Supreme Court dismisses appeal allowing retrial due to arbitrary evidence evaluation violating fair trial rights.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the General Prosecutor against the appellate court's decision. The appellate court had overturned the lower court's finding that the subject made false declarations, ruling instead that the statements were truthful. The Supreme Court found the appellate court's evaluation of witness testimony arbitrary and failed to consider the totality of evidence, violating the right to a fair trial. Consequently, the Supreme Court quashed the appellate judgment and remanded the case for a new trial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 7 k.p.k.; Art. 410 k.p.k.: The court must evaluate evidence based on the totality of circumstances; an arbitrary or selective assessment of witness testimony without considering corroborating documents violates the right to a fair trial and requires the judgment to be quashed.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 703/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)SSN Krzysztof CesarzSSN Rafał Malarski (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Gierczak przy udziale prokuratora Biura Lustracyjnego IPN w W. Jacka Czarneckiego,w sprawie P.G.w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnegopo rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 5 listopada 2019 r.,kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyśćod orzeczenia Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego orzeczenie Sądu Okręgowego w G. z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt IV K (…), uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G., orzeczeniem z 3 lipca 2017 r., stwierdził, że P.G. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów, a nadto orzekł wobec lustrowanego utratę prawa wybieralności na 4 lata i zakaz pełnienia funkcji publicznej przez okres 4 lat. Sąd Apelacyjny w (…), po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. apelacji obrońcy, zmienił pierwszoinstancyjne orzeczenie przez ustalenie, że P.G. złożył zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne.Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego na niekorzyść lustrowanego wniósł w dniu 21 listopada 2018 r.
Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 458 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu całokształtu zebranego materiału dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na dowodach w wybiórczy sposób wskazanych w apelacji oraz na zdezawuowaniu w sposób dowolny i bezpodstawny części dowodów i całkowitym pominięciu niektórych z nich. W konsekwencji autor kasacji zażądał uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w drugiej instancji Sądowi Apelacyjnemu w (…).Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna.
Jej uzasadnienie zbudowane zostało z dwóch zasadniczych części: w pierwszej skarżący przypomniał dorobek judykatury wskazujący w szczególności na niemożność jednoczesnego podnoszenia w jednym zarzucie obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., a w drugiej poddał rzeczowej krytyce dokonaną przez Sąd ad quem ocenę materiału dowodowego, która legła u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Całość wywodów autora kasacji zasługiwała na aprobatę. Przechodząc do kwestii, której Sąd drugiej instancji przydał bodaj najistotniejsze znaczenie przy podważaniu ustaleń Sądu a quo, czyli do zaprezentowanego w motywacyjnej części zaskarżonego orzeczenia rozumowania – że skoro P.G. przybrał pseudonim operacyjny „P.” w dniu 8 października 1984 r. (wynika to z zapisów zawartych w teczce personalnej: k. 53 - 56), to nie sposób utrzymywać, iż wyciąg z doniesienia TW „P.” z 14 sierpnia 1984 r. opierał się na informacjach uzyskanych przez oficera SB K.
Z. od P.G. – uznać za rażąco dowolne. Nie tylko dlatego, że we wszystkich jednostkach SB ówczesnego województwa katowickiego nie występował żaden inny tajny współpracownik o pseudonimie „P.” (to ustalenia niewątpliwe: k. 495 - 496), że w wyciągu sporządzonym przez K.Z. zawarta jest szczegółowa informacja o raciborskiej firmie B.L., w której zatrudniony był lustrowany, że wcale nierzadko Służba Bezpieczeństwa pozyskiwała ważne ze swojego punktu widzenia informacje od osób kandydujących do roli tajnego współpracownika (procedura tzw. odwróconego werbunku) i że funkcjonariusz SB K.Z. spotykał się z lustrowanym już w roku 1983 (kwestionariusz z teczki personalnej TW „P.” – k. 57), ale również i z tej racji, że wersja przeciwna, zakładająca, iż źródłem informacji nie był lustrowany, jest po prostu w świetle zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy (głównie historycznej) i doświadczenia życiowego nieprawdopodobna.
Większość z przedstawionych okoliczności – co trafnie dostrzegł skarżący – uszła uwagi Sądu Apelacyjnego w (…). Trudno było nie zgodzić się za skarżącym, że całkowite zdyskredytowanie przez Sąd odwoławczy relacji K.Z. odbyło się z jaskrawym pogwałceniem art. 7 k.p.k. W odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji, który bezpośrednio zetknął się z tym świadkiem, obserwował jego reakcje i słuchał jego wypowiedzi – korzystając z pomocy biegłego psychologa – i który zeznania te poddał wnikliwej analizie, Sąd odwoławczy swoje rozważania w tej mierze ograniczył do kilku lakonicznych uwag na temat tylko wybranych fragmentów zeznań tego świadka.
Dobitnie na niemożność uznania dokonanej przez Sąd ad quem oceny zeznań K.Z. za swobodną, a więc pozostającą pod ochroną art. 7 k.p.k., wskazywało odstąpienie przez ten Sąd od zestawienia relacji świadka z innymi dowodami, zwłaszcza dokumentami, czyli od spojrzenia na nie przez pryzmat całokształtu okoliczności prawidłowo ujawnionych w toku procesu.Przedstawiona argumentacja stała się wystarczającą do podjęcia decyzji o potrzebie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania (art. 537 § 2 k.p.k.).
W jego trakcie niezbędne będzie uwzględnienie sformułowanych w niniejszym uzasadnieniu wskazań, a także odniesienie się do innych kwestii, np. oceny zeznań W.H. czy opinii psychologa (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), których Sąd Najwyższy nie rozważał, bo do wydania wyroku na etapie postępowania kasacyjnego wystarczające było krytyczne skomentowanie zagadnień o znaczeniu kluczowym dla istoty sprawy (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).as