Ustawa z dnia 27 stycznia 1922 r. w przedmiocie upoważnienia osób, uprawiających działki ziemi na cudzych gruntach na obszarze województw: nowogródzkiego, poleskiego i wołyńskiego oraz powiatów: grodzieńskiego, wołkowyskiego i białowieskiego województwa białostockiego, do czasowego użytkowania uprawianych przez nich gruntów i zajętych pomieszczeń.

Osoby, które na obszarze województw: nowogródzkiego, poleskiego i wołyńskiego oraz

powiatów: grodzieńskiego, wołkowyskiego i białowieskiego województwa białostockiego

użytkują w chwili wejścia w życie niniejszej ustawy, bez zawartej umowy z właścicielem

lub osobą, prawa jego przedstawiającą, działki cudzych gruntów, znajdujące się poza

obrębem miast, mają prawo użytkowania tych działek do 31 października 1922 r. dla

gruntów pod okopowiznami i łąk, oraz do 31 sierpnia 1922 r. dla wszelkich innych gruntów.

Osoby, wymienione w art. 1 niniejszej ustawy, mają prawo pozostawania do 31 października

1922 r. w dotychczas zajmowanych przez siebie cudzych pomieszczeniach, znajdujących

się poza obrębem miast na wymienionym w art. 1 obszarze, jednakże tylko w rozmiarach

niezbędnie potrzebnych dla siebie, swej rodziny, własnego inwentarza i zebranych własnych

plonów, o ile dzierżyciele ci nie posiadają - własnych pomieszczeń, lub o ile właściciel

nie odda w ich użytkowanie innych odpowiednich pomieszczeń.

Właściciele zabudowań, użytkowanych przez osoby; wymienione w art. 1 niniejszej ustawy,

winni w każdym razie otrzymać niezbędne pomieszczenie we własnych zabudowaniach dla

siebie, swej rodziny, własnego inwentarza i własnych plonów.

Całkowite wynagrodzenie dla właściciela za grunty i pomieszczenia, użytkowane przez

osoby, wymienione w art. 1 niniejszej ustawy, ma być płatne w gotówce i nie może przekraczać

za cały czas ubiegły do 31 października 1921 r. za jedną dziesięcinę użytkowanego

gruntu, niezależnie od rodzaju i czasu użytkowania, sumy, równającej się przeciętnej

cenie rynkowej w danej miejscowości w grudniu 1921 r. za 80 kg. żyta, zaś za czas

od 1 listopada 1921 r. do 31 października 1922 r. - sumy, równającej się przeciętnej

cenie rynkowej w danej miejscowości w sierpniu 1922 r. za 100 kg. żyta.

Wszelkie dokonane na rzecz właściciela świadczenia będą zaliczone na poczet sum, przypadających

właścicielowi zgodnie z ustępem pierwszym niniejszego artykułu, przyczem świadczenia,

dokonane w naturze, będą od należności, określonej w kilogramach żyta, potrącone,

świadczenia zaś, dokonane w gotówce, będą zaliczone i potrącone w takiej ilości zboża,

jaką według cen, istniejących w momencie dokonanej wpłaty, reprezentowały.

O ile umówione między osobami, wymienionemi w art. 1 niniejszej ustawy, a właścicielami

wynagrodzenie za użytkowanie gruntów i pomieszczeń przekracza granice, określone w

artykule 3, umowa taka jest nieważna w części, dotyczącej wynagrodzenia.

Powracający do swych siedzib po 1 listopada 1920 r. właściciele gospodarstw o obszarze,

nieprzekraczającym 40 ha ogólnej przestrzeni, mają prawo do otrzymania przypadającego

im wynagrodzenia w naturze.

Wykonanie wyroków o eksmisję w sprawach, objętych działaniem niniejszej ustawy, ulega

zawieszeniu do terminów, wskazanych w art. 1 i 2.

Przepisy ustawy niniejszej nie mają zastosowania do osób

1)

które po 1 stycznia 1921 r. rozpoczęły uprawę działek, lub zajęły pomieszczenia wbrew

wyraźnej woli obecnego na miejscu właściciela, bądź osoby, prawa jego przedstawiającej,

2)

które dewastują zajmowane budynki, sady i urządzenia gospodarcze lub eksploatują wnętrze

ziemi bez osobnego uprawnienia,

3)

które po wejściu w życie tej ustawy dopuszczą się względem właścicieli, lub osób,

ich prawa przedstawiających, czynów, karanych przez prawo karne, i

4)

które nie zapłacą do 1 kwietnia 1922 r. wynagrodzenia, określonego w art. 3 niniejszej

ustawy, za czas użytkowania do 31 października 1921 r.

Wszelkie spory, wynikające ze stosowania niniejszej ustawy, będą rozstrzygane w pierwszej

instancji przez właściwe sądy pokoju.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Rolnictwa i Dóbr Państwowych.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.