Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KO 100/22 Generato dall'IA

Supreme Court allows defense lawyer fees by applying voluntary rates after finding state regulation unconstitutional.

Numero d'incarto IV KO 100/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ordered the State Treasury to pay 720 PLN plus VAT to the defense lawyer for legal aid services. The lawyer argued that the state's lower fee schedule for public defenders violated the Constitution, citing a recent ruling by the Constitutional Tribunal. The Court agreed, noting that the unconstitutional distinction between public and private defense fees requires applying the higher voluntary rates instead.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

§ 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie; Stwierdzenie przez sąd niekonstytucyjności przepisów regulujących koszty pomocy prawnej z urzędu obliguje do zastosowania stawek dla adwokatów z wyboru.

Parole chiave

Generato dall'IA
legal aid costs unconstitutional regulation defense lawyer fees Constitutional Tribunal ruling state treasury payment public defender rates Supreme Court decision spese di gratuito patrocinio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
§ 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
na podstawie § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.
§ 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
art. 626 § 2 k.p.k.
„Czy orzeczenie w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach wydawane w trybie art. 626 § 2 k.p.k. mieści się w pojęciu innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania, o którym mowa w art.
art. 190 ust. 1 Konstytucji RP
Wskazał bowiem, że powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywiera skutków przewidzianych w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, tj.
art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
zm.) są niezgodne z art. 64 ust.
art. 626 § 2 k.p.k
„Czy orzeczenie w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach wydawane w trybie art. 626 § 2 k.p.k.
art. 190 ust. 4 Konstytucji
mieści się w pojęciu innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jeżeli tak, to czy wobec eliminacji z porządku prawnego norm prawnych zawartych w § 17 ust.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II AKa 62/19
Court reduced robbery sentences from two to one year to balance prevention and social justice needs.
V K 133/16
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 maja 2019 r., II AKa 62/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 marca 2017 r., V K 133/16.W toku postępowania wznowieniowego, pismem z dnia 31 lipca 2023 r., adw.
SK 78/21
Constitutional Court declares Ministry regulation on state-funded legal aid fees unconstitutional for violating legislative exclusivity.
I KZP 5/23
Supreme Court refuses to rule on whether unconstitutional cost regulations block state reimbursement for public defense lawyers.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KO 100/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie J. R.,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2024 r.,‎wniosku obrońcy z urzędu skazanego o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. E. W., Kancelaria Adwokacka w […], kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych, w tym 23% VAT za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

UZASADNIENIE

W dniu 14 września 2023 r., w sprawie IV KO 100/22, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego J.R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 maja 2019 r., II AKa 62/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 marca 2017 r., V K 133/16.W toku postępowania wznowieniowego, pismem z dnia 31 lipca 2023 r., adw. E. W., wyznaczona jako obrońca z urzędu skazanego, przedłożyła opinię prawną dotyczącą braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w jego sprawie.

W punkcie II. opinii obrońca złożyła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu J. R. z urzędu. Dokładnie domagała się tego, aby m.in. na podstawie § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964, ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie opłat) zasądzić na jej rzecz, od Skarbu Państwa, kwotę 720 zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, albowiem koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

W uzasadnieniu wniosku odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., SK 78/21, w uzasadnieniu którego podniesiono, że „§ 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18, z późn. zm.) są niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru”.

W uzasadnieniu tego wyroku, co podkreśliła obrońca, wskazano m.in., że różnicowanie wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu o połowę wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, jest niekonstytucyjne.Postanowieniem z dnia 14 września 2023 r., IV KO 100/22, Sąd Najwyższy odroczył rozpoznanie wniosku do czasu rozpoznania pytania prawnego zarejestrowanego przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I KZP 5/23.Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w przedmiocie pytania prawnego o następującej treści:

„Czy orzeczenie w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach wydawane w trybie art. 626 § 2 k.p.k. mieści się w pojęciu innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jeżeli tak, to czy wobec eliminacji z porządku prawnego norm prawnych zawartych w § 17 ust. 1 pkt. 2 oraz § 17 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.

U. z 2019 r. poz. 18, z późn. zm.), obrońcom oraz pełnomocnikom przysługuje uprawnienie do skorzystania ze skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. o sygn. akt SK 78/21 poprzez wnioskowanie na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. o uzupełnienie (podwyższenie) wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, świadczoną w postępowaniach zakończonych prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, opartych, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, na niekonstytucyjnej normie prawnej?”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adw.

E. W. skazanemu J. R. z urzędu należało uwzględnić.We wniosku obrońca powołała się na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego ze sprawy SK 78/21 i wniosła o zasądzenie wynagrodzenia na podstawie rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ocena skutków prawnych tego wyroku była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego we wspomnianym powyżej postanowieniu w sprawie I KZP 5/23. Sąd Najwyższy nie zajął w tej sprawie wiążącego stanowiska – odmówił podjęcia uchwały. Wskazał bowiem, że powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywiera skutków przewidzianych w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, tj. nie jest powszechnie obowiązujący i ostateczny.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy podniósł jednak, że możliwe jest przeprowadzenie rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu – a także innych aktów wykonawczych dotyczących kosztów pomocy prawnej z urzędu. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, „stwierdzenie przez sąd niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu, obliguje do odstąpienia od ich stosowania i umożliwia, w trybie przepisu art. 626 § 2 k.p.k., wydanie postanowienia uzupełniającego, z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru”.

Mając na względzie argumentację przedstawioną w postanowieniu Sądu Najwyższego w sprawie I KZP 5/23, należało uznać, że różnicowanie wynagrodzenia adwokata z urzędu poprzez jego obniżenie w stosunku do wynagrodzenia, jakie otrzymałby, gdyby występował w sprawie jako obrońca z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. W rezultacie należało w tej sprawie zastosować przepisy rozporządzenia o stawkach „z wyboru”, tj. rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. Dlatego też na podstawie § 11 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.

E. W. kwotę 720 zł, w tym 23% VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postaci sporządzenia opinii o braku podstaw do wznowienia postępowania karnego w sprawie J. R.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej‎[PGW] [ał]