Supreme Court quashes criminal trial for improper notification of defendant, violating right to defense.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's judgment and remanded the case for retrial due to a procedural violation. The defendant, S.C., was convicted of a traffic offense, but the General Prosecutor appealed, arguing the trial was held without proper notification. The court found the Regional Court failed to use the defendant's updated address, rendering the summons ineffective and violating his right to participate in the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 117 § 1, 2 k.p.k.; Art. 133 § 2 k.p.k.; Art. 374 § 1 k.p.k.; Art. 6 k.p.k.: A criminal trial conducted without valid notification of the accused to the correct address constitutes a fundamental procedural error that invalidates the proceedings and necessitates a retrial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 728/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)SSN Michał LaskowskiSSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)Protokolant Łukasz Biernacki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie S. C. skazanego z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 lutego 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 5 sierpnia 2019 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy w J. uznał oskarżonego S. C. za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. i za to skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie, na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 13 sierpnia 2019 r.Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny.
Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k., poprzez błędne uznanie, iż S. C. został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy i przeprowadzenie jej w dniu 5 sierpnia 2019 r. pomimo niestawiennictwa oskarżonego, w sytuacji gdy stosowna korespondencja przesłana została na adres nie stanowiący miejsca zamieszkania oskarżonego, w związku z czym nie mogła ona zostać uznana za doręczoną i zachodziła przeszkoda do przeprowadzenia czynności pod nieobecność osoby uprawnionej do wzięcia w niej udziału, co w konsekwencji doprowadziło do obrazy art. 374 § 1 k.p.k., poprzez naruszenie prawa oskarżonego do uczestniczenia w rozprawie oraz obrazy art. 6 k.p.k., polegającej na uniemożliwieniu oskarżonemu realizowania prawa do obrony.Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Zaskarżony kasacją wyrok wydano z rażącym naruszeniem wskazanych w jej zarzucie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na jego treść.Zgodnie z art. 117 § 1 k.p.k. uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W odniesieniu do rozprawy głównej, ustawa nie stanowi inaczej, gdyż w myśl art. 374 § 1 k.p.k. oskarżony ma prawo brać w niej udział. Z kolei, stosownie do treści przepisu art. 117 § 2 k.p.k., czynności nie przeprowadza się m.in. wtedy, gdy osoba uprawniona nie stawiła się, a brak jest dowodu, że została o niej powiadomiona. Nieprawidłowe powiadomienie o rozprawie jest równoznaczne z niepowiadomieniem o niej i w rezultacie implikuje zawsze konieczność zaniechania jej przeprowadzenia.Stwierdzone w niniejszej sprawie okoliczności pozwalają wnioskować, że Sąd Rejonowy w J. nie dochował ustanowionego w przepisie art. 117 § 1 k.p.k., obowiązku prawidłowego zawiadomienia S. C. o rozprawie głównej, wyznaczonej na dzień 5 sierpnia 2019 r.Ze znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy przebiegu postępowania wynika, że w dniu 16 lipca 2019 r. wysłano oskarżonemu wezwanie na adres – ul.
W., J. (k. 37), mimo że w toku postępowania przygotowawczego poinformował on organ prowadzący postępowanie o zmianie miejsca zamieszkania i wskazał nowe miejsce pobytu – ul. S., D. (k. 23), które odnotowano również w akcie oskarżenia (k. 30). Okoliczność ta, podobnie jak adnotacja na przesyłce „adresat nie przebywa pod tym adresem”, umknęła uwadze Sądu, który na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2019 r. uznał, iż wezwanie zostało oskarżonemu prawidłowo doręczone (k. 37v. i 38).Jak słusznie zatem wskazuje skarżący, Sąd Rejonowy w J. wadliwie uznał za prawidłowo doręczone wezwanie S. C. na rozprawę w dniu 5 sierpnia 2019 r. w trybie art. 133 § 2 k.p.k. i w związku z tym procedował pod nieobecność oskarżonego, mimo że faktycznie oskarżony o terminie i miejscu tej czynności procesowej, z przyczyn od niego niezależnych, zawiadomiony nie został.
Błędność tej decyzji jest oczywista, gdy zważy się, że sąd byłby uprawniony do stwierdzenia, iż wezwanie o terminie i miejscu rozprawy zostało właściwie doręczone oskarżonemu, tylko w przypadku wskazania w nim prawidłowego adresu zamieszkania. Nie ulega wątpliwości, że wskazanie niewłaściwego adresu spowodowało, iż wezwanie to w ogóle nie mogło zostać doręczone oskarżonemu w sposób realny.W tej sytuacji uznać należy, że Sąd Rejonowy w J. przeprowadzając pod nieobecność oskarżonego w dniu 5 sierpnia 2019 r. rozprawę główną, rażąco uchybił treści art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k., skoro nie było rzeczywistych przesłanek do uznania, że oskarżony o terminie i miejscu tej rozprawy został prawidłowo zawiadomiony.
Konsekwencją tego uchybienia było także naruszenie wynikającego z art. 374 § 1 k.p.k. prawa oskarżonego do uczestniczenia w rozprawie oraz wynikającego z art. 6 k.p.k. prawa oskarżonego do obrony, skoro został pozbawiony możliwości osobistego uczestnictwa w rozprawie oraz ewentualnego składania wyjaśnień, oświadczeń i wniosków, w tym wniosku o uzasadnienie wyroku, a w dalszej kolejności jego ewentualnego zaskarżenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że stwierdzone uchybienia istotnie wpłynęły na treść zapadłego orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.Z tych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten uniknie uchybień będących podstawą uwzględnienia kasacji i rozpozna sprawę zgodnie z obowiązującym prawem procesowym.Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.