Supreme Court orders state to pay defense lawyer fees for legal opinion on retrial grounds.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ordered the State Treasury to pay 885.60 PLN to the appointed defense lawyer for preparing a legal opinion regarding the lack of grounds for a retrial request. The defense lawyer argued that the fee should be doubled based on a Constitutional Tribunal ruling declaring discriminatory fee structures unconstitutional. The court agreed, applying the higher fee standard established by the Constitutional Tribunal and adding the applicable VAT.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 29 ust. 1 Prawo o adwokaturze; § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: When a defense lawyer appointed by the state prepares a legal opinion concluding no grounds for retrial, the state must pay the full fee applicable to privately retained counsel, as reduced rates for state-appointed counsel are unconstitutional.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KO 131/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie P.B.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stronw dniu 14 lipca 2023 r.wniosku obrońcy z urzędu skazanego P.B.o przyznanie kosztów pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.), p o s t a n o w i ł: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. H.T., Kancelaria Adwokacka, kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy 60/100) - w tym 23 % podatku od towarów i usług - tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2023 r. Sędzia Sądu najwyższego wyznaczył na podstawie art. 81 k.p.k. w zw. z art. 78 § 1 zd. 1 k.p.k. i art. 84 § 3 zd. 1 k.p.k., skazanemu P.B. obrońcę z urzędu w osobie adwokata H.T. w celu zbadania akt sprawy Sądu Okręgowego w Olsztynie o sygnaturze II K 166/19 pod kątem zbadania istnienia podstaw do ewentualnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania lub poinformowania Sądu Najwyższego, że nie stwierdzono podstaw do złożenia takiego wniosku (k.20). W dniu 15 marca 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo (przewodnie) obrońcy wraz z opinią o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia w imieniu skazanego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKa 85/20, utrzymującym w mocy wyrok Sadu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II K 166/19.
Opinia ta zawiera wniosek o przyznanie w podwójnej stawce kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nieopłaconej ani w części, ani w całości w zakresie przedmiotowej opinii, zgodnie z wyrokiem Trybunału 20 grudnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt SK 78/21 (k. 28-33). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek obrońcy z urzędu skazanego P.B. jest zasadny i należało go uwzględnić – z uwagi na fakt, że adwokat H.T. jako wyznaczony obrońca z urzędu po zapoznaniu się z aktami sprawy sporządził w niniejszej sprawie opinię prawną o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a wynagrodzenie z tytułu udzielenia pomocy prawnej z urzędu nie zostało przez kogokolwiek uiszczone choćby w części.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tj..: Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Wysokość tego wynagrodzenia regulują odpowiednio przepisy § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj..: Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). W myśl § 17 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia, za sporządzenie opinii o braku podstaw wniosku o wznowienie postępowania, opłata wynosi 360 zł.
Jednocześnie z § 4 ust. 3 wynika, że opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego na podstawie przepisów o podatku do towarów i usług, którego stawka wynosi obecnie 23 %. We wniosku obrońca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. wydany w sprawie o sygn. akt SK 78/21 (OTK-A 2023/20, LEX nr 3489599) orzekający niekonstytucyjność (niezgodność z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U. 2019 r. poz. 18, z późn. zm.) przez to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru. Wskazać należy, że rozważania Trybunału Konstytucyjnego nie ograniczyły się li tylko do ww. stawek wynagrodzenia adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu, lecz dotyczyły wszystkich konkretnych stawek uregulowanych w przepisach zawartych w rozdziałach 2-4 tego wskazanego aktu normatywnego, o czym przekonują zapisy tezy 1.2. uzasadnienia prawnego wyroku.
Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek przyznał adw. H.T. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w kwocie 720 złotych, bowiem uwzględnia ono wskazany przez obrońcę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. wydany w sprawie o sygn. akt SK 78/21 (OTK-A 2023/20, LEX nr 3489599). Trybunał oceniając konstytucyjność zróżnicowania wynagrodzenia adwokatów, stwierdził w nim przede wszystkim, że „nie dostrzega żadnych wartości konstytucyjnych, którym mają służyć badane regulacje.
Co więcej, w ocenie Trybunału, brak jakichkolwiek racjonalnych argumentów (nie tylko konstytucyjnych), które uzasadniałyby dyskryminujące traktowanie obrońców w zależności od tego, czy działają oni z wyboru, czy też zostali ustanowieni z urzędu”. W dalszej części uzasadnienia stwierdził, że „analiza statusu adwokatów i ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie ich wynagrodzenia (tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu o połowę wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru) nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.
Odstępstwo od zasady równości, w tym również równej ochrony praw majątkowych, jest więc niedopuszczalne (por. wyrok TK z 23 kwietnia 2020, sygn. SK 66/19)”. Podzielając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego należało przyznać wynagrodzenie w kwocie analogicznej do stawki minimalnej wynikającej z § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Kwotę tę należało następnie powiększyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.[as]AG