Legislator Giurisprudenza & Legislazione
SK 22/23 Generato dall'IA

SK 22/23 · Trybunał Konstytucyjny

Numero d'incarto SK 22/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej; jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał;

Regesto Legislator

Generato dall'IA

art. 173 Konstytucji, art. 64 § 1 k.k, art. 42 § 3 k.k, art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji; SK 22/23 · Trybunał Konstytucyjny: w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK, Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 4, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. 13 Trybunał wielokrotnie podkreślał, że kontrolowanie, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania, konieczne jest na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21 października 2003 r., sygn.

Parole chiave

Generato dall'IA
revoca della licenza condurre effetti dell'incostituzionalità divieto di condurre stato difettoso del veicolo azione mobiliare guida in stato di inattitudine

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 173 Konstytucji
1 oraz art. 173 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie.
art. 64 § 1 k.k
178a § 4 w związku z art. 64 § 1 k.k.
art. 42 § 3 k.k
178a § 4 k.k., wymierzono skarżącemu karę jednego roku pozbawienia wolności, natomiast na podstawie art. 42 § 3 k.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji.
art. 79 ust. 1 Konstytucji
art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji
w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji.
art. 10 ust. 1 Konstytucji
Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej.
art. 31 ust. 3 Konstytucji
1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA
II Ko 239/24
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 13 kwietnia 2023 r.
II K 315/19
W dniu 19 czerwca 2019r. administracja Zakładu Karnego w B. zawiadomiła o zaistnieniu przesłanek do wydania wyroku łącznego wobec skazanego M. S. w sprawach II K 323/18 i II K 751/18 Sądu Rejonowego w Szczytnie. W dniu 02 listopada 2018 roku M. S. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie
SK 104/22
SK 104/22Postanowienie - umorzenie z dnia 22 października 2024Dokumenty w sprawie Sygnatura SK 104/22 Data wpływu do TK 25 listopada 2021 Data wpływu do STK 30 listopada 2022 Pochodzi z Ts 262/21 Podmiot w sprawieProkurator Generalny - uczestnik postępowaniaSejm Rzeczypospolitej Polskiej - uczestnik postępowania Przedmiot sprawyUstawa z dnia 6. 06. 1997r. Kodeks karny art. 42 par. 3 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 10 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 w zw. z art. 173art. 31 ust. 1 i art. 52 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Postanowienie - umorzenie z dnia 22 października 2024 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 22 października 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 98 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskisprawozdawcaJulia PrzyłębskaBartłomiej SochańskiMichał WarcińskiStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 22 października 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 98 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskisprawozdawcaJulia PrzyłębskaBartłomiej SochańskiMichał WarcińskiPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [96 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 22 października 2024 r. sygn. akt SK 104/22 przewodniczący:
P 3/17
podmiotową – z pytaniem prawnym może wystąpić tylko sąd, 2) przedmiotową – przedmiotem pytania prawnego może być tylko akt normatywny oraz 3) funkcjonalną – musi zachodzić związek między orzeczeniem Trybunału a sprawą rozpoznawaną przez sąd, na tle której sąd zadał pytanie prawne. Wyraża się on w zależności o charakterze bezpośrednim, merytorycznym i prawnie istotnym (zob. postanowienie TK z 30 czerwca 2009 r., sygn. P 34/07, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 101 i powołane tam orzecznictwo). Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek kontroli w trybie pytania prawnego stanowi przeszkodę formalną w prowadzeniu merytorycznego badania konstytucyjności zaskarżonych norm.
P 3/25
podmiotową – wedle której może to uczynić jedynie sąd jako państwowy organ władzy sądowniczej, oddzielony i niezależny od legislatywy i egzekutywy, 2) przedmiotową – w myśl której przedmiotem pytania prawnego może być wyłącznie zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą oraz 3) funkcjonalną, która ogranicza możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym tylko do sytuacji, gdy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem (zob. np. postanowienie z 15 października 2024 r., sygn.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

SK 22/23Postanowienie - umorzenie z dnia 31 stycznia 2024Dokumenty w sprawie Sygnatura SK 22/23 Data wpływu do TK 30 sierpnia 2022 Data wpływu do STK 15 marca 2023 Pochodzi z Ts 181/22 Podmiot w sprawieRzecznik Praw Obywatelskich - uczestnik postępowaniaProkurator Generalny - uczestnik postępowaniaSejm Rzeczypospolitej Polskiej - uczestnik postępowania Przedmiot sprawyUstawa z dnia 6. 06. 1997r. Kodeks karny art. 42 par. 3 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 10 ust. 1art. 173art. 45 ust. 1 Postanowienie - umorzenie z dnia 31 stycznia 2024 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 31 stycznia 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 22 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskiJulia PrzyłębskaPiotr PszczółkowskiBogdan ŚwięczkowskisprawozdawcaStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 31 stycznia 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 22 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskiJulia PrzyłębskaPiotr PszczółkowskiBogdan ŚwięczkowskisprawozdawcaPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [85 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt SK 22/23 przewodniczący:

Stanisław Piotrowicz sprawozdawca: Bogdan Święczkowski Komparycja Tenor postanawia Uzasadnienie I - część historyczna II - uzasadnienie prawne Metryka orzeczenia Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 31 stycznia 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 22 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskiJulia PrzyłębskaPiotr PszczółkowskiBogdan Święczkowskisprawozdawca 22/A/2024 POSTANOWIENIE z dnia 31 stycznia 2024 r. Sygn. akt SK 22/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Stanisław Piotrowicz - przewodniczący Justyn Piskorski Julia Przyłębska Piotr Pszczółkowski Bogdan Święczkowski - sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2024 r., skargi konstytucyjnej Z.K. o zbadanie zgodności: art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) z art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. Uzasadnienie I 1 1. W skardze konstytucyjnej z 23 sierpnia 2022 r. Z.K. (dalej: skarżący) wniósł do Trybunału Konstytucyjnego o orzeczenie, że art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.

– Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; dalej: k.k.) jest niezgodny z art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji. 2 Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego: 3 Wyrokiem Sądu Rejonowego z listopada 2021 r. skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 w związku z art. 64 § 1 k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 178a § 4 k.k., wymierzono skarżącemu karę jednego roku pozbawienia wolności, natomiast na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio.

Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji obrońcy skarżącego, wyrokiem z maja 2022 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. 4 W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący stwierdził, że zakwestionowany przepis prowadzi do ograniczenia konstytucyjnej kompetencji sądu do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez wprowadzenie sankcji o charakterze bezwzględnie oznaczonym, a tym samym naruszenia prawa do sądu (skarga, s. 1). W ocenie skarżącego obligatoryjność orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dożywotnio nadmiernie ogranicza władzę dyskrecjonalną sędziego, prowadząc do automatyzmu orzekania wymiaru rzeczonego środka (skarga, s. 6). 5 2.

Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2022 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, które skarżący uzupełnił w piśmie procesowym z 20 października 2022 r. Wobec powyższego, Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 14 lutego 2023 r. (sygn. Ts 181/22) nadał przedmiotowej skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 6 3. W piśmie z 14 kwietnia 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił swój udział w niniejszym postępowaniu oraz wniósł o stwierdzenie, że art. 42 § 3 k.k. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 7 4.

W piśmie z 22 maja 2023 r. Prokurator Generalny wniósł o umorzenie niniejszego postępowania w całości na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), tj. ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. II 8 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 9 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji „[k]ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji”.

W powołanym przepisie ustawy zasadniczej ustrojodawca wprowadził wymóg istnienia bezpośredniego związku między treścią wskazanych w skardze konstytucyjnej norm i naruszeniem przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolności lub praw. 10 Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna powinna zawierać: określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (pkt 1); wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (pkt 2); uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (pkt 3).

Należy podkreślić, że prawidłowe wykonanie przez skarżącego obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie tylko na wskazaniu (numerycznym) postanowień Konstytucji i zasad z nich wyprowadzanych, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na przedstawieniu treści prawa lub wolności, wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez normodawcę.

Powinna temu towarzyszyć stosowna argumentacja prawna, uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający ex officio, Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji poprzestanie przez skarżącego na lakonicznym lub zdawkowym uzasadnieniu zarzutu albo na całkowitym nieuzasadnieniu sformułowanych zarzutów stanowi niewykonanie dyspozycji ustawowej, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów (zob. wyrok TK z 28 czerwca 2018 r., sygn.

SK 4/17, OTK ZU A/2018, poz. 43 i powołane tam orzecznictwo). 11 2. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną kontrola konstytucyjności przepisów ustawy może odbywać się na podstawie postanowień konstytucyjnych statuujących wolności lub prawa podmiotowe, a zatem postanowień będących podstawą normy prawnej adresowanej do obywatela, kształtującej jego sytuację prawną i dającej mu możność wyboru zachowania (por. wyrok z 13 stycznia 2004 r., sygn. SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2).

Właściwego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym nie mogą stanowić natomiast normy ogólne, określające zasady ustrojowe, i normy adresowane do ustawodawcy, narzucające mu pewien sposób regulowania dziedzin życia (zob. wyroki z: 10 maja 2005 r., sygn. SK 40/02, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 48; 17 listopada 2010 r., sygn. SK 23/07, OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 103). 12 3. Podstawy umorzenia postępowania prowadzonego przed Trybunałem ustawodawca uregulował w art. 59 ust. 1 u.o.t.p.TK, który stanowi, że Trybunał na posiedzeniu niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:

1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej;

2) jeżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne;

3) jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne;

4) jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał;

5) w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK, Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 4, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. 13 Trybunał wielokrotnie podkreślał, że kontrolowanie, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania, konieczne jest na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21 października 2003 r., sygn.

SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 74; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższe oznacza, że wydane w sprawie postanowienie Trybunału o nadaniu skardze konstytucyjnej biegu nie wyklucza wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na dalszym etapie sprawy. Uwzględniając przedstawione wywody, Trybunał był zobowiązany – również na obecnym etapie postępowania – zbadać, czy nie zachodzą ujemne przesłanki rozpoznania niniejszej skargi.

Przekazanie skargi konstytucyjnej po zakończeniu jej wstępnej kontroli do rozpoznania przez odpowiedni skład Trybunału nie przesądza bowiem ostatecznie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia (zob. postanowienie z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68). 14 4. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu skarżący uczynił art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 17; dalej: k.k.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. poz. 541). Przepis ten w wersji obowiązującej podczas rozstrzygania sprawy skarżącego stanowił, że: „[s]ąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym art. 42 § 3 k.k. stanowi natomiast, że: „[s]ąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”.

Aktualne brzmienie zakwestionowanego przez skarżącego przepisu zostało nadane przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2600), który wszedł w życie 1 października 2023 r. 15 Zreferowana powyżej nowelizacja art. 42 § 3 k.k. w ocenie Trybunału nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie w oparciu o art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK, albowiem w jej wyniku nie doszło do utraty mocy przez przepis ustawy, na podstawie którego sąd wydał ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego.

Zarówno bowiem w stanie prawnym obowiązującym w chwili orzekania w sprawie skarżącego, jak i w aktualnym stanie prawnym, art. 42 § 3 k.k. przewiduje orzekanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, m.in. w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Ponadto, jak już wskazano uprzednio, Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw (art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK). 16 5.

Jako wzorce kontroli zostały w skardze wskazane art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji. Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Art. 45 ust. 1 Konstytucji gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Stosownie zaś do art. 173 Konstytucji sądy i trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. 17 6.

Trybunał stwierdza, że w niniejszej sprawie za jedyny skuteczny wzorzec kontroli może być uznany art. 45 ust. 1 Konstytucji. Tylko bowiem ten przepis odnosi się do sfery praw i wolności konstytucyjnych, ochronie których służyć ma skarga konstytucyjna. Powołany przepis wyraża bowiem publiczne prawo podmiotowe do sądu. W orzecznictwie Trybunału, wypracowanym na gruncie art. 45 ust. 1 Konstytucji, jednolicie prezentowany jest pogląd, wskazujący na cztery zasadnicze elementy konstrukcyjne prawa do sądu, a mianowicie:

1) prawo dostępu do sądu, czyli uruchomienia procedury przed właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem;

2) prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, w szczególności zgodnie z zasadami tzw. sprawiedliwości proceduralnej;

3) prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sądowego;

4) prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy (zob. wyroki z: 9 czerwca 1998 r., sygn. K 28/97, OTK ZU nr 4/1998, poz. 50; 10 maja 2000 r., sygn. K 21/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 109; 6 listopada 2012 r., sygn. K 21/11, OTK ZU nr 10/A/2012, poz. 119; 15 kwietnia 2014 r., sygn. SK 12/13, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 41). Prawo to ma pozostawać – zdaniem skarżącego – w sprzeczności z zakwestionowanym w skardze art. 42 § 3 k.k. 18 Pozostałe wzorce kontroli wskazane w skardze, a obejmujące art. 10 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji należy uznać za wzorce nieprawidłowe, i to z dwóch powodów.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że powołane przepisy nie kreują bezpośrednio konstytucyjnych wolności lub praw. Art. 10 ust. 1 Konstytucji wyraża zasadę ustrojową podziału władz, natomiast art. 173 Konstytucji wskazuje na odrębność organizacyjną i niezależność sądów i Trybunałów od innych władz. Tymczasem, jak już wskazano uprzednio, wzorcami kontroli w postępowaniu prowadzonym na skutek wywiedzenia skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie te przepisy ustawy zasadniczej, które statuują prawa lub wolności konstytucyjne, a nie odnoszą się do zasad ustrojowych czy też struktury organizacyjnej organów władzy publicznej.

Po drugie, skarżący nie wykazał, jakie konstytucyjne prawa lub wolności – niepodlegające ochronie na podstawie art. 45 ust. 1 Konstytucji – miałyby wynikać z przywołanych przepisów konstytucyjnych. 19 Z tych względów Trybunał postanowił umorzyć postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK w zakresie badania zgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 10 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji – z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. 20 7. Ponadto Trybunał stwierdza, że treść skargi uniemożliwia także merytoryczne rozpoznanie zarzutu niezgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, ze względu na brak należytego uzasadnienia wskazanego zarzutu.

Lektura skargi dowodzi, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób przewidziany w art. 42 § 3 k.k. mechanizm orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, m.in. w razie popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 4 k.k. miałby pozostawać w sprzeczności z konstytucyjnym prawem do sądu, a nie jest rolą Trybunału poszukiwać takiego uzasadnienia ex officio. W tym zakresie Trybunał podziela stanowisko Prokuratora Generalnego, że skarżący „nie przedstawił uzasadnienia zarzutu niezgodności art. 42 § 3 k.k. z wzorcem kontroli z art. 45 ust. 1 Konstytucji, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.

Ogólne stwierdzenie przez Skarżącego, że zakwestionowany przepis narusza prawo do sądu nie spełnia tego wymogu. Skarżący nie wyjaśnił w szczególności, który z aspektów prawa do sądu został naruszony. Powołując się na wybrane wyroki Trybunału, Skarżący nie odniósł jednak stawianych w nich tez do problemu przedstawionego w skardze” (pismo Prokuratora Generalnego, s. 12). Skarżący, chcąc skutecznie podważyć konstytucyjność art. 42 § 3 k.k., winien był wykazać w uzasadnieniu skargi, w jaki sposób orzekanie w przedmiocie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie zakwestionowanego przepisu narusza konstytucyjne prawo do sądu i w którym konkretnie aspekcie tego prawa.

Argumentacji takiej próżno jednak szukać w rozpoznawanej skardze konstytucyjnej. 21 Uzupełniająco Trybunał zwraca również uwagę, że nie odpowiada prawdzie supozycja skarżącego, iż zakwestionowany w skardze przepis wprowadza sankcję o charakterze bezwzględnie oznaczonym, w czym skarżący upatruje jego sprzeczności z konstytucyjnym prawem do sądu (skarga, s. 1). Dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, przewidziany w art. 42 § 3 k.k., ma charakter względnie obligatoryjny. Z dyspozycji art. 42 § 3 k.k. explicite wynika bowiem, że sąd może odstąpić od orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (także w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k.) w sytuacjach ekstraordynaryjnych.

Ustalenia w tym zakresie, jak wskazał Sąd Najwyższy w jednym z ostatnich orzeczeń, powinny być każdorazowo „dokonywane na gruncie konkretnej sprawy karnej, z uwzględnieniem całokształtu jej niepowtarzalnych realiów faktycznych i procesowych, dyrektyw wymiaru kary oraz okoliczności wpływających na ten wymiar, a zatem powinny dotyczyć zarówno charakteru popełnionego przestępstwa, jak i osoby sprawcy” (wyrok z 17 marca 2022 r., sygn. akt III KK 234/21, Lex nr 3343178). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, nakaz orzekania na podstawie art. 42 § 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio nie ma charakteru absolutnego, co z kolei nie pozwala uznać, że wprowadza on sankcję bezwzględnie oznaczoną. 22 Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił umorzyć postępowanie, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, w zakresie badania zgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 45 ust. 1 Konstytucji ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 23 8.

Jedynie na marginesie Trybunał zauważa, że zbliżona do obecnej sprawa została rozstrzygnięta przez Trybunał wyrokiem z 16 grudnia 2020 r. (sygn. SK 46/19, OTK ZU A/2020, poz. 71), w którym orzeczono, że „[a]rt. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444, ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541), w zakresie, w jakim nakazuje sądowi powszechnemu orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 tej ustawy był w stanie nietrzeźwości, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Uprzednie rozstrzygnięcie sprawy o sygn. SK 46/19 nie oznacza jednak, że w aktualnej sprawie zachodzi niedopuszczalność wydania orzeczenia ze względu na zasadę ne bis in idem. Powołany wyżej wyrok Trybunału o sygn. SK 46/19 miał bowiem charakter zakresowy i odnosił się do kwestii orzekania na podstawie art. 42 § 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 k.k. był w stanie nietrzeźwości, podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy orzekania wskazanego środka karnego na podstawie art. 42 § 3 k.k. w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., co oznacza brak tożsamości przedmiotowej spraw o sygn.

SK 46/19 i SK 22/23. 24 Z tych wszystkich względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. Dokumenty w sprawieSK 22/23 - skarga konstytucyjna [405 KB]uzupełnienie braków formalnych z 20 października 2022 r. [75 KB]SK 22/23 - stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich [422 KB]SK 22/23 - stanowisko Prokuratora Generalnego [556 KB]SK 22/23 - pismo Prokuratora Generalnego [55 KB]powrót do wyszukiwania Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo] Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług.

Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Twoja sesja wygasła! Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej