Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
Υπόθεση αρ. 3/2017 ECLI:CY:DD:2017:14 KI-generiert

Administrative court annuls penalty decision for lack of hearing rights under general administrative law principles.

Geschäftsnummer Υπόθεση αρ. 3/2017
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Zypern (CY)
Entscheiddatum
Ausgang Gutgeheissen (Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Administrative Court annulled the Ministry of Education's decision to cancel a tender offer and impose a fine on the plaintiff. The court found that the defendant imposed punitive measures without granting the required hearing under Article 43 of the General Principles of Administrative Law. Consequently, the court ruled that the decision violated the principle of natural justice and was therefore illegal.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 43(1) of the General Principles of Administrative Law; Administrative decisions involving penalties or sanctions require a hearing unless explicitly exempted by law, ensuring natural justice.

Schlagwörter

KI-generiert
Administrative Law Right to Hearing Natural Justice Administrative Penalty Tender Cancellation General Principles Administrative Review Dahinfallen der Versicherungsleistungen

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 43(1) of the General Principles of Administrative Law Law 158(I)/1999
Art. 25, 26, 28, 30, 35, 146 of the Constitution
Law 12(I)/2006
Law 73(I)/2016

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert
Malliotis Eng. Ltd v. Republic (1995) 3 AAΔ 2519
I. Soteriou Constructions Ltd v. Telecommunications Authority (2007) 3 AAΔ 1114
Basile Harakis & Sons Ltd v. Republic (1990) 3 AAΔ 2327
Radio Foundation of Cyprus and Others v. Spyros Kettikis (2007) 3 AAΔ 555
Hellenic Petroleum Cyprus Ltd v. Republic (2007) 3 AAΔ 602
Nikolaou v. Republic (1992) 4 AAΔ 3959
ECLI:CY:DD:2017:14
Administrative court annuls penalty decision for lack of hearing rights under general administrative law principles.
KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

CLEANTHIS GEORGHIADES (NO. 1) ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH 1. THE PUBLIC SERVICE COMMISSION, 2. THE COUNCIL OF MINISTERS (1965) 3 CLR 392

SOFOCLES SOFOCLEOUS ν. REPUBLIC (MINISTRY OF EDUCATION) (1971) 3 CLR 345

GEORGHIOS MILTIADOUS ν. REPUBLIC (SENIOR MINES OFFICER AND ANOTHER) (1972) 3 CLR 341

FRANGOS & OTHERS ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 53

ECONOMIDES ν. REPUBLIC (1982) 3 CLR 837

KYPREOPOULLOS ν. PERMITS AUTHORITY (1985) 3 CLR 1999

MOYO & ANOTHER ν. REPUBLIC (1988) 3 CLR 1203

Bασίλης Xαράκης & Yιός Λτδ ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 2327

Λοϊζίδης Σταύρος ν. Yπουργού Eξωτερικών. (1995) 3 ΑΑΔ 233

Αντωνίου Ιωάννης ν. Συμβουλίου Κεντρικού Σφαγείου Κοφίνου (2001) 3 ΑΑΔ 164

Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν. Κυπριακής Δημοκρατίαςκαι Άλλης (2003) 3 ΑΑΔ 248

Eπιτροπή Kεφαλαιαγοράς Kύπρου ν. Marfin Popular BankPublic Co Ltd (2007) 3 ΑΑΔ 32

Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου και Άλλη ν. Σπύρου Κέττηρουκαι Άλλης (2007) 3 ΑΑΔ 555

Hellenic Petroleum Cyprus Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2007) 3 ΑΑΔ 602

Kοινοπραξία Cyprus Airport Group ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2009) 3 ΑΑΔ 437

Νικολάου ν. Δημοκρατίας (1992) 4 ΑΑΔ 3959

I SOTERIOU CONSTRUCTIONS LTD ν. ΑΡΧΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ, Υπόθεση Αρ. 1114/2005, 4 Ιουνίου 2007

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 12(I)/2006 - Ο περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημόσιων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών και για Συναφή Θέματα Νόμος του 2006

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 73(I)/2016 - Ο περί της Ρύθμισης των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων και για Συναφή Θέματα Νόμος του 2016

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2017:14

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση αρ. 3/2017)

24 Ιανουαρίου, 2017

[Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, ΠΔΔ]

Αναφορικά με τα άρθρα (α) 25, 26, 28, 30, 35

και 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

A.C.A. ELECTRICAL SERVICES LTD

Αιτήτρια,

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας Μέσω

Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, Τεχνικές Υπηρεσίες

Καθ’ ων η αίτηση.

………………………….

Αίτηση ημερομηνίας 3/1/2017 για έκδοση διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της επίδικης στην προσφυγή διοικητικής απόφασης

Ανδρέας Σ. Αγγελίδης, για Ανδρέας Σ. Αγγελίδης δ.ε.π.ε., για την αιτήτρια

Ελίτα Γαβριήλ (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση

ΑΠΟΦΑΣΗ

Μ. Καλλιγέρου, ΠΔΔ: Η αιτήτρια εταιρεία προσέβαλε με την προσφυγή της την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση που της κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 15/12/2016, με την οποία αποφασίστηκε (α) η ακύρωση της υπέρ αυτής κατακυρωθείσης προσφοράς Τ.Υ. 153/15, σε σχέση με την αντισεισμική αναβάθμιση του Α΄ Δημοτικού Σχολείου Αγ. Λαζάρου – Λάρνακας, (β) να κηρυχθεί «έκπτωτη» από την ανάθεση που έγινε εις το όνομα της και από κάθε δικαίωμα που απορρέει από αυτή και/ή (γ) επιβολή κυρώσεων ως το παράρτημα 34 των όρων της προσφοράς και (δ) τιμωρία – χρηματική ποινή που ανέρχεται σε €12.790.

Με αίτησή της, που καταχώρησε μονομερώς την 3/1/2017, την ίδια ημέρα δηλαδή της καταχώρισης της προσφυγής, αιτήθηκε την έκδοση διατάγματος αναστολής της επίδικης απόφασης, μέχρι την αποπεράτωση της προσφυγής. Το Δικαστήριο, αφού άκουσε τον ευπαίδευτο δικηγόρο της αιτήτριας, αποφάσισε πως παρίστατο ανάγκη επίδοσης της αίτησης, ώστε να ακουστεί και η θέση των καθ’ ων η αίτηση. Περαιτέρω όμως, παραχώρησε την αναστολή εκτέλεσης της επίδικης απόφασης, μέχρι την ακρόαση της αίτησης, σε σχέση με το μέρος της επίδικης απόφασης πιο πάνω, που αφορά στην υποχρέωση καταβολής του ρηθέντος ποσού των €12.790. Οι καθ’ ων η αίτηση καταχώρησαν ένσταση και η αίτηση οδηγήθηκε για ακρόαση.

Σύμφωνα με τα αναντίλεκτα γεγονότα, που περιγράφονται κυρίως στην Ένσταση της Δημοκρατίας, η αιτήτρια εταιρεία συμμετείχε στον επίδικο διαγωνισμό Τ.Υ.153/2015 για την αντισεισμική αναβάθμιση του Α΄ Δημοτικού Σχολείου Αγ. Λαζάρου – Λάρνακας, υποβάλλοντας την προσφορά της την τελευταία ημέρα λήξης της προθεσμίας υποβολής των προσφορών, που ήταν η 6/11/2015.

Συμπλήρωσε όλα τα έντυπα που απαιτούσαν οι όροι του Διαγωνισμού, μεταξύ αυτών και της «Δήλωσης Πιστοποίησης Προσωπικής Κατάστασης», ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 των εγγράφων του Διαγωνισμού. Σύμφωνα με αυτήν, η αιτήτρια βεβαίωσε, μεταξύ άλλων, ότι είχε εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της σε σχέση με την καταβολή των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τον όρο 3.3. εδάφιο 6, παράγραφος (στ) των εγγράφων του Διαγωνισμού:

«3.3. Δικαίωμα και προϋποθέσεις του διαγωνισμού»

«………………………………………………………………..6. Για τη συμμετοχή τους στο διαγωνισμό οι Ενδιαφερόμενοι Οικονομικοί Φορείς πρέπει να πληρούν υποχρεωτικά τις παρακάτω προϋποθέσεις που αφορούν την προσωπική τους κατάσταση:

…………………………………………………………

στ. να έχουν διευθετημένες τις υποχρεώσεις τους σε σχέση με την καταβολή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και την πληρωμή των φόρων και τελών κατά την ημερομηνία τελευταίας προθεσμίας υποβολής των προσφορών, σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει στην Κυπριακή Δημοκρατία ή τη νομοθεσία που ισχύει στη χώρα όπου είναι εγκατεστημένοι.» .

Η Επιτροπή Αξιολόγησης, αρμόδια για την αξιολόγηση και κατακύρωση της χαμηλότερης σε τιμή έγκυρης προσφοράς (με την σύμπραξη του Προϊσταμένου της Αναθέτουσας Αρχής, δηλαδή του Τμήματος Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας, ο οποίος είχε αρμοδιότητα έγκρισης της απόφασης), αποφάσισε μετά την αξιολόγηση των προσφορών (αφού αναζήτησε και πρόσθετα πιστοποιητικά από την αιτήτρια εταιρεία, τα οποία η αιτήτρια προσκόμισε), ότι η προσφορά της αιτήτριας ήταν η χαμηλότερη έγκυρη προσφορά και ως εκ τούτου αποφάσισε (σε δύο συνεδρίες της, ημερομηνίας 1/12/2015 και 4/12/2015) να της αναθέσει το έργο για το ποσό των 127,800.00 πλέον ΦΠΑ. Η απόφαση αυτή εγκρίθηκε από τον εν λόγω Αναπληρωτή Προϊστάμενο Τμήματος Τεχνικών Υπηρεσιών.

Ένα έτος σχεδόν αργότερα από τη λήψη της πιο πάνω απόφασης - για λόγους που έχουν εξηγηθεί και αφορούν εκκρεμούσα ιεραρχική προσφυγή σε άλλο Διαγωνισμό για το ίδιο δημόσιο έργο και που δεν ενδιαφέρουν την υπόθεση αυτή - η απόφαση ημερομηνίας 4/12/2015 κοινοποιήθηκε στην αιτήτρια με επιστολή ημερομηνίας 9/11/2016.

Ειδικότερα κοινοποιήθηκε στην αιτήτρια με την εν λόγω επιστολή, ότι η Αναθέτουσα Αρχή αποδέχτηκε την προσφορά της και την καλούσαν εντός 20 ημερών να προσέλθει στο γραφείο της Αρμόδιας Αρχής (μέχρι 29/11/2016) - διαφορετικά θα κηρυσσόταν έκπτωτη από την ανάθεση που έγινε στο όνομά της και από κάθε δικαίωμα που απέρρεε από αυτήν – για να προσκομίσει τα απαραίτητα έγγραφα που απαριθμούνται ειδικά στην επιστολή, μεταξύ άλλων και «5.

Πρωτότυπο Πιστοποιητικό που εκδίδεται από την αρμόδια αρχή της χώρας εγκατάστασής του, από το οποίο να προκύπτει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις συμμετοχής (στ) του εδαφίου 6 της παραγράφου 3.3 του Τόμου Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού. Αρμόδια Αρχή στην Κυπριακή Δημοκρατία για την έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών είναι:

Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων (Έντυπο αρ.Ε.Πρ. 104), Υπηρεσία Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Έντυπο ΦΠΑ 105) και Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (για τους εργοδότες Έντυπο αρ. Υ.Κ.Α. 2-022 και για αυτοτελώς εργαζομένους το Έντυπο Υ.Κ.Α. 2-023)». Σύμφωνα με την τελευταία παράγραφο της επιστολής «η ημερομηνία και ώρα υπογραφής των συμβολαίων θα καθοριστεί αργότερα και σύμφωνα με τα έγγραφα του Διαγωνισμού».

Στις 28/11/2016 και πριν την λήξη της ταχθείσας προθεσμίας, η αιτήτρια εταιρεία προσκόμισε τα ζητηθέντα έγγραφα, μεταξύ αυτών και βεβαίωση του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Έντυπο Υ.Κ.Α. 2-022), ημερομηνίας 28/11/2016, η οποία όμως βεβαίωνε ότι στις 6/11/2015 η αιτήτρια δεν είχε τακτοποιημένες τις εισφορές της, ως ακολούθως:

«Α.Μ.Ε.: 974896/5/4321 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

ΛΕΜΕΣΟΣ

ΤΗΛ.: 25804319

28/11/2016

Β Ε Β Α Ι Ω Σ Η

Βεβαιώνεται ότι σύμφωνα με τα αρχεία των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων ο εργοδότης

A.C.A. ELECTRICAL SERVICES LIMITED

είναι γραμμένος στο Μητρώο Εργοδοτών με αριθμό 974896/5/4321 και κατέβαλε εισφορές για 10 εργοδοτούμενους μέχρι το μήνα Σεπτέμβριο του 2016.

Στις 6/11/2015 (ημερομηνία υποβολής της προσφοράς), ο εργοδότης

* είχε τακτοποιημένες τις εισφορές του

* δεν είχε τακτοποιημένες τις εισφορές του.

Επαρχιακός Λειτουργός

Κοινωνικών Ασφαλίσεων

* Διαγράφεται ανάλογα

(Έντυπο Υ.Κ.Α. 2-022)»

Παράλληλα σε ξεχωριστή χειρόγραφη δική της επιστολή, ίδιας ημερομηνίας, η αιτήτρια δήλωνε την επισύναψη εκ μέρους της, της βεβαίωσης πληρωμής των «ωφειλών» της στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ημερομηνίας 9/11/2015 «που αντί να γίνει την Παρασκευή 6/11/2015 περάστηκε την Δευτέρα 9/11/2015». Πράγματι επισυναπτόταν απόδειξη πληρωμής των εισφορών Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο 2015 (για τα ποσά €0,02 και €2766,76 αντίστοιχα) ημερομηνίας 9/11/2015, ώρα 10:56.

Την ίδια ημέρα, 28/11/2016, απεστάλη επιστολή από την Αρμόδια Αρχή προς την Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας, με την οποία αφού αναφέρονταν στο περιεχόμενο της Βεβαίωσης του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων ανωτέρω, καθώς και στο γεγονός ότι η αιτήτρια απέστειλε επίσης τα ανωτέρω, ζήτησαν τις θέσεις της Γενικής Λογίστριας.

Η Γενική Λογίστρια ανταποκρίθηκε, με επιστολή της ημερομηνίας 9/12/2016. Σε αυτήν αναφερόταν ότι κατά την δική της θέση «θα μπορούσατε να αποταθείτε στον υποψήφιο ανάδοχο να σας διευκρινίσει τους λόγους για τους οποίους, ενώ είχε δηλώσει στο έντυπο Πιστοποίησης Προσωπικής Κατάστασης ότι δεν είχε οφειλές προς το Κράτος κατά την ημερομηνία υποβολής των προσφορών, παρόλα αυτά δεν είχε διευθετημένες τις εισφορές του στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατά την προσκόμιση των πιστοποιητικών. Εάν και εφόσον η απάντηση σας ικανοποιεί τότε μπορείτε να προχωρήσετε με τις δέουσες ενέργειες.»

Το μόνο επόμενο που υπάρχει στον διοικητικό φάκελο, όπως διαβεβαίωσε η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, είναι η επίδικη στην προσφυγή απόφαση, που περιέχεται σε διπλοσυστημένη επιστολή των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 15/12/2016 προς την αιτήτρια. Αφού αναφέρονται στα γεγονότα που αφορούν την Δήλωση Προσωπικής Κατάστασης που υποβλήθηκε από την αιτήτρια ως μέρος των εγγράφων, καθώς και στον συγκεκριμένο όρο του Διαγωνισμού 3.3 εδάφιο 6 παράγραφος (στ), ανωτέρω, όπως και στο γεγονός ότι το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων βεβαίωσε αρμοδίως ότι «στις 6/11/2015 (ημερομηνία υποβολής της προσφοράς) δεν είχατε τακτοποιημένες τις εισφορές σας σύμφωνα με τα αρχεία των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων», κατέληγαν και γνωστοποιούσαν την αιτήτρια ότι:

«Με βάση τα πιο πάνω η Αναθέτουσα Αρχή σας γνωστοποιεί ότι:

· δεν δύνασθαι να προσέλθετε, για την υπογραφή της σχετικής Συμφωνίας Υπεργολαβίας.

· έχετε κηρυχθεί έκπτωτος από την Ανάθεση που έγινε στο όνομα σας και από κάθε δικαίωμα που απορρέει από αυτή.

· σας επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 «ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΜΗ ΑΠΟΣΥΡΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΦΟΡΑΣ» (Τόμος Α΄ έγγραφα διαγωνισμού), την οποία έχετε υπογράψει.

Οφείλετε να καταβάλετε στο Λογιστήριο του Υπουργείου Παιδείας ποσό ίσο με το 10% της τιμής της προσφοράς σας (€12.780,00) εντός τριάντα ημερών.»

Την επομένη μέρα, την 16/12/2016, η Επιτροπή Αξιολόγησης ενημερώθηκε για τα ανωτέρω, με επιστολή ίδιας ημερομηνίας, από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και παρέπεμψε σε αυτούς εκ νέου το θέμα «με στόχο την ανάθεση της Σύμβασης στον Προσφέροντα που υπέβαλε την επόμενη Προσφορά, σύμφωνα με την κατάταξη της παραγράφου 7.4, που πληροί τους όρους και τις προδιαγραφές του Διαγωνισμού».

Στην ένορκη δήλωση που υποστήριξε την αίτηση για έκδοση του προσωρινού διατάγματος αναστολής, υποστηρίχθηκε ότι συντρέχουν και οι δύο διαζευκτικές προϋποθέσεις έκδοσης του διατάγματος, διότι η απόφαση είναι έκδηλα παράνομη και η ζημιά που θα προκληθεί δεν είναι αποτιμητή σε χρήματα. Ειδικότερα ότι ενώ η αιτήτρια συμμορφώθηκε με όλες τις υποδείξεις και υπέστη έξοδα, οι καθ’ ων η αίτηση εν κρυπτώ και χωρίς να τους δώσουν το δικαίωμα να ακουστούν, τους τιμώρησαν με καταστρεπτικές κυρώσεις, όπως περιγράφονται στην απόφαση και αφορούν προσφοροδότη που απέσυρε την προσφορά του, χωρίς όμως κάτι τέτοιο να έχει γίνει ποτέ από τους ίδιους. Ποτέ, ισχυρίστηκαν δεν απέσυραν την προσφορά τους και ποτέ δεν παραβίασαν την Δέσμευση Μη Απόσυρσης της Προσφοράς.

Δόθηκε βαρύτητα από τον ευπαίδευτο δικηγόρο της αιτήτριας κατά την ακρόαση της αίτησης, στο ότι δεν της παραχωρήθηκε το δικαίωμα ακροάσεως, κυρίως που η απόφαση δεν περιορίστηκε στην διαπίστωση της μη πλήρωσης του συγκεκριμένου όρου του Διαγωνισμού, ώστε να καταλήξουν σε αποκλεισμό τους, αλλά περιείχε κυρώσεις και τιμωρία όχι μόνο οικονομικής φύσεως, αλλά και έκπτωση από τον Διαγωνισμό και μελλοντικούς Διαγωνισμούς.

Με δεδομένα τα ανωτέρω (Βεβαίωση των Κοινωνικών Ασφαλίσεων ότι κατά τις 6/11/2015 οι οφειλές στο Τμήμα δεν ήταν διευθετημένες), το πρώτο που πρέπει να εξεταστεί είναι το έννομο συμφέρον της αιτήτριας να προσβάλει την επίδικη απόφαση, ζήτημα καταλυτικό και για την ενώπιόν μου αίτηση. Σε ερώτηση του Δικαστηρίου, από που ερείδεται το έννομο συμφέρον των αιτητών, αφού και οι ίδιοι αντιλαμβάνονται ότι η καταβολή των οφειλών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων δεν είχε γίνει μέχρι ή κατά την 6/11/2015, αλλά μετά από την ημερομηνία αυτή, κατά παράβαση του σχετικού όρου, ο κύριος Αγγελίδης απάντησε, ότι η παράβαση αυτή δεν ήταν κατά τους δικούς τους ισχυρισμούς ουσιώδης και αυτή η θέση των πελατών του, ως προς το επουσιώδες της παράβασης (μία εργάσιμη μέρα διαφορά από τις απαιτήσεις του Διαγωνισμού, στην καταβολή των οφειλών στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων) τους προσδίδει έννομο συμφέρον να αμφισβητούν τη νομιμότητα της απόφασης.

Περαιτέρω, ως προς το ίδιο ερώτημα, απάντησε, ότι η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση δεν περιορίστηκε στην ανάκληση της απόφασης κατακύρωσης σε αυτούς, αλλά περιέχει παράνομες κυρώσεις, τόσο πρόστιμο χρηματικό, όσο και σε κυρώσεις αναφορικά με συμμετοχή σε μελλοντικούς διαγωνισμούς.

Η απάντηση του κου Αγγελίδη σε σχέση με το έννομο συμφέρον της αιτήτριας, με ικανοποιεί, καθ’ ότι είναι γνωστή η πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ότι όταν ο λόγος του αποκλεισμού προσφοροδότη αμφισβητείται και καθίσταται επίδικο θέμα της προσφυγής, τότε ο αιτητής έχει έννομο συμφέρον στην προσφυγή του. (βλ. Vouros Healthcare Ltd v. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, Υπ. αρ. 711/2005, ημερ. 23/11/2006.)

Η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, υποστήριξε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος, διότι η απόφαση είναι αρνητική και το Δικαστήριο δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη διοίκηση στις αρμοδιότητές της. Η έκδηλη παρανομία δεν αποδείχτηκε από τους αιτητές, υποστήριξε, διότι δεν απαιτείτο να δοθεί το δικαίωμα ακροάσεως, αφού επρόκειτο για ξεκάθαρη διαπίστωση μη πλήρωσης των όρων του Διαγωνισμού, καθαρά διοικητικής φύσεως απόφαση.

Περαιτέρω, σε ό,τι αφορά το υπόλοιπο μέρος της απόφασης για παράβαση εκ μέρους των αιτητών της «Δέσμευσής τους για Μη Απόσυρση της Προσφοράς», αυτή, υποστήριξε η κα Γαβριήλ, ήταν μία απόφαση συνέπεια της μη προσέλευσής τους να υπογράψουν και μάλιστα η απόφαση λήφθηκε κατά δέσμια αρμοδιότητα του διοικητικού οργάνου, που όφειλε να επιβάλει την κήρυξη των αιτητών ως έκπτωτων, καθώς και την καταβολή εκ μέρους τους του 10% του ποσού της προσφοράς τους.

Σε ερώτηση του Δικαστηρίου ότι δεν φαίνεται από το λεκτικό της «Δέσμευσης Μη Απόσυρσης της Προσφοράς» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 των Εγγράφων του Διαγωνισμού, να προκύπτει ότι πληρούντο οι προϋποθέσεις που θα έπρεπε να συντρέχουν για να κηρυχτεί η αιτήτρια έκπτωτη, ότι δηλαδή η αιτήτρια αρνήθηκε ή παρέλειψε να προσέλθει για υπογραφή της σύμβασης, η κα Γαβριήλ απάντησε ότι συνάγεται από την συμπεριφορά της αιτήτριας, ότι δεν προσήλθε για να υπογράψει, επειδή η Δήλωση της Προσωπικής Κατάστασης που υπέβαλε με την Προσφορά της, δεν ανταποκρινόταν σε όσα απαιτούσε ο Διαγωνισμός. Ενώ δηλαδή δήλωσε ότι είχε εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων μέχρι την 6/11/2015 που υπέβαλε την προσφορά της, στην πραγματικότητα αυτό δεν ήταν αληθές, που αποδείχτηκε με την προσκόμιση της Βεβαίωσης από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Έχω μελετήσει επιμελώς τα δεδομένα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση και ειδικότερα τους όρους του επίδικου Διαγωνισμού, σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα.

Εκτός από τον προβληματισμό για το έννομο συμφέρον της αιτήτριας, στον οποίο αναφέρθηκα ανωτέρω, το επόμενο ερώτημα που πρέπει να αποφασιστεί από το Δικαστήριο, σημαντικό για την δικαστική κρίση, πριν την εξέταση της πλήρωσης των προϋποθέσεων έκδοσης του Διατάγματος, είναι κατά πόσο είχε ήδη συντελεστεί ή όχι η εκτελεστή διοικητική πράξη της κατακύρωσης της προσφοράς στην αιτήτρια, με την απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής και την έγκριση του Αναπληρωτή Προϊσταμένου Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας ημερομηνίας 4/12/2015 ή με την κοινοποίηση της απόφασης αυτής ένα έτος αργότερα στις 9/11/2016 στην αιτήτρια, με αποτέλεσμα ό,τι ακολούθησε αυτής της κατακύρωσης, να αποτελεί ανάκληση της τελικής εκτελεστής διοικητικής πράξης ή ενδιάμεση απόφαση που αφορά αποκλειστικά την αιτήτρια.

Εξετάζοντας όλες τις παραμέτρους, κατέληξα για τους λόγους που εξηγώ κατωτέρω, πως η τελική απόφαση των καθ’ ων η αίτηση για κατακύρωση στην αιτήτρια της προσφοράς, παρά και την κοινοποίηση σε αυτήν δεν είχε συντελεστεί. Ενώ είναι γνωστή η νομολογία σύμφωνα με την οποία η σύνθετη διοικητική ενέργεια των δημόσιων διαγωνισμών ολοκληρώνεται με την κατακύρωση, η οποία αποτελεί την τελική εκτελεστή διοικητική απόφαση, μιας σύνθετης διοικητικής ενέργειας, στην οποία μάλιστα συγχωνεύονται οι προηγηθείσες αποφάσεις, έστω και αυτοτελώς προσβαλλόμενες ως και οι ίδιες αρχικά εκτελεστές, (όπως η προκήρυξη του διαγωνισμού ή ο αποκλεισμός προσφοροδότη), στην παρούσα υπόθεση, και με δεδομένες τις διατάξεις των όρων του διαγωνισμού, αλλά και τα γεγονότα, η αρχική απόφαση ανάθεσης λήφθηκε υπό τον όρο και/ή την προϋπόθεση της επαλήθευσης των εγγράφων και πιστοποιητικών, αφού στην Προσφορά της αιτήτριας δεν προσκομίστηκαν γιατί δεν απαιτήθηκε να προσκομιστούν, παρά μόνο απαιτήθηκε να βεβαιωθεί από τους προσφοροδότες ότι πληρούνται οι όροι του Διαγωνισμού, με την Δήλωση Προσωπικής Κατάστασης.

Η πλήρωση του όρου αυτού, της επαλήθευσης δηλαδή των εγγράφων και Πιστοποιητικών, αφέθηκε να εξεταστεί στο στάδιο κλήσης του επιτυχόντος προσφοροδότη για προσκόμιση των σχετικών εγγράφων και πριν βεβαίως την υπογραφή της σύμβασης.

Σύμφωνα με τον όρο 5.6. του Διαγωνισμού με τίτλο «Περιεχόμενο Φακέλου Προσφορών» στην παράγραφο 1, ορίζεται ότι «Ο κάθε Προσφέρων οφείλει να καταθέσει τον Τόμο Α με τα ακόλουθα έγγραφα δεόντως συμπληρωμένα και υπογραμμένα:». Στα έγγραφα που περιγράφονται στις υποπαραγράφους α έως θ, ενώ περιέχεται η «Δήλωση Πιστοποίησης Προσωπικής Κατάστασης (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 των εγγράφων του Διαγωνισμού)», δεν περιλαμβάνεται και το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 των εγγράφων του Διαγωνισμού, που περιγράφεται ως η «Κατάσταση Πιστοποιητικών του Αναδόχου, σύμφωνα με το 3.α της παραγράφου 9.1 του Τόμου Α». Στην ρηθείσα παράγραφο 9.1 υποπαράγραφος 3.α, αναφέρεται ότι το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7, και τα εν λόγω Πιστοποιητικά θα παρουσιαστούν κατά το στάδιο υπογραφής της Σύμβασης. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι «Ο Προσφέρων στον οποίο έχει ανατεθεί η Σύμβαση Υπεργολαβίας, είναι υποχρεωμένος να προσέλθει για την υπογραφή της Συμφωνίας Υπεργολαβίας προσκομίζοντας τα παρακάτω στοιχεία: α. Τα πιστοποιητικά που περιλαμβάνονται στην Κατάσταση που επισυνάπτεται ως Παράρτημα (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7) στον Τόμο Α, για την επιβεβαίωση της κάλυψης των προϋποθέσεων συμμετοχής (α), (β), (γ), (δ) και (στ) της παραγράφου 3.3.6.» (Σημειώνεται ότι η έμφαση στο κείμενο ανωτέρω δίδεται σήμερα από το Δικαστήριο).

Στην παράγραφο 1 (από τις τέσσερεις παραγράφους του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ 7 με τίτλο ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΙΑΣ), αναφέρεται ότι απαιτείται η προσκόμιση Πρωτότυπου Πιστοποιητικού «που εκδίδεται από την αρμόδια αρχή της χώρας εγκατάστασής του, από το οποίο να προκύπτει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις συμμετοχής (στ) του εδαφίου 6 της παραγράφου 3.3 του Τόμου Α των Εγγράφων του Διαγωνισμού. Αρμόδια Αρχή στην Κυπριακή Δημοκρατία για την έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών είναι: Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων (Έντυπο αρ.Ε.Πρ. 104), Υπηρεσία Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Έντυπο ΦΠΑ 105) και Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (για τους εργοδότες Έντυπο αρ. Υ.Κ.Α. 2-022 και για αυτοτελώς εργαζομένους το Έντυπο Υ.Κ.Α. 2-023).»

Στους όρους του Διαγωνισμού, προβλέπονται ρητά οι λόγοι απόρριψης των προσφορών. Στην παράγραφο 7.6 με τίτλο «Απόρριψη Προσφορών» προβλέπεται ότι:

«1.Όλοι οι όροι των Εγγράφων του Διαγωνισμού είναι υποχρεωτικοί για τους Προσφέροντες. Προσφορές που, κατά την κρίση του Αρμοδίου Οργάνου, παρουσιάζουν ουσιώδη απόκλιση (ποσοτική και/ή ποιοτική) από τους όρους των Εγγράφων Διαγωνισμού ή οποιαδήποτε ουσιώδη ασάφεια που προκύπτει από τυχόν διορθώσεις ή άλλως πως, ή δεν συνοδεύονται από τη «Δήλωση Δέσμευσης μη Απόσυρσης της Προσφοράς» δεόντως συμπληρωμένη (Παράρτημα 4, τόμου Α΄) απορρίπτονται.

2. Επίσης, η απόρριψη Προσφοράς δύναται να αποφασιστεί, μεταξύ άλλων, για έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους λόγους:

α. όταν η Προσφορά δεν είναι σύμφωνη με τους όρους των Εγγράφων Διαγωνισμού,

β. όταν δεν υποβληθούν τα δικαιολογητικά που προβλέπουν τα Έγγραφα Διαγωνισμού ή όταν αυτά που θα υποβληθούν είναι ανακριβή,

γ. όταν δεν προκύπτει με σαφήνεια η προσφερόμενη τιμή ή εμφανίζονται τιμές σε φάκελο άλλο από αυτό που καθορίζεται στα Έγγραφα Διαγωνισμού (όπου εφαρμόζεται),

δ. όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συμμετοχής του Προσφέροντος,

ε. όταν ο χρόνος ισχύος της Προσφοράς είναι μικρότερος του καθοριζόμενου στα Έγγραφα Διαγωνισμού,

στ. όταν η οικονομική προσφορά φαίνεται ασυνήθιστα χαμηλή σε σχέση με το αντικείμενο της και οι διευκρινίσεις και επεξηγήσεις που θα δοθούν από τον Προσφέροντα ως προς τα επιμέρους στοιχεία που θα του έχουν ζητηθεί εγγράφως, δεν κριθούν ικανοποιητικές από την Αναθέτουσα Αρχή,

ζ. όταν η Προσφορά περιλαμβάνει όρο, αίρεση ή επιφυλάξεις επί των Εγγράφων Διαγωνισμού, ή

η. όταν η Προσφορά συνιστά ή δύναται, κατά την κρίση του Αρμόδιου Οργάνου, να θεωρηθεί ότι συνιστά αντιπροσφορά ή τροποποίηση των Εγγράφων Διαγωνισμού.»

Ο συνδυασμός των πιο πάνω όρων, δεν μου αφήνει αμφιβολία, ότι σύμφωνα με τους συγκεκριμένους όρους του Διαγωνισμού, η επαλήθευση της πλήρωσης των όσων βεβαιώνονται στην «Δήλωση Προσωπικής Κατάστασης», αφήνεται να γίνει στο προσυμβατικό στάδιο μετά την απόφαση ανάθεσης, η οποία δεν αποκτά εκτελεστότητα πριν την πλήρωση του όρου της επαλήθευσης της ως άνω Δήλωσης με την προσκόμιση των πρωτότυπων Πιστοποιητικών. Αν η επαλήθευση αυτή δεν μπορεί να προκύψει, τότε η εν λόγω Προσφορά απορρίπτεται, ή καλύτερα δυνατόν να απορριφθεί, λόγω μη πλήρωσης των όρων.

Σημειώνεται εκ νέου εδώ, ότι η αιτήτρια δεν κλήθηκε για υπογραφή της Σύμβασης, αλλά μόνο για την προσκόμιση των περιγραφόμενων Πιστοποιητικών και άλλων εγγράφων, προς έλεγχο και επιβεβαίωση της πλήρωση των προϋποθέσεων υπογραφής της σύμβασης. Ρητά αναφερόταν στην επιστολή των καθ’ ων η αίτηση προς την αιτήτρια, ημερομηνίας 9/11/2016, στην τελευταία παράγραφο, ότι η «ημερομηνία και ώρα υπογραφή των συμβολαίων θα καθοριστεί αργότερα και σύμφωνα με τα έγγραφα του Διαγωνισμού».

Επομένως η επίδικη απόφαση δεν αποτελεί ανάκληση της τελικής απόφασης κατακύρωσης αλλά ενδιάμεση απόφαση αποκλεισμού και κυρώσεων στην αιτήτρια πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Η κατάληξη μου αυτή, ότι ο αποκλεισμός της αιτήτριας δεν ακολούθησε χρονολογικά μια τελική απόφαση κατακύρωσης κατά το προσυμβατικό στάδιο, αλλά έγινε στα πλαίσια πριν την λήψη της τελικής απόφασης κατακύρωσης, ή οποία τελούσε υπό τους όρους που έχω εξηγήσει, είναι φαίνεται βασισμένη σε παρόμοια δεδομένα με αυτά της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας 641/2008, (ΣτΕ 641/2008), στην οποία γίνεται αναφορά στο ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα «Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων» του Δημήτρη Γ. Ράικου, έκδοση 2014, σ.485-486:

«Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει κατά τα προλεχθέντα, ότι το σχετικό με την ανάληψη της εκτέλεσης δημοσίου έργου ενοχικό συνάλλαγμα καταρτίζεται με την κοινοποίηση, ταχυδρομικώς με απόδειξη ή με τηλεομοιοτυπία, στον μειοδότη της απόφασης για την κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού και όχι με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης, η οποία έχει απλώς αποδεικτικό χαρακτήρα και όχι συστατικό. Η θέση δε αυτή επιβεβαιώνεται και από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

…………………………………………………………………………

………………………………………………………………………

Επίσης, το ίδιο ισχύει και για τις συμβάσεις εκπόνησης μελετών (άρθρο 23 παρ. 2 του ν. 3316/2005), δηλαδή η σύμβαση θεωρείται ως συναφθείσα από τη στιγμή που θα λάβει χώρα η ανακοίνωση της κατακύρωσης στον ανάδοχο466.

466 Δεν αποκλείεται, ωστόσο, στη διακήρυξη να ορίζεται διαφορετικό χρονικό σημείο κατάρτισης της σύμβασης βλ. ΕΑ ΣτΕ 641/2008, που έκρινε ότι: «Επειδή, από τις προπαρατεθείσες διατάξεις του νόμου 3316/2005, οι οποίες αποδίδονται αναλυτικώς από τη διακήρυξη, προκύπτει ότι για τη σύναψη εγκύρου συμβάσεως που αφορά στην ανάθεση εκπόνησης μελέτης δημοσίου έργου κλπ. απαιτείται να έχει προηγηθεί, όχι μόνον η απλή αρχική κοινοποίηση της κατακυρωτικής αποφάσεως της Προϊσταμένης Αρχής στον ανακηρυχθέντα ανάδοχο αλλά επίσης να έχει προηγηθεί κλήση του ανακηρυχθέντος αναδόχου, με αποδεικτικό, να προσκομίσεις, εντός προθεσμίας 20 ημερών, τα επί μέρους δικαιολογητικά και έγγραφα έναντι των οποίων υπέβαλε υπεύθυνη δήλωση, καθώς και το απαιτούμενο πτυχίο, έλεγχος και αποδοχή από την αναθέτουσα αρχή των δικαιολογητικά αυτών και, κατόπιν τούτων, κοινοποίηση με αποδεικτικό της απόφασης ανάθεσης στον ανάδοχο, μαζί με ανεπιφύλακτη πρόσκλησή του για την υπογραφή του ιδιωτικού συμφωνητικού σε ορισμένο τόπο και χρόνο (άρθρο 23 παρ. 3 ν. 3316/05). Συνεπώς, με μόνη την επίδοση της αποφάσεως περί εγκρίσεως του αποτελέσματος του διαγωνισμού στον αρχικώς ανακηρυσσόμενο ανάδοχο, δεν συνάπτεται το ενοχικό συνάλλαγμα μεταξύ των συμβαλλομένων.»

Ως προς το νομικό καθεστώς που διείπε τον εν λόγω Διαγωνισμό, οι λόγοι αποκλεισμού προσφοροδότη που άπτονται της προσωπικής του κατάστασης αναφέρονται στο άρθρο 51§2 του περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών και για Συναφή Θέματα Νόμου (Ν. 12(Ι)/2006), το οποίο αναφέρει ότι:

«(2) Κάθε οικονομικός φορέας δύναται να αποκλείεται από τη συμμετοχή στη σύμβαση, όταν-

(α)……………………………………………………………..

…………………………………………………………………

(ε) δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του όσον αφορά στην καταβολή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις της χώρας όπου είναι εγκατεστημένος ή με τις νομοθετικές διατάξεις της Δημοκρατίας.

(ζ) δεν έχει παράσχει τις πληροφορίες που απαιτούνται κατ’ εφαρμογή του παρόντος Τμήματος ή προέβη σε σοβαρές ψευδείς δηλώσεις κατά την παροχή των πληροφοριών αυτών.

(3) Οι αναθέτουσες αρχές δέχονται ως επαρκή απόδειξη του ότι ο οικονομικός φορέας δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο εδάφιο (1) και στις παραγράφους (α), (β), (γ), (ε) και (στ) του εδαφίου (2)-

(α)……………………………………………………………………..

(β) αναφορικά με τις παραγράφους (ε) και (στ) του εδαφίου (2), πιστοποιητικό εκδιδόμενο από την αρμόδια αρχή του οικείου κράτους μέλους:

………………………………………….»

Βέβαια θα πρέπει να αναφέρω, ότι ο πιο πάνω Νόμος έχει καταργηθεί από τον περί της Ρύθμισης των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων και για Συναφή Θέματα Νόμο του 2016, (Ν.73(Ι)/2016) (άρθρο 96), που τέθηκε σε ισχύ με την δημοσίευσή του στην Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.4565, την 28/4/2016 εκτός από ρητές εξαιρέσεις συγκεκριμένων άρθρων, των οποίων η ισχύς μετατίθεται για το μέλλον (στα οποία δεν περιλαμβάνεται το άρθρο 57 που στο Νόμο αυτό ρυθμίζει τους λόγους αποκλεισμού προσφοροδότη). Το άρθρο 96, καθώς και οι Μεταβατικές Διατάξεις του εν λόγω Νόμου (Ν. 73(Ι)/2016), που αφορούν στις διαδικασίες που εκκρεμούν (άρθρο 97) αναφέρουν τα ακόλουθα:

«96.-(1) Με την επιφύλαξη του εδαφίου (2), κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου οι περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών και για Συναφή Θέματα Νόμοι του 2006 έως 2012 καταργούνται.

(2) …………………………………………………………………….

….…………………………………………………………………

«Μεταβατικές

διατάξεις.

97.-(1) Χωρίς επηρεασμό του κύρους των ενεργειών ή των διαδικασιών, οι οποίες έγιναν με βάση το καθεστώς που ίσχυε πριν από την έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου, εκκρεμείς διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, οι οποίες άρχισαν, αλλά δεν ολοκληρώθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου, θα παραπεμφθούν και διεκπεραιωθούν κατά το δυνατό σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου:

Νοείται ότι, η εφαρμογή του παρόντος Νόμου σε εκκρεμείς διαδικασίες δεν δύναται να έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό οποιουδήποτε οικονομικού φορέα ή την αφαίρεση από αυτόν οποιουδήποτε δικαιώματος, το οποίο απέκτησε ή θα αποκτούσε κατ’ εφαρμογή του καθεστώτος που ίσχυε πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου.

(2) Μέχρι την έκδοση Κανονισμών δυνάμει του παρόντος Νόμου, τυγχάνουν εφαρμογής, ανάλογα με την περίπτωση και στο βαθμό που δε συγκρούονται με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου, οι Κανονισμοί που ίσχυαν κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου.

Το άρθρο 57(2) και (3) του Ν. 73(Ι)/2016, που προβλέπει τους λόγους αποκλεισμού προσφοροδότη, που αφορούν την μη καταβολή των κοινωνικών ασφαλίσεων, έχει πλέον ως εξής:

«57.(1)…………………………………………………………………

(2)(α) Υπό την επιφύλαξη της παραγράφου (γ) και του εδαφίου (3), οι αναθέτουσες αρχές αποκλείουν από τη συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης σύμβασης έναν οικονομικό φορέα, εφόσον γνωρίζουν ότι ο εν λόγω οικονομικός φορέας έχει αθετήσει τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την καταβολή φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, και αυτό έχει διαπιστωθεί από δικαστική ή διοικητική απόφαση με τελεσίδικη και δεσμευτική ισχύ, σύμφωνα με τις νομικές διατάξεις που ισχύουν στη Δημοκρατία ή στη χώρα όπου είναι εγκατεστημένος.

(β) Οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να αποκλείσουν από τη συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης σύμβασης έναν οικονομικό φορέα, εφόσον μπορούν να αποδείξουν, με τα κατάλληλα μέσα, ότι ο οικονομικός φορέας έχει αθετήσει τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την καταβολή φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

(γ) Το παρόν εδάφιο παύει να εφαρμόζεται όταν ο οικονομικός φορέας εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, είτε καταβάλλοντας τους φόρους ή τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που οφείλει, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των δεδουλευμένων τόκων ή των προστίμων, είτε υπαγόμενος σε δεσμευτικό διακανονισμό για την καταβολή τους.

(3)(α) Οι αναθέτουσες αρχές δύνανται, κατ' εξαίρεση, για επιτακτικούς λόγους δημόσιου συμφέροντος, όπως δημόσιας υγείας ή προστασίας του περιβάλλοντος, να παρεκκλίνουν από τον υποχρεωτικό αποκλεισμό που προβλέπεται στο εδάφιο (1) και στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(β) Οι αναθέτουσες αρχές δύνανται να παρεκκλίνουν από τον υποχρεωτικό αποκλεισμό που προβλέπεται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2), όταν ο αποκλεισμός θα ήταν σαφώς δυσανάλογος, ιδίως, όταν μόνο μικρά ποσά των φόρων ή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης δεν έχουν καταβληθεί, ή όταν ο οικονομικός φορέας ενημερώθηκε σχετικά με το ακριβές ποσό που οφείλεται, λόγω αθέτησης των υποχρεώσεών του όσον αφορά την καταβολή φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, σε χρόνο κατά τον οποίο δεν είχε τη δυνατότητα να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την παράγραφο (γ) του εδαφίου (2), πριν από την εκπνοή της προθεσμίας αίτησης συμμετοχής ή, σε ανοικτές διαδικασίες, της προθεσμίας υποβολής προσφοράς.»

Βλέπουμε επομένως, ότι ο νέος Νόμος (Ν.73(Ι)/2016), που κατάργησε το νομοθετικό καθεστώς που ίσχυε κατά την προκήρυξη του επίδικου εδώ Διαγωνισμού, ρυθμίζει το ζήτημα διαφορετικά, σε ότι αφορά την μη καταβολή των κοινωνικών ασφαλίσεων απ’ ότι προβλέπουν οι όροι του διαγωνισμού, βέβαια υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Είναι φανερή η επιείκεια με την οποία αντιμετωπίζει ο νομοθέτης πλέον τον προσφοροδότη που σπεύδει να εκπληρώσει τις εν λόγω υποχρεώσεις του που παρέλειψε να εκπληρώσει έγκαιρα. Αυτά ως προς το Νομικό καθεστώς σε ισχύ κατά τον ουσιώδη χρόνο λήψης της επίδικης απόφασης την 15/12/2016, μήνες μετά την θέση σε ισχύ του καταργητικού Νόμου 73(Ι)/2016.

Περαιτέρω ένα νέο δεδομένο ως προς την εξέλιξη των γεγονότων μετά την λήψη της επίδικης απόφασης, προβλημάτισε, (ως όφειλε) το Δικαστήριο, διότι αφορά στον προβληματισμό, κατά πόσο η δίκη ως προς το μέρος της απόφασης που αφορά στον αποκλεισμό της αιτήτριας, έχει καταργηθεί.

Όπως έχω εξηγήσει, πρόκειται για αποκλεισμό πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας σε τελικό στάδιο. Έχω πληροφορηθεί από τους καθ’ ων η αίτηση, ότι στις 13/1/2017 (μετά την καταχώριση της παρούσας προσφυγής), το έργο αποφασίστηκε από τους καθ’ ων η αίτηση, να ανατεθεί σε άλλο προσφοροδότη. Για τους λόγους που έχω αναλύσει ανωτέρω, θεωρώ ότι το πρώτο μέρος της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, δηλαδή η απόφαση αποκλεισμού της αιτήτριας, θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο νέας προσφυγής κατά της απόφασης ανάθεσης του έργου σε άλλον προσφοροδότη, αν η νέα απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, η οποία όπως πληροφορήθηκε το Δικαστήριο λήφθηκε στις 13/1/2017, αφορά την τελική απόφαση κατακύρωσης που ολοκληρώνει την διαδικασία και δεν εκκρεμεί ακόμα και ως προς τον νέο επιτυχόντα προσφοροδότη η επιβεβαίωση των στοιχείων του με την προσκόμιση των πρωτότυπων πιστοποιητικών. Μία τέτοια εξέλιξη θα ήταν καταλυτική, βάσει της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στο δικαίωμα της αιτήτριας να συνεχίζει να προσβάλλει την ενδιάμεση απόφαση αποκλεισμού της, η οποία προσβάλλεται μεν αυτοτελώς με προσφυγή ως και η ίδια εκτελεστή διοικητική απόφαση, αλλά χάνει την εκτελεστότητά της όταν εκδοθεί η τελική απόφαση της κατακύρωσης της προσφοράς στον επιτυχόντα προσφοροδότη, και η δίκη για τον αποκλεισμό καταργείται, (βλ. Κοινοπραξία Cyprus Airports Group ν. Δημοκρατίας, (2009) 3 Α.Α.Δ. 437).

Επειδή όμως, σύμφωνα με την πληροφόρηση που έχω από την ευπαίδευτη δικηγόρο της Δημοκρατίας, λήφθηκε μεν νέα απόφαση κατακύρωσης σε άλλο προσφοροδότη στις 13/1/2017, αλλά τέθηκε και σε αυτόν η προθεσμία των 20 ημερών για προσκόμιση των πρωτότυπων Πιστοποιητικών για επαλήθευση των Δηλώσεών του στην Προσφορά του, πριν την κλήση του για υπογραφή, όπως είχε γίνει και με την αιτήτρια, θεωρώ ότι ακόμα δεν έχει επέλθει η τελική απόφαση κατακύρωσης που θα σημάνει το τέλος της διαδικασίας, αφού από τις 13/1/2017 μέχρι και σήμερα 24/1/2017, δεν έχει παρέλθει η εν λόγω 20ήμερη προθεσμία για προσκόμιση των Πιστοποιητικών και ούτε έχω πληροφορηθεί ότι όλα συντελέστηκαν ήδη πριν την παρέλευση της ταχθείσας προθεσμίας των 20 ημερών.

Επομένως, παραμένει σε ισχύ η προσφυγή της αιτήτριας και προς εξέταση η σήμερα ενώπιόν μου αίτηση της αιτήτριας για αναστολή εκτέλεσης της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, σε όλη της την έκταση.

Με τα δεδομένα ενώπιόν μου, όπως αναδύονται αυτόματα από το ενώπιόν μου υλικό, χωρίς να χρειάζεται οποιαδήποτε άλλη αναζήτηση πρόσθετων στοιχείων, θα πρέπει να εξετάσω κατά πόσο συντρέχει έκδηλη παρανομία στην επίδικη απόφαση ή ανεπανόρθωτη ζημία στην αιτήτρια από την επίδικη απόφαση.

Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος αναστολής που καταχωρείται δυνάμει του Κανονισμού 13 του περί Ανωτάτου Δικαστηρίου Διαδικαστικού Κανονισμού του 1962, μπορεί να γίνει δεκτή κατά τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, αν συντρέχουν σωρευτικά ή διαζευκτικά μία από τις δύο προϋποθέσεις της έκδηλης παρανομίας και της ανεπανόρθωτης ζημίας. Απαραιτήτως δεν πρέπει να διασαλεύεται η δράση της δημόσιας διοίκησης, προϋπόθεση που παραμερίζεται σε περιπτώσεις έκδηλης παρανομίας. Παραθέτω ενδεικτικό απόσπασμα από την απόφαση υπ.αρ. 1855/2008, CYΒARCO PLC και Άλλοι ν. Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, ημερομηνίας 9/1/2009, σε σχέση με τις επιταγές της νομολογίας:

«Αναφορικά με τη νομική πτυχή αρκούμαι να αναφερθώ σε μερικές μόνο από τις πολλές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Ιωάννης Αντωνίου ν. Συμβουλίου Κεντρικού Σφαγείου Κοφίνου, (2001) 3 (Α) Α.Α.Δ. 164, ο Νικήτας, Δ. (όπως ήταν τότε) στη σελ. 167 ανάφερε τα ακόλουθα:

«Ο καν. 13 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962 είναι η δικονομική βάση για την παροχή προσωρινής προστασίας στις διοικητικές υποθέσεις. Αποτέλεσε δε και σ' αυτή την περίπτωση το νομικό έρεισμα της αίτησης. Είναι κοινός τόπος, αλλά πρέπει να υπογραμμισθεί, ότι η εξουσία αυτή του δικαστηρίου είναι διακριτικού χαρακτήρα και ότι ασκείται με φειδώ. Για να πετύχει ένα τέτοιο διάβημα χρειάζεται η συνδρομή δύο προϋποθέσεων: (1) έκδηλη παρανομία της πράξης, και (2) ανεπανόρθωτη ζημία, που μπορεί να προκαλέσει στο διοικούμενο η άμεση εφαρμογή της (βλ. για εκτενή ανάλυση την απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση 141/89 Κροκίδου κ.α. ν. Δημοκρατίας ημερ. 29/5/90 και Λοϊζίδη ν. Υπουργού Εξωτερικών (1995) 3 Α.Α.Δ.233). Δεν είναι όμως απαραίτητο να συντρέχουν και οι δύο παραπάνω όροι προτού το Δικαστήριο εκδώσει διάταγμα.»

Στην υπόθεση Sigma Radio T.V. Ltd. v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, προσφ. αρ. 1140/03, ημερ. 1/12/03, ο Καλλής Δ. στη σελ. 5 διατύπωσε τη νομική πτυχή ως εξής:

«Έχει νομολογηθεί ότι η έκδηλη παρανομία αποτελεί λόγο για χορήγηση προσωρινού διατάγματος έστω και αν δεν έχει αποδειχθεί ανεπανόρθωτη ζημία και έστω και αν θα προκληθούν σοβαρά προβλήματα στην Διοίκηση. Ωστόσο αποτελεί λόγο που θα πρέπει να προσεγγίζεται με μεγάλη προσοχή γιατί δυνατόν να ισοδυναμεί με έκδοση απόφασης επί της ουσίας. Η αναστολή αποτελεί πάντοτε ζήτημα διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου και όχι ζήτημα δικαιώματος (βλ. Σοφοκλέους, πιο πάνω). Επίσης, είναι νομολογημένο ότι τα νομικά ζητήματα πρέπει να επιλύονται κατά τη δίκη. Επίλυση τους στο στάδιο της διαδικασίας για χορήγηση προσωρινού διατάγματος αποτελεί σοβαρή επέμβαση στην πορεία της δίκης και στα επίδικα θέματα τα οποία θα εξεταστούν από τον δικάζοντα Δικαστή (βλ. Οικονομίδης ν. Δημοκρατίας (1982) 3 Α.Α.Δ. 837 (απόφαση Ολομέλειας).»

Τι αποτελεί «έκδηλη παρανομία» έχει επίσης ερμηνευθεί από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση 1354/00 Γεώργιος Ιορδάνους ν. Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας ημερ. 13/11/00, σελ. 9 ο Καλλής Δ ανάφερε τα ακόλουθα:

«(β) Έκδηλη παρανομία (βλ. Moyo and Another v. Republic (1988) 3 A.A.Δ. 1203, 1208, Σοφοκλέους ν. Δημοκρατίας (1971) 3 Α.Α.Δ. 345, Γεωργιάδης (αρ. 1) ν. Δημοκρατίας (1965) 3 Α.Α.Δ. 392).

Σχετικά με την έκδηλη παρανομία στην Κροκίδου κ.α. ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση 141/89, 29.5.90 (απόφαση Ολομέλειας) έχει γίνει επισκόπηση της σχετικής νομολογίας. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:

«Είναι η κατάλληλη στιγμή να αναφερθούμε στη σημασία της φράσης «προφανής παρανομία». Το εννοιολογικό της πλαίσιο προσδιόρισε η νομολογία. Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι υποδηλώνει τις περιπτώσεις που η παραβίαση είναι οφθαλμοφανής χωρίς να χρειάζεται διερεύνηση αντιφατικών γεγονότων. Στο σημείο αυτό η απόφαση Φράγκος και Άλλοι ν. Δημοκρατίας (1982) 3 Α.Α.Δ. 53 στη σελ. 57 διευκρινίζει:

«For the court to act, the illegality must be palpably identifiable without having to probe into disputed facts."

Ακολουθεί σε γενικευτική διατύπωση η σημασία του όρου,

«Although what amounts to flagrant illegality, is nowhere exhaustively defined, it appears to me to involve a clear violation of the procedure envisaged by the law or unquestionable disregard of the fundamental precepts of administrative law ....."

Οι σκέψεις του δικαστηρίου επαναλαμβάνονται αυτούσιες στην απόφαση της Ολομέλειας Moyo & Another v. The Republic (1988) 3 Α.Α.Δ. 1203:

For the illegality to qualify as flagrant, it must be glaring and as such self evident and immediately identifiable."

Θα προσθέταμε ότι η έκδηλη παρανομία είναι έννοια που προκύπτει από την αντιδιαστολή της προς την παρανομία.»

Στην υπόθεση ΑΤΗΚ ν. Δημοκρατίας (2003) 3 Α.Α.Δ. 248, ο Κωνσταντινίδης Δ., με αναφορά στην υπόθεση Λοϊζίδης ν. Υπουργού Εξωτερικών (1995) 3 Α.Α.Δ. 233 συνοψίζει την έννοια της έκδηλης παρανομίας ως εξής:

«Έκδηλη παρανομία είναι εκείνη που, αν δεν αναδύεται αυτόματα, ανακύπτει κατόπιν αναλογισμού ως προς τις επιπτώσεις στοιχείων ενυπαρχόντων στο διαθέσιμο υλικό εφόσον βέβαια ό,τι απορρέει παραμένει αντικειμενικά αναντίλεκτο και μη υποκείμενο σε στάθμιση για έκφραση κρίσης.»

Τέλος στην υπόθεση Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου ν. Μarfin Popular Bank Public Co. Ltd.,(2007) 3 Α.Α.Δ. 32 (απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας) σελ. 36, διαβάζουμε τα εξής:

«Η έννοια της έκδηλης παρανομίας έχει επίσης πάγια νομολογηθεί, και υπενθυμίζουμε την απόφαση της Ολομέλειας στη Λοϊζίδης ν. Δημοκρατίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 234. Θα πρέπει η παρανομία, αν δεν αναδύεται αυτόματα, να προκύπτει στη βάση του υπάρχοντος διαθέσιμου υλικού, ως αντικειμενικά αναντίλεκτη και μη υποκείμενη σε στάθμιση και έκφραση κρίσης.»

Ισχυρισμός για Ανεπανόρθωτη ζημία.

Οι καθ’ ων η αίτηση επέβαλαν στην αιτήτρια αποκλεισμό της από το δικαίωμα ανάθεσης της σύμβασης, αλλά πρόσθετα με αυτό και τις κυρώσεις που προβλέπονται στο Παράρτημα 4 «Δέσμευση μη Απόσυρσης της Προσφοράς», Τόμος Α των εγγράφων του Διαγωνισμού. Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό, προβλέπεται σε σχέση με τις κυρώσεις, ότι δυνατόν να επιβληθούν οι ακόλουθες κυρώσεις:

α. αποκλεισμός από το δικαίωμα ανάθεσης της σύμβασης και β. οι προβλεπόμενες από τον Νόμο και τους Κανονισμούς κυρώσεις αναφορικά με συμμετοχή σε μελλοντικούς διαγωνισμούς που οδηγούν σε ανάθεση δημόσιας σύμβασης. Η τελευταία αυτή κύρωση θεωρώ πως πλήττει την επαγγελματική φήμη και ενδεχομένως βιωσιμότητα της αιτήτριας και της στερεί το δικαίωμα συμμετοχής σε μελλοντικούς διαγωνισμούς, άγνωστους πόσους, ζήτημα που εκφεύγει της ζημιάς αποτιμητής σε χρήματα, αφού έχει και παρεπόμενες σοβαρές συνέπειες που αφορούν την όλη επαγγελματική της φήμη και πελατεία και όχι μόνο την σχέση της με τα έργα του Δημοσίου.

Ανεπανόρθωτη ζημιά μπορεί να θεωρηθεί και η ζημιά η οποία θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα μιας εμπορικής επιχείρησης και καταλήγω ότι υπό τις περιστάσεις έχει αποδειχθεί, ότι συντρέχει η προϋπόθεση αυτή για έκδοση του αιτούμενου διατάγματος αναστολής, (βλ. Υπόθ. Αρ. 134/2013 Μήτας ν. Συμβούλιο Εγγραφής Φυσιοθεραπευτών Κύπρου ημερ. 7/2/2013, Georgios Miltiadous v.

The Republic (1972) 3 CLR 341, Kypreopoullos v. The Permits Authority (1985) 3 CLR 1999, Αντωνοπούλου ν. Δημοκρατίας (1989) 3(B) ΑΑΔ 754, Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας ν. Δημοκρατίας, Υπόθ. Αρ. 496/02, ημερ. 26.7.2002).

Ισχυρισμός για Έκδηλη Παρανομία.

Τέθηκε ισχυρισμός ότι δεν παρασχέθηκε το δικαίωμα στην αιτήτρια να ακουστεί, παρά το γεγονός ότι της επιβλήθηκαν κυρώσεις πολύ σοβαρές, λόγω της ισχυριζόμενης από τους καθ’ ων η αίτηση «απόσυρσης της προσφοράς της», παρά την Δέσμευσή της για μη απόσυρση της προσφοράς της επί ποινή αποκλεισμού της.

Διαπιστώνω ως προς αυτό, ότι ρητά αναφέρεται στην σχετική Δέσμευση που υπέγραψε η αιτήτρια, (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 των εντύπων του Διαγωνισμού), ότι δυνατόν να της επιβάλλονταν οι εν λόγω κυρώσεις αλλά και η υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης ποσού 10% της τιμής της προσφοράς της, σε περίπτωση που: α. θα απέσυρε την προσφορά της μετά την λήξη της προθεσμίας υποβολής των προσφορών και κατά τη διάρκεια ισχύος των προσφορών ή β. έχοντας ειδοποιηθεί για την αποδοχή της προσφοράς και έχοντας ειδοποιηθεί να προσέλθει για την υπογραφή της σύμβασης, αρνείται ή παραλείπει εμπρόθεσμα να προσκομίσει οποιοδήποτε πιστοποιητικό και/ή άλλο έγγραφο και/ή την εγγύηση πιστής εκτέλεσης συμβολαίου και /ή να εκπληρώσει οποιαδήποτε άλλη υποχρέωση που απορρέει από τη συμμετοχή στο διαγωνισμό, ή αρνηθεί ή παραλείψει να υπογράψει τη Σύμβαση.

Νοουμένου ότι η προσκόμιση των Πιστοποιητικών που ζητήθηκαν, αναμφισβήτητα έγινε μέσα στην προθεσμία που τάχθηκε (πριν τις 29/11/2016 και ειδικότερα στις 28/11/2016) και βεβαίως η αιτήτρια ποτέ δεν παρέλειψε να υπογράψει την σύμβαση, αφού όπως ανέφερα ανωτέρω δεν κλήθηκε για να υπογράψει τη σύμβαση, παρά μόνο να προσκομίσει τα πιστοποιητικά που της ζητήθηκαν (ανάμεσα σε αυτά το Πιστοποιητικό των Κοινωνικών Ασφαλίσεων και πολλά άλλα, όπως και η εγγύηση πιστής εκτέλεσης κλπ, τα οποία προσκόμισε), το λιγότερο θεωρώ που θα έπρεπε να πράξουν οι καθ’ ων η αίτηση, ήταν να συμμορφωθούν με την υπόδειξη και/ή εισήγηση της Γενικής Λογίστριας, η οποία ανταποκρινόμενη στην επιστολή τους με την οποία της ζητούσαν την άποψή της, τους είχε απαντήσει, πως θα ήταν καλό να καλέσουν την αιτήτρια να ακουστεί ως προς τους λόγους που υπήρχε διάσταση της Δήλωσης Προσωπικής Κατάστασης με την Βεβαίωση του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων και μάλιστα αν η απάντηση «τους ικανοποιούσε» (τους καθ’ ων η αίτηση) να προχωρήσουν με τις δέουσες ενέργειες.

Ποιες είναι οι δέουσες ενέργειες στις οποίες θα έπρεπε να προβούν στο μέτρο που τους «ικανοποιούσε» η απάντηση της αιτήτριας, δεν διευκρινίζεται. Στις δέουσες ενέργειες υπέρ της αιτήτριας, ενόψει των διατάξεων του Νόμου (Ν. 173(Ι)/2016) που αντικατέστησε τον μέχρι την 28/4/2016 σε ισχύ Νόμο 12(Ι)/2006, ενόψει και της «ικανοποίησης από την απάντηση»;

Παραμένει άγνωστο.

Ανεξάρτητα από την απάντηση της Γενικής Λογίστριας, που παρότρυνε τους καθ’ ων η αίτηση να δώσουν στην αιτήτρια το δικαίωμα να ακουστεί, δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι οι κυρώσεις, τουλάχιστον αναφορικά με συμμετοχή σε μελλοντικούς διαγωνισμούς που οδηγούν σε ανάθεση δημόσιας σύμβασης, που επιβλήθηκαν στην αιτήτρια στα πλαίσια άσκησης διακριτικής ευχέρειας των καθ’ ων η αίτηση, εμπίπτουν στην έννοια της δυσμενούς απόφασης και/ή απόφασης που ενέχει τα χαρακτηριστικά της τιμωρίας και κύρωσης του άρθρου 43 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν.158(Ι)/99), που αναφέρεται στην υποχρέωση της διοίκησης να παραχωρεί το δικαίωμα ακροάσεως.

Δεν παραλείπω να έχω υπόψη μου τη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ότι στις περιπτώσεις αποφάσεων των Αναθετουσών Αρχών στους Δημόσιους Διαγωνισμούς, δεν τίθεται ζήτημα παραχώρησης του δικαιώματος ακροάσεως στους προσφοροδότες, επειδή πρόκειται για διοικητικές αποφάσεις και όχι πειθαρχικές ή τιμωρητικές (Malliotis Eng. Ltd v. Δημοκρατίας (1995) 3 ΑΑΔ 2519, I. Soteriou Constructions Ltd v. Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου, Υποθ. 1114/05, ημερ. 4/6/07, Βασίλης Χαράκης & Υιός Λτδ ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 2327). Η νομολογία αυτή αναφερόταν σε αποφάσεις των αρμοδίων αρχών που αφορούν τον έλεγχο πλήρωσης των προδιαγραφών του δημόσιου διαγωνισμού από τους προσφοροδότες, καθώς και τη δέουσα έρευνα που πρέπει να διεξαχθεί στα πλαίσια αυτά, και όχι βέβαια σε λήψη αποφάσεων που ενέχουν το στοιχείο της κύρωσης για παράβαση «Δέσμευσης μη Απόσυρσης Προσφοράς» που είναι καθαρή περίπτωση επιβολής κύρωσης, όπως και σε κάθε περίπτωση δυσμενούς τιμωρητικού μέτρου με σοβαρές συνέπειες, (βλ. απόφαση Ολομέλειας Ανωτάτου Δικαστηρίου, ΡΙΚ v. Σπύρου Κέττηρου (2007) 3 ΑΑΔ 555). Το Άρθρο 43(1) του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, Ν.158(Ι)/1999, προβλέπει ως ακολούθως:

«43.-(1) Το δικαίωμα ακρόασης παρέχεται, εκτός από τις περιπτώσεις τις οποίες ο νόμος προβλέπει ρητά, σε κάθε πρόσωπο που θα επηρεαστεί από την έκδοση πράξης ή από τη λήψη διοικητικού μέτρου που είναι πειθαρχικής φύσης ή που έχει το χαρακτήρα της κύρωσης ή που είναι άλλως πως δυσμενούς φύσης».

Καταλήγω, με βάση το ενώπιόν μου υλικό, ότι διαπιστώνεται από την πρώτη ματιά έκδηλη παρανομία, λόγω της παράβασης της αρχής της φυσικής δικαιοσύνης και της μη παραχώρησης του δικαιώματος ακροάσεως στην αιτήτρια, πριν την λήψη της επίδικης απόφασης για την επιβολή των επίδικων κυρώσεων και του χρηματικού προστίμου, ίσου με 10% της τιμής της προφοράς.

Ενώ όμως έχω αποφασίσει πως συντρέχουν και οι δύο προϋποθέσεις έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος, της ανεπανόρθωτης ζημίας και της έκδηλης παρανομίας, δεν θα προχωρήσω με διάταγμα αναστολής της επίδικης στην προσφυγή απόφασης. Όπως έχει νομολογηθεί σε αρκετές περιπτώσεις, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε στην πλήρωση της συγκεκριμένης προϋπόθεσης για την έκδοση του διατάγματος αναστολής, της έκδηλης δηλαδή παρανομίας, (βλ. Hellenic Petroleum Cyprus Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας κ.ά (2007) 3 ΑΑΔ 602, Νικολάου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1992) 4 Ε Α.Α.Δ. 3959), μπορώ να κάνω δεκτή την προσφυγή και να ακυρώσω την προσβαλλόμενη απόφαση.

Λόγω της διαπίστωσης έκδηλης παρανομίας, ως ανωτέρω εξήγησα, η επίδικη απόφαση ακυρώνεται στο σύνολό της με €800.- έξοδα, πλέον ΦΠΑ, αν υπάρχει, υπέρ της αιτήτριας.

Μ. Καλλιγέρου, ΠΔΔ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο