Supreme Court excludes judge from cassation case due to impartiality doubts from prior administrative ruling.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted a judge's request to be excluded from a cassation proceeding following a prior administrative ruling that dismissed a retrial request based on improper court composition. The applicant argued that the judge's previous stance on the lack of procedural defects created reasonable doubts about his impartiality in the current case. The court ruled that since the judge is obligated to examine absolute grounds for annulment ex officio, the prior decision necessitated his removal to ensure fairness.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 536 k.p.k.; Art. 439 § 1 k.p.k.: A judge must be excluded from a case if a prior judicial act regarding the same procedural defects creates reasonable doubts about his impartiality, even if the judge previously ruled against a retrial request.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
IV KK 491/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie A.P. z wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 grudnia 2025 r., żądania SSN A.R. wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej IV KK 491/25 Sądu Najwyższego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału sprawie kasacyjnej IV KK 491/25.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., IV KK 14/25, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację pełnomocnika wnioskodawcy A.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKa 218/24. W dniu 21 lipca 2025 r. zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą IV KO 125/25, sporządzoną przez wnioskodawcę sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania kasacyjnego ze względu na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada Sądu w związku z wadliwym powołaniem SSN R.W.).
W dniu 25 lipca 2025 r., pod sygnaturą IV KO 128/25, zarejestrowano natomiast sygnalizację konieczności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego opisanym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z uwagi na to, że w jego składzie sądu pierwszej instancji – Sąd Okręgowy w Rybniku oraz w składzie Sądu odwoławczego brali udział wadliwie powołani odpowiednio sędziowie X.Y. i X.Y.1 (w odniesieniu do pierwszego z wymienionych sędziów kwestionowano także sposób rozpoznania wniosku o jej wyłączenie). Sprawa IV KO 128/25 zakończona została zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2025 r., wydanym przez SSN A.R., w którym stwierdzono brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie II AKa 218/24.
W obszernym uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano, że Sądy obu instancji rozpoznały sprawę w należytym składzie, co wynikało z przeprowadzonej wykładni art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r., II KO 125/25, Sąd Najwyższy na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznowił postępowanie kasacyjne, uchylił postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2025 r., IV KK 14/25, o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej w postępowaniu kasacyjnym.
Sprawa ta został zarejestrowana pod sygnaturą IV KK 491/25 i zarządzeniem z dnia 7 listopada 2025 r. przydzielono ją do rozpoznania SSN A.R. W dniu 24 listopada 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym „w uzupełnieniu kasacji wniesionej przez pełnomocnika” wskazuje na zaistnienie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia wynikającej z nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego, związanej z udziałem w sprawie wadliwie powołanego na urząd sędziego X.Y.1W oświadczeniu z dnia 3 grudnia 2025 r. sędzia A.R. zawarł żądanie wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej wskazując, że we wcześniejszej decyzji procesowej – zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2025 r., IV KO 128/25 – wyraził już pogląd o braku podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu ze względu na to, że w sprawie nie zaistniały uchybienia z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., co – zważywszy, że Sąd Najwyższy zobligowany jest do badania z urzędu kwestii zaistnienia bezwzględnych powodów odwoławczych – mogłoby wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, a wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.Stosownie do art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym m.in. w wypadkach określonych w art. 439 k.p.k.
Z ostatniego z przywołanych przepisów wynika, że bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia należy uwzględnić z urzędu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia. Kwestie związane z prawidłowością obsady sądu, do których odnoszą się przepisy art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., muszą więc być brane przez Sąd Najwyższy pod uwagę z urzędu. Sędzia A.R. wypowiedział się już w tej mierze w przywoływanym zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2025 r. w sprawie IV KO 128/25, słusznie zatem wskazuje, że w opisanej sytuacji występują okoliczności mogące uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności w podlegającej rozpoznaniu sprawie kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy żądanie sędziego wyłączenia go od udziału w sprawie IV KK 491/25 ocenić należało jako uzasadnione. [WB][a.ł]