Supreme Court quashes appeal costs ruling due to insufficient factual assessment of plaintiff's financial situation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision exempting the plaintiffs from all litigation costs. The appellate court had ruled in favor of the plaintiffs based on their erroneous legal assessment of the claim and alleged income reduction from seizing agricultural equipment. The Supreme Court found this reasoning insufficient because the plaintiffs operated a large farm and the income reduction could not be reliably verified, warranting a remand for a proper costs assessment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 1 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: The court may exempt a party from costs only in specially justified cases, requiring a sufficient factual assessment of the party's financial situation and the case's nature, which was lacking here.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt V CZ 54/11
POSTANOWIENIE
Dnia 21 lipca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marta Romańska
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa D. W. i M. W.
przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w K.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 21 lipca 2011 r.,
zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku
Sądu Apelacyjnego
z dnia 2 marca 2011 r.,
uchyla orzeczenie o kosztach zamieszczone w wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 2 marca 2011 r. i w tym zakresie przekazuje
sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o
kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok
Sądu Okręgowego i oddalił powództwo, nie obciążając powodów kosztami procesu
za obie instancje.
Nieobciążenie powodów w całości kosztami procesu na podstawie art. 102
k.p.c. Sąd Apelacyjny uzasadnił ich wadliwą oceną prawną skuteczności
dochodzonego roszczenia oraz zmniejszeniem możliwości zarobkowych wskutek
zajęcia komorniczego sprzętu rolniczego.
W zażaleniu pozwany wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach procesu
i zasądzenie na jego rzecz od powodów kwoty 10.865 zł z tego tytułu za obie
instancje. Domagał się również zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 98 i 102 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zastosowanie art. 102 k.p.c. następuje „w wypadkach szczególnie
uzasadnionych”, pozwalających na odstąpienie od podstawowej zasady orzekania
o kosztach procesu, a mianowicie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art.
98 § 1 k.p.c.). Przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. mogą być brane pod uwagę
okoliczności dotyczące charakteru sprawy oraz odnoszące się do stanu
majątkowego i sytuacji życiowej strony. Do tych okoliczności Sąd Apelacyjny się
odniósł, ale w sposób niewystarczający.
Zastrzeżenia budzi uwzględnienie na korzyść powodów ich błędnej oceny
prawnej roszczenia (bezzasadnego roszczenia) i to przy bezspornych zasadniczo
okolicznościach faktycznych. Rozpoznawana sprawa nie miała przy tym charakteru
„uprzywilejowanego” pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jej podłożem
było
bowiem
prowadzenie
przez
powodów
dużej
rolniczej
działalności
gospodarczej.
Sąd odnotował zmniejszenie się dochodów powodów w wyniku zajęcia
komorniczego, ale to stwierdzenie nie daje się miarodajnie zweryfikować w sytuacji,
w której powodowie są właścicielami dużego gospodarstwa rolnego o powierzchni
130 ha. Sąd Apelacyjny nie odniósł się ponadto do treści postanowienia Sądu
Okręgowego z dnia 4 grudnia 2009 r., uwzględniającego częściowo wniosek
powodów o zwolnienie od kosztów sądowych, i do motywów tego rozstrzygnięcia.
Na tym tle powstają wątpliwości również co do całkowitego nieobciążenia powodów
kosztami za obie instancje.
W
przedstawionej
sytuacji,
bez
pogłębionego
stanowiska
Sądu
Apelacyjnego, utrudniona jest kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia.
Należało zatem orzec jak w sentencji (art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3
k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.).