Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of appeal due to procedural error regarding finality of ruling.

Sygn. akt V CZ 131/04

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Antoni Górski

SSA Wojciech Kościołek (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku H. S.

przy uczestnictwie A. C.

o podział majątku dorobkowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2004 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w C.

z dnia 20 maja 2004 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w C. oddalił

apelację uczestniczki A. C. od postanowienia Sądu Rejonowego wydanego w

sprawie o podział majątku dorobkowego.

W dniu 9 kwietnia 2004 r. pełnomocnik

uczestniczki złożył wniosek

o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wydanie wyroku wraz z odpisem

uzasadnienia, wyjaśniając cel pisma w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji.

Postanowieniem z dnia 6 maja 2004 r. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek,

rozpoznając ten wniosek na posiedzeniu niejawnym, a nadto nie sporządził

uzasadnienia tego orzeczenia.

Zażalenie na postanowienie złożyła uczestniczka. Zarzuciła naruszenie art.

387 § 3 k.p.c. i art. 357 § 2 k.p.c. i domagała się uchylenia zaskarżonego

orzeczenia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 maja 2004 r. Sąd Okręgowy

odrzucił zażalenie, stwierdzając, iż od postanowienia z dnia 6 kwietnia 2004 r.

kasacja nie przysługuje, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji była

niższa od progu określonego w art. 5191 § 2 k.p.c., a nadto postanowienie z dnia

6 maja 2004 r. nie jest kończącym postępowanie w sprawie.

Zażalenie na postanowienie złożyła uczestniczka, domagając się uchylenia

zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje;

Zarzut zażalenia o naruszeniu art. 394 § 1 pkt. 10 k.p.c. jest chybiony.

Zakres przedmiotowy spraw, w których na postanowienie sądu drugiej instancji

przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego wyznacza treść art. 393 18 k.p.c.

Wyklucza to stosowanie przepisu, który nie reguluje postępowania

sądowego na ocenianym etapie.

Pomimo to zażalenie jest oczywiście uzasadnione.

Istota zagadnienia poruszonego w zażaleniu dotyczy wyjaśnienia pojęcia

„postanowienia kończącego postępowanie w sprawie”, a nadto rozważenia, czy

postanowienie o odmowie doręczenia uzasadnionego orzeczenia w celu złożenia

kasacji jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 387 k.p.c. albo w innym przepisie

kodeksu postępowania cywilnego.

Postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie są postanowienia

zamykające drogę do wydania orzeczenia sądu danej instancji, rozstrzygające

istotę sprawy we właściwej formie, a ponadto postanowienia, które kończą sprawę,

jako pewną całość ,poddaną pod osąd, a więc dotyczące całości sprawy będąc

jednocześnie ostatnimi orzeczeniami wydanymi w postępowaniu.

Nie

budzi

wątpliwości

stwierdzenie,

że

postanowieniem

kończącym

postępowanie w sprawie, co do jego istoty, było orzeczenie sądu drugiej instancji

z dnia 6 kwietnia 2004 r.

Wydanie orzeczenia przez sąd drugiej instancji co do istoty nie kończy

postępowania,

skoro

się

zważy

prawo

stron

do

żądania

stwierdzenia

prawomocności tego orzeczenia i to także przez sąd drugiej instancji, a nadto

prawo strony do zaskarżenia orzeczenia. Ze swej natury prawa te łączą się

z określoną sytuacją prawną zainteresowanej strony postępowania i są realizowane

w drodze stosownych wniosków procesowych.

Warunkiem dopuszczalności kasacji jest skuteczne żądanie w ustawowym

terminie doręczenia ogłoszonego orzeczenia sądu drugiej instancji (art. 387 § 3

i art. 3944 k.p.c.).

W ramach postępowania wywołanego takim wnioskiem sąd bada jedynie czy

wniosek

został

złożony

w

terminie.

Złożony

z

uchybieniem

terminu

podlega odrzuceniu. Regulacja ta, wymagająca ścisłej wykładni, wyklucza

etapie

rozstrzygania

wniosku

o

doręczenie

uzasadnionego

na

orzeczenia,

rozważanie kwestii dopuszczalności kasacji (takiej treści nie zawiera art. 387

k.p.c.).

O dopuszczalności kasacji rozstrzyga sąd drugiej instancji dopiero po

złożeniu kasacji przez stronę, stosownie do art. 3935 k.p.c.

W tym stanie prawnym należy stwierdzić, że stosownie do art. 387 k.p.c.

obowiązkiem sądu drugiej instancji jest doręczenie każdego uzasadnienia

orzeczenia, które wraz z uzasadnieniem zostało sporządzone

w sprawie, o ile

wniosek zostanie złożony w terminie. Terminowe złożenie wniosku o doręczenie

uzasadnionego orzeczenia sądu drugiej instancji warunkuje skuteczność kasacji od

tego orzeczenia, lecz nie jest czynnością w ramach postępowania kasacyjnego.

W

konsekwencji

postanowienie

oddalające

(odrzucające)

wniosek

o doręczenie uzasadnionego orzeczenia w sprawie jest orzeczeniem kończącym

postępowanie w sprawie (zamyka dostęp do kasacyjnego etapu postępowania),

gdyż dla składającej ów wniosek strony jest ostatnim orzeczeniem, które zamyka

dalszy bieg sprawy.

W świetle powyższego zaskarżone orzeczenie nie może się ostać.

Zarówno prawny charakter orzeczenia z dnia 6 maja 2004 r. jak i brak

podstawy prawnej dla treści takiego rozstrzygnięcia na obecnym etapie

postępowania, uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie

art. 39318 § 3 w zw. z art. 386 § 1 k.p.c.

kc

er