Supreme Court quashes joint sentence due to failure to apply speciality principle and obtain defendant's waiver.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's joint sentence and remanded the case for retrial. The defendant had been partially extradited under a European Arrest Warrant, but the lower court failed to verify the legal boundaries of the transferred penalty or obtain a specific waiver from the defendant regarding the untransferred penalty. The court ruled that the joint sentence violated the principle of speciality because the defendant did not explicitly and knowingly waive his right to refuse execution of the untransferred penalty.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 607e § 1 k.p.k.; Art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k.: A joint sentence cannot include penalties not covered by the extradition decision unless the convicted person explicitly and knowingly waives the principle of speciality.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 499/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)SSN Zbigniew PuszkarskiProtokolant Kamila Zacharz przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiegow sprawie K. W.,wobec którego orzeczono wyrok łącznypo rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 maja 2026 r.,kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnegood wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rybnikuz dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt III K 1343/24, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania. [J.J.] Michał Laskowski Andrzej Stępka Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rybniku wydał w dniu 5 grudnia 2024 r., sygn. III K 1343/24, wyrok łączny w sprawie K. W. skazanego następującymi wyrokami:- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 roku - w sprawie o sygn. akt III K 1271/18 za czyny z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w lipcu i grudniu 2017 roku na jedną karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, za czyny z art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w lipcu i grudniu 2017 roku oraz w dniu 7 stycznia 2018 roku na jedną karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności i za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełniony w dniu 8 stycznia 2018 roku na karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności - które to kary połączono i wymierzono mu karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności z warunkowym zwieszeniem jej wykonania na okres 2 (dwóch) lat - postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 28 stycznia 2022 roku zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności - skazany kary tej nie wykonał;- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 11 maja 2021 roku - w sprawie o sygn. akt III K 2498/19 za czyn z art. 279 § 1 kk i art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk popełniony w dniu 24 października 2019 roku na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności z warunkowym zwieszeniem jej wykonania na okres 3 (trzech) lat - postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 4 stycznia 2022 roku zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności - skazany kary tej nie wykonał;- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 1 października 2021 roku w sprawie o sygn. akt III K 1501/21 za czyn z art. 278 § 1 kk i art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk popełniony w nocy z 3 na 4 lipca 2021 roku na karę 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwudziestu czterech) godzin w stosunku miesięcznym oraz za czyn z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 283 kk w zw. z art. 12 § 1 kk popełniony w dniu 4 lipca 2021 roku na karę 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwudziestu czterech) godzin w stosunku miesięcznym - które to kary połączono i wymierzono mu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwudziestu czterech) godzin w stosunku miesięcznym - postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 20 kwietnia 2022 roku zamieniono karę ograniczenia wolności na zastępczą karę pobawienia wolności w wymiarze 90 ( dziewięćdziesięciu ) dni - skazany kary tej nie wykonał.Sąd w miejsce kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonych wyrokami:- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 r., sygn.
III K 1271/18,- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 11 maja 2021 r., sygn. III K 2498/19,- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 1 października 2021 r., sygn. III K 1501/21orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia wolności.Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 13 grudnia 2024 r. Kasację od opisanego wyroku łącznego wniósł na niekorzyść skazanego Prokurator Generalny. Zarzucił w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. oraz art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wynikających z ujawnionych na rozprawie głównej w dniu 5 grudnia 2024 r. dowodów w postaci akt spraw Sądu Rejonowego w Rybniku o sygn.:
III K 1271/18, III K 2498/19 i III K 1501/21 istotnych informacji wskazujących, iż skazany K.W. został przekazany z Holandii do Polski w celu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt III K 2498/19 oraz, że strona holenderska odmówiła jego przekazania celem wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt III K 1271/18, wskutek czego z naruszeniem zasady specjalności określonej w art. 607e § 1 k.p.k. objęto węzłem kary łącznej w kwestionowanym wyroku łącznym karę roku pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 r.. sygn. akt III K 1271/18, pomimo tego, że nie stanowiła ona podstawy wydania skazanego na podstawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA), jak również brak było stanowiska skazanego co do zrzeczenia się w tej sprawie korzystania z zasady specjalności.Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna.
K.W. poszukiwany był listem gończym i wydano w odniesieniu do niego Europejski Nakaz Aresztowania - ENA. Po zatrzymaniu poszukiwanego Sąd w Amsterdamie uwzględnił wykonanie ENA jedynie częściowo, to jest w odniesieniu do wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku w sprawie III K 2498/19. Kara orzeczona tym wyrokiem miała być wykonywana w Polsce i skazany został w tym celu przekazany polskim organom. Sąd w Amsterdamie nie uwzględnił natomiast wniosku o przekazanie skazanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku w sprawie o sygn.
III K 1271/18. Informacja w tym zakresie znajduje się w postanowieniu Izby ds. Międzynarodowej Pomocy Prawnej Sądu w Amsterdamie z dnia 5 września 2024 r. sygn. […]. Sąd Rejonowy procedując w sprawie wydania wyroku łącznego prawdopodobnie nie zapoznał się z treścią tego postanowienia.Tymczasem w odniesieniu do orzeczenia kary łącznej w wyroku łącznym konieczne było zbadanie sytuacji prawnej skazanego ze względu na zasadę specjalności ustanowioną w art. 607e § 1 k.p.k. Zgodnie z tą zasadą nie można bowiem orzec kary łącznej w wyroku łącznym obejmującej skazania, które nie były objęte decyzją o przekazaniu na skutek Europejskiego Nakazu Aresztowania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r., II KK 2/20).
Skazany może wprawdzie zrzec się korzystania z zasady specjalności także po przekazaniu na skutek ENA – zob. art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k., takie zrzeczenie się jednak musi mieć oczywisty, kategoryczny charakter, a wyrażenie zgody skazanego na wykonanie także innych kar musi być dokonane w sposób jednoznaczny, po stosownych pouczeniach i ze świadomością konsekwencji wyrażonej zgody. Przyjmuje się, że samo złożenie wniosku o wydanie wyroku łącznego i wskazanie w nim wyroków skazujących nie jest równoznaczne ze zrzeczeniem się korzystania z zasady specjalności, także wtedy, gdy można domyślać się, że skazany zamierza skorzystać ze zrzeczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 lutego 2023 r., IV KK 324/22 i z dnia 9 stycznia 2024 r., II KK 426/23).
Tymczasem tak właśnie stało się w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy w Rybniku, wydając wyrok łączny poprzestał na ustaleniu, które kary, z których wyroków mogą być potencjalnie połączone, nie badając granic przekazania kar do wykonania określonych przez Sąd w Amsterdamie i nie zwracając się do skazanego i jego obrońcy o wyrażenie oświadczenia w przedmiocie korzystania z zasady specjalności. K.W. nie był obecny na rozprawie w sprawie wydania wyroku łącznego. Doszło zatem do naruszenia przepisów prawa związanych z zasadą specjalności i konieczne stało się uwzględnienie wniosku Prokuratora Generalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.W toku ponownego rozpoznania sprawy należy dokonać prawidłowych ustaleń co do granic przekazania kar do wykonania i uzyskać od skazanego oświadczenie, co do korzystania przez niego z zasady specjalności albo zrzeczenia się tej zasady.
Michał Laskowski Andrzej Stępka Zbigniew Puszkarski[WB][a.ł]