σημείωμα του Εφόρου προς τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 5.2.2013, όπου στη σελίδα 5, παράγραφος 16 αναφέρονται τα εξής:

«Με βάση την περί ΦΠΑ νομοθεσία στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης της γης, σε αυτήν την περίπτωση οι κ.κ. Θέμης και Κωνσταντία Θωμά, μεταβιβάζει ολόκληρο το ακίνητο σε πρόσωπο που ασχολείται με την ανάπτυξη γης, σε αυτή την περίπτωση η αιτήτρια, και σε αντάλλαγμα ο επιχειρηματίας ανάπτυξης γης παραχωρεί στον ιδιοκτήτη της γης οικία ή διαμέρισμα (στην συγκεκριμένη περίπτωση δυο διαμερίσματα) που εγείρεται στο συγκεκριμένο ακίνητο, τότε για σκοπούς ΦΠΑ η παράδοση της οικίας, διαμερίσματος κλπ από τον επιχειρηματία ανάπτυξης γης προς τον ιδιοκτήτη της γης είναι φορολογητέα συναλλαγή με τον εκάστοτε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ που ισχύει στη Δημοκρατία».

Όμως ούτε αυτή η, γενική και αόριστη, αναφορά μπορεί να είναι επαρκής, αφού το πρόβλημα εξακολουθεί να παραμένει: ποια είναι αυτή η διάταξη ή ποιες αυτές οι διατάξεις που επικαλείται στο σημείωμα-επιστολή του ο Έφορος; Και πάλι, είναι σαφές ότι απουσιάζει η αναφορά στη νομική βάση και/ή νομική διάταξη επί της οποίας οι καθ’ ων η αίτηση στηρίχθηκαν για να καταλήξουν ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή, ήτοι η παράδοση των δυο διαμερισμάτων στους ιδιοκτήτες ως αντιπαροχή και/ή εις αντάλλαγμα της υπ’ αυτών μεταβίβασης του τεμαχίου στην αιτήτρια, συνιστά φορολογητέα συναλλαγή, υποκείμενη σε ΦΠΑ.

Βεβαίως, όπως έχω ήδη αναφέρει πιο πάνω, η ευπαίδευτη συνήγορος για τη Δημοκρατία, στην αγόρευσή της παραθέτει τις διατάξεις του Νόμου προς υποστήριξη της θέσης των καθ’ ων η αίτηση ότι η υπό εξέταση πράξη παράδοσης των δυο διαμερισμάτων στους ιδιοκτήτες συνιστά φορολογητέα συναλλαγή και υπόκειται σε ΦΠΑ. Όμως, κατά πάγια και διαχρονική επί του θέματος νομολογία, η αιτιολογία πρέπει να δίνεται κατά τον ουσιώδη χρόνο της έκδοσης της πράξης και το περιεχόμενο της γραπτής αγόρευσης του δικηγόρου των καθ’ ων η αίτηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης (βλ. Στέφανος Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 720, Ελπινίκη Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1991) 4 Α.Α.Δ. 4104 και Χριστίνα Τσιαντή κ.α. ν. Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (2008) 4 Α.Α.Δ. 824).

Είναι σαφές ότι η απουσία, τόσο από την επίδικη βεβαίωση φόρου όσο και από το σύνολο του διοικητικού φακέλου, αναφοράς στη νομική βάση και/ή νομική διάταξη, ως έχει ανωτέρω εξηγηθεί, καθιστούν τρωτή την προσβαλλόμενη πράξη ως στερούμενη της δέουσας και/ή επαρκούς αιτιολογίας αλλά και ανέφικτη τη διενέργεια του απαιτούμενου δικαστικού ελέγχου. Σύμφωνα με το άρθρο 28(1) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου, «η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης πρέπει να είναι σαφής, ώστε να μην αφήνει αμφιβολίες ως προς το ποιος ήταν ο πραγματικός λόγος που οδήγησε το διοικητικό όργανο στη λήψη της απόφασης». Με άλλα λόγια, η αιτιολογία πρέπει να παρέχει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εκείνα, ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία, που να οδηγούν στη διακρίβωση της νομιμότητας της διοικητικής πράξης. Πρέπει να εκτίθενται σε αυτήν οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι που οδήγησαν στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και να παρατίθενται τα κριτήρια με βάση τα οποία λήφθηκε η εν λόγω απόφαση, ώστε να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος (βλ. Στέφανος Φράγκου, ανωτέρω).

Εν προκειμένω, είναι σαφές, κατά την άποψή μου, ότι οι καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να αιτιολογήσουν επαρκώς γιατί η προαναφερθείσα συναλλαγή (ήτοι η υπό της αιτήτριας πράξη παράδοσης των δυο διαμερισμάτων στους ιδιοκτήτες ως αντιπαροχή) είναι φορολογητέα και υποκείμενη σε ΦΠΑ και να εξηγήσουν δυνάμει ποιας νομικής βάσης και/ή διάταξης οφείλει η αιτήτρια να αποδώσει φόρο εκροών. Επιπρόσθετα, πέραν της παντελούς απουσίας αναφοράς στη νομική βάση επί του συγκεκριμένου θέματος, παρατηρώ ότι σε κανένα σημείο της επίδικης βεβαίωσης φόρου αλλ’ ούτε και στην έκθεση ελέγχου της Υπηρεσίας ΦΠΑ εξηγούν οι καθ’ ων η αίτηση από πού προκύπτει ότι υπήρξε πώληση των δυο διαμερισμάτων από την αιτήτρια προς τους ιδιοκτήτες, ως αναφέρουν στην επίδικη βεβαίωση. Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι για να υπάρχει νόμιμη αιτιολογία θα πρέπει να καταγράφονται στο πρακτικό της απόφασης όλα τα ουσιώδη στοιχεία, περιλαμβανομένης ασφαλώς και της νομικής βάσης, τα οποία επενέργησαν στη λήψη της απόφασης (βλ. Αγγελίδου ν. Δημοκρατίας (1982) 3 Α.Α.Δ. 520). Ούτε και είναι έργο του Δικαστηρίου η πρωτογενής αξιολόγηση των στοιχείων του φακέλου και η διαμόρφωση κρίσης αναφορικά με το τι θα μπορούσε να επενεργήσει υπέρ ή εναντίον της όποιας προσέγγισης (βλ. Χρυστάλλα Συμεωνίδου κ.α. ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 911/93 κ.α., ημερ. 18.4.1997).

Συνεπώς, ενόψει των πιο πάνω και για τους λόγους που έχω εξηγήσει, καταλήγω ότι η επίδικη βεβαίωση φόρου πάσχει ως μη επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη.

Ας σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με τα πιο πάνω, υπάρχει στην προσβαλλόμενη βεβαίωση, όσον αφορά την υποχρέωση της αιτήτριας να αποδώσει ολόκληρο το ποσό του φόρου εκροών για το διαμέρισμα 201, ρητή αναφορά από τον Έφορο στο άρθρο 9 του Νόμου.

Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί το εξής: στην υπό εξέταση επίδικη βεβαίωση φόρου γίνεται αναφορά στην υπό του άρθρου 49(1) και (2) του Νόμου[1] προβλεπόμενη εξουσία του Εφόρου. Ορθώς, αφού, σύμφωνα και με την πάγια νομολογία επί του θέματος, διαπιστωθέντων λαθών και/ή ελλείψεων στις φορολογικές δηλώσεις, όπως φαίνεται να συμβαίνει εν προκειμένω, ο Έφορος έχει υποχρέωση να προβεί καλόπιστα, και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, στη βεβαίωση φόρου (βλ. Στυλιανού ν. Δημοκρατίας (2000) 3 Α.Α.Δ. 782 και SKETSIOS & LARKOS DEVELOPERS LTD, ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΘΕΙΣΑ ΣΕ SKETSIOS & LARKOS CONSTRUCTIONS - DEVELOPERS LTD ΚΑΙ Κ.Κ.Α.Μ. ESTATES LTD. ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2016:D128, Υποθ. Αρ. 1435/2011, ημερ. 1.3.2016). Ωστόσο, το ζήτημα της αιτιολογίας και, κατ’ επέκταση, της νομιμότητας της επίδικης βεβαίωσης φόρου, όπως έχει επεξηγηθεί ανωτέρω, είναι διαφορετικό και, όπως αποδεικνύεται, καταλυτικό για την έκβαση της παρούσας προσφυγής.

Κατά συνέπεια, η προσφυγή επιτυγχάνει με €1.200 έξοδα υπέρ της αιτήτριας, πλέον Φ.Π.Α, αν υπάρχει. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με βάση το Άρθρο 146(4)(β) του Συντάγματος.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.

[1] Σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις, «(1) Όταν οποιοδήποτε πρόσωπο παραλείψει να υποβάλει οποιεσδήποτε φορολογικές δηλώσεις που απαιτούνται δυνάμει του παρόντος Νόμου (ή δυνάμει οποιασδήποτε διάταξης που καταργήθηκε με τον παρόντα Νόμο) ή να τηρήσει οποιαδήποτε έγγραφα και να παράσχει τις διευκολύνσεις τις απαραίτητες για να επαληθευτούν τέτοιες δηλώσεις ή όταν ο Έφορος κρίνει ότι τέτοιες δηλώσεις είναι ελλιπείς ή ανακριβείς, ο Έφορος δύναται να βεβαιώσει κατά την καλύτερη κρίση του το ποσό του Φ.Π.Α. που είναι οφειλόμενο από αυτό το πρόσωπο και να γνωστοποιήσει το ποσό στο πρόσωπο αυτό.

(2) Σε οποιαδήποτε περίπτωση που, για οποιαδήποτε καθορισμένη φορολογική περίοδο, έχει καταβληθεί ή πιστωθεί σε οποιοδήποτε πρόσωπο—

(α) Ως επιστροφή Φ.Π.Α., ή

(β) ως πιστωτικό υπόλοιπο Φ.Π.Α., οφειλόμενο προς αυτό,

οποιοδήποτε ποσό που δεν έπρεπε να καταβληθεί ή πιστωθεί, ή που δε θα έπρεπε να καταβληθεί ή πιστωθεί αν τα γεγονότα ήταν γνωστά ή αν ήταν όπως παρουσιάζονται εκ των υστέρων να είναι, ο Έφορος δύναται να βεβαιώσει το ποσό αυτό ως Φ.Π.Α. οφειλόμενο από το πρόσωπο για εκείνη την περίοδο και να γνωστοποιήσει το ποσό σε αυτό το πρόσωπο.».

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο