Supreme Court quashes registry office decision, ruling it bound by prior court order granting sole ownership.

Sygn. akt V CSK 316/09

POSTANOWIENIE

Dnia 18 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku I. K.

przy uczestnictwie Z. F. i (…) Spółki Restrukturyzacji K.(…)

Sp. z o.o. w B.

o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt IV Ca (…),

uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B. z

dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt IV Dz. Kw (…) i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni I. K. (poprzednio F.) złożyła wniosek o założenie księgi

wieczystej dla lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w B. przy ul. G. oraz o dokonanie

na jej rzecz wpisu prawa własności. Do wniosku dołączyła akt notarialny z dnia 6

sierpnia 2001 r., którym przedmiotowy lokal został nabyty przez jej męża Z. F. do

majątku wspólnego oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 maja

2006 r. sygn. akt I Ns (…), którym dokonano zniesienia pomiędzy byłymi małżonkami

współwłasności tego lokalu, przyznając go na własność wnioskodawczyni.

Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r. oddalił wniosek.

Ustalił na podstawie akt sprawy Ns (…), że w dniu 25 marca 1998 r. aktem notarialnym

nr (…)/98 małżonkowie F. zawarli umowę majątkową małżeńską, mocą której wyłączyli

wspólność ustawową, ustanawiając w ich stosunkach ustrój rozdzielności majątkowej.

Na

skutek

dokonania

tej

rozdzielności,

późniejsze

oświadczenie

męża

wnioskodawczyni, zawarte w akcie notarialnym z dnia 6 sierpnia 2001 r. o nabyciu

lokalu mieszkalnego do majątku wspólnego, było prawnie bezskuteczne, co przesądza o

tym, że nie było podstaw do przekazania tego prawa wnioskodawczyni.

Apelacja

wnioskodawczyni

od

tego

rozstrzygnięcia

została

oddalona

postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 marca 2009 r., który zaakceptował

ustalenia oraz ocenę prawną Sądu I-ej instancji.

Orzeczenie to zaskarżyła wnioskodawczyni skargą kasacyjną, zarzucając

naruszenie art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 626 8 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2

k.p.c., wnosząc o uchylenie postanowień Sądów obu Instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona.

Stosownie do uchwały składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16

grudnia 2009 r., sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy istniejącym w

chwili złożenia wniosku. Nie ulega wątpliwości, że na tę datę w aktach tego sądu

znajdował się odpis prawomocnego postanowienia I Ns (...), którym dokonano

zniesienia współwłasności prawa do przedmiotowego lokalu, przyznając je na wyłączną

własność wnioskodawczyni. Stosownie do art. 365 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. sąd

wieczystoksięgowy, a także wszystkie sądy rozpoznające tę sprawę są związane treścią

tamtego rozstrzygnięcia, stanowiącego podstawę wpisu do księgi wieczystej. W ramach

kognicji przewidzianej w art. 6268 k.p.c. sąd wieczystoksięgowy może badać ważność

czynności prawnej zawartej w dokumencie mającym stanowić podstawę wpisu,

natomiast niedopuszczalne jest dokonywanie kontroli prawidłowości prawomocnego

orzeczenia sądowego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1986 r., III CZP

35/86, OSNC 1987 nr 7, poz. 90, czy postanowienia z dnia 16 marca 2005 r., IV CK

494/04, albo z dnia 17 lipca 2008 r., II CSK 115/08 – oba niepubl.). Bezwzględne

związanie sądu wieczystoksięgowego treścią postanowienia sądu ze sprawy I Ns (...)

oznacza, że to ten dokument powinien być podstawą oceny wniosku o wpis, a nie

wyszukany przez ten sąd w aktach tamtej sprawy dokument w postaci aktu notarialnego,

ustanawiającego rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami F. Dlatego na

podstawie art. 39815 w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna

wnioskodawczyni podlegała uwzględnieniu.