Supreme Court rejected transfer request due to mere professional familiarity, not bias, under Polish Criminal Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Regional Court requested the Supreme Court to transfer a case involving police officers to another court due to the judges' professional familiarity with the defendants. The Supreme Court rejected this request, ruling that mere professional or social contacts do not justify transferring a case under Article 37 of the Criminal Procedure Code. The court emphasized that such familiarity must be evaluated individually under the institution of *iudex suspectus* (Article 41) if it raises justified doubts about impartiality, rather than serving as a general ground for transfer.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 37 k.p.k.; Art. 41 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji; Art. 231 § 1 k.k.; Art. 157 § 2 k.k.; Art. 11 § 2 k.k. - Mere professional or social familiarity between judges and parties does not constitute a ground for transferring a case under Article 37 of the Criminal Procedure Code; such contacts are only relevant under the institution of *iudex suspectus* if they individually raise justified doubts about the judge's impartiality.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KO 105/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie A.G. i P.B.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 września 2021 r.wniosku Sądu Rejonowego w Ż. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w Ż. wpłynął akt oskarżenia przeciwko A.G. i P.B., którym przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę W.B..Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt III Ko (…), po rozpoznaniu złożonego przez sędziów Sądu Rejonowego w Ż. wniosku o wyłączenie ich od udziału w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, nie uwzględnił żądania.Sąd Rejonowy w Ż. postanowieniem z dnia 30 lipca 2021 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż sprawa będąca przedmiotem postępowania dotyczy zachowań A.G. i P.B., tj. funkcjonariuszy Policji Komendy Miejskiej Policji w Ż., którzy są znani na gruncie służbowym i osobistym sędziom tego Sądu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Pogląd Sądu występującego z wnioskiem, polegający na stwierdzeniu, że jakoby dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało w tej sprawie przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu nie znajduje oparcia w art. 37 k.p.k.
Skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w tej regulacji prawnej, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji), może nastąpić wyjątkowo, tj. tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą negatywnie wpływać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, na ocenę sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, bez względu na rodzaj i treść ostatecznie wydanego orzeczenia. Dobro wymiaru sprawiedliwości może być podstawą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu między innymi w takich sytuacjach, w których postronny, obiektywnie oceniający okoliczności procesowe sprawy, obserwator postępowania, świadomy jednak podstawowych reguł rządzących procesem karnym oraz roli i umiejscowienia organów postępowania, miałby uzasadnione wątpliwości co do tego, czy właściwy sąd jest w stanie sprawę taką w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać.
Okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Te, na które powołał się Sąd występujący żadną miarą nie dają podstaw, by Sąd Najwyższy skorzystał z uprawnienia, jakie daje mu art. 37 k.p.k. Przepis ten ma bowiem charakter wyjątkowy. Powinien być więc interpretowany w sposób wąski i stosowany tylko wtedy, gdy to dla postronnego, ale świadomego obserwatora procesu, a więc znającego w sposób ogólny reguły określonego postępowania, rozpoznanie sprawy w danym sądzie wzbudzałoby wątpliwości (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2018 r., V KO 112/17).
Podstawy przekazania w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogą bowiem stanowić kontakty zawodowe lub towarzyskie sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Żorach z podsądnymi. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał już, właśnie przy okazji inicjatyw mających oparcie w art. 37 k.p.k., że „Fakt urzędowej znajomości sędziów, prokuratorów lub innych osób występujących przed sądem (adwokaci, biegli, tłumacze) nie może stanowić o istnieniu uzasadnionej obawy co do braku bezstronności orzekających w sprawie sędziów” (zob. np. postanowienia: z dnia 21 kwietnia 2016 r., IV KO 25/16, z dnia 24 maja 2013 r., II KO 29/13, z dnia 17 maja 2011 r., III KO 37/11).
Ponadto trzeba mieć na uwadze, że ewentualne znajomości zawodowe i towarzyskie nie mogą być w ogóle rozważane na gruncie art. 37 k.p.k., a jedynie ewentualnie w aspekcie instytucji iudex suspectus (art. 41 k.p.k.) i to indywidualnie wobec konkretnych sędziów. Jeżeli więc w ocenie sędziego, który miałby w tej sprawie orzekać, istniałyby, wynikające z powodów służbowych lub towarzyskich kontaktów, okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 41 § 1 k.p.k.), sędzia ten może złożyć żądanie wyłączenia go od rozpoznania sprawy (art. 42 § 1 k.p.k.).Jeżeli natomiast, tak jak w przedmiotowej sprawie, wniosek sędziego w przedmiocie wyłączenia go od rozpoznania przedmiotowej sprawy nie zostanie uwzględniony, nie oznacza to otwarcia furtki do skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k.Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. as