Supreme Court upheld disciplinary conviction for judge's obvious infringement of law in custody proceedings.

WYROK Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2006 R.

SNO 49/06

Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Jadwiga Żywolewska-Ławniczak, Edward Matwijów.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na rozprawie z udziałem

Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Sądów Okręgu (...), sędziego Sądu

Okręgowego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 26 września 2006 r. sprawy

sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt (...)

I. u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k ;

II. obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego za drugą

instancję.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 27 marca 2006 r., uznał

sędziego Sądu Rejonowego za winną tego, że w okresie od dnia 20 września 2004 r.

do dnia 26 stycznia 2005 r., jako sędzia tego Sądu nie dopuściła Wiesława S.,

będącego ojcem i przedstawicielem ustawowym małoletniej Jagody S., do udziału w

postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej matki nad dzieckiem, co stanowiło

oczywistą i rażącą obrazę art. 98 k.r.o. w zw. z art. 92 k.r.o., to jest przewinienia

służbowego z art. 107 § 1 u.s.p., i – na podstawie art. 109 § 5 u.s.p. – odstąpił od

wymierzenia obwinionej kary.

Odwołanie od przedstawionego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o winie

złożyła obwiniona. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

wyroku, polegający na niesłusznym uznaniu obrazy prawa w postępowaniu

opiekuńczym za rażące, podczas gdy analiza okoliczności ze sprawą związanych temu

przeczyła. W konsekwencji zażądała zmiany zaskarżonego wyroku i wydania

orzeczenia uniewinniającego.

Obecny na rozprawie odwoławczej Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla

Sądów Okręgu (...) wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na etapie postępowania odwoławczego pozostała jako sporna już tylko jedna

kwestia. Sprowadzić ją można było do pytania: czy przypisana obwinionej oczywista

obraza prawa miała charakter rażący? Sąd drugiej instancji udzielił na tak

sformułowane pytanie odpowiedzi twierdzącej, odnosząc się krytycznie do

wyłożonych w odwołaniu argumentów.

Po pierwsze – wyraźnie należało stwierdzić, że odpowiedzialność dyscyplinarna

sędziego za przewinienie służbowe nie jest w żadnym stopniu warunkowana

wcześniejszym wytknięciem właściwemu sądowi oczywistej obrazy prawa w trybie

art. 40 u.s.p. Innymi słowy: powstrzymanie się sądu odwoławczego od wytknięcia

sądowi uchybienia, mimo że miało miejsce rzucające się w oczy naruszenie prawa, nie

powinno rzutować ani na decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, ani na

ocenę będącego przedmiotem tego postępowania zachowania sędziego. Tak więc bez

znaczenia dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy było – wbrew stanowisku skarżącej –

zaniechanie przez Sąd Okręgowy skorzystania z instytucji wytknięcia uchybienia.

Po drugie – co prawda faktem było, że Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny,

poddając analizie stopień naruszenia przez obwinioną wskazanych przepisów prawa

opiekuńczego, rzeczywiście nie napisał wprost, iż brał również pod uwagę zgodność

treści uchylonego postanowienia z interesem ojca małoletniej, niemniej nie sposób

przyjąć, że okoliczność ta uszła jego uwagi i nie miała wpływu na treść orzeczenia.

Została przecież dostrzeżona, o czym świadczy motywacyjna część zaskarżonego

wyroku, i z całą pewnością znalazła się wśród powodów, które legły u podstaw

uznania szkodliwości czynu obwinionej dla służby za nieznaczną (niewielką), co w

konsekwencji przesądziło o wydaniu przez sąd dyscyplinarny a quo takiego, a nie

innego rozstrzygnięcia.

Po trzecie – skarżąca zdecydowanie przejaskrawiła pogląd Sądu dyscyplinarnego

pierwszej instancji na temat znaczenia szybkości postępowania w ocenianej sprawie.

Sąd ten owej kwestii przydał odpowiednią rangę, wcale nie traktując jej – posługując

się zwrotem użytym w odwołaniu – „jako absolutu”.

Sumując, można powiedzieć: skoro oczywiste naruszenie prawa udowodnione

obwinionej spowodowało poważne następstwa z punktu widzenia przebiegu

postępowania (chodziło o jego przewlekłość) oraz uzasadnionych interesów stron (co z

kolei polegało na wykluczeniu ojca małoletniej z postępowania o ograniczenie władzy

rodzicielskiej matki), to ustalenie, że przedstawione uchybienie miało charakter

rażący, należało uznać za w pełni zasadne.

Dlatego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy zaskarżony

wyrok (art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.). O kosztach postępowania

dyscyplinarnego za drugą instancją orzeczono po myśli art. 133 u.s.p.