Supreme Court quashes lower court verdict for procedural violations regarding summary trial conduct and service of judgment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's verdict and remanded the case for retrial due to significant procedural errors. The lower court improperly conducted a regular hearing and issued a judgment without serving it to the accused, violating specific criminal procedure articles. Consequently, the General Prosecutor's cassation appeal was accepted, and the case was sent back to the Regional Court for a correct proceeding.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 71 § 4 k.p.w.; Art. 376 § 2 k.p.k. w zw. z art. 81 k.p.w.; Art. 35 § 1 i 2 k.p.w.; Art. 4 § 1 k.p.w.: A criminal proceeding must be conducted in the summary mode when the accused's presence is not mandatory and they have not provided explanations; failure to serve the judgment violates the right to defense and requires the case to be remanded for a new trial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 468/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący)SSN Roman SądejSSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)Protokolant Ewa Sokołowska w sprawie T. P. ukaranego z art. 124 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 7 grudnia 2017 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 kwietnia 2016 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w K.do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w K. uznał obwinionego T. P. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 124 § 1 k.w. i za to wymierzył mu karę 30 dni aresztu. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dnia 19 maja 2016 r. Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości na korzyść ukaranego i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 74 § 1 k.p.w., poprzez zaniechanie kontunuowania rozpoczętej w dniu 31 marca 2016 r. i prawidłowo wdrożonej procedury prowadzącej do wydania wyroku zaocznego i art. 376 § 2 k.p.k. w zw. z art. 81 k.p.w., poprzez zastosowanie tych przepisów w sytuacji, gdy było to niedopuszczalne mając na uwadze okoliczność, iż obecność obwinionego na rozprawie nie została uznana za obowiązkową i nie złożył on przed sądem wyjaśnień, co doprowadziło do niezasadnego prowadzenia rozprawy w trybie zwyczajnym i wydania wyroku nie mającego charakteru zaocznego, a w konsekwencji do rażącego naruszenia przepisów art. 35 § 1 i 2 k.p.w. i art. 4 § 1 k.p.w., bowiem wydany w dniu 21 kwietnia 2016 r. wyrok nie został obligatoryjnie doręczony obwinionemu, co uniemożliwiło mu wniesienie od niego środka odwoławczego, a tym samym pozbawiło prawa do obrony.W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem wymienionych w zarzucie kasacji przepisów prawa procesowego, polegającym m.in. na niezasadnym prowadzeniu rozprawy w dniu 21 kwietnia 2016 r. w trybie zwyczajnym, wydaniu w tym dniu wyroku, który nie miał charakteru zaocznego oraz zaniechaniu doręczenia obwinionemu z urzędu tego wyroku. Znajdujący potwierdzenie w aktach sprawy przebieg postępowania przed Sądem Rejonowym wskazuje na to, że wniosek o ukaranie obwinionego za wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. został skierowany do rozpoznania na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r.
Obwiniony, prawidłowo zawiadomiony, nie stawił się na rozprawie i nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Sąd uznając, że udział obwinionego w rozprawie nie jest konieczny, na podstawie art. 71 § 4 k.p.w. postanowił prowadzić rozprawę zaocznie. Po przeprowadzeniu rozprawy przewodniczący zarządził przerwę do dnia 21 kwietnia 2016 r. w celu przesłuchania świadków. Wobec tego, że T. P. nie stawił się na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. będąc o tym terminie zawiadomiony w sposób prawidłowy oraz nie usprawiedliwił nieobecności, Sąd postanowił na podstawie art. 81 k.p.w. w zw. z art. 376 § 1 i 2 k.p.k. prowadzić postępowanie w dalszym ciągu pomimo nieobecności obwinionego, co jest równoznaczne z przekształceniem trybu postępowania z zaocznego na zwyczajny.
W tym samym dniu Sąd Rejonowy w K. wydał wyrok, którym uznał T. P. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 124 § 1 k.w. w zw. z art. 19 k.w. wymierzył mu 30 dni aresztu. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 19 maja 2016r. Rację ma skarżący, że procedowanie Sądu w tej sprawie było wadliwe. Przede wszystkim dlatego, że nie było dopuszczalne prowadzenie rozprawy w dniu 21 kwietnia 2016 r. w trybie określonym w art. 376 § 2 k.p.k. w zw. z art. 81 k.p.w. Rozprawa zarówno w dniu 31 marca 2016 r., jak i w dniu 21 kwietnia 2016 r. powinna zostać przeprowadzona w trybie zaocznym.
Prowadzenie rozprawy pod nieobecność obwinionego na podstawie art. 376 § 2 k.p.k. w zw. z art. 81 k.p.w. jest bowiem możliwe tylko wówczas, gdy uznano obecność obwinionego na rozprawie za obowiązkową oraz gdy złożył on wyjaśnienia przed sądem. Przesłanki te w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione, jako że po pierwsze, obecności obwinionego na rozprawie nie uznano za obowiązkową, a po drugie, nie złożył on wyjaśnień przed sądem. Dodać trzeba, że ten drugi wymóg został wprowadzony, z dniem 15 kwietnia 2016 r., przez art. 1 pkt 88 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2016 r., poz. 437). Zgodnie z nim procedowanie pod nieobecność obwinionego w trybie art. 376 § 2 k.p.k. stało się znowu – tak jak przed 1 lipca 2015 r. -możliwe wówczas, gdy złożył on już wyjaśnienia przed sądem. Ponieważ w art. 25 ust. 1 tej ustawy, w którym wskazano, w jakich kategoriach spraw postępowania toczą się według przepisów dotychczasowych, nie wymieniono „wniosku o ukaranie za wykroczenie”, postępowania w takim przedmiocie powinny toczyć się według przepisów nowych. Potwierdza to również regulacja zawarta w przepisie art. 21 wskazanej ustawy, że „w razie wątpliwości, czy stosować prawo dotychczasowe, czy przepisy niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy”.
Wskutek wadliwego zakończenia postępowania w tej sprawie w trybie zwyczajnym, błędne było też zastosowanie przepisu art. 35 § 1 k.p.w., zgodnie z którym wyrok sądu pierwszej instancji uzasadnia się i doręcza jedynie na żądnie strony. Obwiniony nie wiedział zaś o wydaniu tego wyroku. Natomiast kontynuowanie postępowania w trybie zaocznym wymagałoby, zgodnie z art. 35 § 2 k.p.w., doręczenia obwinionemu z urzędu wyroku zaocznego, co umożliwiłoby mu podjęcie osobistej obrony m.in. poprzez wniesienie apelacji. W konsekwencji, w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 71 § 4 k.p.w., art. 376 § 2 k.p.k. w zw. z art. 81 k.p.w., a także art. 35 § 1 i 2 k.p.w. w zw. z art. 4 § 1 k.p.w., co miało istotny wpływ na treść wyroku.
Stąd też zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. Sąd ten ponownie rozpoznając sprawę uwzględni powyższe uwagi i przeprowadzi postępowanie rozpoznawcze z poszanowaniem obowiązujących przepisów procesowych.Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. kc