Civil appeal costs include court fees even if the losing party is exempt from court costs.
Polonia (PL)
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially revoked the appellate court's decision ordering the plaintiff to pay 2,000 zł in appeal costs. The plaintiff argued that a total exemption from court costs should exempt him from reimbursing the opponent's appeal fees, but the court rejected this view. The court held that while the exemption from court costs does not prevent the reimbursement of the opponent's fees, the lower court failed to consider the plaintiff's specific financial circumstances under Article 102 of the Civil Procedure Code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 1 k.p.c.; Art. 101 ust. 1 u.k.s.c.; Art. 102 k.p.c.: A party exempt from court costs remains liable for the opponent's appeal fees, but the appellate court must separately examine whether the losing party's financial situation warrants partial exemption under Article 102 of the Civil Procedure Code.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt V CZ 50/12
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)
SSN Jan Górowski
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa C. D.
przeciwko A. sp. z o.o.
o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 15 listopada 2012 r.,
zażalenia powoda na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego
zawarte w punkcie II wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 21 grudnia 2011 r.,
uchyla
zaskarżone
postanowienie
co
do
kwoty
2000
(dwa tysiące) zł i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu
Sądowi
rozstrzygnięcie
o
zażaleniowego.
Uzasadnienie
kosztach
postępowania
Sąd Apelacyjny postanowieniem, zamieszczonym w punkcie drugim
sentencji wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., zasądził od powoda na rzecz pozwanej
2270 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu tego
postanowienia przytoczył jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 98 § 1 k.p.c. i §
12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w
sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa
kosztów
pomocy
prawnej udzielonej
przez
radcę
prawnego
ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, dalej: „rozporządzenie MS”).
Wyjaśnił też, że zasądzone koszty obejmują opłatę od apelacji w wysokości 2000 zł
i opłatę za czynności radcy prawnego – 270 zł.
Postanowienie zaskarżył powód
w części dotyczącej uwzględnienia
w zasądzonych kosztach opłaty od apelacji i wniósł o jego zmianę w ten sposób,
„że strona powodowa będzie zobowiązana do zapłaty stronie pozwanej 270 zł
tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego”. Zdaniem skarżącego
zasądzone koszty nie powinny obejmować opłaty od apelacji, ponieważ został on
zwolniony
od
kosztów
sądowych.
Wskazał
też
na
okoliczności
sprawy
przemawiające – w jego przekonaniu – za nieobciążeniem go w zaskarżonym
zakresie kosztami postępowania apelacyjnego na postawie art. 102 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Błędne jest przekonanie skarżącego, że zasądzone koszty postępowania
apelacyjnego nie mogły obejmować opłaty od apelacji z powodu uzyskania przez
niego całkowitego zwolnienia od kosztów. Nie ulega bowiem wątpliwości,
że uzyskane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych na postawie art. 101
ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
(tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.; dalej – „u.k.s.c.”)
nie obejmuje zwolnienia tej strony od obowiązku zwrotu przeciwnikowi, który wygrał
proces, poniesionych przez niego kosztów procesu z tytułu kosztów sądowych.
Zgodnie bowiem z art. 98 k.p.c. strona przegrywająca proces jest zobowiązana
zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty niezbędne do celowego
dochodzenia praw i celowej obrony. Zatem uzyskanie przez stronę zwolnienia
od kosztów sądowych - wbrew przekonaniu skarżącego - nie stanowi przeszkody
do obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego obejmującymi także
poniesioną
przez
przeciwnika
opłatę
od
apelacji,
ponieważ
należy
ona
w rozumieniu art. 98 k.p.c. do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia
praw i celowej obrony.
Możliwe jest natomiast częściowe nieobciążenie strony przegrywającej
kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jeżeli zachodzi w rozumieniu tego
przepisu wypadek szczególnie uzasadniony. Zastosowanie tego przepisu, co trafnie
podkreśla się także w literaturze, nie wymaga wniosku strony. W sytuacji, w której
skarżący wskazuje na zachodzące w sprawie okoliczności uzasadniające
zastosowanie art. 102 k.p.c., zwłaszcza na trwającą w dalszym ciągu stanowiącą
podstawę całkowitego zwolnienia go od kosztów sądowych sytuację życiową
i majątkową, zarzut wydania zaskarżonego postanowienia bez rozważenia
możliwości nieobciążenia go w części kosztami postępowania apelacyjnego
należało uznać za uzasadniony.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 39815 § 1 i art. 108 § 2 w związku z art. 39821).
jw