Supreme Court dismisses disciplinary proceedings against a judge due to the expiration of the three-year limitation period for offenses.

WYROK Z DNIA 23 CZERWCA 2004 R.

SNO 13/04

Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski.

Sędziowie SN: Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca),

Lech Walentynowicz.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie na rozprawie z

udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego

oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy sędziego

Sądu Okręgowego w związku z odwołaniami obwinionego i jego obrońcy od

wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 listopada 2003 r.,

sygn. akt (...)

u c h y l i ł zaskarżony w y r o k i – na podstawie art. 81 § 1 Prawa o u.s.p. z

1985 r. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 128 i art. 204 § 1 Prawa o

u.s.p. z 2001 r. – umorzył postępowanie dyscyplinarne, a kosztami tego

postępowania obciążył Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 18 listopada 2003 r.

uznał obwinionego sędziego za winnego tego, że w dniu 25 maja 2001 r. w

miejscowości A., gm. B., woj. (...) kierując samochodem marki „Dogde” nr rej

(...) po drodze publicznej nr 527 doprowadził do czołowego zderzenia z

samochodem osobowym marki „Opel – Omega” nr rej. (...) kierowanym przez

Marka R. po czym opuścił samochód i udał się do pobliskiego sklepu, gdzie

kupił 4 piwa i w oczekiwaniu na funkcjonariuszy policji wypił 200 ml wódki, a

później w ich obecności, w tym w toku badania alkotestem, wypił 4 piwa, aby

ukryć istotną w tym postępowaniu okoliczność w postaci faktu, że w chwili

kolizji prowadząc pojazd mechaniczny znajdował się w stanie po użyciu

alkoholu, uchybiając przez to godności sprawowanego urzędu sędziego, tj.

przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. i za to na podstawie art. 109 §

1 pkt 5 u.s.p. wymierzył mu karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu, a

kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa.

Odwołania od tego wyroku wnieśli obwiniony i jego obrońca.

Obwiniony zaskarżył wyrok w części opisowej czynu oraz w części

dotyczącej wymiaru kary. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający

na przyjęciu, że w chwili kolizji znajdował się w stanie po użyciu alkoholu oraz

obrazę przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, że nie nastąpiło

przedawnienie wykroczenia, a w konsekwencji i przedawnienie przewinienia

dyscyplinarnego, zgodnie z art. 204 § 1 u.s.p. Nadto skarżący zarzucił rażącą

niewspółmierność

kary

dyscyplinarnej

do

popełnionego

przewinienia

dyscyplinarnego oraz nieuwzględnienie przez Sąd okoliczności łagodzących.

W odwołaniu sporządzonym przez obrońcę obwinionego zarzucono błąd w

ustaleniach faktycznych przez wadliwe przyjęcie, że w chwili popełnienia

zarzuconego czynu obwiniony znajdował się w stanie po użyciu alkoholu, a

nadto rażącą niewspółmierność wymierzonej kary dyscyplinarnej w stosunku do

faktycznego stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz cech osobowości

obwinionego, powołanych w uzasadnieniu wyroku ale nieuwzględnionych przy

wymiarze kary.

Na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 23 czerwca 2004 r

obwiniony

oraz

jego

obrońca

wnieśli

o

umorzenie

postępowania

dyscyplinarnego ze względu na przedawnienie karalności czynu.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego pozostawił powyższy wniosek do

rozważenia Sądowi.

Sąd Najwyższy –Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Okolicznością bezsporną jest, że zarzucane obwinionemu przewinienie

dyscyplinarne popełnione zostało w dniu 25 maja 2001 r., a więc przed

wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) zwanej dalej „u.s.p. z 2001 r.”.

Z mocy art. 204 § 1 tej ustawy w sprawach przewinień dyscyplinarnych

sędziów, popełnionych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy tej

ustawy z wyjątkiem art. 108, z zastrzeżeniem § 2–5. Regulacje zawarte w

wymienionych paragrafach wskazują, że do przewinień popełnionych przed

dniem 1 października 2001 r. zawsze stosuje się poprzednio obowiązujące

zasady dotyczące przedawnienia, co oznacza, że stosuje się art. 81 prawa o u.s.p.

z 1985 r., a nie art. 108 obowiązującej ustawy. Rodzi to więc obowiązek Sądu

zastosowania m.in. art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137 ze zm.), z którego wynika

wymóg umorzenia wszczętego postępowania dyscyplinarnego po upływie trzech

lat od chwili czynu, który nie zawiera znamion przestępstwa. Jeżeli natomiast

czyn zawierałby takie znamiona, to zastosowanie znalazłby art. 81 § 2 u.s.p. z

1985 r.

Ponieważ zarzucone obwinionemu sędziemu przewinienie dyscyplinarne

nie zawiera znamion przestępstwa, lecz znamiona wykroczenia, przeto,

uwzględniając dzień popełnienia czynu, należało przyjąć, że przed datą

orzekania przez Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny upłynął już trzyletni

termin przedawnienia karalności z mocy art. 81 § 1 u.s.p. z 1985 r. w zw. z art.

204 § 1 u.s.p. z 2001 r. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 14

kwietnia 1987 r. VI KZP 1/87, OSNKW 1987, nr 7-8, poz. 58), co skutkowało

koniecznością umorzenia postępowania dyscyplinarnego.

Umorzenie

postępowania

dyscyplinarnego

nie

jest

oczywiście

równoznaczne z wydaniem wyroku uniewinniającego, bowiem w razie

ewentualnego stwierdzenia przez Sąd wystąpienia okoliczności wymienionych

w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., skutkujących obowiązkiem umorzenia wszczętego

już postępowania, Sąd dyscyplinarny zobowiązany byłby wydać wyrok

uniewinniający na podstawie art. 414 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. z

2001 r. (por. postanowienie SN z dnia 3 kwietnia 2002 r., V KKN 484/00, LEX

nr 53336; postanowienie SN z dnia 2 lipca 2002 r., IV KKN 264/99, LEX nr

54407). Jednakże w przedmiotowej sprawie Sąd Najwyższy – Sąd

Dyscyplinarny nie dopatrzył się wystąpienia którejkolwiek spośród przesłanek

materialnych wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., co skutkowało

brakiem jakichkolwiek podstaw do wydania wyroku uniewinniającego na mocy

art. 414 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. z 2001 r.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w

części dyspozytywnej wyroku na podstawie art. 81 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca

1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137 ze zm.)

w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i w zw. z art. 128 i art. 204 § 1 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070

ze zm.).