Supreme Court allows trade union to sue for personality rights violations in labor supervision context.

Sygn. akt V CK 631/04

POSTANOWIENIE

Dnia 9 listopada 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bronisław Czech

SSA Wojciech Kościołek

w sprawie z powództwa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego […]

działającego na rzecz B.Z.

przeciwko Skarbowi Państwa działającemu przez Kuratorium Oświaty

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 listopada 2004 r.,

kasacji strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego

z dnia 1 lipca 2004 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu

Okręgowego w W. z dnia 13 kwietnia 2004 r. i sprawę przekazuje

Sądowi Okręgowemu w W. Wydziałowi Pracy do rozpoznania.

Uzasadnienie

Ogólnopolski Związek Zawodowy wystąpił w imieniu i na rzecz B.Z. z

powództwem skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Kuratorium Oświaty i

zażądał, aby pozwany dopełnił wskazane czynności potrzebne do usunięcia

skutków naruszenia dóbr osobistych B.Z. - naruszonych w piśmie z dnia 26

listopada 2003 r., nr [...]/2003, skierowanym do Dyrektora Wydziału Edukacji

Urzędu Miejskiego, zawierającym stwierdzenie, że: „B.Z. nie posiada kwalifikacji do

zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole w rozumieniu ustawy – Karta

nauczyciela, gdyż nie posiada kwalifikacji do nauczania informatyki”.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2004 r. odrzucił ten

pozew na podstawie przepisu art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd wyraził pogląd, że

powództwo o ochronę dóbr osobistych, które zostały naruszone przez stwierdzenie

kuratorium oświaty, iż nauczyciel nie posiada kwalifikacji do zajmowania

stanowiska nauczyciela w danej szkole, nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu

odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy. W konsekwencji uznał, że

powodowy związek zawodowy nie ma w sprawie zdolności sądowej.

Strona powodowa w kasacji zarzuciła naruszenia art. 24 § 1 k.c. w zw. z art.

300 k.p., a także art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. i wniosła o uchylenie postanowień Sądów

obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący domaga się - jak wynika z przytoczonych okoliczności faktycznych

uzasadniających żądanie pozwu - usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych

B.Z. w postaci czci i dobrego imienia zawodowego (art. 23 i 24 k.c.). W ocenie

skarżącego ich naruszenie nastąpiło pismem z dnia 26 listopada 2003 r. W piśmie

tym stwierdzono, że B.Z. nie posiada wymaganych kwalifikacji do zajmowania

stanowiska nauczyciela w szkole w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112, Nr 137, poz. 1304, Nr 203,

poz. 1966 i Nr 213, poz. 2081 ze zm.) z uwagi na brak kwalifikacji do nauczania

informatyki.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.; dalej: ustawa systemowa) kurator oświaty

wykonuje swoje zadania i kompetencje przy pomocy kuratorium oświaty (art. 32).

Zadania

kuratora oświaty zostały w ustawie

systemowej wymienione

enumeratywnie i obejmują między innymi sprawowanie nadzoru pedagogicznego

nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami oraz placówkami

doskonalenia nauczycieli (art. 31 pkt 1). Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy

systemowej nadzorowi pedagogicznemu w szczególności podlega zgodność

zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. W razie stwierdzenia

uchybień w działalności szkoły organ nadzoru może polecić w drodze decyzji ich

usunięcie (art. 34 ust. 1).

Na gruncie tego unormowania przyjąć należało, że do zarzucanego naruszenia

dóbr osobistych doszło w związku z pełnionym przez kuratora oświaty nadzorem

pedagogicznym nad szkołą, z którą B.Z. łączył stosunek pracy.

W sprawie niniejszej chodzi zatem o związane ze stosunkiem pracy roszczenie

o ochronę dóbr osobistych naruszonych - według twierdzeń skarżącego bezprawnymi działaniami kuratora oświaty w ramach sprawowanego przez niego

nadzoru pedagogicznego, a więc o roszczenie w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c.

Prowadzi to do wniosku, że domaganie się skarżącego, aby dopełniono

czynności potrzebnych do usunięcia skutków zarzucanego naruszenia dóbr

osobistych B.Z. przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej

formie mieści się w pojęciu spraw z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1

k.p.c. To zaś oznacza, że w tej sprawie związkowi zawodowemu przysługuje,

wbrew odmiennemu zapatrywaniu Sądów niższej instancji, procesowa legitymacja

z art. 462 k.p.c.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.