Supreme Court dismisses appeal on costs for procedural errors and remands unclear cost allocation to appellate court.

Sygn. akt V CZ 63/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa T.-MWS Spółki z o.o. Spółki Komandytowo-Akcyjnej w T.

przeciwko I. M. P. Spółce z o.o.

w B.

z udziałem interwenienta ubocznego M.-GMW Spółki z o.o. Spółki KomandytowoAkcyjnej w W.

o zakazanie popełnienia czynów nieuczciwej konkurencji oraz złożenie

oświadczenia

oraz z powództwa wzajemnego I. M. P. Spółki z o.o. w B.

przeciwko T.-MWS Spółce z o.o. Spółce Komandytowo-Akcyjnej w T.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 22 września 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej - powódki wzajemnej na orzeczenie o kosztach, zwarte

w pkt. 2, pkt. 4 oraz pkt. 7 wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 stycznia 2011 r.,

1)

2)

3)

uchyla orzeczenie o kosztach procesu zamieszczone

w punkcie czwartym wyroku i sprawę w tym zakresie

przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

zażaleniowego;

odrzuca zażalenie w części pozostałej;

zasądza od pozwanej (powódki wzajemnej) na

rzecz powódki (pozwanej wzajemnej) kwotę 420 zł

(czterysta dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił

powództwo

główne, zasądzając od powódki (pozwanej wzajemnej) na rzecz pozwanej (powódki

wzajemnej) kwotę 9550 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Uwzględnił natomiast

powództwo wzajemne, zasądzając od pozwanej wzajemnej (powódki) na rzecz

powódki wzajemnej (pozwanej) kwotę 10990 zł tytułem kosztów procesu.

W następstwie apelacji powódki (pozwanej wzajemnej) oraz interwenienta

ubocznego występującego w procesie po stronie powodowej, Sąd Apelacyjny

wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a)

oddalił powództwo wzajemne, zasądzając od powódki wzajemnej na rzecz

pozwanej wzajemnej kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz

oddalając wniosek interwenienta ubocznego o zasądzenie kosztów procesu

(pkt 1);

b)

oddalił apelację w pozostałej części (pkt 2);

c)

zasądził od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz powódki (pozwanej

wzajemnej)

kwotę

7500

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

apelacyjnego (pkt 3);

d)

zasądził od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz interwenienta

ubocznego

kwotę

7500

zł

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

apelacyjnego (pkt 4);

e)

orzekł o kosztach sądowych należnych Skarbowi Państwa (pkt 5-7).

Pozwana

(powódka

wzajemna)

zaskarżyła

orzeczenia

o

kosztach

zamieszczone w punktach 2, 4 i 7 wyroku, wnosząc o uchylenie orzeczeń

wymienionych w punktach 4 i 7 oraz o zmianę orzeczenia wymienionego w punkcie

2 przez zasądzenie od powódki (pozwanej wzajemnej) i interwenienta ubocznego

na jej rzecz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym

w wysokości dwukrotności stawki minimalnej liczonej od wartości zaskarżenia

apelacyjnego.

Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Po rozpoznaniu apelacji doszło do prawomocnego oddalenia obu powództw

o zakazanie czynów nieuczciwej konkurencji, a zaskarżeniem zażaleniowym objęte

są orzeczenia o kosztach zamieszczone w punktach drugim, czwartym i siódmym

wyroku

apelacyjnego.

Taki

zakres

zaskarżenia,

odpowiadający

wnioskom

końcowym zażalenia, jest wiążący.

Orzeczenie w punkcie drugim wyroku, oddalające apelację, ma charakter

orzeczenia co do istoty sprawy. Jako wyrok sądu II instancji może być zaskarżone

tylko skargą kasacyjną (art. 3981 § 1 k.p.c.). Zaskarżenie go zażaleniem jest

niedopuszczalne (por. art. 3941 k.p.c.), z konsekwencjami przewidzianymi w art.

3986 § 2 k.p.c.

Niedopuszczalne jest również zażalenie na zamieszczone w punkcie

siódmym orzeczenie o kosztach sądowych, nakazujące pobranie od pozwanej

(powódki

wzajemnej)

na

rzecz

Skarbu

Państwa

części

nieuiszczonej

opłaty sądowej. Podstawą prawną takiego zażalenia nie jest art. 394 1 § 2 k.p.c.,

dotyczący kosztów procesu stron. Koszty sądowe nie są mianowicie kosztami

procesu, ponieważ określają publicznoprawną relację między stroną a Skarbem

Państwa (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2007 r., V CZ

74/07, Biul. SN 2008, nr 3, poz. 9 oraz z dnia 14 grudnia 2007 r., II CZ 61/07, BSN

2008, nr 4, s. 12). Z braku podstawy prawnej zażalenie w tym zakresie również

podlega odrzuceniu (art. 370 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3

k.p.c.).

Za uzasadnione należy uznać natomiast zażalenie na orzeczenie o kosztach

postępowania apelacyjnego, wymienione w punkcie czwartym wyroku, zasądzające

od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz interwenienta ubocznego kwotę 7500

zł. Orzeczenie te jest niejasne, uniemożliwiające kontrolę instancyjną. Kosztami

procesu są wszystkie celowe koszty poniesione przez stronę do celowego

dochodzenia praw i celowej obrony, w szczególności wydatki na opłaty sądowe,

na pełnomocnika, na biegłych itd. (art. 98 § 1 i 2 k.p.c.). Nie zostały jednak

przedstawione w sposób wyczerpujący poniesione przez pozwaną (powódkę

wzajemną i interwenienta ubocznego koszty w obrębie obu powództw, bo apelacja

ich dotyczyła. Pożądane byłoby rozliczenie kosztów apelacyjnych poniesionych

przez tę stronę oraz interwenienta w ramach każdego z powództw, gdyż dopiero

wtedy będzie można określić sposób definitywnego ich rozliczenia. Sąd nie

ustosunkował się też do wniosku pozwanej (powódki wzajemnej) o zwielokrotnienie

wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego, przy uwzględnieniu, że koszty

procesu związane z udziałem interwenienta ubocznego są w sposób szczególny

unormowane w art. 107 k.p.c. (do którego Sąd trafnie nawiązał).

Z przedstawionych względów należało uchylić zaskarżone orzeczenie

w punkcie czwartym celem ponownego rozpoznania sprawy w tym zakresie

(art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.).

Postępowanie między stronami zostało definitywnie zakończone, dlatego

należało zasądzić od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz powódki (pozwanej

wzajemnej) należne koszty postępowania zażaleniowego, przy uwzględnieniu,

że wygrywającą jest w całości powódka (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.), a globalne koszty

tego postępowania z tytułu zastępstwa prawnego nie mogą przewyższać

wynagrodzenia pełnomocnika dla rozpoznawanej sprawy (50% od kwoty 840 zł).