Supreme Court quashes lower court verdict for failure to verify prisoner's custody status affecting alimony obligation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's guilty verdict and remanded the case for retrial due to a procedural violation. The defendant was convicted of alimony evasion while the court failed to verify that he was incarcerated during the relevant period. The Supreme Court ruled that this oversight constituted a serious breach of procedural law, as the defendant objectively could not fulfill alimony duties while imprisoned.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 366 § 1 k.p.k.; Art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.: The court must verify all material circumstances affecting the crime's timeline; failure to ascertain a defendant's imprisonment during the alleged offense period constitutes a serious procedural violation requiring case remittal.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 535/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)SSN Marek Pietruszyński w sprawie P. S. skazanego z art. 209 § 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 13 lutego 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt II K 885/23, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Dąbrowie Górniczej do ponownego rozpoznania. Jarosław Matras Jerzy Grubba Marek Pietruszyński
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt II K 885/23, Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej uznał oskarżonego P. S. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 209 § 1a k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1a k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 6 października 2023 r. bez postępowania odwoławczego. Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił orzeczeniu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wynikających z akt postępowania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, związanych z odbywaniem przez oskarżonego kary pozbawienia wolności od 27 grudnia 2022 r. do 26 kwietnia 2023 r., w konsekwencji czego również z rażącą obrazą art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., w części dyspozytywnej wyroku P. S. przypisano uchylanie się od łożenia rat alimentacyjnych na rzecz uprawnionych pokrzywdzonych od 1 sierpnia 2022 r. do 11 marca 2023 r., w zakres którego wchodzi okres, w którym oskarżony nie miał obiektywnej możliwości wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego z uwagi na pobyt w zakładzie karnym”.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Rację ma skarżący, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem wskazanego w zarzucie przepisu prawa procesowego. W niniejszej sprawie doszło do wskazywanych przez Prokuratora Generalnego zaniechań związanych z prawidłową weryfikacją istotnych okoliczności sprawy, w szczególności obiektywnej możliwości wywiązania się skazanego z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego w okresie wskazanym w zarzucie aktu oskarżenia i przyjętym w sentencji wyroku.
Jak wynika z sentencji wyroku skazanemu przypisano uchylanie się od łożenia na utrzymanie P.1 i W. S. od 1 sierpnia 2022 r. do 11 marca 2023 r., a zatem także w czasie, w którym skazany przebywał w zakładzie karnym. Załączona do kasacji informacja z Krajowego Rejestru Karnego wskazuje, że skazany P. S. w dniu 27 grudnia 2022 r. został osadzony w jednostce penitencjarnej, gdzie do dnia 26 kwietnia 2023 r. odbywał karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu w sprawie o sygn. akt IX K 702/21. Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej orzekając w tej sprawie miał możliwość dokonania takiego ustalenia, gdyby właściwie analizował akta sprawy.
W nich bowiem były informacje na temat odbywania kary przez oskarżonego w marcu 2023 r. (por. k. 24v; k. 33v oraz osobiste pismo oskarżonego informującego o odbywaniu kary od grudnia 2022 r. – k. 99, które zresztą zostało ujawnione w trakcie rozprawy głównej – k.104). Oczywiste więc jest, że sąd meriti dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, tj. art. 366 § 1 k.p.k. której należy upatrywać w zaniechaniu poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie czasu pobytu oskarżonego w zakładzie karnym. Analiza wskazanych informacji potwierdza, że procedujący w tej sprawie sąd winien był wyjaśnić, okoliczność dotyczącą czasu w jakim oskarżony był pozbawiony wolności, a następnie fakt ten uwzględnić przy dokonywaniu oceny zasadności postawionego mu zarzutu i ewentualnie, w przypadku przyjęcia popełnienia przestępstwa, czasu jego realizacji.
Konsekwencją naruszenia prawa procesowego wskazanego w kasacji stało się przypisanie skazanemu uchylania się od łożenia na utrzymanie małoletnich P.1 i W. S. także w okresie, w którym skazany nie miał obiektywnej możliwości wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego z uwagi na pobyt w zakładzie karnym.Słusznie zauważa skarżący, że zmodyfikowanie czasu przestępstwa i ograniczenie okresu niealimentacji mogło znacząco zaważyć chociażby na wyborze rodzaju, jak i wymiarze kary orzeczonej wobec P. S. . W powyższej sytuacji konieczne było uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dąbrowie Górniczej.Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. [J.J.][ł.n] Jarosław Matras Jerzy Grubba Marek Pietruszyński