Supreme Court dismisses retrial request due to lack of new facts and prior cassation analysis.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's request for a retrial, ruling that the grounds were inadmissible and obviously unfounded. The defendant argued that the first-instance court's composition violated independence standards and that fundamental trial principles were breached, but failed to provide specific new facts or evidence. The court determined that such procedural complaints must be raised during the cassation appeal, which had already been rejected, and that the retrial request lacked the necessary objective basis to overturn the final judgment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 540 k.p.k.: A request for retrial based on improper court composition is inadmissible if the issue was already examined and rejected in cassation proceedings, and a request based on Art. 540 k.p.k. is rejected if no new facts, crimes, or evidence justifying the retrial are presented.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KO 10/26 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie R.Ż. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 24 lutego 2026 r. wniosku skazanego R.Ż.: sygnalizującego konieczność wznowienia z urzędu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz wnioskującego o wznowienie - na podstawie art. 540 k.p.k. - postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. II AKa 637/19 zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 5 września 2019 r., sygn. III K 133/18, na podstawie art. 542 § 4 k.p.k. art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł:
1. stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu;
2. odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Skazany we wniosku o wznowienie zasygnalizował zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady składu sądu pierwszej instancji w postaci udziału w tym składzie SSO X.Y. powołanej na urząd sędziego sądu okręgowego w postępowaniu konkursowym z udziałem KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., a więc organu, który w świetle orzecznictwa sądów krajowych jak i międzynarodowych nie spełnia standardu organu konstytucyjnego niezależnego od władzy publicznej. Podniósł również, że całe postępowanie prowadzone w pierwszej instancji przez tzw. neo – sąd naruszało zasady postępowania sprawiedliwego i obiektywnego, jak też prawa do obrony i swobodnej oceny dowodów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Analiza wniosku skazanego, w zakresie sygnalizacji konieczności wznowienie z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania sądowego, z powodu zaistnienia na poziomie sądu pierwszej instancji uchybienia w postaci nienależytej obsady składu tego sądu, przeprowadzona w płaszczyźnie zarzutów kasacji obrońcy skazanego wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 stycznia 2020 r, sygn. II AKa 637/19, pozwoliła na uznanie, że w tych realiach procesowych rozstrzyganie w kwestii wznowienia postępowania z urzędu jest niedopuszczalne.
Z uwagi na konieczność rozważenia również zasadności wniosku o wznowienie w zakresie drugiej wskazanej w nim podstawy wznowienia, celowe było podjęcie decyzji co do obu wskazanych podstaw wznowienia w formie postanowienia.Zgodnie z treścią art. 542 § 4 k.p.k. wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. – a na przyczynę wskazaną w tym przepisie powołuje się skazany - jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.W postanowieniu Sądu Najwyższego z 19 października 2021 r., IV KK 291/20 o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego została rozważona kwestia – podnoszona w kasacji - zaistnienia nienależytej obsady składu sądu pierwszej instancji w postaci udziału w nim SSO X.Y.
Sąd Najwyższy w tym postanowieniu stwierdził, że wobec tego, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej i Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 wskazująca warunki uznania składu sądu powszechnego jak nienależytego w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uznała, że wykładnia właśnie tego przepisu nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przez sądy przed dniem podjęcia uchwały, to wobec wydania wyroku w sprawie skazanego na poziomie sądu pierwszej instancji w dniu 5 września 2019 r., kwestia obsady tego sądu nie może stanowić podstawy stwierdzenia zaistnienia tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Co do wskazanej we wniosku drugiej podstawy wznowienia opartej o treść art. 540 k.p.k. podnieść należało, ( mając na uwadze treść wniosku) że na tej podstawie prawnej można żądać wznowienia postępowania jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia ( art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) albo po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił przestępstwa albo jego czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze ( art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.).
Czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenia takie nie może zapaść z powodu przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art.
22. Skazany we wniosku poza powołaniem się na przepis art. 540 k.p.k. nie podniósł żadnych okoliczności, wskazujących na ustalenie popełnienia przestępstwa w związku z zakończonym postępowaniem. Nie wskazał też nowych faktów lub dowodów prowadzących do ustalenia o niepopełnieniu przestępstwa. Zamiast tego poprzestał na wskazaniu jako naruszonych przez sąd pierwszej instancji zasad: obiektywizmu, prawa do obrony i swobodnej oceny dowodów, nie uszczegóławiając na czym te naruszenia miałyby polegać. W kontekście tak sformułowanego wniosku podnieść należało, że wskazane naruszenia zasad procesu karnego, jeżeli rzeczywiście miały miejsce powinny być przedmiotem środków zaskarżenia formułowanych w toku postępowania jurysdykcyjnego, a nie w toku postępowania o wznowienie.
W tym kontekście wskazać należało, że w apelacji obrońcy skazanego nie podnoszono naruszenia tych podstawowych zasad procesu, a kwestionowano jedynie okoliczności podmiotowe w zakresie przyjętej w wyroku postaci zamiaru i niewspółmierności orzeczonej kary. Mając te okoliczności na uwadze, stwierdzić należało, że wstępna analiza tak sporządzonego wniosku o wznowienie w zakresie drugiej wskazanej w nim podstawy wznowienia, daje podstawy do zakwestionowania skuteczności procesowej tego wniosku, który w takim kształcie nie może obiektywnie doprowadzić do wzruszenia orzeczeń zapadłych w sprawie skazanego.
Zatem taki wniosek jako oczywiście bezzasadny musiał spotykać się z odmową przyjęcia. Ponieważ argumentacja skazanego nie była trafna, jednocześnie odmówiono mu przyznania obrońcy z urzędu dla sporządzenia i wniesienia w jego imieniu wniosku o wznowienie postępowania. Z tych powodów orzeczono jak na wstępie. {WB}[a.ł]