Supreme Court excludes judge from case due to unconstitutional appointment procedure compromising judicial impartiality.

V KK 593/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. K. skazanego z art. 280 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 września 2025 r., wniosku obrońcy o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24 na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24. UZASADNIENIEPrzed Sądem Najwyższym ponownie zawisła - po uprzednim uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt V KK 201/24, o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej i wznowieniu postępowania kasacyjnego na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt V KO 91/24 - sprawa z kasacji obrońcy skazanego M.

K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 311/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt III K 24/22. Sprawę tę zarejestrowano pod sygnaturą V KK 593/24 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 9 stycznia 2025 r. przydzielono do referatu sędziego SN Andrzeja Stępki. Sąd Najwyższy, w składzie jednoosobowym z udziałem tego sędziego, postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt V KK 593/24, nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Następnie, po rozpoznaniu wniosku obrońcy skazanego, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r., wyłączył SSN Andrzeja Stępkę od udziału w przedmiotowej sprawie. Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej do rozpoznania sprawy sygn. akt V KK 593/24, wyznaczony został SSN Antoni Bojańczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku obrońcy, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. wyłączył SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy.Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej sprawa sygn. akt V KK 593/24 została przydzielona do referatu SSN Adama Rocha.

Obrońca skazanego wniosła o wyłączenie SSN Adama Rocha od rozpoznania niniejszej sprawy, a wniosek ten przydzielono do referatu SSN Stanisława Stankiewicza. Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt V KK 593/24, wyłączył SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w sprawie sygn. akt V KK 593/24. Następnie, postanowieniem z dnia 14 lipca 2025 r., Sąd Najwyższy wyłączył SSN Adama Rocha od udziału w sprawie. Prezes Izby Karnej przydzielił wówczas sprawę sygn. akt V KK 593/24 do referatu SSN Anny Dziergawki.W dniu 28 lipca 2025 r. obrońca skazanego wniosła o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w przedmiotowej sprawie w związku z wadliwością jej powołania na urząd sędziego SN w procedurze z udziałem KRS w niekonstytucyjnym składzie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy zasługuje na uwzględnienie. Wniosek ten opiera się bowiem na okolicznościach kwestionujących bezstronność wyznaczonej do rozpoznania sprawy sędzi Sądu Najwyższego, a związanych z jej powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, które w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. ibidem). Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędzi SN Anny Dziergawki od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności, m.in. w postanowieniach z dnia 28 maja 2024 r., I KK 124/24, z dnia 6 listopada 2024 r., I KK 162/23 czy z dnia 12 maja 2025 r., I KK 147/24.

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni wyrażone w tych orzeczeniach poglądy aprobuje i uznaje za własne. Mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w niniejszej sprawie.

Powyższe jest tym bardziej zasadne, że aktualnie prowadzone postępowanie w przedmiocie rozpoznania kasacji obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 311/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt III K 24/22, toczy się po uprzednim wznowieniu postępowania kasacyjnego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt V KO 91/24, uchylającym jednocześnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt V KK 201/24 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, właśnie w związku z nienależytą obsadą Sądu Najwyższego – tj. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.][r.g.] ‎