Supreme Court dismissed cassation against civil court ruling on joint owners' standing in non-commercial contract dispute.

Sygn. akt V CKN 1309/00

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 sierpnia 2001 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Bronisław Czech (sprawozdawca)

SSA Jan Górowski

Protokolant Piotr Malczewski

w sprawie z powództwa W.M. i B.M. - wspólnikom Spółki Cywilnej Przedsiębiorstwo Inżynierii Sanitarnej i Budownictwa Wodnego „W.” w W.

przeciwko I Klubowi Sportowemu „Ś.”

o zapłatę,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 22 sierpnia 2001 r.

na rozprawie

kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w W.

z dnia 21 stycznia 2000 r.,

oddala kasację i zasądza od pozwanego na rzecz powodów

solidarnie kwotę 2.250 zł. (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt

złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 5 sierpnia 1999 r.,

zasądził od

pozwanego na rzecz powodów W.M. i B.M. kwotę 174.000 zł. z odsetkami i oddalił

powództwo w pozostałej części.

Apelację pozwanego oddalił Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem zaskarżonym

kasacją.

Podstawą rozstrzygnięcia stały się następujące przesłanki:

W dniu 1 lipca 1992 r. W. M. i B. M. jako wspólnicy spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Inżynierii Sanitarnej i Budownictwa Wodnego W. w W. - zawarli

ze stroną pozwaną dwie umowy następnie aneksowane. Pierwsza z nich dotyczyła

dotacji transferów zawodników do sekcji piłki nożnej I Klubu Sportowego „Ś.”

,

druga - dotyczyła sponsorowania i współnazewnictwa pierwszej drużyny piłki

nożnej tego Klubu. Wymienione umowy m.in. zawierały szczegółowe zasady

dotyczące rozliczeń między stronami z tytułu dotacji i sponsorowania oraz

osiągniętych przez Klub zysków przy „odsprzedaży” zawodników. Zawarte umowy

są umowami cywilnoprawnymi i mają charakter inwestycji kapitałowej. Sprawa nie

ma charakteru sprawy gospodarczej, bowiem pozyskiwanie i odstępowanie

zawodników nie jest obrotem gospodarczym. Samo stwierdzenie, że strony

prowadzą działalność gospodarczą nie wystarcza jeszcze do zakwalifikowania

sporu jako sprawy gospodarczej. Niezbędne jest bowiem stwierdzenie, że stosunek

cywilny, z którego wynikł spór, pozostaje w związku przyczynowym z działalnością

gospodarczą. Takiego związku natomiast brak. W sprawie powodowie dochodzą

reszty należności z wymienionych umów, albowiem jej pozostałą część dochodzili

w dwóch poprzednich sprawach o sygnaturach I C …1/96 i I C …/97 Sądu

Okręgowego w W.. W tych poprzednich sprawach ustalone zostały dane wyjściowe

do obliczenia należności powodów w związku z transferami zawodników, w tym

wysokość dotacji poczynionych przez powodów, ważność tych umów i kolejnych

aneksów, legitymacja osób podpisujących aneksy w imieniu strony pozwanej.

Powodowie,

jako

wspólnicy spółki cywilnej mają

występowania w niniejszym procesie.

Pozwany w kasacji powołał następujące podstawy:

legitymację

czynną

do

1. „naruszenie prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 k.p.c.) przez błędne

przyjęcie, że powodowie - wspólnicy Spółki Cywilnej „W.” są legitymowani czynnie

w sprawie skoro dochodzone pozwem roszczenie opiera się na umowie, której

stroną jest Spółka Cywilna i to jej przysługuje zdolność sądowa w myśl przepisu art.

4797 k.p.c.”;

2. „naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik

sprawy (art. 3931 pkt 2 k.p.c.), a to przepisu art. 4791 § 1 k.p.c. przez przyjęcie,

że rozpoznawana sprawa nie byłaby sprawą gospodarczą, gdyby powodem była

Spółka Cywilna Wod.-Kan”;

3. „naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik

sprawy (art. 3931 pkt 2 k.p.c.), w szczególności przepisów art. 227 k.p.c. i 217 k.p.c.

polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia

sprawy związanych z zawarciem umowy o dotacje transferów, ważności tej umowy

i kolejnych aneksów, upoważnienia osób podpisujących te aneksy w imieniu strony

pozwanej oraz faktycznego wydatkowania środków pieniężnych na realizację

umowy i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o ustalenia faktyczne dokonane przez

Sąd I instancji a zawarte w orzeczeniach Sądu Okręgowego w W. w prawach o

sygn. akt I C ../97 i ../98 poprzez błędne przyjęcie prejudycjalnego charakteru tych

orzeczeń, przez co doszło do naruszenia m.in. przepisu art. 365 k.p.c., a także

polegające na pominięciu dowodów zawnioskowanych przez stronę pozwaną, a w

szczególności dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości.”

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne pozwany wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie jego apelacji i oddalenie powództwa

z zasądzeniem od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania,

ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu w W. do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów

postępowania.

W piśmie procesowym datowanym na dzień 20 lipca 2001 r. pozwany

podniósł nadto zarzut naruszenia art. 4797 i 126 k.p.c.

Powodowie wnieśli o oddalenie kasacji i zasądzenie dla nich od pozwanego

kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Wyrok zaskarżony kasacją wydany został dnia 21 stycznia 2000 r.,

dlatego w sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania

cywilnego dotyczące kasacji w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2000 r. [art. 5 ust. 2

ustawy z 24.V.2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy

o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U

Nr 48, poz. 554)] i w takim brzmieniu powoływane będą niżej.

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze

pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 393 11 k.p.c.).

2. Prawidłowe sformułowanie podstawy kasacyjnej polega na wskazaniu

przez skarżącego przepisu prawa, który - zdaniem skarżącego - został naruszony

przez sąd drugiej instancji, wskazanie wraz z uzasadnieniem na czym to

naruszenie polegało i jaki wpływ mogło mieć na wynik sprawy (art. 3931 i 3933

k.p.c.). Pozwany zarzuca naruszenie „prawa materialnego” przez to, że Sąd drugiej

instancji przyjął błędnie iż powodowie, jako wspólnicy spółki cywilnej, są

legitymowani czynnie w niniejszym procesie. Wskazał jednak jako naruszony

przepis art. 4797 k.p.c., który jest przepisem prawa procesowego, a nie

materialnego. Tymczasem legitymacja w procesie jest kwestią prawa materialnego,

a naruszenia tego prawa skarżący nie zarzucił. Za wskazanie takiego przepisu nie

może uchodzić wymienienie art. 864 k.c., skoro odnosi się on do odpowiedzialności

wspólników spółki cywilnej, a nie do ich uprawnień. Poza tym zarzut naruszenia

„prawa materialnego” nie został uzasadniony z odwołaniem się do przepisów tego

prawa.

Zarzutu

naruszenia

przepisu

prawa

procesowego

(materialnego)

nieadekwatnego do postawionego zarzutu dotyczącego legitymacji procesowej nie

można uznać za zasadny [zob. np. wyroki SN z 20.VIII.1997 r., I PKN 219/97

(OSNAP 1998, nr 10, poz. 304) i z 19.V.1998 r., II UKN 60/98 (OSNAP 1999, nr 10,

poz. 253) oraz z 6.IX.2000 r., II CKN 1093/00, nie publ.]. W tej sytuacji Sąd

Najwyższy nie mógł wypowiedzieć się w kwestii legitymacji czynnej wspólników

spółki cywilnej.

3. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu postępowania, a to „art. 4791 § 1

k.p.c. przez przyjęcie, że rozpoznawana sprawa nie byłaby sprawą gospodarczą,

gdyby powodem była Spółka Cywilna Wod.-Kan”, nie zostało wykazane jaki wpływ

miałoby to - ewentualne - uchybienie na wynik sprawy.

4. Podstawa kasacji powinna odnosić się do przepisów prawa naruszonych

przez sąd drugiej instancji (art. 392 k.p.c.). Zarzut naruszenia art. 217 i 227 k.p.c.

odnosi się tymczasem do postępowania przed sądem pierwszej instancji i już z tej

przyczyny nie może być uznany za zasadny.

5. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 365 k.p.c., albowiem Sąd

Apelacyjny nie przyjął prejudycjalnego charakteru wyroków wydanych w sprawach

Sądu Okręgowego w W. sygn. akt I C 879/97 i I C 61/96, lecz czyniąc ustalenia

posłużył się materiałem dowodowym zawartym w aktach tych spraw. Świadczą o

tym wywody zawarte na stronie 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Skoro podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, a brak nieważności

postępowania uwzględnianej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

(art. 39312 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39319 i 391 k.p.c.).