Supreme Court allows state housing agency participation in property division case due to legal interest in disputed housing rights.

Sygn. akt V CZ 117/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

w sprawie z wniosku Agnieszki P.

przy uczestnictwie Adama W.

o podział majątku dorobkowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 lutego 2012 r.,

zażalenia Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. - Oddział

Regionalny w W.

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 12 lipca 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy odmówił Skarbowi

Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Oddział w W. dopuszczenia do

udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wskazując na brak

interesu prawnego (art. 510 k.p.c.).

Zażaleniem wniesionym dnia 10 sierpnia 2011 r. Skarb Państwa - Wojskowa

Agencja Mieszkaniowa, Oddział w W. wniosła o zmianę tego postanowienia i

dopuszczenie jej do udziału w sprawie, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art.

510 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w ściśle wymienionych

w ustawie przypadkach, określonych w art. 3941 § 1 k.p.c. Ponadto w sprawach,

w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego

przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie

w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). Tym samym, poza wyraźnie przewidzianymi

w art. 3941 § 1 k.p.c. przypadkami wniesienie zażalenia do Sądu Najwyższego

uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek po pierwsze, sprawa musi być

sprawą kasacyjną oraz po drugie, zaskarżone postanowienie Sądu drugiej instancji

musi być postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie.

Zgodnie z treścią art. 5191 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje tylko

w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej

między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto

pięćdziesiąt tysięcy złotych. Niniejsza sprawa ze względu na wartość przedmiotu

zaskarżenia jest sprawą kasacyjną i zażalenie jest dopuszczalne, gdyż jak

wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lipca 2008 r. zaskarżone

postanowienie jest orzeczeniem częściowo kończącym postępowanie w sprawie

(por. postanowienie z dnia 10 lipca 2008 r., III CZ 30/08, LEX nr 646355).

Sąd Okręgowy uznał, że Skarb Państwa – Wojskowa Agencja Mieszkaniowa

nie ma interesu prawnego, aby wziąć udział w postępowaniu, powołując się przy

tym na orzecznictwo i podobieństwo statusu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do

spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych w sprawach o podział

majątku dorobkowego w skład którego wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu, czy

odrębna własność lokalu. Takie stanowisko nie jest uzasadnione, albowiem Skarb

Państwa – Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest właścicielem mieszkania, do

którego przyznania uprawnienia do wyłącznego korzystania (por. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 131/06, OSNC 2007, nr 10, poz.

152) domaga się w ramach podziału majątku dorobkowego – była małżonka

żołnierza zawodowego, który otrzymał ten lokal mieszkalny jako kwaterę, a prawo

to jest sporne.

Skoro rozwód został orzeczony wyrokiem z dnia 24 lutego 2003 r., to wtedy

jeszcze obowiązywał art. 28 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r o zakwaterowaniu Sił

Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (jedn. tekst: DZ.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367

ze zm.), uchylony przez art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o zmianie

ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych

innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), której art. 23 dotyczy małżonków

rozwiedzionych w tym małżonka żołnierza. Ustęp 1 tego przepisu wprost stanowi,

że osoby, którym do dnia wejścia w życie tej ustawy przydzielono osobną kwaterę

stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery.

Żołnierzowi, tj. uczestnikowi postępowania ostateczną decyzją Dyrektora

oddziału Regionalnego WAM W K. nr [...] z dnia 3 grudnia 2008 r przyznano prawo

do zamieszkania w innym lokalu. Poza tym, jak wynika z materiału dowodowego

zebranego w sprawie, toczy się postępowanie w przedmiocie zwolnienia przez

wnioskodawczynię i uczestnika spornego lokalu znajdującego się w J. przy ul.

K.[...].

Zawarte w art. 510 § 1 k.p.c. określenie „każdy, czyich praw dotyczy wynik

postępowania) jest szerokie i umożliwia sądowi w zależności od stwierdzonych

okoliczności konkretnej sprawy uznanie, że zgłaszający się podmiot jest

zainteresowanym w wyniku postępowania, a może stać się on uczestnikiem

postępowania, nawet wtedy gdyby to był interes pośredni (por. np. uzasadnienie

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1973 r., III CZP 101/72, OSNCP

1973, Nr 7-8, poz. 118).

W tym stanie rzeczy należało uznać, że Skarb Państwa – Wojskowa Agencja

Mieszkaniowa wykazała swój interes prawny do wzięcia udziału w niniejszym

postępowaniu, i z tego względu uchylono zaskarżone postanowienie podstawie

art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39816 k.p.c.