Supreme Court dismisses retrial appeal due to missed five-year and three-month statutory time limits. The appeal was filed after the expiration of both the five-year limitation period and the three-month filing deadline. Consequently, the court rejected the request for retrial based on procedural bars. The court awarded legal costs to the opposing party. The appeal was dismissed because the claimant failed to file the retrial request within the mandatory five-year period and the subsequent three-month window. The court held that the five-year limitation period runs independently of the three-month filing deadline and expires regardless of when the claimant discovered the grounds for retrial. Since the appeal was filed after both periods had elapsed, the request was procedurally inadmissible. The court awarded legal costs to the opposing party. The appeal was dismissed because the claimant failed to file the retrial request within the mandatory five-year period and the subsequent three-month window. The court held that the five-year limitation period runs independently of the three-month filing deadline and expires regardless of when the claimant discovered the grounds for retrial. Since the appeal was filed after both periods had elapsed, the request was procedurally inadmissible. The court awarded legal costs to the opposing party.

Sygn. akt V CZ 64/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)‎SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)‎SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi H. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lutego 2006 r., wydanym w sprawie z powództwa H. J.‎przeciwko B. K.‎o ochronę dóbr osobistych,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2013 r.,‎zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego ‎z dnia 10 czerwca 2013 r.

1. oddala zażalenie, 2. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa ( Sąd Apelacyjny) kwotę 180 zł ( sto osiemdziesiąt złotych ), zwiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę H. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 1 lutego 2006 r., wydanym w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko B. K. o ochronę dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarżący powołał się na pozbawienie go możności obrony swych praw spowodowane tym, że w dniu 8 kwietnia 2004 r. Sąd - pomimo nieobecności skarżącego i jego pełnomocnika - nie odroczył rozprawy, chociaż pełnomocnik złożył wcześniej wniosek o odroczenie ze względu na kolizję terminów, oraz że pełnomocnik bez wiedzy skarżącego zamieścił w pozwie wniosek o przeprowadzenie rozprawy także w nieobecności powoda.

Skarżący powołał się też na nowe okoliczności w postaci wyroku wydanego w sprawie … 228/08, toczącej się przed Sądem Okręgowym w C., i na przeprowadzone w tej sprawie dowody, a ponadto przytoczył zarzuty merytoryczne dotyczące sprawy zakończonej zaskarżonym wyrokiem. Skarga została wprawdzie sformułowana w sposób odpowiadający ustawowym przesłankom wznowienia, jednak w rzeczywistości podstawa przewidziana w art. 401 pkt 2 k.p.c. nie występuje, a poza tym skarga została złożona po upływie terminów określonych w art. 407 § 1 i art. 408 k.p.c.Zgodnie z art. 408 k.p.c., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.

Wyrok, którego dotyczy skarga o wznowienie, uprawomocnił się w dniu 1 lutego 2006 r., natomiast skarga została wniesiona w dniu 11 marca 2013 r. Skarżący powołał się wprawdzie na pozbawienie go możności obrony swych praw, ale uczynił to po upływie terminu przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. Według tego przepisu, skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy.

Skarżący łączy pozbawienie go możności działania z nieuwzględnieniem wniosku o odroczenie rozprawy w dniu 8 kwietnia 2004 r. O fakcie tym dowiedział się natomiast najpóźniej z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, a o prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lutego 2006 r. - w dniu jego ogłoszenia. W tej sytuacji skarga ulegała odrzuceniu, jako wniesiona po upływie przepisanego terminu (art. 410 § 1 k.p.c.).W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o orzeczenie o dopuszczalności wznowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu jej rozpoznania przy uwzględnieniu okoliczności mogących skutkować nieważnością postępowania.

Skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 410 w związku z art. 401 pkt 2, art. 378 § 1 i art. 379 pkt 5 k.p.c. przez przyjęcie, że na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r. był należycie reprezentowany, art. 410 w związku z art. 407 § 1, art. 401 pkt 2, art. 378 § 1 i art. 379 pkt 5 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga została wniesiona po upływie przepisanych terminów, i art. 410 w związku z art. 403 § 2 k.p.c. przez pominięcie podstawy wznowienia w postaci wykrycia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 13 marca 2012 r. w sprawie … 228/08, dotyczącego tego samego stosunku prawnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie z tej przyczyny, że została ona wniesiona po upływie terminów określonych w art. 407 § 1 i art. 408 k.p.c., ale niezależnie od tej przyczyny stwierdził, że wskazane w skardze okoliczności nie świadczą o pozbawieniu powoda możności obrony swych praw.

Podkreślił, że Sąd Okręgowy w dniu 8 kwietnia 2004 r. oddalił wniosek pełnomocnika powoda o odroczenie rozprawy, jednak ani powód, ani jego pełnomocnik na najbliższym posiedzeniu nie zgłosili zastrzeżeń w trybie art. 162 k.p.c. Natomiast okoliczność, że pełnomocnik bez wiedzy powoda zamieścił w pozwie wniosek o przeprowadzenie rozprawy także w jego nieobecności może jedynie uzasadniać zarzut w stosunku do pełnomocnika.W zażaleniu skarżący kwestionuje dokonaną ocenę powołanej przez niego podstawy wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c., podnosząc, że na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r.

Sąd przesłuchał świadków oraz pozwaną w charakterze strony, a przeprowadzenie tych dowodów - pomimo oddalenia wniosku o odroczenie rozprawy - było równoznaczne z pozbawieniem go możności obrony swych praw.Odnosząc się do tego zarzutu trzeba stwierdzić, że ocena Sądu Apelacyjnego co do tego czy podstawa wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c. rzeczywiście wystąpiła wykracza poza granice wstępnej kontroli dokonywanej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 410 k.p.c. Jak wynika bowiem z art. 412 § 2 k.p.c., badanie zasadności skargi o wznowienie, dla której stwierdzenie istnienia powoływanej podstawy wznowienia ma zasadnicze znaczenie, odbywa się na rozprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1996 r., I PKN 9/96, OSNP 1997, nr 11, poz. 196, z dnia 21 grudnia 1999 r., I PKN 448/99, OSNP 2001, nr 15, poz. 487, z dnia 7 listopada 2003 r., V CZ 105/03, nie publ. i z dnia 30 października 2013 r., V CZ 43/13, nie publ.).Konstatacja ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zasadności zażalenia, trafnie bowiem Sąd Apelacyjny zauważył, że po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana (art. 408 k.p.c.).

Pięcioletni termin rozpoczyna bieg od dnia uprawomocnienia się orzeczenia i biegnie niezależnie od terminu trzymiesięcznego określonego w art. 407 § 1 k.p.c. Po upływie terminu pięcioletniego skarga o wznowienie jest niedopuszczalna, choćby jeszcze nie upłynął lub nawet nie rozpoczął biegu termin trzymiesięczny. Jeżeli natomiast termin pięcioletni upływa w czasie biegu terminu trzymiesięcznego, termin trzymiesięczny ulega skróceniu, nie może bowiem wykraczać poza okres pięcioletni liczony od uprawomocnienia się orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r., II CZ 2/12, nie publ.).Ze względu na to, że w niniejszej sprawie skarga o wznowienie została wzniesiona po upływie pięcioletniego terminu wskazanego w art. 408 k.p.c., powołane przez skarżącego nowe dowody, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, pozostają bez znaczenia dla dopuszczalności skargi.

Co się zaś tyczy podstawy wznowienia wskazanej w art. 401 pkt 2 k.p.c., to - jak trafnie przyjął Sąd Apelacyjny - skarga została wniesiona po upływie terminu trzymiesięcznego przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw i - stosownie do § 15 w związku z § 10 ust 1 pkt 2, § 12 ust. 2 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst:

Dz.U. z 2013 r., poz. 490) - przyznał pełnomocnikowi powoda koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym.