Supreme Court dismisses appeal on costs ruling due to lack of jurisdiction and remands to district court.

Sygn. akt IV KZ 18/22

POSTANOWIENIE

Dnia 26 października 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Bojańczyk

w sprawie L. P.

oskarżonego o czyn z art. 216 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2

k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r.

zażalenia oskarżonego

na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach

z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt II Ka 69/22,

w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia

zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego w przedmiocie kosztów procesu

– wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika

na podstawie art. 35 § 1 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.

UZASADNIENIE

Prezes Sądu Okręgowego w Suwałkach, zarządzeniem z dnia 30 maja 2022

r., odmówił przyjęcia zażalenia oskarżonego L. P. na postanowienie o kosztach

zawarte w pkt. III wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r.,

II Ka 69/22 – jako złożonego po terminie. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie na

rozstrzygnięcie

zawarte

w

pkt.

III

ww.

wyroku

sądu

odwoławczego,

tj.

postanowienie w przedmiocie kosztów procesu – zwrotu wydatków związanych z

ustanowieniem przez oskarżycielkę prywatną R. Ż. pełnomocnika w postępowaniu

odwoławczym, oskarżony złożył w dniu 18 maja 2022 r., a więc z przekroczeniem

siedmiodniowego terminu, określonego w art. 460 k.p.k. Dostrzegł wprawdzie

Prezes Sądu Okręgowego w Suwałkach okoliczność złożenia w ustawowym

terminie przez obrońcę oskarżonego wniosku o sporządzenie na piśmie oraz

doręczenie uzasadnienia wyroku (w dniu 5 kwietnia 2022 r.) jednak uznał, że skoro

w terminie siedmiodniowym od daty ogłoszenia wyroku oskarżony nie złożył ani ww.

wniosku, ani w tym terminie – nie wnosząc o sporządzenie uzasadnienia wyroku –

nie złożył zażalenia na postanowienie o kosztach zawartych w wyroku, to składając

zażalenie w terminie przewidzianym do wniesienia apelacji, uchybił terminowi

określonemu w art. 460 k.p.k.

Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł oskarżony. Zaskarżył je w

całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie do rozpoznania

zażalenia na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. III wyroku Sądu

Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r. W uzasadnieniu środka

zaskarżenia – powołując się na utrwalone orzecznictwo – zakwestionował

stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach zawarte w zaskarżonym

zarządzeniu, wskazując na samodzielność działań procesowych oskarżonego i

obrońcy statuowaną przepisem art. 86 § 2 k.p.k. Zakwestionował też właściwość

Sądu Najwyższego do rozpoznania przedmiotowego zażalenia wskazując na treść

art. 466 § 2 k.p.k. oraz wykładnię systemową art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Niezależnie

od

poglądów

zaprezentowanych

przez

skarżącego

w

zwyczajnym środku odwoławczym co do kwestionowanych okoliczności należy się

z nim zgodzić co do tego, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania

przedmiotowego zażalenia. Właściwość funkcjonalną Sądu Najwyższego określa

przepis art. 27 k.p.k., który stanowi, że rozpoznaje Sąd Najwyższy kasacje oraz

środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Nie jest

więc Sąd Najwyższy sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych,

bowiem funkcje odwoławcze Sądu Najwyższego są ograniczone tylko do tych

przypadków, które wymienia ustawa procesowa (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545

§ 1 k.p.k. i art. 459 § 1 k.p.k., art. 441 § 5 k.p.k., art. 530 § 3 k.p.k. art. 538 § 2 k.p.k.

i art. 426 § 3 k.p.k.). Należy zaznaczyć, że zaskarżone zarządzenie nie zostało

wydane

w

tzw.

postępowaniu

okołokasacyjnym,

ewentualnie

w

układzie

procesowym, w którym Sąd Najwyższy byłby uprawniony do orzekania w

przedmiocie wznowienia postępowania, bowiem rozpoznawana sprawa dotyczy

wyłącznie kosztów procesu, a mianowicie – z uwagi na treść art. 634 k.p.k. w zw. z

art. 629 k.p.k. i art. 628 pkt 1 k.p.k. oraz wynik procesu odwoławczego – zwrotu

przez oskarżonego L. P. wydatków poniesionych przez oskarżycielkę prywatną R. Ż.

związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym (pkt III

wyroku), a zatem kwestii incydentalnej, której ustawa procesowa nie pozostawia w

sferze orzeczniczej Sądu Najwyższego (zob. m. in. postanowienia SN: z dnia 23

marca 2006 r., III KZ 8/06, OSNwSK 2006/1/637; z dnia 26 października 2007r., V

KZ 66/07, OSNwSK 2007/1/2404; z dnia 25 maja 2010 r., III KZ 38/10, OSNKW

2010/8/740).

W tej sytuacji ⎯ zgodnie z ogólną regułą, według której sąd właściwy do

rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego właściwy jest

również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia ( art.

466 § 2 k.p.k.) ⎯ właściwym do rozpoznana przedmiotowego zażalenia jest Sąd

Okręgowy w Suwałkach, jako sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na

postanowienie w przedmiocie kosztów (art. 426 § 2 zd. drugie k.p.k.). Systemowe

powiązanie z art. 429 k.p.k. mogłoby prima vista prowadzić do wniosku, że ww.

przepis odnosi się tylko do zarządzenia prezesa sądu pierwszej instancji, a nie

prezesa sądu odwoławczego, to jednak wykładnia systemowa art. 429 k.p.k. w zw.

z art. 458 k.p.k. pozwala sądzić, że przepis ten ma zastosowanie także do prezesa

sądu odwoławczego. W związku z tym, gdy prezes tego sądu odwoławczego wyda

zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na zaskarżalne postanowienie sądu

odwoławczego, wówczas właściwy do jego rozpoznania, zgodnie z art. 466 § 2

k.p.k., jest ten sam sąd odwoławczy. Oznacza to, że w analizowanej sytuacji

procesowej przy odpowiednim zastosowaniu art. 426 § 2 zd. pierwsze k.p.k. w zw.

z art. 466 § 1 i 2 k.p.k. i art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. właściwym do

rozpoznania przedmiotowego zażalenia będzie Sąd Okręgowy w Suwałkach (por.

m. in. postanowienie SN z dnia 25 września 2014 r., III KZ 45/14, LEX nr 1551521).

Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

[as]