Supreme Court dismisses appeal for invalidating final order as inadmissible due to lack of special circumstances.

Sygn. akt V CNP 42/12

POSTANOWIENIE

Dnia 13 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz

w sprawie ze skargi B. S.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w G.

z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt […]

w sprawie z powództwa B. S.

przeciwko G. S. GmbH w T.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2013 r.,

1) odrzuca skargę;

2) zasądza od B. S. na rzecz G. S. GmbH w T. kwotę 1200,- zł

(jeden

tysiąc

skargowego.

dwieście)

tytułem

kosztów

postępowania

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił

zażalenie powódki B. S. na postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu i

oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Postanowienie

Sądu

Okręgowego

powódka

zakwestionowała

skargą

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniesiona skarga jest niedopuszczalna z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wypadku prawomocnych

orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody

wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem

można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia

z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała

z przysługujących jej środków prawnych (art. 4241b k.p.c.).

W związku z tym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego

postanowienia

podlegała

jako

niedopuszczalna

odrzuceniu

(art. 424 § 1 k.p.c.).

Po drugie, w sprawie była możliwość wniesienia skargi kasacyjnej

od postanowienia Sądu Okręgowego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 3981 § 1

k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego postanowienia

w przedmiocie odrzucenia pozwu strona może wnieść skargę kasacyjną do Sądu

Najwyższego.

W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków

prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia uzależniona jest od łącznego spełnienia przesłanek:

istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania kwalifikowanej niezgodności

z prawem, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego

lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (art. 4241 § 2

k.p.c.).

Pojęcie wyjątkowego wypadku, o którym jest mowa w art. 424 1 § 2 k.p.c.

obejmuje szczególne sytuacje polegające na tym, że strona z przyczyn

niezawinionych i usprawiedliwiających jej zaniechanie nie mogła skorzystać

ze zwykłych środków prawnych. Obowiązek ich wykazania obciąża stronę,

która chce skorzystać z możliwości wniesienia skargi na podstawie art. 424 1 § 2

k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lipca 2007 r., IV CNP 80/07,

niepubl.).

We wniesionej skardze nie zostały wykazane okoliczności pozwalające

uznać, że w sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek w rozumieniu art. 424 1 § 2 k.p.c.

Jeżeli

strona

miała

obiektywną

możliwość

skorzystania

z

instancji

odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie,

to skarga jest niedopuszczalna (art. 4248 § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy

świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej

przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r. V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107).

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 4248 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania skargowego

orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.

es