Supreme Court dismisses appeal for retrial due to missing statutory requirements and late filing under Civil Procedure Code.

Sygn. akt V CNP 37/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej „G.” w W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 7 września 2010 r.,

w sprawie z powództwa A. G. i S. G.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „G.” w W.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r.,

odrzuca skargę i oddala wniosek A. G. i S. G. o zwrot kosztów

postępowania skargowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 września 2010 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu

Rejonowego, którym oddalono powództwo o zapłatę 1241,51 zł, w ten sposób, że

zasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie 1197,94 zł z ustawowymi

odsetkami od dnia 18 lipca 2009 r., oddalił apelację w pozostałej części i orzekł o

kosztach procesu za obie instancje.

Od wyroku Sądu drugiej instancji pozwana wniosła skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem

prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są

związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale

wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego

została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu

prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga

dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenia

niezgodności orzeczenia z prawem.

Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być

spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniająca któregokolwiek

z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym

dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde

z tych wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy

wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem

spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego:

z dnia 20 lipca 2005 r., IV CMP 1/05 i z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).

Przepis art. 4245 § 1 k.p.c. wyraźnie odróżnia podstawy skargi oraz ich

uzasadnienie (pkt 2) od wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone

orzeczenie jest niezgodne (pkt 3). Postawienie przez prawodawcę jako dwu

odrębnych wymagań przytoczenia podstaw i ich uzasadnienia oraz wskazania

przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodnie było – jak wyjaśnił

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05 (OSNC

z 2006 r. Nr 7-8, poz. 140) – zabiegiem w pełni świadomym i uzasadnionym.

Tymczasem skarżąca oba wymienione wymagania ujęła łącznie, odsyłając

w zakresie przytoczenia podstaw skargi i ich uzasadnienia do wymagania

wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. W tej

sytuacji należało uznać, że skarga nie spełnia wymagania przewidzianego w art.

4245 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ odesłanie od innej istotnej przesłanki skargi nie

czyni zadość temu wymaganiu.

Do wymagań konstrukcyjnych skargi należy także wykazanie, że wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że ten obciążający skarżącego

obowiązek oznacza przeprowadzenie prawniczej analizy przepisów dotyczących

środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych

przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie z art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżący

musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że

wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było

i nie jest możliwe. Podkreśla się, że nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę

o wznowienie postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na

zmianę

lub

uchylenie

orzeczenia,

ewentualnie

służące

pozbawieniu

lub

ograniczeniu wykonalności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140). Tymczasem

skarżąca poprzestała na stwierdzeniu, że „złożenie skargi w trybie art. 4241 k.p.c.

jest uzasadnione z uwagi na fakt, iż wysokość przedmiotu sporu w sprawie nie

pozwala na złożenie skargi kasacyjnej, a także nie zachodzą podstawy do

wznowienia postępowania”. Okoliczności powołane przez skarżącą nie mogą zatem

być uznane za spełniające wymaganie przewidziane w art. 424 1 § 1 pkt 5 k.p.c.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 4248 § 1 k.p.c.). Wniosek powodów o zasądzenie kosztów

postępowania skargowego podlegał oddaleniu, albowiem odpowiedź na skargę

została wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 398 7 § 1 k.p.c.

w związku z art. 42412 k.p.c. Zgodnie zaś z orzecznictwem nie podlega

uwzględnieniu wniosek o zasądzenie koszów postępowania skargowego zawarty

w odpowiedzi

na

skargę

złożonej

po

upływie

dwutygodniowego

terminu

(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2002 r., I CKN 926/02,

MoP 2002, nr 19, s. 868).