Supreme Court dismisses appeal for non-payment of basic fee despite free trial status.

Sygn. akt V CZ 81/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 września 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. R.

przeciwko Gminie W.

o ustalenie i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2007 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 21 maja 2007 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2007 r. odrzucił skargę

kasacyjną powoda. W uzasadnieniu wskazał, że zwolnienie od kosztów sądowych

udzielone stronie przez sąd powszechny rozciąga się także na postępowanie

kasacyjne. Powód był całkowicie zwolniony od kosztów sądowych, a więc wnosząc

skargę kasacyjną powinien uiścić opłatę podstawową. Tego obowiązku jednak nie

wykonał. W sprawie stosuje się ustawę o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 14 grudnia 2006 r. (Dz. U.

z 2007 r. nr 21, poz. 123).

W zażaleniu pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podkreślił, że powód

nie został uprzednio wezwany do uiszczenia opłaty podstawowej, dlatego

rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest błędne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Obowiązujący przed nowelizacją z dnia 14 grudnia 2006 r. art. 14 ust. 2

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowił, że opłatę

podstawową pobiera się także od wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów

sądowych pism podlegających opłacie, o których mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy.

Do pism wymienionych w art. 3 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych należy również skarga kasacyjna. W konsekwencji, strona zwolniona od

kosztów sądowych, obowiązana była uiścić przy wniesieniu skargi kasacyjnej

opłatę podstawową (zob. też art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 14 grudnia 2006 r.).

W orzecznictwie po wejściu w życie w dniu 6 lutego 2005 r. przepisów

wprowadzających w postępowaniu cywilnym skargę kasacyjną jako środek

zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji zarysowała się

rozbieżność poglądów co do tego, czy zwolnienie od kosztów sądowych przez sąd

powszechny rozciąga się także na postępowanie wywołane wniesieniem skargi

kasacyjnej.

Według stanowiska, które znalazło wyraz w szczególności w orzeczeniach

Sądu Najwyższego z dnia: 23 stycznia 2007 r., III CZ 3/07 (niepubl.), 14 marca

2007 r., l CZ 5/07 (niepubl.), i 24 sierpnia 2007 r. (niepubl.), zwolnienie od kosztów

sądowych przez sąd powszechny nie rozciąga się na postępowanie wywołane

wniesieniem skargi kasacyjnej.

Bardziej jednak przekonuje odmienne stanowisko, znajdujące wyraz

w szczególności w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia: 30 maja 2006 r., l CZ

23/06 (niepubl.), 26 lipca 2006 r., IV CZ 59/06 (niepubl.), 8 sierpnia 2006 r., l CSK

170/06 (niepubl.), 28 sierpnia 2006 r., IV CSK 166/06 (niepubl.), 20 października

2006, IV CZ 77/06 (niepubl.), 9 listopada 2006 r., IV CZ 85/06 (niepubl.), i 30 maja

2007 r., l CZ 54/07 (niepubl.).

Akceptując pogląd, że zwolnienie od kosztów sądowych przez sąd

powszechny rozciąga się także na postępowanie wywołane wniesieniem skargi

kasacyjnej, należało uznać tym samym zaskarżone postanowienie za zasadne

z przyczyn w nim podanych.

Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiadałoby

jednak prawu również przy założeniu, że zwolnienie od kosztów sądowych przez

sąd powszechny nie rozciąga się na postępowanie wywołane wniesieniem skargi

kasacyjnej. W takim bowiem razie powód, wnosząc skargę kasacyjną, powinien

albo wnieść o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, albo uiścić - pod rygorem

sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. - stosowną opłatę, nie uczynił zaś ani

jednego, ani drugiego. W tej sytuacji, mimo dostrzeżenia przez skład orzekający

Sądu Najwyższego wskazanej wyżej rozbieżności w orzecznictwie, nie było nawet

podstaw

do

przedstawienia

spornego

zagadnienia

do

rozstrzygnięcia

powiększonemu składowi Sądu Najwyższego (art. 39817 k.p.c.).

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).