Court allows appeal against refusal of exemption from National Guard conscription for dual citizen living in Greece.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court allowed the applicant's appeal against the rejection of his exemption from National Guard conscription. The applicant, a dual Greek-Cypriot citizen, argued that his permanent residence in Greece exempted him from service under Article 4(6)(θ) of the National Guard Law. The court found the initial decision illegal because the Minister failed to establish an advisory committee as required by Article 4(8) when an exemption issue arose. Consequently, the contested decision was annulled, and the applicant was awarded costs.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 4(6)(θ) and 4(8) of the National Guard Law; A dual citizen with permanent residence in Greece is exempt from National Guard service if they fulfilled obligations to the Greek Army, and any exemption request triggers a mandatory advisory committee review.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 19(I)/2011 - Ο περί Εθνικής Φρουράς Νόμος του 2011
Ν. 20/1964 - Ο περί της Εθνικής Φρουράς Νόμος του 1964
Ν. 20/1964 - Ο περί της Εθνικής Φρουράς Νόμος του 1964
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:89
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ.142/2011
13 Απριλίου 2016
[Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ.]
Αναφορικά με τα άρθρα 28 και 146 του Συντάγματος
Μεταξύ
ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
Αιτητή
και
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΜΥΝΑΣ
Καθ’ ου η Αίτηση
Για Αιτητή: κ. Δ. Στεφανίδης
Για Καθ’ ης η Αίτηση: κα Λ. Ουστά για Γενικό Εισαγγελέα
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Δ: Με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο προσφυγή προσβάλλεται η απόφαση του Καθ’ ου η Αίτηση ημερομηνίας 20.12.2010 να απορρίψει το αίτημα του Αιτητή για απαλλαγή του από κατάταξη στην Εθνική Φρουρά.
Ο Αιτητής γεννήθηκε στη Λεμεσό από μητέρα Ελληνίδα και πατέρα Κύπριο εξ ου και είναι κάτοχος ελληνικής και κυπριακής υπηκοότητας. Μετά την αποφοίτησή του από λύκειο στην Κύπρο το 2008, ο Αιτητής μετέβηκε στην Ελλάδα για να προωθήσει τις σπουδές του σε ελληνικό πανεπιστήμιο ως Έλληνας ομογενής σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία.
Ο Αιτητής κλήθηκε για κατάταξη στην Εθνική Φρουρά με διάταγμα του Υπουργού Άμυνας το οποίο δημοσιεύτηκε στις 3.10.2008 στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Λόγω παράλειψης του Αιτητή να παρουσιαστεί για κατάταξη, μηνύθηκε από το στρατολογικό γραφείο Λεμεσού για ανυποταξία.
Με επιστολή μέσω των δικηγόρων του ημερομηνίας 2.11.2010, ο Αιτητής ζήτησε την απαλλαγή του από την υποχρέωση κατάταξης προβάλλοντας διάφορους λόγους με τους οποίους θα ασχοληθώ στη συνέχεια. Το αίτημα απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση.
Ο Αιτητής προβάλλει ουσιαστικά ένα λόγο ακύρωσης ο οποίος αφορά παράβαση και εσφαλμένη ερμηνεία από τον Καθ’ ου η Αίτηση των προνοιών του άρθρου 4(6)(θ) του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου κατά την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή για εξαίρεση.
Ο Καθ’ ου η Αίτηση αντιτείνει ότι η ερμηνεία και εφαρμογή των προνοιών του εν λόγω άρθρου ήταν καθ’ όλα ορθή αφού ο Αιτητής υπηρέτησε στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις επικαλούμενος ότι είναι κάτοικος Κύπρου.
Παρατηρώ κατ’ αρχήν ότι ο διοικητικός φάκελος που κατατέθηκε δεν φαίνεται να είναι πλήρης αφού απουσιάζουν από αυτόν τα έγγραφα που είχαν επισυνάψει οι δικηγόροι του Αιτητή στην επιστολή τους ημερομηνίας 2.11.2010.
Εν πάση περιπτώσει, όπως προκύπτει από τα συνημμένα έγγραφα στην επιστολή των δικηγόρων του Αιτητή ημερομηνίας 2.11.2010 η οποία είναι Παράρτημα Β στην προσφυγή του Αιτητή και τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν από τον Καθ’ ου η Αίτηση:
- Ο Αιτητής είναι από το 2008 μόνιμος κάτοικος Ελλάδας (βλ. πιστοποιητικό μονίμου διαμονής ημερομηνίας 7.9.2010, Συνημμένο 3).
- Ο Αιτητής κλήθηκε από το Γενικό Επιτελείο Στρατού της Ελλάδος με σημείωμα ημερομηνίας 13.4.2010 να καταταγεί στις 10.5.2010 (βλ. Συνημμένο 1).
- Με βεβαίωση ημερομηνίας 10.8.2010 βεβαιούται από το Γενικό Επιτελείο Στρατού της Ελλάδος ότι ο Αιτητής εκπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις από τις 10.5.2010 μέχρι τις 10.8.2010 (βλ. Συνημμένο 2).
Εφαρμογής κατά τον ουσιώδη χρόνο λήψης της προσβαλλόμενης απόφασης τύγχανε ο περί Εθνικής Φρουράς Νόμος, Ν.20/1964, ο οποίος από τις 25.2.2011 καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Ν.19(Ι)/2011. Οιαδήποτε αναφορά σε νόμο στην παρούσα απόφαση αφορά τον Ν.20(Ι)/1964.
Σύμφωνα με το άρθρο 4(1) του Νόμου:
«όλοι οι πολίτες της Δημοκρατίας, από την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους, κατά το οποίο συμπληρώνουν το πεντηκοστό έτος (50ο) της ηλικίας τους, έχουν υποχρέωση εκπλήρωσης στρατιωτικής υπηρεσίας στη Δύναμη, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου.»
Σύμφωνα με το άρθρο 6(1) και (4) του Νόμου:
«(1) Η προς υπηρεσίαν κλήσις των στρατευσίμων ενεργείται δι’ αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου δημοσιευομένης εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας.
(4) Ο Υπουργός διά διατάγματος καθορίζει τας αναγκαίας λεπτομέρειας επί της εφαρμογής της αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου της αναφερομένης εις το εδάφιον (1).»
Σύμφωνα με το άρθρο 4(6) του Νόμου:
«Εξαιρούνται της υπό του εδαφίου (1) υποχρεώσεως-
[…]
(θ) οι κατέχοντες και τις δυο υπηκοότητες Κυπριακή και Ελληνική, εφόσον κατά τη διάρκεια της μόνιμης διαμονής τους στην Ελλάδα έχουν αποδεδειγμένα εκπληρώσει (όχι εξαγοράσει) την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία της Ελληνικής Δημοκρατίας υποχρέωσή τους για υπηρεσία στον Ελληνικό Στρατό.»
Σύμφωνα με το άρθρο 4(8):
«Ο Υπουργός αποφασίζει επί παντός θέματος αναφυόμενου εν σχέσει με την εξαίρεσιν στρατευσίμων επί τη βάσει του εδαφίου (6).
Προς τον σκοπόν τούτον ο Υπουργός συνιστά συμβουλευτικήν επιτροπήν αποτελούμενην εκ των υπ’ αυτού διοριζομένων μελών και προεδρευομένην υπό προσώπου έχοντος νομικήν κατάρτισιν υποδεικνυομένου υπό του Υπουργού προς εξακρίβωσιν των πραγματικών γεγονότων εκάστης περιπτώσεως και υποβολήν προς αυτόν του πορίσματος της υπό της επιτροπής γενομένης ερεύνης:
Νοείται ότι πάσα ούτω συσταθείσα συμβουλευτική επιτροπή θα προβαίνη εις εξακρίβωσιν των πραγματικών γεγονότων εκάστης περιπτώσεως παραπεμπομένης εις αυτήν υπό του Υπουργού και εις υποβολήν προς αυτόν του πορίσματος της υπ’ αυτής γενομένης ερεύνης εν σχέσει προς παν θέμα επί του οποίου ο Υπουργός αποφασίζει δυνάμει οιασδήποτε διατάξεως του παρόντος Νόμου, ή οιασδήποτε αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου εκδοθείσης ή εκδιδομένης, ή οιωνδήποτε Κανονισμών εκδοθέντων ή εκδιδομένων επί τη βάσει του παρόντος όμου.»
Πουθενά στον Νόμο δεν δίδεται ορισμός για τον όρο μόνιμη διαμονή ούτε πόσος χρόνος διαμονής εκτός Κύπρου θεωρείται για σκοπούς του Νόμου ως μόνιμη διαμονή. Επίσης, πουθενά στον Νόμο δεν περιλαμβάνεται πρόνοια σε σχέση με το πότε μπορεί κάποιος να υποβάλει αίτημα για εξαίρεση.
Με διάταγμά που δημοσιεύτηκε στις 3.10.2008 κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 του Νόμου, ο Υπουργός Άμυνας κάλεσε για στράτευση στην Εθνική Φρουρά:
«όσους ανήκουν στην κλάση 2009, δηλαδή όλους τους άρρενες πολίτες της Δημοκρατίας που γεννήθηκαν μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου και της 31ης Δεκεμβρίου του 1991 (περιλαμβανομένων των προσώπων Κυπριακής καταγωγής από αρρενογονία της ίδιας κλάσης).»
Ο Αιτητής περιλαμβανόταν στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Ταυτόχρονα, στο ίδιο διάταγμα και συγκεκριμένα στην παράγραφο 8 αυτού αναφέρεται ότι:
«Όσοι έχουν λόγους να εξαιρεθούν από τη στράτευση ή να τύχουν αναβολής κατάταξης, δηλαδή να υπαχθούν στις διατάξεις των άρθρων 4(6) και 11(4) των περί Εθνικής Φρουράς Νόμων του 1964 έως 2008, πρέπει να υποβάλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στο πλησιέστερο του τόπου διαμονής τους Στρατολογικό Γραφείο, προκειμένου να εξετασθεί έγκαιρα αν δικαιούνται ή όχι το σχετικό ευεργέτημα για να μην κηρυχθούν ανυπότακτοι.»
Συνεπώς, μέσω του συγκεκριμένου διατάγματος ρυθμίστηκαν οι λεπτομέρειες εκείνες που ήταν αναγκαίες για σκοπούς εφαρμογής της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ως προνοεί το άρθρο 6(4) του Νόμου και οιαδήποτε αιτήματα για εξαίρεση θα έπρεπε να είχαν υποβληθεί έτσι ώστε να εξεταστούν πριν την ημερομηνία που καθοριζόταν στο διάταγμα ως ημερομηνία κατάταξης.
Το αίτημα του Αιτητή υποβλήθηκε μέσω των δικηγόρων του στις 2.11.2010 δηλαδή δυο χρόνια μετά την κλήση του Αιτητή για στράτευση ενώ θα έπρεπε να είχε υποβληθεί πριν.
Προφανώς, το 2008 δεν υπήρχε το υπόβαθρο επί του οποίου να στηριχθεί αίτημα εξαίρεσης αφού η στράτευση του Αιτητή στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και συνεπώς η στήριξη του αιτήματός του στις πρόνοιες του άρθρου 4(6)(θ) δεν δημιουργήθηκε παρά μόνο μετά τις 10.8.2010 που συμπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις.
Η πρόνοια του άρθρου 4(6)(θ) του Νόμου έχει ερμηνευθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στην Υπόθεση Αρ.102/2010 Δημήτρης Γιάγκου ν. Δημοκρατίας, 30.4.2010 ως εξής:
«Η ερμηνεία που δίνουν οι καθ’ ων στην εν λόγω υποπαράγραφο είναι λογική και συνάδει με το ευρύτερο πνεύμα της όλης νομοθεσίας, ώστε οι έχοντες διπλή υπηκοότητα, Κυπριακή και Ελληνική, να εξαιρούνται της υποχρέωσης για κατάταξη στην Εθνική Φρουρά εφόσον «… κατά τη διάρκεια της μόνιμης διαμονής τους στην Ελλάδα …» έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους για υπηρεσία στον Ελληνικό Στρατό σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η λογική προέκταση της πιο πάνω φράσης αναδεικνύει αυτό το οποίο εισηγούνται οι καθ’ ων, ότι δηλαδή πρέπει να προϋπήρχε της διαμονής στην Κύπρο, η μόνιμη διαμονή του στρατεύσιμου στην Ελλάδα, οπότε εφόσον ήταν μόνιμος κάτοικος εκεί υποχρεούτο και σε κατάταξη στον Ελληνικό Στρατό. […]. Είναι μέσα σε αυτά τα ευρύτερα πλαίσια που η μόνιμη διαμονή ατόμου που έχει και Κυπριακή και Ελληνική υπηκοότητα στην Ελλάδα, το εξαιρεί από υποχρέωση υπηρεσίας στην Εθνική Φρουρά. […]. Δεν είναι με άλλα λόγια κατ’ επιλογή που ένας στρατεύσιμος θα επιλέξει μεταξύ Ελληνικού Στρατού ή Εθνικής Φρουράς, αλλά εξαρτάται από τη μόνιμη διαμονή του στο συγκεκριμένο χρόνο.»
Κατ’ επέκταση, και στην παρούσα περίπτωση ο Αιτητής κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν υπόχρεος προς στράτευση στην Κύπρο και δεν μπορεί ο Αιτητής να επικαλείται το ευεργέτημα της εξαίρεσης που παρέχεται μέσω του άρθρου 4(6)(θ) μετά που ο ίδιος δημιούργησε ή επιχείρησε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για επίκλησή που κατά τη δεδομένη στιγμή δεν υπήρχαν.
Μετά την ολοκλήρωση των διευκρινίσεων διαπίστωσα ότι στον διοικητικό φάκελο που είχε κατατεθεί δεν υπήρχε το πόρισμα προς τον Υπουργό της συμβουλευτικής επιτροπής που προνοείται στο άρθρο 4(8) του Νόμου και συνεπώς προχώρησα σε επανάνοιγμα της υπόθεσης με σκοπό να ζητήσω τις απόψεις των διαδίκων ως θέμα που εξετάζεται αυτεπάγγελτα. Η συνήγορος του Καθ’ ου η Αίτηση ζήτησε να καταχωρήσει συμπληρωματική γραπτή αγόρευση επί του συγκεκριμένου σημείου.
Στη συμπληρωματική γραπτή αγόρευση ο Καθ’ ου η Αίτηση ισχυρίζεται, εν ολίγοις, ότι η συμβουλευτική επιτροπή που προνοείται στο άρθρο 4(8) του Νόμου δεν συστήνεται σε κάθε περίπτωση που αφορά εξαίρεση στρατευσίμου αλλά μόνο εάν προκύψει κάποιο θέμα σε σχέση με εξαίρεση στρατευσίμου. Ο συνήγορος του Αιτητή διαφωνεί με την πιο πάνω τοποθέτηση.
Θεωρώ ότι η ερμηνεία που δίδεται από τον Καθ’ ου η Αίτηση είναι εύλογη αλλά ακριβώς στην παρούσα περίπτωση είχε προκύψει θέμα που αφορούσε την εξαίρεση του Αιτητή το οποίο τέθηκε υπόψη του Υπουργού μέσω της επιστολής των συνηγόρων του Αιτητή ημερομηνίας 2.11.2010. Με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 4(8), ο Υπουργός έπρεπε να συστήσει συμβουλευτική επιτροπή για να εξετάσει το θέμα που προέκυψε. Είναι τέτοιο το λεκτικό του συγκεκριμένου άρθρου που δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης ότι όπου προκύπτει οποιοδήποτε ζήτημα που σχετίζεται με εξαίρεση στρατευσίμων, η σύσταση της συμβουλευτικής επιτροπής προς διερεύνηση των πραγματικών γεγονότων και τη σύνταξη και υποβολή στον Υπουργό σχετικού πορίσματος προτού αυτός ασκήσει την αποφασιστική του αρμοδιότητα είναι επιβεβλημένη.
Συνεπώς, η λήψη απόφασης χωρίς την τήρηση των προνοιών του άρθρου 4(8) καθιστά την τελική πράξη παράνομη.
Για τον πιο πάνω λόγο, η προσφυγή επιτυγχάνει με €1.400 έξοδα πλέον Φ.Π.Α. υπέρ του Αιτητή. Η προσβαλλόμενη πράξη ακυρώνεται.
Ε. Μιχαήλ,
Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο