Supreme Court excludes judge from case due to conflict of interest regarding his own appointment. Judge recused himself citing impartiality concerns. Court upheld recusal to ensure fair trial rights.

Sygn. akt V KK 681/21 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie S. S. skazanego z art. 197 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2022 r. wniosku sędziego SN Igora Zgolińskiego o wyłączenie go od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt V KK 681/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, postanowił wyłączyć SSN Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy Sądu Najwyższego o sygn. akt V KK 681/21.

UZASADNIENIE

W dniu 18 lipca 2022 r. sędzia SN Igor Zgoliński, wyznaczony zarządzeniem nr 1/17/2022 Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 14 lipca 2022 r. do rozpoznania sprawy kasacyjnej S. S., zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V KK 681/21, w oparciu o przepis art. 41 § 1 k.p.k. wniósł o wyłączenie go od jej rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku wskazał na uwarunkowania procesowe jakie mają miejsce w niniejszej sprawie, w której złożone zostały przez obrońcę wnioski o wyłączenie innych sędziów SN powołanych na te stanowiska na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. 2018.3) – dalej w tekście ustawa o KRS z 2017 r. W jego ocenie, niepożądany dla systemu prawnego przejaw braku bezstronności stanowi przypadek orzekania przez sędziego w sprawie własnej albo w sprawie innej osoby będącej w zbliżonej sytuacji co orzekający sędzia, a mającej równocześnie istotne i realne znaczenia dla indywidualnej sytuacji tego sędziego. Tego rodzaju uwarunkowania występują – zdaniem wnioskującego – w tym wypadku z uwagi na podniesienie w stosunku do innych sędziów Sądu Najwyższego zarzutów związanych z trybem ich powołania, który ma bezpośrednie odniesienie także do jego osoby.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Na wstępie rozważań podzielić należy w całej rozciągłości stanowisko wyrażone na kanwie tej sprawy w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2022 r., V KO 22/22, co do właściwości Izby Karnej Sądu Najwyższego.

Zawarta w uzasadnieniu powołanego orzeczenia argumentacja, wskazująca na brak podstaw do rozpoznawania tego rodzaju wniosków o wyłączenie sędziego złożonych na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest przekonująca, a tym samym brak konieczności, aby ją w tym miejscu powielać. Wniosek sędziego Igora Zgolińskiego m.in. z przyczyn w nim podanych, doprowadzić musiał do wyłączenia go od rozpoznawania kasacji wniesionej na korzyść skazanego S. S. przez jego obrońcę.

W nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiony został zarzut wystąpienia uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związany z udziałem w składzie orzekającym Sądu Okręgowego w Opolu – jako sądzie drugiej instancji – sędziego powołanego na ten urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy o KRS z 2017 r.Pan Igor Zgoliński powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tej samej procedurze. W tym stanie rzeczy oczywiste jest, że przy rozstrzyganiu w przedmiocie zasadności lub niezasadności kasacji zobligowany byłby wypowiedzieć się co do kwestii, która dotyczy bezpośrednio również jego samego, a wynika to wprost z treści uchwały składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), która wiąże pozostałe składy Sądu Najwyższego i pozostaje aktualna (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r., I KZP 1/20, OSNK 2020, z. 7, poz. 26, a także szeroka argumentacja zawarta w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).Sąd Najwyższy podtrzymuje pogląd wyrażony już wielokrotnie w tym przedmiocie przez inne składy orzekające (zob. postanowienia: z dnia 27 lipca 2021 r., II KO 36/21; z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22), w tym również w toku niniejszego postępowania (zob. postanowienia: z dnia z dnia 24 lutego 2022 r., V KO 4/22; z dnia 15 czerwca 2022 r., V KO 22/22; z dnia 1 grudnia 2022 r.), że „potrzeba wyłączenia od orzekania rodzić się może także w przypadku orzekania w sprawie, która jest >>identyczna<<, jak sprawa sędziego, w tym znaczeniu, że oparta na tych samych podstawach prawnych czy faktycznych, co sytuacja sędziego, albo w której rozstrzygana jest sprawa identyczna z tą, która dotyczy sędziego, a rozstrzygnięcie niewątpliwie wpłynie na sytuację prawną czy faktyczną sędziego. (…) sytuacja ta może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w tej sprawie w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., a zatem prowadzić powinna do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy”.Oczywiste w związku z tym jest, że zawarte we wniosku o wyłączenie stanowisko sędziego co do możliwości powstania w odbiorze zewnętrznym tj. odczuciu społecznym, przekonania o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, nie może zostać zignorowane.

W tym stanie rzeczy za uwzględnieniem wniosku przemawia stosowany wprost zakaz nemo iudex in causa sua i to niezależnie od tego czy kwestię powyższą rozpatrywać w kontekście wyłączenia o jakim mowa w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio), czy też wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 41 § 1 in fine k.p.k.). Co więcej, konieczność wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy sędziego Igora Zgolińskiego wynika również z potrzeby wyeliminowania – sygnalizowanych przez obrońcę skazanego w kasacji oraz w składanych sukcesywnie wnioskach o wyłączenie – wątpliwości w zakresie zapewnienia skazanemu prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym przez niezawisły i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a co za tym idzie również ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa (zob. argumentacja zawarta w uzasadnieniu powołanego już wyżej postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).Uwzględniając całokształt powyższych rozważań orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. l.n