Supreme Court allows cassation appeal by overturning dismissal due to non-payment of fees after finding procedural error.
Polonia (PL)
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the District Court's dismissal of the appellant's cassation appeal, which had been rejected for non-payment of court fees. The appellant argued that the fee waiver request was wrongly denied due to a flawed assessment of their financial situation. The court ruled that the District Court's decision lacked reasoning and contradicted earlier rulings on fee waivers without new evidence, violating the principle of legal consistency.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 380 k.p.c.; Art. 398 § 15 ust. 1 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.: A cassation appeal against a dismissal for non-payment of fees is admissible if the lower court's refusal of a fee waiver lacks reasoning and contradicts prior consistent rulings on the same party's financial status.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt V CZ 40/11
POSTANOWIENIE
Dnia 21 lipca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)
SSN Marta Romańska (sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa M. Ż.
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 21 lipca 2011 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 22 lutego 2011 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę
kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z 18 lutego 2010 r. , bowiem powód
pomimo wezwania nie zapłacił opłaty od skargi kasacyjnej. Wcześniejszym
postanowieniem z 21 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda o
zwolnienie go od opłaty od skargi kasacyjnej. W zażaleniu na postanowienie o
odrzuceniu skargi kasacyjnej powód stwierdził, że zostało ono wydane na
podstawie błędnej oceny jego sytuacji majątkowej, która uniemożliwia mu
poniesienie opłaty od skargi kasacyjnej. Powód wniósł o uchylenie postanowienia
oddalającego jego wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej oraz o
uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne. Wskazać przy tym trzeba, że w związku
z niezasakarżalnością postanowienia w przedmiocie zwolnienia od kosztów
sądowych wydanego przez Sąd drugiej instancji, powód - na podstawie art. 380
k.p.c. – zakwestionował to postanowienie w zażaleniu na postanowienie
o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku. Odrzucenie skargi kasacyjnej powoda
z uwagi na jej nieopłacenie mogłoby być uznane za prawidłowe, o ile nie doszłoby
do podważenia sposobu rozstrzygnięcia wniosku powoda o zwolnienie go od
obowiązku uiszczenia tej opłaty. Podważenie trafności rozstrzygnięcia, które legło
u podstaw późniejszego orzeczenia o odrzuceniu apelacji musi w efekcie
prowadzić
do
wzruszenia
postanowienia
zaskarżalnego
samodzielnie,
z konsekwencjami, o których Sąd Najwyższy wypowiedział się w uchwale
z 16 listopada 2004 r., III CZP 62/04, OSNC 2005, nr 11, poz. 181.
Postanowienie Sądu Okręgowego o oddaleniu wniosku o zwolnienie od
opłaty od skargi kasacyjnej nie zawiera uzasadnienia. Trudno zatem odnieść się do
szczegółowych racji leżących u podstaw jego wydania, chociaż Sąd Okręgowy
orzekając (w innym składzie) o odrzuceniu apelacji powoda, próbował te racje
odtworzyć. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku powoda o zwolnienie go od
opłaty od skargi kasacyjnej budzi zasadnicze wątpliwości, o ile zestawi się je
z wcześniejszymi orzeczeniami o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych
w postępowaniu apelacyjnym (postanowieniem z 25 listopada 2009 r.) oraz
w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (postanowieniem z 13 marca
2009 r.), przy jednoczesnym braku w aktach sprawy dowodów, by w zakresie
podstawy faktycznej tych orzeczeń doszło do znaczących zmian. W szczególności,
różnice w sytuacji majątkowej powoda nie wynikają z porównania danych
przedstawionych w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach
i źródłach
utrzymania
w postępowaniu
dołączonym
kasacyjnym
(k.
przez
niego
do
wniosku
147-149)
oraz
z
danymi
złożonego
ujawnionymi
w oświadczeniach składanych na wcześniejszych etapach postępowania (k. 8-9,
85-86). Wprawdzie informacje podane przez powoda w pierwszym z tych
oświadczeń zawierają oczywiste luki i nieścisłości (braku wskazania, w jaki sposób
doszło do zbycia „działki o powierzchni ok. 14 arów” oraz „przyczepy TANDEM”
i w jaki sposób spożytkowane zostały otrzymane za nie środki finansowe), nie
stanowi to jednak dostatecznej podstawy do uznania, że sytuacja materialna
powoda uległa poprawie po zakończeniu postępowania prawomocnym wyrokiem.
Jednolitość i przewidywalność orzeczeń stanowią bez wątpienia istotną
wartość sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy to zwłaszcza tych sytuacji,
w których ustawodawca przyznał sądowi szerokie kompetencje dyskrecjonalne
w zakresie kwalifikacji prawnej stanów faktycznych. Do rozwiązań tego rodzaju
należy instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, w ramach której sąd orzekający
w przedmiocie kosztów postępowania opiera się na przesłankach jedynie w ogólny
sposób określonych w przepisie prawa i zobowiązany jest do dokonania
samodzielnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Rozbieżne kwalifikacje
prawne tożsamych lub zbliżonych stanów faktycznych – co więcej, dotyczących tej
samej strony postępowania – niewątpliwie przeczą dążeniu do zapewnienia
możliwej jednolitości orzecznictwa, godząc tym samym w konieczność zapewnienia
zaufania obywateli do Państwa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP (tak m.in.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 listopada 2008 r., II FZ 456/08,
niepubl.).
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 15 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
orzeczono jak w postanowieniu.