Supreme Court allows appeal in co-ownership termination when plaintiff challenges the entire division principle.

Sygn. akt V CZ 66/07

POSTANOWIENIE

Dnia 26 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z wniosku S. M.

przy uczestnictwie F. K.

o zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 lipca 2007 r.,

zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego

w W.

z dnia 23 lutego 2007 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

W postępowaniu o zniesienie współwłasności Sąd Okręgowy – sąd

odwoławczy po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji F. K. uczestnika

postępowania zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od

uczestnika tytułem dopłaty na rzecz wnioskodawczyni kwotę 11 357 zł rozłożoną na

raty a dalej idącą apelację oddalił i orzekł o kosztach postępowania.

Skarżący nie godząc się z tym orzeczeniem wniósł skargę kasacyjną

wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 198.000 zł, tj. wyższą niż

w postępowaniu apelacyjnym, w którym określił tę wartość na 152.000 zł.

Uprzedzając zarzuty zażalenia należy dodać, że w skardze kasacyjnej podobnie jak

w apelacji, uczestnik kwestionuje sposób zniesienia współwłasności przez podział

nieruchomości na dwie części.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uznając, że wartość przedmiotu

zaskarżenia nie może przekraczać wartości jego udziału równego połowie, tj. kwoty

99.000 zł. W zażaleniu uczestnik postępowania zarzuca naruszenie art. 519 1 § 4

pkt 4 k.p.c. podnosząc, że kwestionuje zasadę podziału całej nieruchomości.

Domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie jest uzasadnione.

Sąd

Okręgowy

uzasadniając

zaskarżone

postanowienie

powołał

postanowienie z 21 stycznia 2003 r. III CZ 153/02, OSNC 2004/4/60 wyjaśniające,

że w sprawie o dział spadku wartość przedmiotu zaskarżenia może przekraczać

wartość udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację, jeżeli podważa on

samą zasadę podziału. Można też wskazać postanowienie z 6 listopada 2002 r.

III CZ 98/02, OSNC 2004/1/11, w którym Sąd Najwyższy orzekł, że wartością

przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu

wspólności majątkowej między małżonkami (art. 519 1 § 2 k.p.c.) jest wartość

poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu

albo sposób ich podziału kwestionuje skarżący, a także wartość roszczeń

dochodzonych w tej sprawie, będących przedmiotem zaskarżenia.

Ze względu na niejednolite sposoby podziału (zniesienia współwłasności)

wiązanie wartości przedmiotu zaskarżenia z wartością udziału skarżącego w wielu

wypadkach nie odzwierciedla wartości ocenianej przez uczestnika, do którego

przecież należy w zasadzie wskazanie (określenie) tej wartości. Gdyby stosować

tylko kryterium arytmetyczne deformowałoby to rzeczywistą wartość interesu

skarżącego, który w sposobie podziału upatruje istotne znaczenie. Przykładowo,

żądanie innego przebiegu linii granicznej mimo zachowania tego samego obszaru

albo nawet żądanie wydzielenia schedy w naturze z obowiązkiem dopłaty

równowartości nie miałoby wartości. Dlatego jeżeli uczestnik postępowania

kwestionuje podział żądając przyznania przedmiotu współwłasności w całości, to

wartość przedmiotu zaskarżenia tą skargą odpowiada nie udziałowi lecz wartości

całego majątku będącego przedmiotem współwłasności. Ustalenie przez Sąd, tej

kwoty na 198.000 zł, usprawiedliwia wnioski zażalenia.

Stosownie

do

art.

39821

k.p.c.

w

braku

szczególnych

przepisów

o postępowaniu przed Sądem Najwyższym, do postępowania tego stosuje się

odpowiednio przepisy o apelacji, tj. również art. 368 § 2 k.p.c. wiążący wartość

przedmiotu zaskarżenia z wartością przedmiotu sporu, co odpowiada zresztą

założeniom unormowaniu w art. 25 § 2 k.p.c. stabilizującego wartość przedmiotu

sporu. Jeżeli Sąd Okręgowy akceptował wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną

w apelacji, to niezrozumiałe byłoby stosowanie innej reguły przy podobnym

kierunku zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. uchylił

zaskarżone postanowienie.

kg