99/2016 — 99/2016 — Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 99 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 99/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Πέτρο Σαλίχο και Ιωάννη Φιοράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Δεκεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1)Π. Κ. του Γ. και 2)Σ. Κ. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χρύσανθο Κετίκογλου.

Των αναιρεσίβλητων:1)Κ. Τ. του Β., 2)Α. χας Β. Τ., το γένος Σ. Μ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο Αλεξάνδρα Παπαγεωργίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-6-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: .../2008 μη οριστική, 39/2011 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 552/2014 του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες, με την από 28-5-2015 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πέτρος Σαλίχος, ανέγνωσε την από 8-12-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, η πληρεξουσία των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Τα διδάγματα της κοινής πείρας, δηλαδή οι αρχές για την εξέλιξη των πραγμάτων, που συνάγονται από την παρατήρηση του καθημερινού βίου, την επιστημονική έρευνα και την επαγγελματική ενασχόληση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για την ερμηνεία των κανόνων δικαίου, είτε για να εξακριβωθεί η βασιμότητα πραγματικών περιστατικών, που αποτέλεσαν το αντικείμενο της απόδειξης (άρθρο 336 παρ.4 Κ.Πολ.Δ.), είτε για να γίνει, μετά την εξακρίβωση της βασιμότητας αυτών υπαγωγή τους σε νομικούς κανόνες (Ολ.Α.Π. 8/2005). Κατά δε το άρθρο 559 αρ.1β’ ΚΠολΔ., η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας δημιουργεί λόγο αναιρέσεως αν το δικαστήριο της ουσίας παρέβη δίδαγμα της κοινής πείρας που αφορά την ερμηνεία κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε αυτόν. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, που για να είναι ορισμένος, πρέπει να αναφέρονται σ’ αυτόν τα διδάγματα της κοινής πείρας που παραβιάσθηκαν, όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποιεί ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει διδάγματα από την κοινή πείρα, έστω και αυτεπάγγελτα για την ανεύρεση της αληθινής έννοιας κανόνα δικαίου ή για την υπαγωγή σε αυτόν των πραγματικών γεγονότων (Α.Π.222/2015).

Συνεπώς, ο δεύτερος, κατά το πρώτο μέρος του, λόγος της αίτησης αναίρεσης, από τον αρ.1 εδ.β’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ., με τον οποίο προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης η αιτίαση της παράβασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας, με την αποδοχή απ’ αυτήν (προσβαλλόμενη απόφαση) γεγονότων και καταστάσεων κατοχής και ερμηνείας τους ως δήθεν "πλανημένης κυριότητας", είναι αόριστος, αφού δεν αναφέρουν οι αναιρεσείοντες στο αναιρετήριο ποια συγκεκριμένα διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάσθηκαν, ο κανόνας δικαίου, στου οποίου την εξειδίκευση εσφαλμένα δεν χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν, και σε τι συνίσταται η παράβαση.

Kατά το άρθρο 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ., ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της. Ως ζητήματα δε των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί την απόφαση από νόμιμη βάση, νοούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο (A.Π. 456/2015). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Οι ενάγοντες, Π. Κ. και Σ. Κ., είναι κύριοι, μεταξύ άλλων, και των κάτωθι δύο οριζόντιων ιδιοκτησιών της πολυκατοικίας, η οποία βρίσκεται στην πόλη των ... επί της οδού ... (πρώην ...), και είναι κτισμένη σε οικόπεδο, εμβαδού 456 μ2, το οποίο συνορεύει περιμετρικά με την οδό ..., με ιδιοκτησία Σ. Χ., με ιδιοκτησία Γ. Α. και Ι. Κ. και με ιδιοκτησία κληρονόμων Τ., ήτοι: ι) ο 1ος ενάγων είναι κύριος του ισόγειου καταστήματος της ανωτέρω πολυκατοικίας, το οποίο φέρει αριθμό ..., έχει μικτό εμβαδόν 44 μ2, ποσοστό συμμετοχής στο οικόπεδο και στα υπόλοιπα κοινόχρηστα και κοινόκτητα μέρη και στις εγκαταστάσεις της οικοδομής 30 τοις χιλίοις (30 0/00), ιι) ο 2ος ενάγων είναι κύριος του ισόγειου διαμερίσματος (πρώην γραφείου) της ανωτέρω πολυκατοικίας με αριθμούς ... και ..., το οποίο έχει πρόσοψη προς τον ακάλυπτο χώρο της πολυκατοικίας (προς τα πίσω), έχει μικτό εμβαδόν 65,45 μ2, και ποσοστό συμμετοχής στο οικόπεδο και στα υπόλοιπα κοινόχρηστα και κοινόκτητα μέρη και στις εγκαταστάσεις της οικοδομής 46 τοις χιλίοις (46 0/00). Οι ανωτέρω οριζόντιες ιδιοκτησίες περιήλθαν στην κυριότητα των εναγόντων ως κληρονομία της μητέρας τους, Φ.- Η. συζύγου Γ. Κ., το γένος Σ. και Ε. Κ., η οποία απεβίωσε στις 22.08.1998, με την από 05.03.1995 ιδιόγραφη διαθήκη της, η οποία δημοσιεύτηκε νόμιμα με τα υπ’ αριθμόν 842/26.05.2000 πρακτικά συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Με την ανωτέρω διαθήκη της η διαθέτιδα εγκατέστησε τους ενάγοντες ως κληρονόμους της και, μεταξύ άλλων, κατέλειπε σε αυτούς και τα ανωτέρω ακίνητα. Οι ενάγοντες αποδέχτηκαν την κληρονομία της μητέρας τους με την υπ’ αριθμόν .../06.09.2001 δήλωση αποδοχής κληρονομίας ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Σόνιας Ακριτοπούλου - Παπαγεωργίου, η οποία μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου ... στον τόμο ... και αριθμό ... Οι ανωτέρω οριζόντιες ιδιοκτησίες, καθώς, επίσης, και το κατωτέρω κατάστημα των εναγομένων, είχαν περιέλθει στη δικαιοπάροχο των εναγόντων, Φ. - Η. σύζυγο Γ. Κ., με την υπ’ αριθμόν .../05.08.1969 πράξη σύστασης οριζόντιων ιδιοκτησιών, που καταρτίστηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Τρικάλων Δημητρίου Αρβανίτη και μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου ... στον τόμο ... και αριθμό ... Μεταξύ των λοιπών οριζόντιων ιδιοκτησιών της ανωτέρω πολυκατοικίας η δικαιοπάροχος των εναγόντων, Φ.-Η. σύζυγος Γ. Κ., είχε στην κυριότητά της και το κατάστημα του ισογείου της ίδιας πολυκατοικίας, το οποίο φέρει αριθμό ... και έχει μικτό εμβαδόν 46 τ.μ., μικτό όγκο 179,40 κ.μ. και ποσοστό συμμετοχής στο οικόπεδο 32 τοις χιλίοις (32 0/00) εξ αδιαιρέτου, χωρίς ποσοστό συμμετοχής στα υπόλοιπα κοινόχρηστα και κοινόκτητα μέρη και στις εγκαταστάσεις της οικοδομής. Το κατάστημα αυτό εμφαίνεται στο σχεδιάγραμμα κάτοψης με χρονολογία Μάιος 1969 του πολιτικού μηχανικού Χ. Η. με τα στοιχεία Υ-Φ-Χ-Ψ-Ω-Τ-Υ και συνορεύει ανατολικά, επί πλευράς Υ-Φ, μήκους 4,00 μέτρων, με την οδό ..., δυτικά, επί πλευράς Χ-Ψ, μήκους 1,70 μέτρων με το υπ’ αριθμόν 8 γραφείο της ίδιας οικοδομής, το οποίο ανήκει πλέον στην κυριότητα του 2ου ενάγοντος, επί πλευράς Ω-Τ, μήκους 2,50 μέτρων, με φωταγωγό και με το υπ’ αριθμόν 3 κατάστημα, βόρεια, επί πλευράς Φ-Χ, μήκους 10,80 μέτρων, με ιδιοκτησία Σ. Χ., και νότια, επί πλευράς Τ-Υ, μήκους 9,60 μέτρων, με το υπ’ αριθμόν 3 κατάστημα της ίδιας οικοδομής, το οποίο ανήκει πλέον στην κυριότητα του 1ου ενάγοντος, όπως εκτέθηκε ανωτέρω. Στη συνέχεια, με το υπ’ αριθμόν .../10.01.1991 συμβόλαιο πώλησης, το οποίο καταρτίστηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Τρικάλων Αχιλλέα Λέρα και μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου ... στον τόμο ... και αριθμό ..., η δικαιοπάροχος των εναγόντων, Φ. - Η. Κ., πώλησε και μεταβίβασε το ανωτέρω κατάστημα (υπ’ αριθμόν ...) κατά κυριότητα στον Β. Τ. του Κ., (σύζυγο της 2ης εναγομένης και πατέρα του 1ου εναγομένου), και στη 2η εναγομένη, Α. Τ., κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου σε έκαστο. Στο πίσω μέρος του ανωτέρω καταστήματος (υπ’ αριθμόν ...) υφίσταται ένας χώρος, συνολικού εμβαδού 16,42 μ2, (σύμφωνα με τη μέτρηση της αρχιτέκτονα μηχανικού Γ. Χ., εντολοδόχου των εναγόντων), ο οποίος εμφαίνεται στο συνημμένο στην ένδικη αγωγή τοπογραφικό διάγραμμα κάτοψης ισογείου, που κατάρτισε η ανωτέρω αρχιτέκτων μηχανικός (Γ. Χ.), με τα στοιχεία Α-Β-Γ-Δ-Ε-Ζ-Η-Θ-Ι-Ι’ -Α. Ο χώρος αυτός αποτελείται από δύο τμήματα, ήτοι συγκεκριμένα: α) από χώρο με τα στοιχεία Ι’ -Γ-Δ-Ε-Ζ-Η-Θ-Ι-Ι’ , εμβαδού 14,62 μ2, που φέρεται ότι αποτελεί τμήμα του ανωτέρω περιγραφόμενου διαμερίσματος (πρώην γραφείων) με αριθμούς ... και ..., και, ειδικότερα, του υπ’ αριθμόν … πρώην γραφείου, το οποίο ανήκει πλέον κατά κυριότητα στον 2ο ενάγοντα, και συνορεύει επί πλευράς Γ-Γ, μήκους 1,40 μέτρων, με τον πιο κάτω περιγραφόμενο επίδικο χώρο, που φέρεται ότι αποτελεί τμήμα του ανωτέρω καταστήματος με αριθμό ..., και επί πλευράς Γ-Δ, μήκους 2,80 μέτρων με το υπ’ αριθμόν ... κατάστημα των εναγομένων, επί πλευράς Δ-Ε, μήκους 5,00 μέτρων, με ιδιοκτησία Σ. Χ., επί πλευράς Ε-Ζ, μήκους 1,30 μέτρων, επί πλευράς Ζ-Η, μήκους 2,30 μέτρων, επί πλευράς Η-Θ, μήκους 4,40 μέτρων, και επί πλευράς Θ-Ι, μήκους 1,40 μέτρων, με το υπ’ αριθμόν … πρώην γραφείο και νυν διαμέρισμα, ιδιοκτησίας του 2ου ενάγοντος, και επί πλευράς Ι-Γ, μήκους 1,40 μέτρων, με το υπ’ αριθμόν 3 κατάστημα, και β) από το τμήμα με τα στοιχεία Ι’ -Γ-Β-Α-Ι’ , εμβαδού 1,80 τ.μ., που φέρεται ότι αποτελεί τμήμα του ανωτέρω καταστήματος με αριθμό ..., το οποίo ανήκει πλέον κατά κυριότητα στον πρώτο ενάγοντα, εμφαίνεται στο σχεδιάγραμμα κάτοψης, το οποίο φέρει χρονολογία Μάιος 1969 και εκπόνησε ο πολιτικός μηχανικός Χ. Η. με τα στοιχεία Τ-Σ-Δ-Π, και συνορεύει επί πλευράς Ι’ -Γ, μήκους 1,40 μέτρων, με τον ανωτέρω περιγραφόμενο επίδικο χώρο που φέρεται ότι αποτελεί τμήμα του υπ’ αριθμόν 8 πρώην γραφείου και νυν διαμερίσματος, ιδιοκτησίας του 2ου ενάγοντος, επί πλευράς Γ-Β, μήκους 1,20 μέτρων, με το υπ’ αριθμόν ... κατάστημα των εναγομένων, επί πλευράς Β-Α, μήκους 1,50 μέτρων, με το ίδιο κατάστημα των εναγομένων και επί πλευράς Α-Ι’ , μήκους 1,20 μέτρων, με το υπ’ αριθμόν ... κατάστημα. Όταν η δικαιοπάροχος των εναγόντων, Φ. - Η. Κ., πώλησε το ανωτέρω, υπ’ αριθμόν ... κατάστημα του ισογείου της προαναφερόμενης πολυκατοικίας στους Β. και Α. Τ., ο ήδη επίδικος χώρος, συνολικού εμβαδού 16,42 μ2, ήταν συνενωμένος με το κατάστημα αυτό (υπ’ αριθμόν ...) και χρησιμοποιούνταν από το μισθωτή αυτού του καταστήματος ως ενιαίος χώρος του καταστήματος, διότι στο συγκεκριμένο (επίδικο) χώρο είναι κατασκευασμένη η τουαλέτα, ο ηλεκτρικός πίνακας και η παροχή ύδρευσης του καταστήματος αυτού. Από τον ίδιο χώρο διέρχονται, επίσης, η στήλη αποχέτευσης και οι σωληνώσεις ύδρευσης της οικοδομής. Ο Β. Τ. απεβίωσε στις 14.07.1995 και στην κληρονομία του υπεισήλθαν, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, ο 1ος εναγόμενος, υιός του θανόντος, κατά ποσοστό 3/4 εξ αδιαιρέτου, και η 2η εναγομένη, σύζυγος του θανόντος, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου. Μεταξύ των κληρονομιαίων περιουσιακών στοιχείων του θανόντος περιλαμβανόταν το 1/2 εξ αδιαιρέτου του ανωτέρω, υπ’ αριθμόν ... καταστήματος του ισογείου της οικοδομημένης στα ... επί της οδού ..., πολυκατοικίας. Οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν την κληρονομία του θανόντος, Β. Τ., με την υπ’ αριθμόν .../17.09.1999 δήλωση αποδοχής κληρονομίας ενώπιον της συμβολαιογράφου Λάρισας Ευαγγελίας Μελεμενίδου - Τόγελου, η οποία μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου ... στον τόμο ... και αριθμό … Έτσι, οι εναγόμενοι έγιναν συγκύριοι του ανωτέρω, υπ’ αριθμόν ... καταστήματος, κατά ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου ο πρώτος από αυτούς και κατά ποσοστό 5/8 εξ αδιαιρέτου η δεύτερη από αυτούς, η οποία ήδη ήταν συγκυρία του καταστήματος αυτού κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου. Στη συνέχεια, μετά την λήξη των παλιών συμβάσεων μίσθωσης των οριζόντιων ιδιοκτησιών που περιήλθαν στην κυριότητά τους, οι ενάγοντες προχώρησαν σε συνένωση όλων των οριζόντιων ιδιοκτησιών του ισογείου της πολυκατοικίας, μεταξύ αυτών και του υπ’ αριθμόν 3 καταστήματος και του υπ’ αριθμόν 8 πρώην γραφείου (και ήδη διαμερίσματος) του ισογείου, με την υπ’ αριθμόν ...09.05.2001 οικοδομική άδεια της Διεύθυνσης Πολεοδομίας του δήμου Τρικκαίων (Τρικάλων), και όλος ο ενιαίος χώρος που δημιουργήθηκε με την ανωτέρω συνένωση, συνολικού εμβαδού 230 τ.μ., εκμισθώθηκε από τους ενάγοντες με το από 11.04.2001 συμφωνητικό μίσθωσης στην ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Π. Β. και Υιός Ο.Ε", η οποία εδρεύει στα ... για το χρονικό διάστημα από 01.08.2001. Μετά την κατάρτιση της ανωτέρω σύμβασης μίσθωσης οι ενάγοντες στράφηκαν εναντίον των εναγόμενων και ζήτησαν από αυτούς να τους αποδώσουν τον ήδη επίδικο χώρο, συνολικού εμβαδού 16,42 μ2. Προς τούτο απέστειλαν και επέδωσαν νόμιμα στους εναγομένους, στις 09.07.2002, την από 04.07.2002 εξώδικη καταγγελία-πρόσκληση-δήλωση, η οποία έχει, μεταξύ άλλων, το εξής ουσιώδες περιεχόμενο: "Επειδή, όταν παρέδωσε το άνω κατάστημα η δικαιοπάροχός μας στον δικαιοπάροχό σας και στη δεύτερη από εσάς, και επειδή υπήρχε από προηγούμενα ένας χώρος, εμβαδού 16,42 τ.μ., που ανήκε βάσει της αριθμ. .../69 οικοδομικής αδείας στο όπισθεν και δυτικά ευρισκόμενο γραφείο με αριθμό οκτώ και ένα μικρότερο τμήμα αυτού του χώρου που ανήκε στο κατάστημα 3, τα οποία επίσης ανήκαν στην ιδιοκτησία της δικαιοπαρόχου μας και τα οποία τμήματα, επειδή όλα τα καταστήματα και τα γραφεία του ισογείου ανήκαν πριν στη δικαιοπάροχο μας, είχαν διαρρυθμιστεί διαφορετικά και ο χώρος αυτός, πριν πωληθεί σ’ εσάς, είχε ενοποιηθεί με το κατάστημά σας και χρησιμοποιούνταν από τον εκάστοτε μισθωτή του. Επειδή, όταν σας πώλησε η δικαιοπάροχός μας το άνω κατάστημα, σας ενημέρωσε ότι ο χώρος αυτός δεν ανήκε στο κατάστημά σας και, φυσικά, έπρεπε να γίνουν τα χωρίσματα - τοίχοι, στο σημείο που ήταν τα κανονικά όρια του καταστήματος. Επειδή όμως εσείς, προκειμένου να φαίνεται μεγαλύτερο το κατάστημά σας και να εξυπηρετείται καλύτερα η εμπορία σας, ζητήσατε η δεύτερη από εσάς και ο δικαιοπάροχός σας υφίστατο προσωρινά καμιά βλάβη η δικαιοπάροχός μας, παραχωρώντας σας τη χρήση του άνω τμήματος σ’ εσάς με σύμβαση χρησιδανείου. Επειδή, όντως, η δικαιοπάροχός μας σύναψε με το δικαιοπάροχό σας και τη δεύτερη από εσάς στα Τρίκαλα την άνω σύμβαση χρησιδανείου, με την οποία σας παραχώρησε και παρέδωσε κατά χρήση χωρίς αντάλλαγμα και εσείς παραλάβατε το άνω τμήμα, εμβαδού 16,42 τ.μ., προκειμένου να το χρησιμοποιήσετε ως συνέχεια του εμπορικού καταστήματος σας για χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη των υφιστάμενων μισθώσεων στο κατάστημα 3 και στο γραφείο 8 και την επαναμίσθωσή τους σε νέους μισθωτές, οπότε είχατε την υποχρέωση να το αποδώσετε, στην κατάσταση στην οποία το παραλάβατε τον Φεβρουάριο του 1981 (1991). Επειδή η άνω δικαιοπάροχός μας απεβίωσε (στις) 22.08.1998 και εμείς ως κληρονόμοι της που αποδεχθήκαμε την κληρονομία της, υπεισήλθαμε νόμιμα στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της. Επειδή ήδη με την αριθμ. ...2001 οικοδομική άδεια έγινε συνένωση όλων των χώρων ιδιοκτησίας μας και μεταξύ αυτών, και του καταστήματος 3 και του γραφείου 8 και όλος ο χώρος εκμισθώθηκε από την 01-07-2001, από εμάς προς την ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "Π. Β. και Υιός Ο.Β", που εδρεύει στα Τρίκαλα. Επειδή κατόπιν αυτού επανειλημμένα και σύμφωνα με τους όρους του χρησιδανείου που συνάφθηκε με τη δικαιοπάροχο μητέρα μας, σας ζητήσαμε να μας αποδώσετε το άνω τμήμα, εμβαδού 16,4 τ.μ., που βρίσκεται ενοποιημένο με τη δυτική πλευρά του καταστήματος σας και στην οπίσθια από την πρόσοψη πλευρά, για να το αποδώσουμε στη μισθώτρια όλης της ιδιοκτησίας μας ως άνω εταιρία. Επειδή, συνεπώς, έχουμε κάθε νόμιμο δικαίωμα βάσει του νόμου και της σύμβασης χρησιδανείου να καταγγείλουμε τη σύμβαση χρησιδανείου του άνω χώρου εμβαδού 16,42 τ.μ. ΓΙΑ ΟΛΑ ΑΥΤΑ και με την παρούσα ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΜΕ την άνω σύμβαση χρησιδανείου του χώρου, εμβαδού 16,42 τ.μ., τον οποίο χώρο έχετε ενοποιήσει με το κατάστημα ιδιοκτησίας σας που έχει το χαρακτηριστικό στοιχείο ... και βρίσκεται στη δυτική πλευρά αυτού και στην οπίσθια από την πρόσοψη πλευρά του, και σας ΚΑΛΟΥΜΕ (να) προβείτε στην ΑΠΟΔΟΣΗ του". Οι εναγόμενοι δεν συμμορφώθηκαν προς το αίτημα της ανωτέρω εξώδικης καταγγελίας-πρόσκλησης-δήλωσης των αντιδίκων τους, αλλά εξακολουθούν ακόμη να διατηρούν τη χρήση του επίδικου χώρου. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι οι αγοραστές, Β.ς Τ. και Α. Τ., ήδη 2η εναγομένη, αγόρασαν από τη δικαιοπάροχο των εναγόντων, Φ.-Η. Κ., το ανωτέρω, υπ’ αριθμόν ... κατάστημα, στο οποίο περιλαμβανόταν και ο ανωτέρω χώρος, συνολικού εμβαδού 16,42 μ2, και όχι ουδέποτε καταρτίστηκε σύμβαση χρησιδανείου μεταξύ των δικαιοπαρόχων των διαδίκων ως προς τον ανωτέρω χώρο. Ο ισχυρισμός τους αυτός αξιολογείται ως ουσιαστικά βάσιμος, μολονότι: ι) στο υπ’ αριθμόν .../10.01.1991 συμβόλαιο πώλησης του συμβολαιογράφου Τρικάλων Αχιλλέα Λέρα, με το οποίο αγόρασαν οι ανωτέρω αγοραστές το υπ’ αριθμόν ... κατάστημα, αναφέρεται ως αντικείμενο της πώλησης ένα κατάστημα, εμβαδού 46 μ2, και γίνεται ακριβής περιγραφή του καταστήματος, όπως αυτό αποτυπώνεται στο σχεδιάγραμμα κάτοψης με χρονολογία Μάιος 1969 του πολιτικού μηχανικού Χ. Η. με τα στοιχεία Υ-Φ-Χ-Ψ- Ω-Τ-Υ, χωρίς να αναφέρεται ως τμήμα του καταστήματος (...) ο ανωτέρω (επίδικος) χώρος, συνολικού εμβαδού 16,42 μ.2, ιι) η περιγραφή του υπ’ αριθμόν ... καταστήματος, η οποία γίνεται στο ανωτέρω συμβόλαιο πώλησης, συμπίπτει με την περιγραφή του ίδιου καταστήματος, η οποία γίνεται στην υπ’ αριθμόν .../05.08.1969 πράξη σύστασης οροφοκτησίας και κανονισμού πολυκατοικίας, η οποία καταρτίστηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Τρικάλων Δημητρίου Αρβανίτη. Ως προς την επίδικη διαφορά των διαδίκων οι μάρτυρες απόδειξης και ανταπόδειξης κατέθεσαν (ή βεβαίωσαν ενόρκως) τα εξής ουσιώδη: ι) Η μάρτυρας απόδειξης, Μ. Σ., κατέθεσε ία εξής: "Από ό,τι γνωρίζω, τα πεθερικά μου πούλησαν το 1991 αυτή την περιουσία, 46 τ.μ. κατάστημα ισόγειο στην οδό .... Δόθηκε η ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν τα 16 τ.μ., το οποίο δεν είναι στην ιδιοκτησία τους, με χρησιδάνειο δόθηκε. Η συμφωνία ήταν θα το χρησιμοποιήσουν μέχρι να ενοποιηθεί όλο αυτό. Το 2001 ενοποιήθηκαν και έπρεπε ο χώρος αυτός να είναι ένας. Μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται αυτό το κομμάτι από τους Τ. Δεν γνωρίζω ποιος επέδειξε το μαγαζί, για να το αγοράσουν. Δεν ξέρω αν τους είπε ότι θα το κόψει ο Κ. Δεν ξέρω τι τους είπε", ιι) Ο μάρτυρας απόδειξης, Ε. Κ., βεβαίωσε ενόρκως τα εξής: "Με τους Π. και Σ. Κ. είμαστε οικογενειακοί φίλοι. Όπως μου είχαν πει οι γονείς των Κ. και, κυρίως, ο κύριος Γ., το 1969 περίπου χτίσθηκε το κτίριο, όπως ακριβώς αναφέρεται στην οικοδομική άδεια και (στο) σχέδιο. Μεταγενέστερα όμως τροποποιήθηκε η διαρρύθμιση των καταστημάτων προσωρινά, για τις ανάγκες των τότε ενοικιαστών του καταστήματος που σήμερα, από ό,τι μου είπαν, είναι της οικογένειας Τ., μετά από πώληση, ώστε να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν, καλύτερα την επαγγελματική τους στέγη. Όταν αργότερα αρρώστησε η κυρία Φ., ο κύριος Γ. πούλησε το ένα κατάστημα στην οικογένεια Τ., όπως αναφερόταν στο συμβόλαιο. Επειδή όμως είχε μέτρα από τα διπλανά καταστήματα και γραφεία, καθώς εκεί ήταν και οι πίνακες ηλεκτρικού και άλλες εγκαταστάσεις, όπως αποχωρητήριο του καταστήματος , συμφώνησαν με τους αγοραστές προσωρινά να μην χαλάσουν την υφιστάμενη διαρρύθμιση, μέχρι να ξαναμισθώσουν τα υπόλοιπα καταστήματα και γραφεία που ανήκαν στους Κ., και τότε θα γινόταν η επαναφορά του χώρου που ανήκε στους Κ. πίσω σ’ αυτούς. Όταν λοιπόν το 2001-2002 απεχώρησαν όλοι οι παλιοί μισθωτές, οι Κ. ενοποίησαν νόμιμα όλους τους χώρους τους στην Πολεοδομία και έκαναν ένα ενιαίο κατάστημα και ζήτησαν πίσω και τα μέτρα που ήταν μέσα στο κατάστημα που πούλησαν. Όμως οι αγοραστές αρνήθηκαν και ισχυρίστηκαν ότι αυτό που είδαν ως μέτρα, το αγόρασαν, αν και όλα τα επίσημα έγγραφα ανέφεραν πολύ λιγότερα μέτρα που είναι εμφανώς ορατά στον καθένα", ιιι) Ο μάρτυρας ανταπόδειξης, Ε. Μ., κατέθεσε τα εξής: "Το καλοκαίρι του 1990 τους υποδείχτηκε ένα μαγαζί. Πήγαν, το είδαν, και πήγα και εγώ και το είδα. Στο συμβόλαιο φαίνονται 46 τ.μ., στο τέλος είναι η τουαλέτα και η αποχέτευση. Όπως το βλέπουμε, έτσι είναι το μαγαζί. Αν (το) έβλεπαν χωρίς τουαλέτα, δεν θα το αγόραζαν, γιατί δεν θα μπορούσαν να πάρουν άδεια. Αυτοί αγόρασαν όλο τον χώρο. Δεν άκουσα ποτέ να έκαναν καμία συμφωνία για χρησιδάνειο. Οι άνθρωποι είδαν τον χώρο και αγόρασαν", ιν) Ο μάρτυρας ανταπόδειξης, Α. Μ., βεβαίωσε ενόρκως τα εξής: "Το συγκεκριμένο μαγαζί το νοίκιασα το έτος 1971 από τον Γ. Κ. και έμεινα σ’ αυτό μέχρι το έτος 1995. Κατά το έτος 1990 περίπου ο Γ. Κ. με πληροφόρησε ότι θα πουλήσουν το μαγαζί και με ρώτησε εάν ενδιαφέρομαι να το αγοράσω. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε στο μαγαζί ο μακαρίτης ο Β. Τ. και η σύζυγος του Α., ως υποψήφιοι αγοραστές, μαζί με τον γιατρό, τον Γ. Κ., ο οποίος τους έδειξε το χώρο του καταστήματος και τους είπε πως αυτό είναι το μαγαζί που πουλάει. Το μαγαζί ήταν τότε όπως αυτό είναι και παραμένει ίδιο μέχρι και σήμερα. Είδαν το χώρο, έτσι όπως είναι το μαγαζί μέχρι και σήμερα, και έφυγαν. Το μαγαζί το γνωρίζω πολύ καλά, αφού έμεινα 24 χρόνια σ’ αυτό ως ενοικιαστής. Η τουαλέτα του καταστήματος ήταν εξαρχής στο σημείο που είναι και σήμερα, η δε διαμόρφωση του χώρου δεν έχει καμιά αλλαγή έως και σήμερα. Μετά την αγορά του καταστήματος από το ζεύγος Τ. παρέμεινα ως ενοικιαστής τους μέχρι και το έτος 1995. Ποτέ δεν άκουσα εγώ τη λέξη χρησιδάνειο για το πίσω μέρος του καταστήματος που σήμερα είναι επίδικο". Με την υπ’ αριθμόν .../2008 μη οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου τάχθηκαν στον πραγματογνώμονα, Γ. Ζ., τα εξής ζητήματα προς διερεύνηση: "Αφού λάβει γνώση όλων των εγγράφων και στοιχείων που θα του παραδώσουν οι διάδικοι, ζητήσει δε από αυτούς οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση κρίνει αναγκαία, να επισκεφτεί το επίδικο ακίνητο και να γνωμοδοτήσει περί του: 1. Αν, εκτός από την τουαλέτα, υπάρχουν εντός του επιδίκου χώρου και άλλες εγκαταστάσεις (π.χ. αποχετευτικές), και σε καταφατική περίπτωση, τι είδους είναι αυτές και αν ανήκουν στο μαγαζί (...) ή σε γειτονικό χώρο, ο οποίος πρέπει να προσδιοριστεί επακριβώς. 2. Αν ο επίδικος χώρος, όπως αυτός προσδιορίζεται στο δικόγραφο της από 18/6/2007 (αριθμός κατάθεσης 813/2007} αγωγής, έχει αυτοτέλεια ή όχι σε σχέση με το άνω μαγαζί (...)". Ως προς τα ανωτέρω ζητήματα ο πραγματογνώμονας, Γ. Ζ., αποφάνθηκε ως εξής: "Κατά την αυτοψία που πραγματοποίησα στις 22.01.2009: Με την αποτύπωση του καταστήματος (...) διαπίστωσα ότι το συνολικό μικτό εμβαδό των χώρων του είναι πενήντα εννέα τετραγωνικά μέτρα και εννέα χιλιάδες πεντακόσια τετραγωνικά εκατοστά (59,95 μ2). Πρόχειρο σκαρίφημα του καταστήματος με την υπάρχουσα κατάσταση παρουσιάζεται στην παρακάτω Εικόνα 1. Το εμβαδό του συγκεκριμένου καταστήματος σύμφωνα με την κάτοψη που υπάρχει στην ενημέρωση της Οικοδομικής Άδειας .../1969 (Εικόνα 2), είναι σαράντα πέντε τετραγωνικά μέτρα και οκτώ χιλιάδες τετρακόσια τετραγωνικά εκατοστά (45,84 μ2). Οπότε ο επίδικος χώρος είναι το διαγραμμισμένο τμήμα που απεικονίζεται στην ακόλουθη Εικόνα 3. Ο επίδικος χώρος σύμφωνα με την αποτύπωση που πραγματοποιήθηκε κατά την αυτοψία και τα σχέδια της Οικοδομικής Άδειας, έχει εμβαδό δεκατέσσερα τετραγωνικά μέτρα και χίλια εκατό τετραγωνικά εκατοστά (14,11 μ2). Διαπίστωσα, εξάλλου, ότι ο επίδικος χώρος περιλαμβάνει την τουαλέτα του καταστήματος, τον ηλεκτρικό πίνακα και την παροχή ύδρευσης. Επίσης, από το χώρο αυτό διέρχονται η στήλη αποχέτευσης και οι σωληνώσεις ύδρευσης της οικοδομής (Εικόνες 4, 5, 6, 7). ΠΟΡΙΣΜΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ. Αφού έλαβα υπόψη τα παρακάτω στοιχεία: Α. Την απόφαση υπ’ αριθμόν .../2008 του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... που αφορά στον ορισμό μου ως πραγματογνώμονα. Β. Τις απόψεις των αντιδίκων. Γ. Τις διαπιστώσεις μετά από μακροσκοπικό έλεγχο και την αποτύπωση του χώρου κατά την αυτοψία στο κατάστημα. ΣΥΜΠΕΡΑΙΝΩ: 1. Όσον αφορά στο πρώτο ερώτημα του υποκεφαλαίου 2: Εντός του επίδικου χώρου υπάρχουν υδραυλικές, αποχετευτικές και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, εκτός της παροχής ύδρευσης του ίδιου χώρου, διέρχονται οι παροχές ύδρευσης υπερκείμενων ορόφων. Επίσης διέρχεται στήλη αποχέτευσης της οικοδομής. Ο ηλεκτρικός πίνακας αφορά το συγκεκριμένο κατάστημα. Προφανώς, λοιπόν, από τον επίδικο χώρο διέρχονται εγκαταστάσεις που αφορούν τόσο το συγκεκριμένο κατάστημα, όσο και υπερκείμενους ορόφους. 2. Όσον αφορά στο δεύτερο ερώτημα του υποκεφαλαίου 2: Ως έχει η κατάσταση, η λειτουργία του καταστήματος εξαρτάται άμεσα από τον επίδικο χώρο, αφού περιέχει εγκαταστάσεις απαραίτητες τόσο για την αδειοδότησή του, όσο και για την καθημερινή λειτουργία του (W.C., παροχή ύδρευσης, ηλεκτρικά κτλ.). Οπότε το κατάστημα δεν έχει αυτοτέλεια ως προς τον επίδικο χώρο. Ούτε όμως ο επίδικος χώρος έχει αυτοτέλεια, αφού αν διαχωριστεί από το υπόλοιπο κατάστημα, δεν θα μπορεί να λειτουργήσει από μόνος του ως ωφέλιμος χώρος της οικοδομής (δεν θα έχει πρόσβαση από πουθενά), παρά μόνο αν προσαρτηθεί σε γειτονικό χώρο, όπως φαίνεται και στην Οικοδομική Άδεια και την ενημέρωση αυτής. Σε περίπτωση που ο επίδικος χώρος διαχωριστεί από το κατάστημα, θα έπρεπε να μεταφερθούν οι απαραίτητες εγκαταστάσεις που αφορούν το κατάστημα στο χώρο που απομένει, στη λογική του σκαριφήματος της Εικόνας 2. Δηλαδή, θα έπρεπε να μεταφερθούν ο ηλεκτρικός πίνακας το W.C. και η παροχή ύδρευσης, όπως και να διαμορφωθούν οι κατάλληλοι χώροι για αυτές τις εγκαταστάσεις. Μια εκτίμηση του κόστους των παραπάνω εργασιών παρουσιάζεται στον παρακάτω Πίνακα 1". (Στον πίνακα 1 ο πραγματογνώμονας εκθέτει αναλυτικά το κόστος των εργασιών αυτών, το οποίο εκτιμά ότι θα ανέλθει στο συνολικό ποσό των 4.025 ευρώ, χωρίς τη δαπάνη για εισφορές ΙΚΑ). Ως προς τα ανωτέρω ζητήματα ο τεχνικός σύμβουλος των εναγόμενων, Χ. Ζ., πολιτικός μηχανικός, διατύπωσε, μεταξύ άλλων, τις εξής απόψεις: "Το τμήμα που διεκδικείται από το πίσω δεξιό τμήμα του μεσαίου καταστήματος (πρώην γραφείο 8) είναι ένας χώρος περίπου 14 μ2. Βρίσκεται στο πίσω τμήμα του καταστήματος (4) και αποτελείται από ενιαίο χώρο και το WC. Να αναφερθεί ότι ο χώρος αυτός βρίσκεται σε επίπεδο +0,15 μ. από το πεζοδρόμιο, εκτός από το WC, που είναι λίγο υψηλότερα. Το πρώην γραφείο (8) - άρα και το πίσω δεξιά τμήμα του μεσαίου καταστήματος - βρίσκεται σε επίπεδο +1 μ. περίπου από το πεζοδρόμιο. Οι στάθμες αυτές διαμορφώθηκαν άπαξ, κατά την κατασκευή της οικοδομής. Άρα, εύλογο συμπέρασμα είναι ότι ουδέποτε το διεκδικούμενο τμήμα ανήκε στο πίσω τμήμα του ισογείου, γιατί είναι σημαντικά χαμηλότερο του (και, προφανώς, δεν υπήρχε καμία πρόσβαση). Μπορεί στα σχέδια τα όρια του πίσω τμήματος να φαίνεται ότι περιλαμβάνουν και το διεκδικούμενο τμήμα, στην πράξη όμως κατασκευάστηκε εξαρχής όπως είναι σήμερα. Για να ενταχθεί ο διεκδικούμενος αυτός χώρος στο πρώην γραφείο (8), θα πρέπει να κατασκευαστούν - στο νέο όριο των καταστημάτων - τοιχία αντιστήριξης, ώστε να μπαζωθεί ο χώρος αυτός και να διαμορφωθεί πλέον σε επίπεδο +1 μ. περίπου, όσο είναι και το επίπεδο του πίσω τμήματος. Σημαντικό πρόβλημα όμως παραμένει η έδραση των τοιχίων αυτών. Τέλος, να αναφερθεί ότι στην περίπτωση που προσαρτηθεί ο πίσω χώρος του καταστήματος 4 στο πρώην γραφείο 8, εκτός από τις δυσκολίες και τα έξοδα για τις εργασίες που αναφέρθηκαν, θα χρειαστεί να γίνουν εργασίες και έξοδα από τους ιδιοκτήτες του καταστήματος 4, ώστε αυτό να παραμείνει λειτουργικό και να έχει την ίδια διαρρύθμιση με τη σημερινή. Οι εργασίες αυτές περιλαμβάνουν επιμέρους εργασίες, όπως ανακατασκευή της διαχωριστικής τοιχοποιίας, κατασκευή εκ νέου εσωτερικών χωρισμάτων με γυψοσανίδες, (διαμόρφωση χώρου σε δοκιμαστήρια, αποθήκη και WC), χρωματισμοί των επιφανειών αυτών, επενδύσεις με κεραμικά πλακίδια των τοίχων του WC, είδη υγιεινής, εσωτερικές πόρτες αλλά και αλλαγή τόσο στις υδραυλικές-αποχετευτικές εγκαταστάσεις όσο και στις ηλεκτρικές. Οι ιδιοκτήτες του καταστήματος (4) θα πρέπει να καταβάλουν το ποσό των 5.000 ευρώ περίπου. Συμπερασματικά, σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, η σημερινή κατάσταση των ακινήτων ταυτίζεται με την κατάσταση, κατά την οποία κατασκευάστηκε η οικοδομή και ουδεμία αλλαγή έγινε κατόπιν αυτού σχετικά με τα όρια του καταστήματος (4) και του πρώην γραφείου (8). Δηλαδή ο διεκδικούμενος χώρος του καταστήματος ανήκε πάντα στο κατάστημα (4). Τέλος, η προσάρτηση του τμήματος αυτού στην πίσω ιδιοκτησία, συνεπάγεται τόσο δυσκολία στο όλο εγχείρημα κατασκευής, όσο και αρκετά έξοδα". Από όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, το Δικαστήριο τούτο οδηγείται στο συμπέρασμα ότι η ένδικη αγωγή από σύμβαση χρησιδανείου είναι ουσιαστικά αβάσιμη και πρέπει να απορριφθεί, διότι στη διάρκεια της δίκης τούτης δεν αποδείχθηκε αναμφίβολα η ιστορική βάση της αγωγής, ήτοι ο ουσιώδης ισχυρισμός των εναγόντων ότι "τους δύο επίδικους χώρους, συνολικού εμβαδού 16,42 μ2, είχε παραχωρήσει η δικαιοπάροχός τους στον δικαιοπάροχο των εναγόμενων, Β. Τ., και στη δεύτερη εναγομένη (Α. Τ.) από τον Φεβρουάριο του έτους 1991 με σύμβαση χρησιδανείου, προκειμένου να τους χρησιμοποιούν για χάρη της εμπορίας τους, μαζί με το ... κατάστημα του ισογείου της οικοδομής, το οποίο ανήκει στη συνιδιοκτησία τους, ως ενιαίο χώρο, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη των τότε υφιστάμενων μισθώσεων των ανωτέρω οριζόντιων ιδιοκτησιών τους (διαμερίσματος ... και καταστήματος ...), στις οποίες ανήκουν οι χώροι αυτοί, και την εκμίσθωση των ίδιων οριζόντιων ιδιοκτησιών τους σε νέους μισθωτές". Αντίθετα, αποδείχθηκε αναμφίβολα: ι) ότι οι δύο επίδικοι χώροι, συνολικού εμβαδού 14,11 μ.2 (σύμφωνα με την άποψη του πραγματογνώμονα, η οποία αξιολογείται ως πλέον ορθή), είχαν υποδειχθεί από τον πατέρα των εναγόντων Γ. Κ., ο οποίος ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της συζύγου του Φ.- Η. Κ., κυρίας των χώρων αυτών, ως τμήματα του ανωτέρω, υπ’ αριθμόν ... καταστήματος του ισογείου της οικοδομής, το οποίο ανήκει πλέον στη συνιδιοκτησία των εναγομένων, ιι) ότι ο δικαιοπάροχος των εναγομένων και η 2η εναγομένη αγόρασαν το ανωτέρω κατάστημα (υπ’ αριθμόν ...) , έχοντας την πεποίθηση ότι αποκτούν την κυριότητα όλου του καταστήματος μαζί με τους ανωτέρω δύο επίδικους χώρους, ιιι) ότι ουδέποτε καταρτίστηκε σύμβαση χρησιδανείου ως προς τους δύο επίδικους χώρους μεταξύ της δικαιοπαρόχου των εναγόντων και των ανωτέρω αγοραστών του καταστήματος υπ’ αριθμόν ... ή μεταξύ της δικαιοπαρόχου των εναγόντων και των ήδη εναγομένων". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο δέχθηκε κατ’ ουσίαν την έφεση των αναιρεσίβλητων, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και δικάζοντας την από 18-6-2007 και με αριθ. καταθ. 813/2007 αγωγή από τη σύμβαση χρησιδανείου με αίτημα την απόδοση των χρησιδανεισθέντων επίδικων τμημάτων ακινήτων των αναιρεσειόντων, θεμελιούμενη στις διατάξεις των άρθρων 810, 816 και 817 Α.Κ., απέρριψε αυτήν ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη, δεχόμενο ειδικότερα, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, ότι δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη σύμβασης χρησιδανείου, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα. Έτσι που έκρινε το Εφετείο δε στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση νόμιμης βάσης, αφού διέλαβε σε αυτήν επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, που στηρίζουν το διατακτικό και καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων, που εφάρμοσε, εκθέτοντας με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν με τις σαφείς παραδοχές ότι δεν αποδείχθηκε ο ουσιώδης ισχυρισμός των εναγόντων ότι "τους δύο επίδικους χώρους, συνολικού εμβαδού 16,42 τ.μ., είχε παραχωρήσει η δικαιοπάροχός τους στο δικαιοπάροχο των εναγομένων Β. Τ. και στη δεύτερη εναγομένη από το Φεβρουάριο του έτους 1991 με σύμβαση χρησιδανείου, προκειμένου να τους χρησιμοποιούν για χάρη της εμπορίας τους, μαζί με το ... κατάστημα του ισογείου της οικοδομής, το οποίο ανήκει στη συνιδιοκτησία τους, ως ενιαίο χώρο, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη των τότε υφιστάμενων μισθώσεων των ανωτέρω οριζόντιων ιδιοκτησιών τους, στις οποίες ανήκουν οι χώροι αυτοί, και την εκμίσθωση των ίδιων οριζόντιων ιδιοκτησιών τους σε νέους μισθωτές".

Συνεπώς, ο δεύτερος, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν τα αντίθετα, αποδίδοντας στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., για το λόγο ότι οι επίδικοι χώροι, που αποτελούν τμήματα της νόμιμα συνεστημένης οριζόντιας ιδιοκτησίας τους, δεν μπορούν να χρησιδεσποστούν και δεν ανήκουν κατά κυριότητα στους αναιρεσίβλητους, αφού υπάρχει η σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας με το αριθ. .../5-8-1969 συμβόλαιο σύστασης οροφοκτησίας του συμβολαιογράφου Τρικάλων Δ. Αρβανίτη, που μεταγράφηκε νόμιμα, το οποίο διαμορφώνει όλες τις οριζόντιες ιδιοκτησίες και ως προς αυτούς δεν έχει συσταθεί οριζόντια ιδιοκτησία χωριστά, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 3741/1929 και τα άρθρα 1002 και 1117 Α.Κ., σε συνδυασμό με τα άρθρα 953 και 954 Α.Κ., είναι απορριπτέος γιατί στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις "περί της ιδιοκτησίας κατ’ ορόφους", ενώ, όπως τούτο προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, σ’ αυτήν δεν περιλαμβάνονται τέτοιες παραδοχές, αφού το Εφετείο δεν ασχολήθηκε με την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων αλλά με εκείνες των άρθρων 810 επ. Α.Κ., που αφορούν την επίδικη σύμβαση χρησιδανείου, ούτε σε ποιόν ανήκει η κυριότητα των επιδίκων. Οι περαιτέρω διαλαμβανόμενες στον ίδιο, δεύτερο, λόγο αιτιάσεις, υπό την επίκληση των αναιρετικών πλημμελειών από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., είναι απαράδεκτες, καθόσον πλήττουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας σχετικά με την ιστορική βάση της ένδικης αγωγής και ειδικότερα με τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι " τους δύο επίδικους χώρους, συνολικού εμβαδού 16,42 τ. μ. είχε παραχωρήσει η δικαιοπάροχος τους Φ.- Η. Κ. στο δικαιοπάροχο των αναιρεσίβλητων Β. Κ. Τ. και στη δεύτερη αναιρεσίβλητη Α. Τ. από το Φεβρουάριο του έτους 1991 με σύμβαση χρησιδανείου, προκειμένου να τους χρησιμοποιούν χάριν της εμπορίας τους, μαζί με το ... κατάστημα του ισογείου της οικοδομής, το οποίο ανήκει στη συνιδιοκτησία τους, ως ενιαίο χώρο, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη των τότε υφιστάμενων μισθώσεων των ανωτέρω οριζόντιων ιδιοκτησιών τους (διαμερίσματος ... και καταστήματος ...), στις οποίες ανήκουν οι χώροι αυτοί, και την εκμίσθωση των ίδιων οριζόντιων ιδιοκτησιών τους σε νέους μισθωτές", τον οποίο εσφαλμένα απέρριψε το Εφετείο ως ουσιαστικά αβάσιμο κατά τα εκτιθέμενα σ’ αυτόν (δεύτερο λόγο), και επιπλέον αφορούν ελλείψεις στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, σε απλά επιχειρήματα των αναιρεσειόντων και σε ανάπτυξη απόψεών τους, που κατατείνουν στην ουσιαστική βασιμότητα του αγωγικού ισχυρισμού τους περί συνάψεως σύμβασης χρησιδανείου.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ., είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται: α) για παράβαση που δε μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι το καθιερούμενο απαράδεκτο αναφέρεται σε όλους τους λόγους του άρθρου 559 ΚΠολΔ., ενώ από το συσχετισμό αυτής με τις διατάξεις των άρθρων 556 παρ.1 και 577 παρ.3 ΚΠολΔ. προκύπτει ότι για να είναι παραδεκτός ο λόγος αναιρέσεως, πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται, ότι ο ισχυρισμός στον οποίο αυτός (ο λόγος) στηρίζεται, έχει νόμιμα προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας (Ολ.Α.Π. 43/1990, ΑΠ 2366/2009). Ειδικότερα, για να είναι ορισμένος ο από το άρθρο 559 αρ.11 περ.α’ ΚΠολΔ. λόγος αναίρεσης, περί λήψεως υπόψη από το δικαστήριο αποδεικτικών μέσων που ο νόμος δεν επιτρέπει, πρέπει να προσδιορίζεται στο αναιρετήριο το αποδεικτικό μέσο που παρανόμως λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο, ο λόγος για τον οποίο δεν έπρεπε αυτό να ληφθεί υπόψη και ο ισχυρισμός προς απόδειξη του οποίου λήφθηκε υπόψη, να προβάλλεται δε ισχυρισμός ότι το απαράδεκτο αυτό προτάθηκε από τον αναιρεσείοντα στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις αναφερόμενες στο άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ. εξαιρετικές περιπτώσεις, δεδομένου ότι η τελευταία αυτή διάταξη (562 παρ.2) καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναιρέσεως, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο, αφού ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας, με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση, την οποία όφειλε αυτό να λάβει υπόψη του (Α.Π.1132/2013). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τους αριθμούς 8, 11 περ.α’ , 12 και13 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., ότι το Εφετείο, που δέχθηκε κατ’ ουσίαν την έφεση των αναιρεσιβλήτων - εναγομένων κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που δίκασε αγωγή των αναιρεσειόντων και την έκανε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη, την οποία απόφαση εξαφάνισε και απέρριψε κατ’ ουσίαν την αγωγή, έλαβε υπόψη για το σχηματισμό της κρίσεώς του και την υπ’ αριθ..../9-5-2008 ένορκη βεβαίωση, που περιέχει κατάθεση του μάρτυρα Α. Ι. Μ., ενώπιον του συμβολαιογράφου Τρικάλων Δημητρίου Μπουρνάζου, που λήφθηκε με επιμέλεια των εκκαλούντων - αναιρεσιβλήτων, παρά το γεγονός ότι οι αναιρεσείοντες δεν κλητεύθηκαν νομοτύπως και εμπροθέσμως να παραστούν κατά τη λήψη αυτής, αφού δεν τηρήθηκε η προθεσμία κλήτευσής τους των δύο τουλάχιστον εργάσιμων ημερών πριν από τη λήψη της και γι’ αυτό έπρεπε να εξαιρεθεί και να μη ληφθεί υπόψη η κατάθεση του εν λόγω μάρτυρα, καθόσον ήταν μη νόμιμο αποδεικτικό μέσο κατ’ άρθρο 270 παρ.2 εδ. 3 ΚΠολΔ. Όμως, οι αναιρεσείοντες, ενόψει του ότι δε συντρέχει κάποια εξαίρεση από εκείνες που ορίζονται στο παραπάνω άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ.,δεν αναφέρουν στο αναιρετήριο ότι με τις προτάσεις τους ενώπιον του Εφετείου είχαν προβάλει, όπως είχαν υποχρέωση, κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, ότι το δικαστήριο αυτό (Εφετείο) δεν έπρεπε να λάβει υπόψη αυτήν την ένορκη βεβαίωση, αφενός για τη μη σύννομη λήψη αυτής και αφετέρου για τη λήψη υπόψη αποδεικτικού μέσου που δεν επιτρέπεται από το νόμο, αφού ο σχετικός ισχυρισμός στηρίζει το λόγο αναίρεσης.

Συνεπώς, ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος λόγω της αοριστίας του.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ., κατά την οποία αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό, συνάγεται ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναιρέσεως ιδρύεται μόνον, όταν το δικαστήριο κατά προφανή παρανόηση, δηλαδή μη ορθή ανάγνωση του περιεχομένου αποδεικτικού, κατά την έννοια των άρθρων 432 επ. ΚΠολΔ., εγγράφου, δέχθηκε ως μνημονευόμενα σ’ αυτό πραγματικά περιστατικά, τα οποία όμως είναι καταδήλως διάφορα των πράγματι διαλαμβανομένων στο έγγραφο αυτό, ακολούθως δε στηριζόμενο αποκλειστικώς στο ίδιο έγγραφο ή κυρίως σε αυτό, οδηγείται σε ουσιαστική κρίση βλαπτική για τον επικαλούμενο τον αναιρετικό αυτόν λόγο. Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας σχημάτισε την κρίση του για τη βασιμότητα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως κλπ., στηριζόμενο σε περισσότερα αποδεικτικά μέσα, το δε φερόμενο ως παραμορφωθέν έγγραφο το συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις, χωρίς να στηριχθεί κυρίως ή αποκλειστικώς σε αυτό, από τη συνεκτίμηση δε αυτή οδηγήθηκε σε κρίση διαφορετική από εκείνη την οποία εκλαμβάνει ως ορθή εκείνος που προβάλλει ότι εχώρησε παραμόρφωση του εγγράφου (Ολ.Α.Π.2/2008). Και τούτο επειδή η κρίση αυτή του δικαστηρίου της ουσίας, που έχει εξαχθεί από τη συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων είναι κατά τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. αναιρετικώς ανέλεγκτη (Α.Π,366/2015). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ. 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ., συνιστάμενη στο ότι το Εφετείο παραμόρφωσε για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, όπως αυτό αναφέρθηκε στην προηγούμενη σκέψη και να απορρίψει τον αγωγικό ισχυρισμό των αναιρεσειόντων περί συνάψεως της επικαλούμενης σύμβασης χρησιδανείου, α) την ως άνω έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Γ. Ζ. και τα αναφερόμενα στο λόγο αυτόν έγγραφα, ήτοι το υπ’ αριθ..../1991 συμβόλαιο αγοράς του συμβολαιογράφου Τρικάλων Αχιλλέα Λέρα, την υπ’ αριθ. .../1999 δήλωση αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Τρικάλων Ευαγγελίας Μελεμενίδου- Τογέλου, την υπ’ αριθ. .../1969 σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας του συμβολαιογράφου Τρικάλων Δημητρίου Αρβανίτη, την άδεια οικοδομής της Πολεοδομίας Τρικάλων και την υπ’ αριθ. ...2001 τροποποιητική αυτής. Όμως, όπως προκύπτει από τις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης, στις οποίες διαλαμβάνεται το περιεχόμενο της άνω πραγματογνωμοσύνης και των παραπάνω εγγράφων, το Εφετείο στηρίχθηκε σε περισσότερα αποδεικτικά μέσα, δηλαδή στις ένορκες καταθέσεις των εκατέρωθεν εξετασθέντων μαρτύρων, στις ένορκες βεβαιώσεις που αναφέρει, στην ως άνω έκθεση πραγματογνωμοσύνης και τη συμπληρωματική αυτής έκθεση και σε όλα τα έγγραφα, τα οποία προσκόμισαν μετ’ επικλήσεως οι διάδικοι με τις έγγραφες προτάσεις τους, μεταξύ των οποίων και τα εν λόγω έγγραφα, που κατά την κρίση του οδηγούσαν στο ως άνω αποδεικτικό του πόρισμα μετά από ερμηνεία του αληθινού περιεχομένου τους και όχι μετά από διαγνωστικό σφάλμα κατά την ανάγνωση αυτών. Επομένως, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 20 του ΚΠολΔ. λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Κατά το άρθρο 559 αριθ.8 εδ.β’ του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως ή άλλης αίτησης ή ανταίτησης των διαδίκων για παροχή έννομης προστασίας (Ολ. ΑΠ 25/2003). Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να αναφέρονται σ’ αυτόν "τα πράγματα", που παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο, παρότι είχαν προταθεί νομίμως από τον αναιρεσείοντα, καθώς και τα στοιχεία εκείνα από τα οποία θα κρινόταν αν τα "πράγματα" είχαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Α.Π. 1467/2008). Εξάλλου, για να είναι ορισμένος ο από το άρθρο 559 αρ. 11 γ’ του ΚΠολΔ. προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης για τη μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας αποδεικτικών μέσων που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν πρέπει να εξειδικεύονται στο αναιρετήριο τα αποδεικτικά αυτά μέσα, ώστε να προκύπτει η ταυτότητά τους, να προσδιορίζεται το περιεχόμενό τους και το παραδεκτό της προσαγωγής τους, καθώς και να αναφέρεται ότι έγινε επίκληση και προσκομιδή τους ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Επίσης, πρέπει να καθορίζεται και ο ισχυρισμός , το βάσιμο ή αβάσιμο του οποίου θα αποδεικνυόταν με τα αποδεικτικά αυτά μέσα και οι λόγοι για τους οποίους ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (Ολ.Α.Π.42/2002, Α.Π.491/2014). Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες με τον τέταρτο λόγο της αίτησης αναίρεσης προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.8, 11 εδ. γ’ ,12 και 13 του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη όσα έγγραφα διαλαμβάνονται στον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, διότι δεν προσδιορίζονται σ’ αυτόν τα "πράγματα" που προτάθηκαν από τους αναιρεσείοντες και τα οποία δεν έλαβε υπόψη το Εφετείο, καθώς και τα στοιχεία εκείνα, από τα οποία θα προέκυπτε, ότι, αν γίνονταν δεκτά, θα επηρέαζαν ευνοϊκά γι’ αυτούς (αναιρεσείοντες) το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, όπως και το λόγο για τον οποίο "η κατοχή του επιδίκου από τους αναιρεσίβλητους στηριζόταν σε σύμβαση χρησιδανείου". Σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεώς του, πλήττει την ανεπίδεκτη αναιρετικού ελέγχου εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων από το Εφετείο (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ.). Κατ’ ακολουθίαν αυτών, πρέπει η ένδικη αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί στο σύνολό της, να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ., που προστέθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 4055/2012, παραβόλου και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, ως ηττηθέντες διάδικοι, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ.),όπως ορίζεται στο διατακτικό.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-5-2015 αίτηση των: 1)Π. Γ. Κ. και 2) Σ. Γ. Κ. για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 552/2014αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700)ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Ιανουαρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ