Supreme Court dismisses appeal on civil costs, upholding loser-pays principle due to lack of special circumstances.

Sygn. akt V CZ 120/10

POSTANOWIENIE

Dnia 23 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa B. K.

przeciwko "R." S.A. w W. - Oddziałowi we W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 marca 2011 r.,

zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu

Apelacyjnego

z dnia 18 sierpnia 2010 r.,

1) oddala zażalenie;

2) przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego na rzecz

adwokata K. P. - Kancelaria Adwokacka

w W. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych,

powiększoną o należny podatek od towarów i usług,

tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z

urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2010 roku Sąd Apelacyjny oddalił apelację

powódki i zasądził od niej na rzecz strony pozwanej kwotę 1800 złotych tytułem

zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd wskazał, iż podstawę jego

rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów stanowi art. 98 k.p.c. w zw. z art.

108 k.p.c.

Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania apelacyjnego powódka

zaskarżyła zażaleniem, w którym wniosła o jego zmianę i nieobciążenie jej tymi

kosztami, przez zastosowanie art. 102 k.p.c. oraz o zasądzenie na jej rzecz

kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zastosowany przez Sąd Apelacyjny artykuł 98 k.p.c.

stanowi, że strona

przegrywająca sprawę, a więc w tym wypadku powódka, powinna zwrócić

przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do jego obrony (zasada

odpowiedzialności za

wynik procesu). Na ten właśnie przepis powołał się Sąd

Apelacyjny w treści uzasadnienia orzeczenia.

Pełnomocnik strony pozwanej

złożył wniosek o zasądzenie kosztów

postępowania apelacyjnego w odpowiedzi na apelację, która została ponownie

wniesiona w dniu 9 sierpnia 2010 r. i prawidłowo dołączona do akt sprawy. Poza

tym wziął udział w rozprawie apelacyjnej, a zatem stronie pozwanej wygrywającej

proces należał się zwrot kosztów jej zastępstwa przez radcę prawnego

w postępowaniu apelacyjnym.

Zwolnienie strony od kosztów sądowych nie zwalnia jej od obowiązku zwrotu

kosztów przeciwnikowi (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2006 r. o kosztach

sadowych w sprawach cywilnych, jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594).

Sąd nie ma obowiązku wskazywać dlaczego nie zastosował wyjątkowego przepisu,

tj. art. 102 k.p.c., gdy brak w sprawie faktów wyczerpujących hipotezę tego

unormowania.

Zgodnie

z

tą

regulacją,

tylko

w

wypadkach

szczególnie

uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów

albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten wyraża zasadę słuszności

w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik

procesu i dlatego nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Wprawdzie

nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając

ich kwalifikację sądowi, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy (por.

m.in. postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1973 r., II CZ 210/73, LEX nr 7366),

niemniej ze względu na jego wskazany charakter może zostać zastosowany tylko

wtedy, gdy szczególne względy przekonują o tym, że w danym przypadku

obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby

wyjątkowo niesłuszne (niesprawiedliwe). Mogą to być fakty związane z samym

procesem lub leżące poza nim, a w tym dotyczące sytuacji życiowej strony.

W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły takie wyjatkowe okoliczności a sytuacja

materialna powódki, nie jest wyjątkowo trudna, skoro z powołanego w zażaleniu

zaświadczenia wynika że pracuje, a więc ma stałe źródło dochodu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw.

z art. 3981 k.p.c. orzekł jak w sentencji.