Supreme Court dismisses defense's request for ex officio retrial due to improper court composition signaling. The defense argued for a retrial based on a flawed judge appointment, but the court ruled the signal was inadmissible. The court held that such signals do not trigger ex officio retrial procedures. The decision reinforces the strict interpretation of retrial grounds. Constitutional and conventional arguments were rejected as insufficient. The final ruling maintains the finality of the Supreme Court's decision.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court declared inadmissible the defense's request for an ex officio retrial based on a signal regarding improper court composition. The defense argued that a judge was appointed in a flawed manner, yet the court determined the document was merely a signal, not a formal retrial request. Consequently, the court ruled that the Supreme Court's final decision definitively ended the proceedings, making any further review procedurally impossible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 542 § 1, 3 k.p.k.; Art. 9 § 2 k.p.k.; A signal regarding potential grounds for ex officio retrial does not constitute a formal request for retrial and does not obligate the court to initiate proceedings, thereby preserving the finality of the Supreme Court's decision.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KO 23/26 ZARZĄDZENIE Dnia 26 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 26 marca 2026 r., w sprawie wniosku obrońcy skazanego R.S., sygnalizującego konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt IV KK 142/24, oddalającym jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. II AKa 305/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. XVI K 123/19, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. a contrario, zarządził stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego R.S. o wznowienie postępowania sądowego prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2024 roku, sygn. IV KK 141/24, oddalającym kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu tego wniosku skazany podniósł, iż w postępowaniu przed Sądem Najwyższym brała udział sędzia Sądu Najwyższego M.B., powołana do Sądu Najwyższego w sposób wadliwy na podstawie rekomendacji neo-KRS. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego, z uwagi na wskazywaną w jego treści, nienależytą obsadę sądu stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, został potraktowany jako sygnalizacja podjęcia czynności z urzędu.
Pismo to nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k., stanowiąc wyłącznie sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05).
Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania (zob. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21). Jednocześnie brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22). Przed oceną przesłanek wskazanych w piśmie sygnalizacyjnym, należy odnieść się do samej dopuszczalności wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt IV KK 141/24, oddalającego kasację jako oczywiście bezzasadną.Odnosząc się zatem do kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego, podkreślić należy, że postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.
W takiej sytuacji Sąd Najwyższy orzeka jedynie o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Powyższe oznacza, że wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego w Sądzie Najwyższym postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Stąd też postępowanie kasacyjne zakończone takim postanowieniem nie podlega wznowieniu. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, wydaje orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu, a zatem zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k. umarza postępowanie lub uniewinnia oskarżonego z uwagi na oczywistą niesłuszność skazania.
Wówczas orzeczenie to jako rozstrzygające prawomocnie w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonego może podlegać wznowieniu (zob. postanowienie SN z dnia 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99; postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00; postanowienie SN z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03; postanowienie SN z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06; postanowienie SN z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07; postanowienie SN z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10; postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2015 r., IV KO 46/15; postanowienie SN z dnia 1 sierpnia 2019 r., II KO 66/19; postanowienie SN z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19; zarządzenie SN z dnia 23 marca 2022 r., III KO 22/22; zarządzenie SN z dnia 21 grudnia 2023 r., II KO 137/23; postanowienie SN z dnia 28 marca 2024 r., I KO 52/23; zarządzenie SN z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KO 38/24).W pełni podzielając argumentację przedstawioną w powyższych judykatach, będącą wyrazem wieloletniego i utrwalonego dorobku orzeczniczego Sądu Najwyższego, odrzucić należy stanowisko wskazujące na to, że argumenty natury ustrojowej i konwencyjnej wymagają eliminacji wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie paradygmatu interpretacyjnego o celowości stosowania wąskiej wykładni art. 542 § 3 k.p.k.
Zatem odmienna interpretacja terminu "postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem", która w efekcie ma doprowadzić do wznawiania postępowań kasacyjnych na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob. postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24). Słusznie przyjętego paradygmatu interpretacyjnego o braku możliwości wznowienia postępowania w omawianej sytuacji, nie mogą zmienić, ani rzekomy kryzys konstytucyjny, związany z ukształtowaniem obecnej Krajowej Rady Sądownictwa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., ani uchwała Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, która przestała obowiązywać, ani argumenty natury konstytucyjnej lub konwencyjnej (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22).Powyższe rozważania zdecydowały o stwierdzeniu niedopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt IV KK 142/24, oddalającego kasację jako oczywiście bezzasadną, które nie kończy postępowania sądowego w sprawie skazanego.
Powyższe stanowi przeszkodę formalną dla rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Uznać bowiem trzeba, że orzeczenie Sądu Najwyższego definitywnie zakończyło przewidziane w Rozdziale 55 Kodeksu postępowania karnego nadzwyczajne postępowanie. Od decyzji tej nie przysługują dalsze środki odwoławcze, tak o charakterze zwykłym, jak i nadzwyczajnym (zob. postanowienie SN z dnia 9 lipca 2025 r., I KK 17/25).Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wznowienie z urzędu postępowania w sprawie, której dotyczy sygnalizacja, jest niedopuszczalne z mocy ustawy.
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB][r.g.]