Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 551/25 Generato dall'IA

Supreme Court quashes conviction for negligent theft with recidivism due to missing intentional crime prerequisite.

Numero d'incarto IV KK 551/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's conviction for negligent theft combined with special recidivism, finding a fatal legal error. The defendant was found guilty of a negligent offense but the court incorrectly applied the recidivism provision which strictly requires a prior intentional crime. Consequently, the Supreme Court ruled that the application of the recidivism statute was a gross violation of substantive law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 292 § 1 k.k.; Art. 64 § 1 k.k.: The application of special recidivism to a negligent offense is invalid because the prerequisite of a prior intentional crime is absent, rendering the conviction legally flawed.

Parole chiave

Generato dall'IA
negligent theft special recidivism intentional crime prerequisite gross violation of law quashing of verdict porto abusivo di armi infrazione alla legge sulle armi inutilizzabilità delle prove illecite

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 292 § 1 k.k.
M., skazanego za czyn z art. 292 § 1 k.k. w zw.
Art. 64 § 1 k.k.
z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art.
Art. 387 § 1 k.p.k.
64 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w Olsztynie, w wyniku uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 3 lutego 2025 r., w sprawie o sygn.
Art. 387 § 2 k.p.k.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd, rozpoznając wniosek złożony na podstawie art. 387 § 2 k.p.k., zobowiązany jest przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku.
Art. 387 § 3 k.p.k.
64 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w Olsztynie, w wyniku uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 3 lutego 2025 r., w sprawie o sygn.
Art. 523 § 1 k.p.k.
była błędna.Przy czym wadliwe przypisanie takiej recydywy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i co do zasady ma oczywiście istotny wpływ na treść wyroku, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. (zob.
art. 292 § 1 k.k
M., skazanego za czyn z art. 292 § 1 k.k.
art. 64 § 1 k.k
z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art.
art. 535 § 5 k.p.k
64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k., na posiedzeniu w dniu 12 marca 2026 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie, z dnia 3 lutego 2025 r., sygn.
art. 387 § 1 k.p.k
64 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w Olsztynie, w wyniku uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 3 lutego 2025 r., w sprawie o sygn.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 551/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Stanisław Stankiewicz‎SSN Ryszard Witkowski w sprawie P. M., skazanego za czyn z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k., na posiedzeniu w dniu 12 marca 2026 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie, z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. akt II K 2001/24, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Stanisław Stankiewicz Anna Dziergawka Ryszard Witkowski

UZASADNIENIE

P. M. został oskarżony o to, że w dniu 25 maja 2024 r. w O. przy ul. [...], na terenie lombardu […].pl dokonał zbycia mienia w postaci przecinarki m-ki H. o wartości 4599 złotych w okolicznościach, gdzie powinien i mógł przypuszczać, że została za pomocą czynu zabronionego przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w Olsztynie, w wyniku uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 3 lutego 2025 r., w sprawie o sygn. akt II K 2001/24, uznał oskarżonego P. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to z mocy art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. skazał go i wymierzył karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności (pkt I) oraz orzekł o kosztach sądowych (pkt II).

Żadna ze stron nie wniosła środka zaskarżenia, tym samym wyrok uprawomocnił się w dniu 11 lutego 2025 roku.Kasację na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 i § 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżonego P. M. o wydanie wobec niego wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie określonej w nim kary, któremu nie sprzeciwił się prokurator, mimo że okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu występku w warunkach powrotu do przestępstwa budziły wątpliwości, w następstwie czego doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu prawa materialnego, mianowicie art. 64 § 1 k.k., polegającego na zastosowaniu tego przepisu, pomimo braku określonej w jego treści ustawowej przesłanki w postaci popełnienia ponownie przestępstwa umyślnego, gdyż oskarżonemu przypisano sprawstwo czynu nieumyślnego, stypizowanego w art. 292 § 1 k.k.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Olsztynie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k. Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o rażącym naruszeniu przez Sąd Rejonowy w Olsztynie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego w postaci art. 387 § 2 i § 3 k.p.k. oraz art. 64 § 1 k.k. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd, rozpoznając wniosek złożony na podstawie art. 387 § 2 k.p.k., zobowiązany jest przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku.

Jednym z nich jest kontrola jego zgodności z przepisami prawa karnego materialnego, obejmująca m.in. prawno-karną ocenę czynu, jak też wymiar kary bądź środków karnych. Jeśli treść wniosku tychże regulacji prawnych nie respektuje, niewątpliwym obowiązkiem sądu jest bądź to uzależnienie swojej decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną wadliwość (art. 387 § 3 k.p.k.), bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych (zob. wyrok SN z dnia 6 marca 2024 r., III KK 622/23; wyrok SN z dnia 26 czerwca 2024 r., III KK 73/24).Sąd Rejonowy w Olsztynie w przedmiotowej sprawie nie przeprowadził takiej kontroli w sposób prawidłowy, przez co, jak słusznie wskazał skarżący, doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 i § 3 k.p.k.

Sąd Rejonowy nie dokonał, na płaszczyźnie zgodności z przepisami prawa materialnego, należytej oceny wniosku oskarżonego o wydanie wyroku w trybie art. 387 k.p.k., bowiem przypisał oskarżonemu działanie w warunkach art. 64 § 1 k.k., pomimo, iż przestępstwo, którego się dopuścił charakteryzuje się nieumyślnością.Zgodnie z treścią art. 64 § 1 k.k. jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, sąd wymierza karę przewidzianą za przypisane przestępstwo w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a może ją wymierzyć w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.

Przypisanie sprawcy przestępstwa popełnionego w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. powoduje również dla niego inne istotne i niekorzystne skutki - zaostrza chociażby warunki przedterminowego zwolnienia z odbycia kary (art. 78 § 2 k.k.), a w przypadku ponownego popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu, przestępstwa zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub innego przestępstwa przeciwko mieniu popełnionego z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia stanowi podstawę przyjęcia recydywy z art. 64 § 2 k.k. (zob. wyrok SN z dnia 30 września ‎2020 r., IV KK 270/20).Przepis art. 64 § 1 k.k. ustala bardzo ścisłe kryteria recydywy szczególnej jednokrotnej.

Zgodnie z tym przepisem status recydywisty uzyskać może sprawca, który: został skazany poprzednio za przestępstwo umyślne; odbył karę co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności; w ciągu 5 lat po odbyciu tej kary popełnił przestępstwo umyślne; popełnił przestępstwo podobne do tego, za które był skazany. Przestępstwo umyślne określa natomiast art. 9 § 1 k.k., zgodnie z którym: czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełniania, to jest chce go popełnić albo przewiduje możliwość jego popełnienia.

Synonimem umyślności jest zamiar. Umyślność opiera się więc w całości na czynniku psychologicznym. Sprawca więc ma świadomość możliwości realizacji czynu zabronionego, ma wyobrażenie tej rzeczywistości zabronionej, świadomość celu, który może zrealizować mimo jego sprzeczności z prawem, i nakierowuje swoją wolę, a następnie swoje zachowanie na realizację tego celu. Uświadamiając sobie cel swego dążenia, za pomocą swojej woli uruchamia czynności stanowiące przejaw jego zachowania, aby cel zabroniony zrealizować.

Element woli został ujęty w sposób klasyczny - sprawca chce popełnić czyn zabroniony. Wola ta polega na dążeniu do realizacji rzeczywistości zabronionej i w wyniku tego zostają uruchamiane procesy zachowania w postaci działania, zaniechania lub posiadania czegoś, co było zabronione (zob. wyrok SN z dnia 30 września 2016 r., III KK 355/16).W rozpatrywanej sprawie P. M. został skazany za czyn z art. 292 ‎§ 1 k.k., które to przestępstwo ma charakter nieumyślny. Domeną paserstwa nieumyślnego jest to, iż sprawca nie wie, że rzecz będąca przedmiotem jego działań została uzyskana za pomocą czynu zabronionego, lecz w konkretnym układzie okoliczności faktycznych, w których podejmuje określone czynności w stosunku do rzeczy, istniały możliwości powzięcia przez niego przypuszczenia, że rzecz została uzyskana za pomocą takiego czynu.

Innymi słowy sprawca tego przestępstwa nie zdaje sobie sprawy, chociaż mógł i powinien przypuszczać na podstawie towarzyszących okoliczności, że nabywa lub pomaga do zbycia albo przyjmuje lub pomaga do ukrycia rzeczy, która pochodzi z czynu zabronionego. W tym wypadku nie może być mowy o chęci, dążeniu czy świadomości w zakresie realizacji czynu zabronionego (zob. wyrok SN z dnia 30 września 2016 r., III KK 355/16). Jeżeli zatem P. M. zarzucono, a następnie przypisano popełnienie występku z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w sytuacji, gdy zgodnie z tym ostatnim przepisem, jednym z warunków przyjęcia recydywy szczególnej podstawowej jest popełnienie ponownie przestępstwa umyślnego, to oczywistym jest, że kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu w zakresie dotyczącym art. 64 § 1 k.k. była błędna.Przy czym wadliwe przypisanie takiej recydywy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i co do zasady ma oczywiście istotny wpływ na treść wyroku, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. (zob. wyrok SN z dnia 25 maja 2021 r., IV KK 177/21; wyrok SN z dnia 12 stycznia 2022 r., II KK 580/21).W konsekwencji, Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść oskarżonego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.

Sąd ten, procedując prawidłowo, powinien uzależnić uwzględnienie wniosku złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. od jego zmodyfikowania przez oskarżonego w sposób zgodny z przepisami prawa materialnego. Osiągnięcie porozumienia w tej kwestii, przy spełnieniu pozostałych przesłanek dobrowolnego poddania się karze, otworzy drogę do uwzględnienia wniosku. W przypadku braku możliwości wydania wyroku w trybie konsensualnym, sąd rozpozna sprawę na zasadach ogólnych.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. [J.J.][r.g.] Stanisław Stankiewicz Anna Dziergawka Ryszard Witkowski