Administrative Court annuls deportation orders due to failure to examine hierarchical appeal before enforcement.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled deportation and detention orders issued against the applicant on October 5, 2012. The court found that the authorities incorrectly deemed the applicant's marriage fictitious and declared him an unauthorized migrant without first examining his pending hierarchical appeal against the decision on that marriage. Consequently, the court ruled that executing the decision before the appeal period expired violated the law and the orders were issued on an invalid legal basis.
Regesto Legislator
Generato dall'IAN. 158(I)/1999, Chapter 105, Articles 7A(1) and 7Γ(2); Administrative decisions regarding the status of foreigners cannot be enforced before the expiration of the period for filing a hierarchical appeal, and execution of such decisions prior to the appeal's resolution renders the underlying orders void.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Βανέζης κ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά. (1989) 3 ΑΑΔ 2522
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:22
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση Αρ. 1523/2012
17 Φεβρουαρίου 2016
[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ/στης]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
FALAK ISLAM,
Αιτητής,
και
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, μέσω
1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ΄ ων η Αίτηση.
Α. Τουμάζου, για τον Αιτητή
Λ. Χριστοδουλίδου-Ζανέττου, Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή, ο αιτητής, αλλοδαπός με καταγωγή από το Πακιστάν, προσβάλλει τη νομιμότητα και εγκυρότητα των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης που εκδόθηκαν εναντίον του από τους καθ’ ων η αίτηση στις 5.10.2012.
Το ιστορικό του αιτητή στην Κυπριακή Δημοκρατία χρονολογείται από το έτος 2004 και συγκεκριμένα από 8.11.2004, όταν αυτός προσπάθησε να εισέλθει στις ελεύθερες περιοχές από τα κατεχόμενα, οπότε και συνελήφθη και εκδόθηκαν εναντίον του διατάγματα κράτησης και απέλασης. Τα διατάγματα αυτά στη συνέχεια ακυρώθηκαν με απόφαση της Διευθύντριας Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης (στο εξής «η Διευθύντρια») και ο αιτητής αφέθηκε ελεύθερος, εφόσον υπέβαλε αίτηση για άσυλο. Η εν λόγω αίτηση απορρίφθηκε στις 4.9.2006 και ο αιτητής υπέβαλε προσφυγή ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου. Η προσφυγή απορρίφθηκε στις 22.7.2008 και το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, με επιστολή ημερ. 19.4.2010, κάλεσε τον αιτητή να αναχωρήσει άμεσα από τη Δημοκρατία.
Εν τω μεταξύ, στις 23.4.2008, ο αιτητής τέλεσε πολιτικό γάμο με τη Ρουμάνα Maria Mirabela Feher, στην οποία παραχωρήθηκε Βεβαίωση Εγγραφής, οπότε και ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση άδειας προσωρινής παραμονής ως σύζυγος Ευρωπαίας. Σχετική άδεια του παραχωρήθηκε μέχρι τις 24.7.2009. Σημειώνεται ότι ο αιτητής, κατά την τέλεση του πολιτικού γάμου δήλωνε Πακιστανός, ενώ και στις 16.8.2008, όταν και αναχώρησε για δύο μήνες από τη Δημοκρατία, το έπραξε με διαβατήριο Πακιστάν. Αντιθέτως, ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου είχε παρουσιαστεί ως από το Αφγανιστάν.
Περίπου ένα μήνα πριν από τη λήξη της άδειας προσωρινής παραμονής του, ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για έκδοση δελτίου διαμονής ως μέλος οικογένειας πολίτη της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους της Ένωσης, με συγκεκριμένο εργοδότη. Τον Σεπτέμβριο του 2008, στα πλαίσια της διερεύνησης της γνησιότητας του γάμου του με την Maria Mirabela Feher, η Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΥΑΜ) αναζήτησε τον αιτητή στη δηλωθείσα διεύθυνση διαμονής, χωρίς ωστόσο να γίνει κατορθωτός ο εντοπισμός του. Τηλεφωνικώς ο αιτητής ανέφερε ότι διαμένει σε νέα διεύθυνση και ότι η σύζυγός του βρίσκεται για διακοπές στη χώρα της.
Τον Οκτώβριο του 2009 ανεβρέθηκαν από το ΤΑΕ πλαστά Αφγανικά διαβατήρια με στοιχεία του αιτητή διαφορετικά από τα πιο πάνω, δηλαδή άλλο όνομα και ημερομηνία γέννησης. Τον Φεβρουάριο του 2010, ο αιτητής συνελήφθη για υπόθεση πλαστών διαβατηρίων. Κατηγορήθηκε για πλαστοπροσωπία ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, αφού κατά τον Νοέμβρη του 2004 είχε παρουσιαστεί στην Υπηρεσία Ασύλου ως από το Αφγανιστάν, ενώ ήταν από το Πακιστάν και εξασφάλισε Δελτίο Εγγραφής Αλλοδαπού με ψευδείς παραστάσεις.
Τον Μάρτιο του 2011, ο αιτητής συνελήφθη από το ΤΑΕ λόγω συμμετοχής του σε συμπλοκή με ομοεθνείς του με αποτέλεσμα τον τραυματισμό και επίθεση με πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης. Το Επαρχιακό Δικαστήριο εξέδωσε διάταγμα οκταήμερης προσωποκράτησής του, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας έδωσε οδηγίες όπως ο αιτητής μη διωχθεί ποινικά αλλά παραμείνει υπό κράτηση για σκοπούς απέλασής του. Στις 29.3.2011 εκδόθηκαν τα σχετικά διατάγματα, ωστόσο η εκτέλεσή τους αναστάληκε.
Στις 6.4.2011 η Maria Mirabela Feher κλήθηκε και προσήλθε στα γραφεία της ΥΑΜ. Σε γραπτή κατάθεσή της εξήγησε πως γνώρισε τον αιτητή μέσω του εξάδελφού της και μετακόμισε στο σπίτι του αλλά σε ξεχωριστό υπνοδωμάτιο κάτι το οποίο συνεχίστηκε και μετά την τέλεση του γάμου τους. Η ίδια μετέβηκε στη χώρα της έξι φορές, την τελευταία λόγω του ότι απεβίωσε η γιαγιά της. Στη νέα διεύθυνση διαμονής διέμενε μαζί τους και τρίτο άτομο με το οποίο μοιράζονταν το ενοίκιο. Όπως ανέφερε, η ίδια επισκεπτόταν τον αιτητή συχνά στις φυλακές. Ανάλογη κατάθεση λήφθηκε αργότερα και από τον αιτητή. Στην κατάθεσή του ο αιτητής, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι μετά το γάμο κοιμούνταν μαζί με τη σύζυγό του, ο λόγος δε της τελευταίας μετάβασης της συζύγου του στο εξωτερικό ήταν επειδή απεβίωσε η θεία της.
Η Συμβουλευτική Επιτροπή για Εικονικούς Γάμους, σε συνεδρία της την 1.7.2011, έκρινε το γάμο εικονικό λόγω των αντιφάσεων στις οποίες υπέπεσαν οι δύο σύζυγοι στις δηλώσεις τους αναφορικά με σημαντικές πληροφορίες προσωπικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, στις 2.3.2012, το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης απέστειλε στους προαναφερθέντες επιστολές, καλώντας τους να αναχωρήσουν από τη Δημοκρατία και ενημερώνοντάς τους παράλληλα ότι μπορούσαν να ασκήσουν ιεραρχική προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών εντός είκοσι ημερών.
Ιεραρχική προσφυγή ασκήθηκε στις 2.5.2012. Εν τω μεταξύ, η Διευθύντρια, εν αγνοία της ύπαρξης της ιεραρχικής προσφυγής, έδωσε στις 4.5.2012 οδηγίες να εκδοθούν διατάγματα απέλασής του αιτητή, η δε Βεβαίωση Εγγραφής της Ρουμάνας Feher ακυρώθηκε και δόθηκαν οδηγίες να κληθεί να αναχωρήσει άμεσα και να εκδοθούν εναντίον της διατάγματα κράτησης και απέλασης. Στις 5.10.2012, λόγω ακριβώς του ότι εκκρεμούσε η εξέταση της ιεραρχικής προσφυγής του αιτητή, το διάταγμα απέλασής του αναστάληκε.
Στις 23.10.2012, η ιεραρχική προσφυγή του πιο πάνω ζεύγους απορρίφθηκε από τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, εφόσον αυτός έκρινε ότι ήταν εκπρόθεσμη. Κατά της εν λόγω απόφασης του Γενικού Διευθυντή, ο αιτητής και η Maria Mirabela Feher καταχώρησαν την προσφυγή αρ. 1975/2012, προσβάλλοντάς την ως παράνομη.
Στις 3.11.2014, το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση στην εν λόγω προσφυγή, σύμφωνα με την οποία η προσφυγή στέφθηκε με επιτυχία και η προσβαλλόμενη απόφαση του Γενικού Διευθυντή ακυρώθηκε (βλ. FALAK ISLAM κ.α. v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υποθ. Αρ. 1975/2012, ημερ. 3.11.2014). Το Δικαστήριο έκρινε ότι ήταν ανοικτό το ενδεχόμενο να είχε υπάρξει έλλειψη δέουσας έρευνας εκ μέρους της Διοίκησης αναφορικά με το εμπρόθεσμο ή μη της καταχώρησης της ιεραρχικής προσφυγής που είχε ασκηθεί εκ μέρους του αιτητή και αυτό συνιστούσε επαρκή λόγο για να οδηγήσει την προσβαλλόμενη απόφαση σε ακύρωση. Θεωρώ χρήσιμο να παραθέσω το ακόλουθο απόσπασμα από την εν λόγω απόφαση:
«Κατά την εισήγηση των αιτητών, δεν ικανοποιείται το τεκμήριο της παραλαβής ώστε η ιεραρχική προσφυγή να μπορεί να θεωρηθεί ως εκπρόθεσμη.
Παρατηρώ πως οι αιτητές στην υποβληθείσα στις 2.5.2012 ιεραρχική προσφυγή τους ενώπιον της Υπουργού Εσωτερικών κατέγραψαν πως παρέλαβαν την απόφαση της Υπηρεσίας ημερ. 2.3.2012, μαζί με τα συνημμένα της, στις 26.4.2012. Αυτό δεν προβλημάτισε τους καθ' ων η αίτηση. Παρακάμπτοντας αυτή τη λεπτομέρεια, προχώρησαν στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, κρίνοντας πως η ιεραρχική προσφυγή υποβλήθηκε εκπρόθεσμα. Η απόρριψη της ιεραρχικής προσφυγής ως εκπρόθεσμης ήταν αμέσως συνδεόμενη με τον ισχυρισμό των αιτητών πως παρέλαβαν την απόφαση της Υπηρεσίας σχεδόν δύο μήνες από την ημερομηνία που έφερε η επιστολή η οποία την περιείχε. Η μη ενασχόληση των καθ' ων η αίτηση με το ζήτημα τότε, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο της έλλειψης δέουσας έρευνας ως προς το χρόνο παραλαβής της εν λόγω επιστολής από τους αιτητές ο οποίος σε τελική ανάλυση καθόρισε το αποτέλεσμα, και γι' αυτό κλίνω υπέρ της άποψης ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει.».
Η πιο πάνω ακυρωτική απόφαση του Δικαστηρίου έχει ασφαλώς αναδρομική ισχύ και ανατρέχει στο χρόνο που βρίσκονταν τα πράγματα πριν από την έκδοση της απόφασης του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία και εξαφανίστηκε (βλ. άρθρο 57 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, Ν. 158(Ι)/1999). Όπως λέχθηκε χαρακτηριστικά στην Παναγιώτης Βανέζης κ.α. ν. Δημοκρατίας (1989) 3 Α.Α.Δ. 2522, «η ακυρωτική δικαστική απόφαση εξαλείφει ex tunc την ακυρούμενη πράξη και τα αποτελέσματα που έχουν παραχθεί από αυτή και κάθε συνέπειά της».
Εν προκειμένω, με την προαναφερθείσα ακυρωτική δικαστική απόφαση, η απόφαση του Γενικού Διευθυντή να απορρίψει ως εκπρόθεσμη την ιεραρχική προσφυγή του αιτητή κατά της απόφασης της Διευθύντριας που έκρινε το γάμο του εικονικό, κρίθηκε εσφαλμένη ή/και παράνομη και ακυρώθηκε. Συνακόλουθα, κατά τον ουσιώδη χρόνο, το ζήτημα της εξέτασης της εκ μέρους του αιτητή υποβληθείσας ιεραρχικής προσφυγής παρέμενε σε εκκρεμότητα και ούτε υπήρχε οποιαδήποτε εκτελεστή απόφαση επ’ αυτής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7Γ(2) περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (Κεφ. 105).
Ωστόσο, εκκρεμούσης της εξέτασης της εν λόγω ιεραρχικής προσφυγής, ως πιο πάνω εξηγείται, οι καθ’ ων η αίτηση προχώρησαν στην υλοποίηση ή/και εκτέλεση της απόφασης της Διευθύντριας που έκρινε εικονικό το γάμο του αιτητή, αφού κρίθηκε επίσης ότι η παραμονή του αιτητή στη Δημοκρατία ήταν παράνομη και, συνακόλουθα, η άδεια διαμονής του ακυρώθηκε. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, οι καθ’ ων η αίτηση, στις 5.10.2012 εξέδωσαν διατάγματα κράτησης και απέλασης εναντίον του αιτητή στη βάση του άρθρου 6(1)(Κ) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (Κεφ. 105), επειδή κρίθηκε απαγορευμένος μετανάστης, λόγω ακριβώς του γεγονότος ότι ο γάμος του με την προαναφερθείσα Ρουμάνα κρίθηκε εικονικός. Και αυτό, παρόλο που, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω, εκκρεμούσε η εξέταση της ιεραρχικής προσφυγής του αιτητή κατά της απόφασης να κριθεί ο γάμος του εικονικός, η οποία είχε ασκηθεί στις 2.5.2012 και η οποία, όπως κρίθηκε στην προαναφερθείσα απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου (FALAK ISLAM κ.α. ανωτέρω), εσφαλμένα θεωρήθηκε εκπρόθεσμη. Αυτή ακριβώς η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου επιδρά καταλυτικά στην έκβαση της παρούσας προσφυγής, με αποτέλεσμα να διαπιστώνεται έρεισμα στην τελευταία.
Αυτό που αμφισβητείται με την παρούσα προσφυγή είναι η νομιμότητα και εγκυρότητα των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης του αιτητή που εκδόθηκαν εναντίον του στις 5.10.2012. Όπως ήδη ελέχθη, νομική βάση των εν λόγω διαταγμάτων αποτέλεσαν οι διατάξεις του άρθρου 6(1)(Κ) του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (Κεφ. 105), δυνάμει του οποίου ο αιτητής θεωρήθηκε απαγορευμένος μετανάστης και ακυρώθηκε η άδεια παραμονής του, επειδή ο γάμος του κρίθηκε εικονικός. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η κρίση των καθ’ ων η αίτηση περί εικονικότητας του γάμου του αιτητή πάσχει, αφού οι καθ’ ων η αίτηση δεν προχώρησαν στην εξέταση της ιεραρχικής προσφυγής, ως όφειλαν, και αυτό συμπαρασύρει σε ακύρωση τα επίδικα διατάγματα, αφού επηρεάζεται άμεσα η ορθότητα ή/και νομιμότητα της νομικής βάσης, επί της οποίας αυτά εξεδόθησαν.
Το γεγονός ότι οι καθ’ ων η αίτηση προχώρησαν στις 5.10.2012 στην αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος απέλασης δε θεραπεύει την πάσχουσα νομική βάση των επίδικων διαταγμάτων, το ελάττωμα της οποίας, επαναλαμβάνω, έγκειται στο ότι εσφαλμένα η Διοίκηση θεώρησε ως δεδομένη την εικονικότητα του γάμου του αιτητή και, συνακόλουθα, κήρυξε τον αιτητή απαγορευμένο μετανάστη λόγω της παράνομης διαμονής του στη Δημοκρατία, ενώ εκκρεμούσε η εξέταση της σχετικής ιεραρχικής προσφυγής του. Επισημαίνεται στο σημείο αυτό ότι, όταν οι καθ’ ων η αίτηση ανακάλυψαν πως ο αιτητής είχε ήδη καταθέσει ιεραρχική προσφυγή, ανέστειλαν το διάταγμα απέλασης-όχι το διάταγμα κράτησης- αντί να ανακαλέσουν τα επίδικα διατάγματα και να απελευθερώσουν τον αιτητή (βλ. NAVEED ARIF v. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 4/2012, ημερ. 5.11.2014).
Διαπιστώνω περαιτέρω ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 7Γ(2) του Κεφαλαίου 105, σύμφωνα με το οποίο η απόφαση της Διευθύντριας περί εικονικότητας του γάμου, που λήφθηκε δυνάμει του άρθρου 7Α(1) του ιδίου Νόμου «δεν καθίσταται εκτελεστή πριν από την πάροδο της προθεσμίας για άσκηση ιεραρχικής προσφυγής και σε περίπτωση άσκησης τέτοιας προσφυγής, πριν από την έκδοση εκτελεστής απόφασης σ’ αυτή». Εν προκειμένω, προτού εκδοθεί εκτελεστή απόφαση στην ιεραρχική προσφυγή που άσκησε ο αιτητής κατά της απόφασης της Διευθύντριας να κρίνει εικονικό το γάμο του αιτητή, οι καθ’ ων η αίτηση προχώρησαν στην υλοποίηση ή/και εκτέλεση της εν λόγω απόφασης, ως έχει εξηγηθεί πιο πάνω. Και είναι αυτή η απόφαση που αποτέλεσε τη βάση της έκδοσης των επίδικων διαταγμάτων.
Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι τα επίδικα διατάγματα εκδόθηκαν χωρίς τη δέουσα έρευνα αναφορικά με τα δικαιώματα του αιτητή, όπως αυτός τα αντλούσε από το Κεφάλαιο 105, και με πλάνη ως προς τις διατάξεις του εν λόγω Νόμου.
Ενόψει των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση έκδοσης των διαταγμάτων κράτησης και απέλασης, ημερομηνίας 5.10.2012, ακυρώνεται με €1000 έξοδα υπέρ του αιτητή.
Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο