Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δ/ρίου Αρ.125/21 — Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δ/ρίου Αρ.125/21 — Supreme Constitutional Court

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

G & L Galibers Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 533

Κokos Athanasiou Motors Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2000) 3 ΑΑΔ 21

Kυπριακή Δημοκρατία ν. Nicolas Tyrimos Tavern Restaurant Ltd (2000) 3 ΑΑΔ 679

Βιομηχανία Υποδημάτων Αφροδίτη Λτδ ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2005) 3 ΑΑΔ 47

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 131(I)/2015 - Ο περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Νόμος του 2015

Ν. 33/1964 - Ο περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλες Διατάξεις) Νόμος του 1964

Ν. 95(I)/2000 - Ο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμος του 2000

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

(Άρθρο 23(3)(δ) του Ν.33/64 – Μεταβατικές Διατάξεις)

(Έφεση κατά απόφασης Διοικητικού Δ/ρίου Αρ.125/21)

16 Δεκεμβρίου, 2025.

[ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, ΣΑΝΤΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ/στές]

ANTONIS TSANGARIS DEVELOPMENT LIMITED,

Εφεσείoντες,

ν.

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

1.ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ,

2.ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ,

Εφεσίβλητων.

-------------------------

Κ. Ανδρέου, για Ανδρέου και Ποσνακίδης ΔΕΠΕ, για τους Εφεσείοντες

Σ. Καρασαμάνης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για Γενικό Εισαγγελέα, για τους Εφεσίβλητους

-------------------------

Δικαστήριο: Η απόφαση είναι ομόφωνη και θα δοθεί

από τη Δικαστή Τ. Ψαρά-Μιλτιάδου.

-------------------------

Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ.: Με την Προσφυγή τους οι Εφεσείοντες/Αιτητές ζητούσαν ακύρωση της απόφασης των Εφεσιβλήτων/Καθ’ ων η Αίτηση ημερ.11.2.14 με την οποία τους επιβλήθηκε Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) ύψους €261.189,44.

Το Πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την Προσφυγή στη βάση της αιτιολογίας που παρέθεσε. Οι λόγοι έφεσης που καταχωρήθηκαν καλύπτουν το συνολικό φάσμα της πρωτόδικης κρίσης να θεωρήσει πως αποτυγχάνουν όλοι οι λόγοι ακύρωσης (κυρίως πλάνη περί τα πράγματα λόγω μη εξέτασης στοιχείων ή επεξηγήσεων και έλλειψη επαρκούς έρευνας και αιτιολογίας).

Είναι αναγκαία μια συνοπτική αναφορά στα γεγονότα της υπόθεσης.

Οι Εφεσίβλητοι, μετά από πραγματοποίηση φορολογικού ελέγχου στα βιβλία και τα αρχεία των Εφεσειόντων για την περίοδο από 1.11.07 μέχρι 30.11.12 κατέληξαν πως, σε κάποιες περιπτώσεις, δεν αποδόθηκε φόρος εκροών και σε άλλες περιπτώσεις που αφορούσαν φόρο εισροών παρασχέθηκε έκπτωση, ενώ δεν υπήρχε τέτοιο δικαίωμα.

Ως αποτέλεσμα του ως άνω ελέγχου, ο Εφεσίβλητος 2 προχώρησε στις 25.7.13 στην έκδοση βεβαίωσης φόρου ύψους €266.127,85 και μετά από ένσταση των Εφεσειόντων το πόσο μειώθηκε στο ποσό των €261.189,44.

Σημειώνεται πως στη βεβαίωση φόρου ημερ.25.7.13 καθορίσθηκαν τα σημεία που ο Εφεσίβλητος 2 έκρινε πως δεν αποδόθηκαν ορθά από τους Εφεσείοντες, ήτοι απόδοση από αυτούς μικρότερου φόρου εκροών για πωλήσεις διαμερισμάτων και για συμφωνίες αντιπαροχής και καταχώρηση στις φορολογικές δηλώσεις μικρότερου φόρου εισροών.

Το Πρωτόδικο Δικαστήριο καταλήγει ως εξής:

«Οι αιτητές με την επιχειρηματολογία που προβάλλουν ζητούν, ουσιαστικά, από το Δικαστήριο να εξετάσει ισχυρισμούς ορθότητας της φορολογίας που επιβλήθηκε χωρίς ουδέποτε αυτοί να τέθηκαν ενώπιον της διοίκησης. Το Δικαστήριο ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης που έλαβε η διοίκηση και αποτελεί το αντικείμενο προσφυγής αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη διοίκηση ελέγχοντας ισχυρισμούς και επιχειρήματα αμιγώς τεχνικής φύσης που ουδέποτε τέθηκαν ενώπιον του διοικητικού οργάνου που έχει την ευθύνη της απόφασης.

Με τα δεδομένα, επομένως, ως αυτά προκύπτουν από τον διοικητικό φάκελο δεν εντοπίζω να εμφιλοχώρησε κάποια παρανομία στην απόφαση των καθ' ων η αίτηση. Συνεπώς, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

Επιδικάζονται €1200 υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον των αιτητών.»

Θα πρέπει πρωτίστως να λεχθεί πως η εξουσία του Εφεσίβλητου 2 να προβεί στην εν λόγω Βεβαίωση Φόρου πηγάζει από το Άρθρο 49 του περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου Ν.95(Ι)/2000 το οποίο έχει ως εξής:

«49(1)Όταν οποιοδήποτε πρόσωπο παραλείψει να υποβάλει οποιεσδήποτε φορολογικές δηλώσεις που απαιτούνται δυνάμει του παρόντος Νόμου (ή δυνάμει οποιασδήποτε διάταξης που καταργήθηκε με τον παρόντα Νόμο) ή να τηρήσει οποιαδήποτε έγγραφα και να παράσχει τις διευκολύνσεις τις απαραίτητες για να επαληθευτούν τέτοιες δηλώσεις ή όταν ο Έφορος κρίνει ότι τέτοιες δηλώσεις είναι ελλιπείς ή ανακριβείς, ο Έφορος δύναται να βεβαιώσει κατά την καλύτερη κρίση του το ποσό του Φ.Π.Α. που είναι οφειλόμενο από αυτό το πρόσωπο και να γνωστοποιήσει το ποσό στο πρόσωπο αυτό.»

Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Symeonides Coffee Cyprus Ltd v. Δημοκρατίας, Ε.Δ.Δ.13/17, 3.10.23 με αναφορά στη Δημοκρατία ν. Nicolas Tyrimos Tavern Restaurant Ltd (2000) 3 Α.Α.Δ.679, 685:

«Ο Φ.Π.A. είναι αυτοβεβαιούμενος φόρος, η δε καταγραφή ή λήψη όλων των απαραίτητων πληροφοριών που καθιστούν δυνατή τη βεβαίωση και πληρωμή του αποτελεί ευθύνη του επιχειρηματία (Kokos Athanasiou Motors Ltd v. Δημοκρατίας, A.E.2421, ημερ.24.1.2000).»

Στη Νικηφόρου ν. Δημοκρατίας Ε.Δ.Δ.9/18, 17.11.23 το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο πρόσθεσε και τα εξής:

«Προκύπτει πως ο Εφεσίβλητος 2 νομιμοποιείται να ασκήσει τις εξουσίες του, εφόσον συντρέχει οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις του Άρθρου 49(1) (ανωτέρω), ενώ ο μόνος περιορισμός που τίθεται σ' αυτόν, είναι να βεβαιώσει τον φόρο «κατά την καλύτερη κρίση του». Στον Εφεσίβλητο 2 παρέχεται διακριτική ευχέρεια επιλογής της μεθόδου υπολογισμού του φόρου, με βάση τα στοιχεία που τίθενται ενώπιον του.»

Και παρακάτω επισημαίνει:

«Στην προκειμένη περίπτωση, η παράλειψη του Εφεσείοντα να παράσχει στον Εφεσίβλητο 2 τις απαραίτητες πληροφορίες και στοιχεία, που θα καθιστούσαν δυνατή την βεβαίωση του φόρου, ως ήταν η δική του ευθύνη, νομιμοποίησε τον Εφεσίβλητο 2 να προβεί στην βεβαίωση του φόρου «κατά την καλύτερη κρίση του», στη βάση αποκλειστικά του δικού του φορολογικού ελέγχου και των στοιχείων, που περισυνέλεξε στα πλαίσια αυτού.»

Θα πρέπει βεβαίως να ξεκαθαρισθεί πως ο δικαστικός έλεγχος που διενεργείται επί πράξεων του Εφόρου Φόρου Προστιθέμενης Αξίας είναι έλεγχος νομιμότητας και μόνο.

Η τροποποίηση που έχει συντελεστεί, παρέχουσα δυνατότητα ελέγχου ορθότητας επί φορολογικών υποθέσεων (βλ. Άρθρο 11(2) και (4) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Νόμου, Ν.131(Ι)/2015), δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση αφού πρόκειται για βεβαίωση με άσκηση διακριτικής ευχέρειας. Δεν αφορά «δέσμια αρμοδιότητα», ως εννοείται στο Ν.131(Ι)/2015.

Εξάλλου – ορθά – το συμπέρασμα του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι δύναται να διενεργήσει μόνον έλεγχο νομιμότητας, δεν προσβάλλεται.

Με βάση τις πιο πάνω επισημάνσεις προχωρούμε να εξετάσουμε τα παράπονα των Εφεσειόντων για κατ’ ισχυρισμόν λάθη του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να θεωρήσει την έρευνα των Εφεσίβλητων επαρκή και αιτιολογημένη και ότι ορθά εκτίμησαν τα στοιχεία που παρέθεσαν οι Εφεσείοντες (πρώτος και δεύτερος λόγος έφεσης), ότι ο πίνακας στοιχείων που οι Εφεσείοντες παρέθεσαν δεν ήταν επαρκής και πως οι Εφεσείοντες δεν ανταποκρίθηκαν για να παραθέσουν επιπρόσθετες διευκρινήσεις (τρίτος και τέταρτος λόγος έφεσης).

Ουσιαστικά όλοι οι λόγοι έφεσης έχουν κοινή συνισταμένη τη δέουσα ή μη έρευνα και την επαρκή ή μη αιτιολογία. Συνεπώς επιβάλλεται να εξετασθούν σε κοινό πλαίσιο.

Έχουμε μελετήσει τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς και βεβαίως την πρωτόδικη απόφαση.

Παρατηρούμε τα ακόλουθα:

Πρωτίστως δέον να επισημάνουμε την υποχρέωση που έχουν οι ίδιοι οι φορολογούμενοι να κρατούν όλα τα στοιχεία και πληροφορίες και όσοι δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους ως προς την επάρκεια, σαφήνεια και λεπτομέρεια των στοιχείων, αρχείων και βιβλίων, δεν μπορούν να θεμελιώνουν παράπονο πάνω στις δικές τους παραλείψεις (Βιομηχανία Υποδημάτων Αφροδίτη Λτδ ν. Δημοκρατίας (2005) 3 Α.Α.Δ.47).

Οι Εφεσείοντες, εν προκειμένω, προωθούν την έφεσή τους, παραθέτοντας κάποια στοιχεία και κάποιες πληροφορίες, πληρωμές, τιμολόγια, διαφορές ποσών τιμολογίων, και άλλα τινά, για να αποδείξουν ή να καταδείξουν λάθη στον υπολογισμό του ΦΠΑ.

Είναι σκόπιμο, σ’ αυτό το στάδιο, να παραθέσουμε αυτούσιο μέρος του σημειώματος εξέτασης του Εφεσίβλητου 2 μετά την υποβολή της ένστασης των Εφεσειόντων προς τον Έφορο (βλ. Παράρτημα 5 επί της ένστασης των Εφεσίβλητων στην Προσφυγή).

«ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΝΣΤΑΣΗΣ:

Μετά τις επανειλημμένες προσπάθειες επικοινωνίας με τον διευθυντή του υφπ κ. Αντώνη Τσαγγάρη και τον λογιστή του κ. Σάββα Χαραλάμπους οι οποίες άρχισαν στις 21/10/13, διευθετήθηκε συνάντηση μαζί τους στις 5/11/13 για να διευκρινίσουν κυρίως τον τρόπο με το οποίο υπολόγισαν ότι η συνολική βεβαίωση φόρου θα έπρεπε να ανέλθει σε €227.905,95 και όχι σε €266.127,85. Δεν προσήλθαν στη συγκεκριμένη καθορισμένη συνάντηση.

Στη συνέχεια μετά από νέα τηλεφωνική επικοινωνία μαζί τους διευθετήθηκε νέα συνάντηση η οποία έγινε στα μέσα Δεκεμβρίου και στην οποία παρευρέθηκε ο κ. Τσαγκάρης. Στη συγκεκριμένη συνάντηση του ζητήθηκε να προσκομίσει συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία να δικαιολογούν τον ισχυρισμό του καθώς ο πίνακας υπολογισμού ο οποίος περιλαμβανόταν στην ένσταση (κ.80) δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως επαρκής. Ακολούθως ο κ. Τσαγκάρης προέβαλε τον ισχυρισμό ότι το ποσό ΦΠΑ εκροών ύψους €22.582,25 το οποίο απέδωσε κατά την περίοδο 1/11/07-29/2/08 είχε φορολογηθεί διπλά καθώς αφορούσε πώληση διαμερίσματος για το οποίο έγινε βεβαίωση φόρου εκροών.

Ωστόσο, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός καθώς όλα τα πωλητήρια έγγραφα που συνήψε με τους αγοραστές των διαμερισμάτων έχουν μεταγενέστερες ημερομηνίες (κ.48). Επιπρόσθετα ζητήθηκε από τον κ. Τσαγκάρη να προσκομίσει στοιχεία τα οποία να διευκρινίζουν τι ακριβώς αφορούσε η συγκεκριμένη συναλλαγή η οποία σημειώνεται ότι δεν περιλαμβανόταν στο λογαριασμό ΦΠΑ εκροών του υφπ (παράρτημα 4, κ49). Παρά τις νέες τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους κ.κ. Τσαγκάρη και Χαραλάμπους στις 10/1/14 και 14/1/14 κατά τις οποίες ζητήθηκαν εκ νέου διευκρινίσεις αναφορικά με την συγκεκριμένη συναλλαγή, δεν προσκομίστηκαν οποιαδήποτε στοιχεία.

Όσον αφορά τα τιμολόγια τα οποία εκδόθηκαν από την εταιρεία ΦΑΝΟΣ Ν. ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ Δ.E. ΛΤΔ και επισυνάπτονται στην ένσταση του υφπ, έχει διαπιστωθεί ότι

α) το τιμολόγιο 10009122, ημερομηνίας 11/12/07 καταχωρήθηκε στις 2/2/08 στα βιβλία του υφπ με ποσό ΦΠΑ €830,48 αντί €1418,87, επομένως προκύπτει διαφορά €588,39 υπέρ του υφπ,

β) το τιμολόγιο 10008916, ημερομηνίας 19/11/07 καταχωρήθηκε στις 2/2/08 στα βιβλία του υφπ με ποσό ΦΠΑ €1126,10 αντί €1924,05, επομένως προκύπτει διαφορά €797,95 υπέρ του υφπ,

γ) το τιμολόγιο TR581264, ημερομηνίας 8/11/07 με ΦΠΑ €1776,52 δεν καταχωρήθηκε στα βιβλία του υφπ,

δ) το τιμολόγιο TR581260, ημερομηνίας 8/11/07 με ΦΠΑ €1237,57 δεν καταχωρήθηκε στα βιβλία του υφπ,

ε) το τιμολόγιο 10008124, ημερομηνίας 23/8/07 καταχωρήθηκε στα βιβλία του υφπ, στις 1/1/2008 και

στ) το τιμολόγιο TR581261, ημερομηνίας 8/11/07 με ΦΠΑ €537,98 δεν καταχωρήθηκε στα βιβλία του υφπ.

ΕΙΣΗΓΗΣΗ:

Να υιοθετηθεί εν μέρει η ένσταση του υφπ και να μειωθεί η βεβαίωση φόρου που του έγινε κατά £4.938,41.»

Από την ως άνω παράθεση μέρους του σημειώματος της εξέτασης της ένστασης προκύπτει σαφέστατα ότι ο ερευνών λειτουργός προέβη σε μια επιμελή έρευνα στοιχείων που οι Εφεσείοντες επισύναψαν στην ένταση τους, ζήτησε διευκρινήσεις, αξιολόγησε όλο το φάσμα των προτεινόμενων θέσεων και αιτιολόγησε πλήρως γιατί αποδέχθηκε εν μέρει την ένσταση (ειδικά στην περίπτωση του φόρου εισροών).

Με εξίσου επαρκή αιτιολογία προκύπτουσα από επιμελή έρευνα εξήγησε γιατί απέρριψε το υπόλοιπο μέρος της ένστασης.

Είναι φανερό πως η παράθεση στοιχείων υπολογισμών και ισχυρισμών από μόνη της σε πίνακες ή σε άλλα έγγραφα δεν έπεισε τους Εφεσίβλητους στο φάσμα όλης της ένστασης.

Όπως είναι νομολογημένο, εφόσον η Διοίκηση προβαίνει στην ορθή αξιολόγηση των πραγμάτων και ενεργεί με γνώμονα τις αρχές της χρηστής διοίκησης, η απόφαση της δεν θα κριθεί εσφαλμένη (G & L Galibers Ltd v. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 533).

Ο δικανικός έλεγχος στους τρεις βασικούς πυλώνες του (απουσία πλάνης, δέουσα έρευνα και επαρκής αιτιολογία), έχει συντελεστεί από το Πρωτόδικο Δικαστήριο με τρόπο που δεν παρέχει πεδίο επέμβασης μας σε κανένα από τους προτεινόμενους λόγους.

Συμπερασματικά, η έφεση απορρίπτεται με έξοδα €4.000- εναντίον των Εφεσειόντων.

Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ.

Ν. Γ. ΣΑΝΤΗΣ, Δ.

Η. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ.

/Σ.Θ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο