Supreme Court quashes appeal costs ruling due to lack of reasoning on mutual cancellation of costs.

Sygn. akt V CZ 57/12

POSTANOWIENIE

Dnia 29 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. N.

przeciwko A. Sp. z o.o. spółce komandytowo-akcyjnej

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu

zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Okręgowego w O.

z dnia 2 czerwca 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym

zakresie do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 1 lutego 2011 r. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo M.

N. przeciwko „L." - K. L., A. L., G. L. Spółce Jawnej w S. o pozbawienie tytułu

wykonawczego wykonalności. Sąd pierwszej instancji uznał, że brak było podstaw

do pozbawienia wykonalności nakazu zapłaty z dnia 15 września 2009 r. wydanego

przez Sąd Rejonowy w O., ponieważ powód nie wykazał, że spełnił swoje

świadczenie w całości. Sąd Rejonowy stwierdził, że powód wykonał zobowiązanie

w części. Spłacił wprawdzie nominalną sumę wierzytelności, ale wierzyciel zaliczył

dokonane wpłaty w pierwszej kolejności na poczet należności ubocznych.

Do uiszczenia pozostała kwota 2.012,21 zł należności głównej oraz 22,22 zł

odsetek oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Powód zaskarżył w całości ten wyrok, domagając się jego zmiany poprzez

uwzględnienie żądania pozwu oraz przyznanie kosztów postępowania w sprawie.

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, iż pozbawił

tytuł wykonawczy wykonalności w zakresie należności głównej w kwocie 2.222,25

zł oraz odsetek ustawowych od tej kwoty od dnia 21 sierpnia 2007 r. do dnia

27 lipca 2010 r. i kosztów postępowania w kwocie 642 zł, oddalił dalej idące

powództwo, zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu oraz oddalił

w pozostałej części apelację i zniósł wzajemnie między stronami koszty

postępowania odwoławczego. Sąd II instancji dokonał odmiennej oceny prawnej

ustalonych okoliczności faktycznych. Wskazał, że pozwana Spółka została

zaspokojona w wysokości 2.222,25 zł z należności głównej i w całości w zakresie

kosztów

postępowania,

a

także

opłaty

skarbowej

od

pełnomocnictwa.

Do uiszczenia pozostała kwota 1.104,19 zł należności głównej i wierzytelność

z tytułu odsetek ustawowych od tej kwoty od dnia 28 lipca 2010 r. do dnia zapłaty.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu za obie instancje Sąd uzasadnił powołując art.

100 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego

pozwana zarzuciła naruszenie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 840 § 1 pkt 2 oraz art. 321

k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, naruszenie art. 98

k.p.c. oraz art. 328 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie.

We wnioskach domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia

i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz

zasądzenia

od

zażaleniowego,

powoda

na

tym

kosztów

w

rzecz

pozwanego

zastępstwa

kosztów

adwokackiego,

postępowania

według

norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przede wszystkim uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 328 § 2

k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu

odwoławczego

motywy

rozstrzygnięcia

o

kosztach

procesu

za

instancję

odwoławczą zostały ograniczone jedynie do przytoczenia zastosowanego przepisu

prawa (art. 100 k.p.c.). W tej sytuacji orzeczenie w przedmiocie kosztów

nie poddaje się kontroli instancyjnej. Nie jest możliwe, bez znajomości motywów,

którymi kierował się Sąd orzekający, odparcie zarzutu skarżącej, że zastosowana

zasada

wzajemnego

zniesienia

kosztów

postępowania

odwoławczego

nie

znajdowała uzasadnienia w okolicznościach sprawy. W świetle orzecznictwa

wzajemne zniesienie kosztów procesu możliwe jest wówczas, kiedy w wyniku

porównania stosunku w jakim każda ze stron uległa i określenia w oparciu o ten

stosunek

wielkości

poniesionych

przez

strony

kosztów,

co

do

których

przysługiwałby im zwrot od przeciwnika stwierdzić można, że obie sumy

są zbliżone. Z kolei porównanie stosunku, w jakim strony przegrały spór wymaga

porównania zgłoszonych żądań z ostatecznym wynikiem postępowania (por. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 1965 r., I CZ 80/65, OSNCP

1966 z. 3, poz. 47; orzeczenie tego Sądu z dnia 11 stycznia 1961 r., 4 CZ 143/60,

OSNCK 1953/4/99, czy też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r.,

I PKN 932/00, OSNP 2004/4/63). Żadna z tych czynności nie znalazła

odzwierciedlenia w motywach zaskarżonego postanowienia, tymczasem - na co

słusznie zwraca uwagę skarżąca - zestawienie zgłoszonego przez powoda żądania

i ostatecznego rozstrzygnięcia budzi poważne wątpliwości co do tego, czy i w jakim

zakresie zgłoszone powództwo zostało uwzględnione.

Z przedstawionych powodów konieczne było uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w O. na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.c. (w brzmieniu

obowiązującym do dnia 2 maja 2012 r. – art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 16 września

2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych

ustaw Dz.U. Nr 233, poz. 1381) w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia art. 3941 § 3

k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 i art. 108 § 2 k.p.c.

jw